آیین افتتاحیه همایش ملی «قانون و قانونگذاری در منظومه فکری شهید آیتالله العظمی امام خامنهای» برگزار شد
آیین افتتاحیه همایش ملی «قانون و قانونگذاری در منظومه فکری شهید آیتالله العظمی امام خامنهای» برگزار شد
به گزارش خبرنگار شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ آیین افتتاحیه همایش ملی «قانون و قانونگذاری در منظومه فکری شهید آیتالله العظمی امام خامنهای» امروز (دوشنبه ۱۹ مردادماه ۱۴۰۵) با حضور جمعی از شخصیتهای علمی و مقامات کشوری برگزار شد.
در این مراسم هادی طحان نظیف یخنگوی شورای نگهبان، عباسعلی کدخدایی رییس پژوهشکده شورای نگهبان و دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، غلامعلی حداد عادل عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی محمد اسحاقی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و معاون آموزش و پرورش موسسه انقلاب اسلامی به ایراد سخنرانی پرداختند.
کدخدایی: قانون اساسی تجسم و تجسد انقلاب اسلامی است
عباسعلی کدخدایی در ابتدای آیین افتتاحیه این همایش ملی با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای اخیر اظهار کرد: در واپسین ایام ماه صفر قرار داریم و رحلت جانگداز پیامبر عظیمالشأن اسلام(ص)، شهادت امام حسن مجتبی(ع) و شهادت امام رضا(ع) را به همه حاضران تسلیت و تعزیت عرض میکنم.
وی افزود: این ایام همچنان پیوسته به ایام فراق رهبر شهید و فرزانهای است که از نوادر الهی در زمان ما بود؛ در جریان جنایت رژیم صهیونیستی و آمریکا، جمع کثیری از مردم، دانشمندان و فرماندهان ما به شهادت رسیدند و در رأس آنها رهبر شهید ما به همراه خانواده معزز و مکرمشان به جمع شهدای انقلاب پیوستند.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: بسیار سخت است که بتوان درباره این جهاد و شخصیت بزرگی که بر دلها نشسته است سخن گفت و بعید میدانم به این زودیها غم این فراق از دلها زدوده شود؛ البته افسوس برای ما جاماندگان است، چراکه شهدا یک حقیقت زنده هستند و آنان به فوز عظیم رسیدند.
کدخدایی با اشاره به شخصیت علمی و سیاسی رهبر شهید گفت: هرچه درباره ایشان بگوییم کم گفتهایم و زمان از توصیف واقعی صفات ایشان قاصر است. رهبر شهید ما اندیشمندی توانمند، عالمی برجسته، روشنفکری یاریرسان و سیاستمداری عادل بود و به تعبیر قرآن، از رهبرانی بود که برای هدایت به امر الهی برانگیخته شدند.
وی تصریح کرد: خداوند بزرگ را شاکریم که در دوره حیات خود این نعمت بیبدیل الهی را درک کردیم و از محضر ایشان فیض بردیم، هرچند همچنان افسوس میخوریم که این شخصیت بزرگ از میان ما رفته است.
عضو شورای نگهبان با بیان اینکه رهبر شهید پس از پیروزی انقلاب اسلامی در مقامات عالی نظام حضور داشت، گفت: ایشان بهعنوان یک شخصیت علمی و اندیشمند بزرگ، با کولهباری از تجربه پس از انقلاب اسلامی در مسئولیتهای عالی نظام حضور داشتند و پس از آن نیز بهعنوان رهبر سیاسی کشور، حدود ۳۸ سال از وجود بابرکت ایشان بهرهمند بودیم و این تجربهها در مسیر هدایت جامعه و پیشرفت کشور به کار گرفته شد.
کدخدایی با اشاره به برگزاری همایش سال گذشته درباره حقوق ملت و آزادیها در منظومه فکری رهبر شهید اظهار کرد: سال گذشته همایش «حقوق ملت و آزادیها در منظومه فکری رهبر شهید» را برگزار کردیم و تصمیم بر این بود که هر سال در ۱۲ آذرماه، این همایش با تمرکز بر یکی از موضوعات حقوق عمومی ادامه پیدا کند.
وی افزود: امسال متأسفانه در شرایط فراق جانکاه رهبری قرار داریم و افتتاحیه امروز در واقع بخشی از همایش بزرگ بینالمللی «امام مجاهد شهید» است که انشاءالله برگزار خواهد شد. ما نیز در کنار عزیزانمان در مؤسسه فرهنگی انقلاب اسلامی، بخشی از وظیفه خود را در قبال تبیین و ماندگار کردن اندیشههای رهبر شهید ادا میکنیم.
کدخدایی تأکید کرد: وظیفه همه صاحبنظران، بهویژه حقوقدانان و سیاسیون، این است که برای ماندگاری اندیشههای رهبر شهید گام بردارند و اندیشههای این بزرگمرد تاریخ را برای مردم ایران و جهانیان تبیین کنند.
