به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ این دستگاه ـ به یک معنا ـ مهم ترین عضو بدن انسان است؛ زیرا حرکت و حس که دو رکن اساسی زندگی می باشند، با این دستگاه تأمین شده و ارتباط انسان با جهان خارج و محیط زندگی، به وسیله آن صورت می گیرد. همچنین حرکات غیر ارادی سایر دستگاه های بدن (مانند: معده و امثال آن) به این دستگاه وابسته است و نظم و کنترل اوضاع داخلی به این وسیله تحقّق می یابد.
به طور کلّی احساس، حرکت های ارادی و غیرارادی بدن و نظم موجود در بین آنها مربوط به سلسله اعصاب است، به گونه ای که اگر از کار بیفتد، انسان در یک لحظه از حس و حرکت باز می ماند و حرکت تمام دستگاه های بدن متوقّف و مختل می گردد.
در اثر همکاری و تعادل بین اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک دستگاه های بدن منظم و با تعادل معینی کار کرده و نظم دقیقی در دستگاه های بدن برقرار می شود.
لازم به ذکر است که مرکز پی ها و سلسله اعصاب مغز است که مانند سایر اعضای اصلی بدن در محلّ محفوظی، در وسط قلعه محکم استخوان جمجمه، به شکل عجیبی قرار گرفته است. مغز وظیفه سنگین و بسیار ارزشمندی را در زندگی انسان به عهده دارد. این عضو کوچک و بسیار لطیف، فرمانده تمامی نیروهای بدن است و تمام دستگاه های بدن در روابط دو طرفه خود، به وسیله آن اداره می شوند.
مغز انسان مرکز سلسله اعصاب و دارای موقعیّت بسیار خطیری می باشد، زیرا دستگاهی فوق العاده دقیق و منظّم است و هنوز هم قسمتی از اسرار آن برای متخصّصین فن پوشیده است، قسمت اصلی مغز همان مخ است که مخ بزرگ ترین قسمت اصلی مغز و عضو بسیار لطیفی است که به وسیله مادّه خاکستری رنگی به ضخامت چند میلی متر پوشانده شده و با یک شکاف بزرگ به دو نیمکره تقسیم می گردد. شکل ظاهری آن شباهت زیادی به مغز گردو دارد و البتّه رشته های مخصوصی این دو نیمکره را به هم مربوط می سازد.
در سطح مخ شیارها، پستی و بلندی ها و خطوط عجیب و غریبی وجود دارد که آن را بسیار چین خورده می سازد. گر چه ساختمان این عضو لطیف، بسیار حیرت آور است، ولی کارها و وظایف خطیری که به وسیله آن انجام می گیرد به مراتب حیرت آورتر و شگفت انگیزتر می باشد.
مخ مرکز هوش، اراده، شعور و حافظه است و بسیاری از اعمال روحی مانند: ترس، نگرانی و... با آن رابطه دارد، مخ دارای قسمت های مختلف است که هر کدام از آنها مرکز بخشی از فعّالیّت های ادراکی می باشد، (۱) و از جالب ترین و شگفت انگیزترین آنها می توان قسمت مربوط به حافظه و خاطره را نام برد.
کار این قسمت بسیار حیرت آور است، زیرا در آنجا خاطرات یک عمر به صورت پرونده های منظّمی بایگانی می گردد و انسان می تواند با دقّت و مراجعه، در عرض چند ثانیه، تمام پرونده های بایگانی شده را زیر و رو کند و به طور کلّی اوضاع چندین سال پیش، درباره شخص یا حادثه ای را به یاد آورد!
با مطالعه دستگاه عصبی و این همه ریزه کاری ها و نکات دقیقی که در ساختمان سلسله اعصاب و مراکز مختلف آنها وجود دارد و با در نظر گرفتن روابط آنها با یکدیگر و با محیط خارج (جهان)، مصداق آشکار دیگری از نظام شگفت انگیز بدن و جهان آفرینش را به خوبی در می یابیم.
دستگاه شگفت آور بدن در هر قسمت، با یک نظم و برنامه دقیقی اداره می شود و این موضوع برای کسانی که با دقّت و فکر کنجکاو و خالی از تعصّب، بیانات مختصر گذشته را مطالعه کنند، مثل روز روشن است که نشانه آشکاری از مبدأ بزرگ علم و قدرت جهان هستی است. (۲)
پی نوشت:
(۱). مراکز و منطقه های مختلف مخ عبارتند از: الف) مراکز حسّی که شامل منطقه های شنوایی، بینایی، چشایی، بویایی و لامسه است. ب) مراکز حسّی که در آن، منطقه حرکات سر و گردن، تنه، دست ها و پاها از هم متمایز می باشد. ج) مراکزی که شامل مناطق خاطره های حواس است. د) مراکزی که از مناطق خاطره، معانی، تکلّم تشکیل شده است. هـ) مراکز ارتباطی که احساسات گوناگون مناطق مختلفه را به هم ارتباط می دهد.
(۲). گرد آوری از کتاب: آفریدگار جهان، آیت الله العظمی ناصر مکارم شیرازی، مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع)، قم، ۱۳۷۹ ه. ش، ص ۱۴۸.
ارسال دیدگاه