حداد عادل:
مجلس «یک ایران کوچک» و نماد حضور مردم در اداره کشور است/ امام خمینی(ره) مجلسی میخواستند که نمایندگانی مانند مدرس داشته باشد
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، با تأکید بر جایگاه مجلس در منظومه فکری رهبر شهید، مجلس را «یک ایران کوچک» و مظهر حاکمیت اراده ملی دانست و گفت: امام خمینی(ره) نیز مجلسی میخواستند که نمایندگانی همچون شهید مدرس در آن حضور داشته باشند.
به گزارش خبرنگار شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ غلامعلی حدادعادل، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، در آیین افتتاحیه همایش ملی «قانون و قانونگذاری در منظومه فکری شهید آیتالله العظمی امام خامنهای» با گرامیداشت یاد رهبر شهید و تسلیت ایام سوگواری ماه صفر اظهار کرد: از پژوهشکده شورای نگهبان تشکر میکنم که به یکی از امور مهم کشور و ارتباط آن با منظومه فکری رهبر شهید توجه کرده و مقدمات برگزاری یک همایش علمی را فراهم کرده است.
وی با اشاره به محورهای این همایش گفت: در توضیح اهداف این برنامه، به مبانی فکری، فقهی و عقلانی قوه قانونگذاری در نظر رهبر شهید اشاره شده است و بنده نیز بیشتر بر همین موضوع تمرکز خواهم کرد.
حدادعادل با اشاره به سابقه مجلس در تاریخ معاصر ایران گفت: در انقلاب اسلامی، نظام شاهنشاهی بهطور کامل نفی و برچیده شد و بسیاری از ساختارهای گذشته تغییر کردند، اما هیچگاه درباره اصل ضرورت وجود نهادی به نام مجلس تردیدی ایجاد نشد.
وی افزود: مجلس بهعنوان جزئی لازم از ساختار حکومت اسلامی باقی ماند و شاید تنها ساختاری بود که بدون آنکه اصل آن از نظام گذشته ویران شود، به نظام جدید منتقل شد و در قانون اساسی نیز جایگاه معتبر خود را پیدا کرد.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: برای درک ریشههای این موضوع باید به حدود ۸۰ سال پیش از انقلاب اسلامی و دوران مشروطه بازگردیم؛ زمانی که مسئله مجلس مطرح شد و پرسش مهمی درباره نسبت قانونگذاری بشری و قانونگذاری الهی شکل گرفت.
وی گفت: این پرسش مطرح بود که اگر ما مسلمان و معتقد به قانونگذاری الهی هستیم، چگونه عدهای میتوانند با رأی مردم گرد هم آیند و درباره سرنوشت جامعه تصمیمگیری کنند و چه جایگاه شرعی برای این امر وجود دارد.
حدادعادل با اشاره به پیشبینی حضور علمای تراز اول در مجلس در متمم قانون اساسی مشروطه اظهار کرد: با پیشبینی حضور پنج عالم و مجتهد تراز اول در مجلس تلاش شد این مسئله حل شود و علمای دین بر قانونگذاری نظارت داشته باشند. این امر در واقع نوعی پیوند میان شرع و عرف بود.
وی با اشاره به حضور شهید مدرس در مجلس افزود: مرحوم شهید مدرس در دوره اول مجلس با همین عنوان و از سوی نجف معرفی شد و در مجلس حضور یافت.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با بیان اینکه مشروطه در ادامه نتوانست بهخوبی از این ظرفیت استفاده کند، گفت: مشروطه مانند نوزادی بود که خوب به دنیا آمد، اما خوب نگهداری نشد و پس از پیروزی، به دست جریانهای سکولار و غربگرا افتاد.
وی با اشاره به اصل حضور مجتهدان تراز اول در مجلس گفت: این اصل در قانون اساسی وجود داشت، اما پیش از انقلاب اسلامی عملاً اجرا نمیشد و حتی در کلاسهای حقوق اساسی دانشگاهها، بهعنوان نمونهای از اصلی که در قانون اساسی وجود دارد اما اجرایی نشده، از آن یاد میکردند.
حدادعادل با اشاره به خاطرات امام خمینی(ره) از دوران جوانی گفت: امام نقل میکنند که از قم به تهران میآمدند و در جایگاه تماشاچیان مجلس مینشستند تا سخنان مدرس را بشنوند. این نشان میدهد که امام اصل مجلس را خلاف شرع نمیدانستند و مجلسی میخواستند که نمایندگانی مانند مدرس داشته باشد.
وی ادامه داد: همین اندیشه باعث شد مجلس در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران جایگاه مهمی پیدا کند؛ بهگونهای که مجلس در نظام جمهوری اسلامی از اختیارات مهمی برخوردار است و میتواند دولت و وزرا را مورد سؤال و نظارت قرار دهد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با تشریح جایگاه مجلس در اندیشه رهبر شهید گفت: مجلس از این جهت اهمیت دارد که مظهر حاکمیت اراده ملی است و در واقع نماد حضور مردم در اداره کشور به شمار میرود.
وی افزود: در انتخابات ریاستجمهوری همه مردم به یک نفر رأی میدهند، اما در انتخابات مجلس، هر استان، شهر و منطقه به فردی رأی میدهد که او را میشناسد، به او اعتماد دارد و تصور میکند میتواند مسائل منطقه را پیگیری و حل کند.
حدادعادل مجلس را «یک ایران کوچک» توصیف کرد و گفت: مجلس در واقع مینیاتوری از یک جمعیت بزرگ است که قرار است کشور را اداره کند و حضور اقوام، زبانها، مذاهب، مناطق جغرافیایی و سلیقههای مختلف را در اداره کشور متجلی میکند.