وی گفت: نگاههای بلند رهبر شهید در حوزههای مختلف، بهویژه در مباحث حقوقی و سیاسی، موضوعاتی است که هنوز بهخوبی باز نشده و شکوفا نشده است. ما باید بهعنوان دانشجو و پژوهشگر حقوق بتوانیم این اندیشهها را تبیین، در جامعه ترویج و در نهایت در دستگاههای اجرایی عملیاتی کنیم.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به نگاه تمدنی رهبر شهید به قانون اساسی اظهار کرد: رهبر شهید اصولاً نگاه بلندی به تمدن داشتند و قانون اساسی را قاعدهای میدانستند که بر اساس آن تمدن عظیم اسلامی برپا خواهد شد. در مقدمه قانون اساسی نیز بر همین نگاه تأکید شده و قانون اساسی را مقدمهای برای شکلگیری آن تمدن عظیم اسلامی میدانستند.
کدخدایی ادامه داد: رهبر شهید قانون را شرط نظم و ثبات اجتماعی و تعیینکننده مسیر حرکت کشور و آینده با ثبات کشور میدانستند و قانون را به مثابه ریلهایی میدیدند که کشور باید در مسیر مشخص بر اساس آن حرکت کند.
وی افزود: به همین دلیل، مصلحتاندیشیهای غیرضابطهمند را کنار میزدند و رعایت قانون و ضابطه را بر مصلحتاندیشی ترجیح میدادند. اگر ما به مصلحتاندیشیهای خارج از چارچوب قانون برسیم، همواره نوعی بیقانونی، بینظمی و بیثباتی در کشور ایجاد خواهد شد.
کدخدایی با بیان اینکه قانون در اندیشه رهبر شهید محور و شاخص رعایت عدالت نیز محسوب میشود، گفت: اگر امروز از عدالت سخن میگوییم، رعایت قانون در واقع یکی از شاخصهای مهم تحقق عدالت است. ایشان در سال ۱۳۸۸ تأکید کردند که اگر از قانون انحرافی ایجاد شود، این امر بیعدالتی است و اگر به قانون تن ندهیم، ناچار خواهیم بود هزینه سنگینتری را بپذیریم.
وی خاطرنشان کرد: بنابراین رعایت قانون هم از جهت شاخص عدالت، هم از جهت شاخص انقلابی بودن و هم از جهت حفظ ثبات و نظم اجتماعی دارای اولویت است.
عضو شورای نگهبان در ادامه با اشاره به دیدگاه رهبر شهید درباره مردمسالاری دینی اظهار کرد: یکی از نکات مهم در منظومه فکری ایشان، باور عمیق به مردمسالاری دینی بود و این موضوع صرفاً یک سخن ظاهری نبود. ایشان در تبیین مردمسالاری دینی سخنرانیها و مباحث متعددی داشتند که تلاش کردهایم با کمک دوستان جوان، بخشی از این مباحث را به رشته تحریر درآوریم.
کدخدایی گفت: در اندیشه دینی و مکتب شیعی، قانون یک امر الهی است. حضرت امام خمینی(ره) نیز تأکید داشتند که حکومت، حکومت قانون و احکام الهی است و هیچکس نباید از قانون تخطی کند.
وی افزود: در منظومه فکری رهبر شهید نیز وقتی از مردمسالاری دینی سخن میگوییم، امر قانونگذاری از مسیر مردمسالاری دینی و با نماد مجلس شورای اسلامی ظهور پیدا میکند و قانونی که دارای مبنای دینی است، برای همه لازمالاتباع و الزامآور خواهد بود.
کدخدایی با اشاره به ضرورت تحول در نظام قانونگذاری کشور تصریح کرد: برای ما لازم است در حوزه قانون و قانونگرایی و قانونگذاری، با نگاه رهبر شهید تحول ایجاد کنیم. قانونگذاری قطعاً نیازمند تحول و دگرگونی است و در منظومه فکری ایشان، قانون شرط نظم و ثبات اجتماعی و تعیینکننده مسیر حرکت کشور است.
وی ادامه داد: تفاوت نظام دینی ما با نظامهای غیردینی این است که برای قانون و قانونگذاری منشأ الهی، دینی و اسلامی قائل هستیم. بنابراین در قانونگذاری باید ابتنای قوانین بر احکام اسلامی، انطباق با اسناد بالادستی، جامعیت و ماندگاری قانون، انسجام و همگرایی با سایر قوانین، قابلیت اجرا و ابتنا بر کار کارشناسی مورد توجه قرار گیرد.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام تأکید کرد: قوانین باید متقن، صحیح، واضح و شفاف باشند و این موضوعات نیازمند بررسی تخصصی است که انشاءالله در همایش اصلی به آنها پرداخته خواهد شد.
کدخدایی در پایان با اعلام برگزاری همایش اصلی در ۱۲ آذرماه سال جاری گفت: این همایش با حضور اندیشمندان و صاحبنظران کشور برگزار خواهد شد. همچنین از همکاران جوان خود در پژوهشکده شورای نگهبان و مؤسسه فرهنگی انقلاب اسلامی که در برگزاری این برنامه همکاری کردند، تشکر میکنم و امیدواریم این همکاریها تا پایان مسیر ادامه داشته باشد.
