دانا گزارش میدهد؛
اربعین، تجدید عهدی جهانی با آرمانهای امام حسین(ع)
اربعین تنها یک آیین سوگواری برای شیعیان نیست، بلکه جلوهای زنده از تداوم پیام عاشورا، احیای مؤلفههای توحیدی و نمایش وحدت، بیداری و ظلمستیزی در مقیاسی جهانی است.
به گزارش خبرنگار فرهنگی شبکه اطلاعرسانی راه دانا؛ اربعین را نمیتوان صرفاً آیینی برای پاسداشت تشیع دانست، بلکه باید آن را عامل تداوم و احیای همه مؤلفههای توحیدی برشمرد؛ چراکه نهتنها شیعه، بلکه اصل توحید و همه ادیان الهی، حیات و ماندگاری خود را در پرتو قیام امام حسین(ع) ادامه دادهاند.
بر همین اساس، هرچه نگاه به اربعین گستردهتر، عمیقتر و جهانیتر باشد، تأثیر آن در اصلاح جوامع انسانی نیز وسیعتر و ماندگارتر خواهد بود.
کربلا جلوهگاه حقیقت است و اربعین، بازخوانی دوباره همان کتاب جاودانهای است که سطر به سطر آن بیدارگر، الهامبخش و انسانساز است.
اربعین؛ استمرار مکتب حماسه و بیداری
چهل روز پس از شهادت سالار شهیدان، پیام آن حماسه عظیم همچنان زنده و جاری است؛ حماسهای که در آن، خون بر شمشیر غلبه کرد و عاشورا، کربلا و نام حسین(ع) به نقطه تلاقی آزادگی، حریت، فضیلت و دفاع از انسانیت بدل شد.
عاشورا را میتوان دانشگاهی بزرگ در تاریخ بشر دانست؛ دانشگاهی که امام حسین(ع) در آن، بلندترین درسهای الهی و انسانی را برای همه نسلها و همه عصرها تبیین کرد؛ درسهایی که انسان را به عزت، حقیقتطلبی و ایستادگی در برابر ظلم فرا میخواند.
پیوند انقلاب اسلامی با درسهای عاشورا و اربعین
اگر در ایران اسلامی، ملتی در پرتو هدایتهای ولایت قامت برافراشت و پیام عاشورا را در عرصه اجتماع و سیاست عینیت بخشید، این اتفاق چیزی جز لبیک به ندای حسینی نبود.
شکلگیری «اربعین در اربعین» در جریان انقلاب اسلامی و استمرار نهضت مردمی، نشانهای روشن از تأثیر ماندگار فرهنگ عاشورا و اربعین در بیداری ملتهاست.
اربعین، آینه تمامنمای رشادتها، ایثارها و فداکاریهایی است که در عاشورا متجلی شد و در حقیقت، بازتاب همان نگاه، همان حماسه و همان روح شهادتطلبی است.
اربعین؛ تجدید عهد با عاشورا
اربعین اگرچه موسم اندوه، اشک بر مظلومیت اهلبیت(ع) و یادآوری مصائب نینواست، اما همزمان یادآور شور، حماسه، ظلمستیزی و بیداری مکتب کربلا نیز هست.
جامعه شیعی قرنهاست که با اربعین، پیوندی عاطفی، ایمانی و تاریخی برقرار کرده؛ پیوندی که در آن «خون» و «گریه» در کنار یکدیگر معنا مییابند. با این حال، اربعین تنها یک آیین سوگواری نیست، بلکه استمرار یک حرکت تاریخی و زنده نگهداشتن یک مسیر تمدنی است.
سفارش به زیارت اربعین و گرامیداشت چهلمین روز شهادت سیدالشهدا(ع) از آن روست که آن طلوع عزت، آزادگی و شرافت انسانی در غبار فراموشی تاریخ محو نشود. اربعین در حقیقت تجدید بیعت با عاشورا، با امام حسین(ع) و پاسخی دوباره به ندای «هل من ناصر ینصرنی» است.
