خانه تکانی یکی از رسوم سنتی در خمین

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از خمین نیوز ، استقبال از بهار و نوروز در بین مردم ایران با مراسم و آداب خاصی برگزار می شود و یکی از این رسوم که هنوز هم پا برجا مانده خانه تکانی است .آمادگی برای مراسم نوروز از اوایل اسفند ماه با خانه تکانی آغاز می شود، تمیز کردن خانه، شستشو و نظافت وسایل منزل و... از اعتقادات مردم ایران و نشان از تغییری اساسی در زندگی آنهاست. غبار روبی و گردگیری از در و دیوار خانه و کف پوش ها و اسباب خانه و شستشو و پاکیزه و نو کردن جامه و ظروف و اشیای کهنه، دور افکندن اشیای ژنده و فرسوده و تمیز کردن ظروف  و دیوارهای منزل، خلاصه «خانه تکانی» برای زدودن آلودگی ها و سیاهی ها از فضای خانه از رسم های کهن ایرانیان در فرا گشت سال کهنه به سال نو بوده است.
در شهرستان خمین چند روز قبل از عید، مردم شروع به تمیز کردن خانه ها و شستن قالی ها می کنند. پنبه لحاف های کهنه را دوباره حلاجی کرده و تمام خانه را آب و جارو می کنند. آنها از یکی دو هفته مانده به عید، عدس، نخود، ماش یا گندم سبز می کنند.

در زمان گذشته دیوارهای خانه ها در روستاها کاه گل بود و جهت سفید کاری به جای گچ و رنگ از خاک رس سفید استفاده می شد.
به علت اینکه داخل خانه معمولا تنور وجود داشت و همچنین از چراغها پی سوز (چراغ میشکی) جهت روشنایی استفاده می شد دیوارها در مدت یک سال سیاه می شد و جهت سفیدکاری مجدد آنها خاک رس سفید را با آب حل می کردند و به دیوار های خانه می مالیدند.

در حال حاضر نیز برخی از اهالی به علت اعتقادهایی که دارند قبل از عید نوروز و در زمان خانه تکانی تکه ای از دیوار انباری خود را به همین روش سفید کاری می کنند .
آخرین روز سال عرفه یا علفه نام دارد. در این شب در شهر خمین سعی می کنند در همه اتاق ها چراغ روشن کنند . در روستای «خوگان» در روز عرفه از کنار جوی آب مقداری علف سبز می چینند و بر سر در همه اتاق های منزل نصب می کنند و نیز بر روی بام خانه های خود آتش روشن می کنند . در آغاز سعی می کنند بر روی بام خانه ای آتش روشن کنند که در آن سال یکی از افراد خانواده اش مرده باشد .در این شب بچه ها پشت در خانه های روستاییان می آیند و از هر منزل تخم مرغ پخته و شیرینی می گیرند.

مردم در آخرین جمعه سال به آرامستان ها و گلزار شهدا می روند و سپس به دیدار کسانی که به تازگی عزیزی را از دست داده اند، می روند و با خود گلاب، خرما و حلوا می برند.
آخرین روز سال عرفه یا علفه نام دارد.

خانه تکانی علاوه بر اینکه سبب تمیزی خانه در آستانه بهار و سال نو می شود، روحیه کار دسته جمعی را در میان افراد یک خانه بالا می برد و به آنها آموزش می دهد خانه تکانی و مسئولیت پاکیزه نگه داشتن خانه نباید تنها بر دوش یک نفر باشد و بهتر است سایر اعضای خانواده با هم همکاری کرده و بطور دسته جمعی خانه تکانی کنند. در این صورت یک نفر احساس خستگی و نارضایتی نخواهد کرد. وقتی که تمام خانواده با یکدیگر همکاری می کنند، جو صمیمانه ای پدید می آید. در این صورت افراد خصوصاً کودکان مسئولیت پذیری را فراخواهند گرفت و احساس مشارکت برای آنان درونی می شود.

خانه تکانی به آدم ها روحیه تازه و طراوت می دهد و تردیدی نیست که از یک نگاه نو و تازه به بیرون نگاه کردن، به انسان آرامش و دلگرمی می دهد.
خانه تکانی سنتی است که بر گرفته از تازگی و نو شدن می باشد . افراد خانه های خود را از گرد و خاک پاک می کنند ولی نباید فراموش شود که خانه تکانی اصلی تغییر و تحول در رفتارها ، پاک شدن دل ها از کینه ها وکدورت ها می باشد. ایرانیان از دیر باز این سنت زیبا را به پا می دارند.

 آنها بر این باورند که ،با دور ریختن وسایل قدیمی کهنه و جایگزین کردن وسایل نو به زندگی طراوت و شادابی خاصی می دهد که با نو شدن سال و آمدن فصل زیبا وبا طراوت بهار همراه خواهد شد و روحیه سر زندگی را به همراه خواهد داشت. برخی روانشناسان در تحلیل کارکردهای این سنت پسندیده معتقد هستند خانه تکانی به افراد جرأت رهایی از وابستگی ها را می دهد و فرصت دور ریختن خاطرات بدی که در ذهن خود بایگانی کرده اند را ایجاد می کند. خانه تکانی، اولین مشخصه نزدیک شدن به سال نو و روزهایی دیگر است سالی که در آن باید همراه با تمیز کردن پلیدی های مادی، پلیدی های روحی را نیز دور کرد.

انتهای پیام/ر