حداد عادل: مجلس «یک ایران کوچک» و نماد حضور مردم در اداره کشور است
در ادامه غلامعلی حدادعادل، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، با گرامیداشت یاد رهبر شهید و تسلیت ایام سوگواری ماه صفر اظهار کرد: از پژوهشکده شورای نگهبان تشکر میکنم که به یکی از امور مهم کشور و ارتباط آن با منظومه فکری رهبر شهید توجه کرده و مقدمات برگزاری یک همایش علمی را فراهم کرده است.
وی با اشاره به محورهای این همایش گفت: در توضیح اهداف این برنامه، به مبانی فکری، فقهی و عقلانی قوه قانونگذاری در نظر رهبر شهید اشاره شده است و بنده نیز بیشتر بر همین موضوع تمرکز خواهم کرد.
حدادعادل با اشاره به سابقه مجلس در تاریخ معاصر ایران گفت: در انقلاب اسلامی، نظام شاهنشاهی بهطور کامل نفی و برچیده شد و بسیاری از ساختارهای گذشته تغییر کردند، اما هیچگاه درباره اصل ضرورت وجود نهادی به نام مجلس تردیدی ایجاد نشد.
وی افزود: مجلس بهعنوان جزئی لازم از ساختار حکومت اسلامی باقی ماند و شاید تنها ساختاری بود که بدون آنکه اصل آن از نظام گذشته ویران شود، به نظام جدید منتقل شد و در قانون اساسی نیز جایگاه معتبر خود را پیدا کرد.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: برای درک ریشههای این موضوع باید به حدود ۸۰ سال پیش از انقلاب اسلامی و دوران مشروطه بازگردیم؛ زمانی که مسئله مجلس مطرح شد و پرسش مهمی درباره نسبت قانونگذاری بشری و قانونگذاری الهی شکل گرفت.
وی گفت: این پرسش مطرح بود که اگر ما مسلمان و معتقد به قانونگذاری الهی هستیم، چگونه عدهای میتوانند با رأی مردم گرد هم آیند و درباره سرنوشت جامعه تصمیمگیری کنند و چه جایگاه شرعی برای این امر وجود دارد.
حدادعادل با اشاره به پیشبینی حضور علمای تراز اول در مجلس در متمم قانون اساسی مشروطه اظهار کرد: با پیشبینی حضور پنج عالم و مجتهد تراز اول در مجلس تلاش شد این مسئله حل شود و علمای دین بر قانونگذاری نظارت داشته باشند. این امر در واقع نوعی پیوند میان شرع و عرف بود.
وی با اشاره به حضور شهید مدرس در مجلس افزود: مرحوم شهید مدرس در دوره اول مجلس با همین عنوان و از سوی نجف معرفی شد و در مجلس حضور یافت.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با بیان اینکه مشروطه در ادامه نتوانست بهخوبی از این ظرفیت استفاده کند، گفت: مشروطه مانند نوزادی بود که خوب به دنیا آمد، اما خوب نگهداری نشد و پس از پیروزی، به دست جریانهای سکولار و غربگرا افتاد.
وی با اشاره به اصل حضور مجتهدان تراز اول در مجلس گفت: این اصل در قانون اساسی وجود داشت، اما پیش از انقلاب اسلامی عملاً اجرا نمیشد و حتی در کلاسهای حقوق اساسی دانشگاهها، بهعنوان نمونهای از اصلی که در قانون اساسی وجود دارد اما اجرایی نشده، از آن یاد میکردند.
حدادعادل با اشاره به خاطرات امام خمینی(ره) از دوران جوانی گفت: امام نقل میکنند که از قم به تهران میآمدند و در جایگاه تماشاچیان مجلس مینشستند تا سخنان مدرس را بشنوند. این نشان میدهد که امام اصل مجلس را خلاف شرع نمیدانستند و مجلسی میخواستند که نمایندگانی مانند مدرس داشته باشد.
وی ادامه داد: همین اندیشه باعث شد مجلس در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران جایگاه مهمی پیدا کند؛ بهگونهای که مجلس در نظام جمهوری اسلامی از اختیارات مهمی برخوردار است و میتواند دولت و وزرا را مورد سؤال و نظارت قرار دهد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با تشریح جایگاه مجلس در اندیشه رهبر شهید گفت: مجلس از این جهت اهمیت دارد که مظهر حاکمیت اراده ملی است و در واقع نماد حضور مردم در اداره کشور به شمار میرود.
وی افزود: در انتخابات ریاستجمهوری همه مردم به یک نفر رأی میدهند، اما در انتخابات مجلس، هر استان، شهر و منطقه به فردی رأی میدهد که او را میشناسد، به او اعتماد دارد و تصور میکند میتواند مسائل منطقه را پیگیری و حل کند.
حدادعادل مجلس را «یک ایران کوچک» توصیف کرد و گفت: مجلس در واقع مینیاتوری از یک جمعیت بزرگ است که قرار است کشور را اداره کند و حضور اقوام، زبانها، مذاهب، مناطق جغرافیایی و سلیقههای مختلف را در اداره کشور متجلی میکند.
ارسال دیدگاه