اربعین و ظرفیت جهانی فرهنگ شیعه
فرهنگ شیعه از غنیترین و ارزشمندترین فرهنگهای جهان به شمار میرود؛ فرهنگی که توانسته اجتماع عظیم، ماندگار و پویایی چون اربعین را پدید آورد و هر سال بر شکوه آن بیفزاید.
پیادهروی اربعین که با حضور عاشقانه و خالصانه محبان اهلبیت(ع) از ملیتها و زبانهای گوناگون برگزار میشود، یکی از بهترین بسترها برای تعمیق روابط معنوی، فرهنگی و حتی سیاسی میان شیعیان و دوستداران اهلبیت در سراسر جهان است.
این اجتماع بزرگ، در عین سادگی، آرامش و معنویت، به دور از خشونت و تعرض به دیگر مذاهب، تصویری مقتدر، متحد و باصلابت از امت پیرو اهلبیت(ع) به نمایش میگذارد و پیام بیداری، انسجام و وحدت را به جهانیان منتقل میکند.
ضرورت تقویت بُعد معرفتی اربعین
شکوفایی کامل ظرفیت اربعین در گرو توجه جدی به بُعد معرفتی آن است. زائران حرم حسینی باید در کنار شور و هیجان مقدس این مراسم، به عمق معرفتی، تربیتی و فرهنگی آن نیز توجه داشته باشند.
افزایش آگاهی زائران نسبت به فرهنگ ناب عاشورا و تبیین ابعاد گوناگون این حرکت عظیم، وظیفهای مهم و اجتنابناپذیر است.
این ظرفیت عظیم باید بهدرستی مدیریت شود تا پیام اربعین به شکلی عمیق، اثرگذار و جهانی منتقل شود.
هر پدیده فرهنگی ماندگار برای استمرار و بالندگی، نیازمند شناخت دقیق نقاط قوت و ضعف خود است. اگر آسیبها شناسایی و برطرف نشوند، ممکن است وجوه عمیق و معرفتی اربعین به سطح یک رفتار صرفاً هیجانی تقلیل پیدا کند.
اربعین؛ بستر همگرایی پیروان ادیان الهی
محبت به امام حسین(ع) محدود به شیعیان و حتی مسلمانان نیست، بلکه در میان ملتها و پیروان ادیان مختلف نیز نوعی گرایش عاطفی و معنوی نسبت به شخصیت و راه آن حضرت وجود دارد. همین ویژگی، اربعین را به بستری برای گفتوگو، همدلی و همگرایی میان پیروان ادیان آسمانی تبدیل کرده است.
حضور زرتشتیان، مسیحیان، یهودیان و پیروان دیگر مذاهب اسلامی در مراسم اربعین، نشانهای روشن از ظرفیت جهانی و فرادینی این نهضت است؛ نهضتی که بر پایه فداکاری، معنویت، آزادگی و عدالتخواهی استوار شده است.
جهانشمولی نهضت امام حسین(ع)
قیام امام حسین(ع) الهامبخش همه انسانهای آزاده، ظلمستیز و حقیقتطلب در سراسر جهان است و اربعین، صحنه عینی بروز و ظهور این الهامبخشی جهانی به شمار میرود.
اجتماع عظیم پیادهروی اربعین، انسانها را فارغ از مرزهای قومی، زبانی و مذهبی، به سوی حقیقتی مشترک جذب میکند؛ حقیقتی که در آن، آزادگی، کرامت انسانی و مقاومت در برابر ظلم معنا مییابد.
ظلمستیزی و امید به آینده
ظلمستیزی یکی از اصلیترین ارکان نهضت عاشوراست و این پیام در متن اجتماع عظیم اربعین به گوش جهانیان میرسد.
اندیشه عاشورایی در اربعین به اندیشه مهدوی پیوند میخورد و این پیوند، پیام امید به آیندهای روشن، عادلانه و به دور از ظلم و فساد را در سطح جهان منتشر میکند.