وی تأکید کرد: به همین دلیل مجلس عامل مؤثری در حفظ وحدت و تأمین همبستگی ملی محسوب میشود؛ چراکه هیچ نقطهای از کشور نمیتواند بگوید در اداره کشور دخالت ندارد. انتخابات برگزار میشود و مردم نماینده خود را انتخاب میکنند تا دیدگاهها و مطالبات آنان را در مجلس مطرح کند.
اگر مجلس در زمان کودتای ۲۸ مرداد وجود داشت، سرنوشت متفاوت بود
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به نقش مجلس در شرایط بحرانی کشور گفت: مجلس در مواقعی که کشور در معرض خطر قرار دارد، میتواند علاوه بر قانونگذاری، نقش مهم دیگری نیز ایفا کند.
وی با اشاره به کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ اظهار کرد: یکی از نقاطی که کشور از نبود مجلس آسیب جدی دید، ماجرای کودتای ۲۸ مرداد بود. مجلس در آن مقطع منحل شده بود و اگر مجلس وجود داشت و جلسات آن تشکیل میشد، شاید سرنوشت کودتا به شکل دیگری رقم میخورد.
حدادعادل ادامه داد: یکی از ویژگیهای کودتای ۲۸ مرداد این بود که حدود دو ماه پیش از آن، مجلس در ایران وجود نداشت و عملاً نهادی نبود که نمایندگان بتوانند در آن آزادانه سخن بگویند و در تحولات کشور نقش ایفا کنند.
تأکید رهبر شهید بر برگزاری بهموقع انتخابات مجلس
وی با اشاره به دیدارهای خود با رهبر شهید در دوران نمایندگی و ریاست مجلس گفت: بنده ۱۶ سال در مجلس بودم و در این مدت بارها در دیدارهای نمایندگان با رهبر شهید حضور داشتم. ایشان بهطور اختصاصی درباره مجلس و قانونگذاری صحبت میکردند.
حدادعادل یکی از مهمترین ویژگیهای نگاه رهبر شهید به مجلس را تأکید بر استمرار فعالیت این نهاد دانست و گفت: ایشان اصرار داشتند انتخابات مجلس حتی در شرایط جنگ و بمباران نیز به تعویق نیفتد.
وی افزود: در طول دهههای پس از انقلاب، هیچگاه مجلس با تأخیر افتتاح نشد و تقویم کاری مجلس منظم باقی ماند. این موضوع نشاندهنده اهتمام رهبر شهید به جلوگیری از ایجاد وقفه و دوران فترت میان مجلس قبلی و مجلس بعدی بود.
رأی مردم «حقالناس» است
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به تأکید رهبر شهید بر صیانت از آرای مردم گفت: ایشان رأی مردم را «حقالناس» عنوان کردند و یک مفهوم شرعی و فقهی را وارد عرصه سیاسی و اجتماعی کردند.
وی افزود: رأی مردم حقی است که هر فرد دارد و اگر کسی در آن تقلب کند یا آن را نادیده بگیرد، حقالناس را رعایت نکرده است. این دیدگاه نشاندهنده احترام و اعتماد رهبر شهید به رأی مردم و فرآیند انتخابات بود.
حدادعادل همچنین بر تأکید رهبر شهید بر مشارکت حداکثری مردم در انتخابات اشاره کرد و گفت: یکی از موضوعاتی که ایشان همواره بر آن تأکید داشتند، ضرورت مشارکت هرچه بیشتر مردم در انتخابات بود.
مردمسالاری دینی یک حقیقت واحد است
وی با اشاره به یکی از مباحث مهم در منظومه فکری رهبر شهید اظهار کرد: ایشان بارها تأکید کردند که «مردمسالاری دینی» دو مفهوم بیارتباط با یکدیگر نیست که بهصورت مکانیکی کنار هم قرار گرفته باشند؛ بلکه مردمسالاری دینی یک حقیقت واحد است.
حدادعادل افزود: این موضوع نیازمند پژوهش جدی است و پژوهشگران جوان میتوانند بررسی کنند که مقصود رهبر شهید از مردمسالاری دینی بهعنوان یک حقیقت واحد چیست. نباید تصور شود که مفهومی از غرب گرفته و سپس مفهومی دینی به آن اضافه شده است؛ این یک موضوع مستقل و شایسته تحقیق است.
تأکید رهبر شهید بر برگزاری انتخابات مجلس در موعد مقرر
وی با اشاره به پایان مجلس ششم و حوادث آن دوره گفت: در پایان مجلس ششم، عدهای تلاش کردند انتخابات برگزار نشود و حتی در کنار مجلس تجمع و تحصن شکل گرفت و برخی مسئولان نیز استعفا کردند.
حدادعادل ادامه داد: در آن مقطع، رهبر شهید قاطعانه ایستادند و تأکید کردند که انتخابات باید در موعد مقرر برگزار شود. این موضوع شاهد دیگری بر اهمیت مجلس و استمرار فرآیند قانونگذاری در نگاه ایشان است.
وی خاطرنشان کرد: رهبر شهید با وجود اهمیت فراوانی که برای مجلس قائل بودند، در جزئیات قانونگذاری مجلس دخالت صریح نمیکردند و حتی در دیدارهای منظم با ایشان، هنگامی که بحث از جزئیات تصمیمات مجلس فراتر میرفت، تأکید میکردند که تصمیمگیری درباره آن موضوعات بر عهده نمایندگان است.
ارسال دیدگاه