اربعین تجلی عاطفی و تاریخی این حقیقت است که بشریت میتواند در پرتو آرمانهای عاشورا، به افق نجات، عدالت و ظهور منجی امید ببندد.
پیادهروی اربعین؛ هجرت نمادین به سوی خدا و ولیّ خدا
پیادهروی اربعین را میتوان نوعی «هجرت نمادین الیالله» دانست. این حرکت جمعی، سیر از خود به سوی خدا، بریدن از تعلقات دنیوی و حرکت به سمت کعبه عشق حسینی است؛ هجرتی که در آن زن و مرد، پیر و جوان، از نژادها، زبانها و ادیان گوناگون همگام میشوند.
امام حسین(ع) مظهر رحمت، هدایت و رهاییبخشی الهی است و حرکت زائر از نجف تا کربلا، در حقیقت نوعی هجرت نمادین از خودخواهی به خداخواهی و از دلبستگی به دنیا به بیعت با ولیّ خداست.
چنین حضوری تنها یک حرکت جسمانی نیست، بلکه هجرتی درونی و عمیق در ساحت فکر، احساس و رفتار انسان به شمار میآید؛ هجرتی که فرد را برای اطاعت آگاهانه، داوطلبانه و عاشقانه از ولیّ خدا آماده میکند.
بسیاری از مناسک دینی، افزون بر ظاهر عبادی، دارای معانی نمادین عمیق هستند و پیادهروی اربعین نیز از همین جنس است؛ آیینی که میتواند روح، عاطفه و اندیشه انسان را در مسیر ولایت، هدایت و بندگی خداوند قرار دهد.
تقویت هویت اسلامی و شیعی
در جهان امروز، کمتر آیینی را میتوان یافت که با چنین گستره جمعیتی، کیفیت حضور مردمی و عمق معنوی برگزار شود و همین ویژگی، اربعین را به جلوهای کمنظیر از هویت اسلامی و مکتب اهلبیت(ع) تبدیل کرده است.
در شرایطی که دشمنی با اسلام و تشیع، اشکال پیچیدهتری به خود گرفته و با ابزارهای فرهنگی، سیاسی و نظامی در پی تضعیف این مکتب است، بهرهگیری از همه ظرفیتهای مشروع برای تقویت هویت مذهبی، انسجام درونمذهبی و نمایش اقتدار شیعه، ضرورتی انکارناپذیر به شمار میرود.
فرزندان ما باید از راههای مختلف با هویت شیعی خود آشنا شوند و آن را در درون خود نهادینه کنند. سوگواری سیدالشهدا(ع) و آیینهایی همچون اربعین، از مهمترین ابزارهای تبیین معارف اسلامی و استحکامبخشی به فرهنگ اهلبیت(ع) در طول تاریخ بودهاند.
اربعین؛ آیینی زنده، پویا و استمراربخش
صیانت از فرهنگ، آیینها و ارزشهای دینی در طول زمان، نیازمند انگیزه جمعی، حمایت اجتماعی و پشتیبانی نهادهای فرهنگی و دینی است.
تکرار سالانه آیین اربعین، آثار تربیتی فراوانی به همراه دارد و یکی از مهمترین بسترهای انتقال روح حماسه، معنویت، آرمانخواهی و ارزشهای عاشورایی به نسلهای آینده به شمار میرود.
اربعین آیینی مشروع، ریشهدار، زنده و پویاست که هم حامل پیام عاشورا و هم حافظ آن است. استمرار این آیین، به معنای تداوم انتقال این مفاهیم به نسلهای بعد و مصون ماندن آنها از فراموشی خواهد بود.
بر همین اساس، زیارت اربعین نهتنها یک سنت مذهبی، بلکه حرکتی زنده، ماندگار و تمدنساز است که در آینده نیز با قدرت ادامه خواهد یافت.
ارسال دیدگاه