آداب و رسوم مردم مشگین شهر از خواستگاری تا دوران نامزدی و جشن های عروسی
با توجه به اینکه در این ایام شهرستان مشگین شهر شاهد برگزاری جشن های عروسی هستند از این رو بخشی از آداب و رسوم مردم مشگین شهر در این مراسمات جهت استفاده کاربران تقدیم می شود.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از مشکین رسا، بعد از پایان مناسبت ها و ایام فاطمیه مراسمات عروسی در شهرستان مشگین شهر به اوج خود رسیده است به طوری که روزانه در این شهرستان شاهد 10 مورد عروسی هستیم از این رو برخی از آداب و رسوم مردم شهرستان مشگین شهر از خواستگاری تا دوران نامزدی و جشن های عروسی تقدیم کاربران و شهروندان مشگین شهری می شود.
هر شهری، برای هرگونه مراسمی که در آن برگزار می شود آداب و رسوم و یا فرهنگ خاصی را به خود اختصاص می دهد. بیشتر این فرهنگ ها چنانکه پسندیده باشند تا نسل به نسل تا به امروز امتداد داشته اند. مراسم عروسی یکی از این آداب و رسوم هایی است که از پیشینیان به پسینیان به ارث رسیده است و هم اکنون به این مقوله ارج می نهند.
ازدواج در مشگین شهر امری است که از سنت پیامبر به شمار رفته و آداب و رسوم آن از دیرینیان به یادگار مانده است و هم اکنون همان مراحل قدیمی را در این امر طی می کنند:
اولین مرحله از این آداب و رسوم انتخاب و پسند زوجین است که بعد از پایان این مرحله، مرحله خواستگاری یا همان (الچی گدمه)شروع می شود که این مرحله معمولاً بر دوش خانم هاست.
در این مراسم بعد از طرح بحث خانواده داماد به همراه داماد به خانه ی عروس می روند. بعد از چندی گفتگو عروس را به بهانه آوردن چای می بینند، پس عروس خانم لازم است در این مراسم با پوشش و حجاب مناسبی وارد مجلس شود که در بیشتر این مراسم ها پوشش و سربه زیری و کم حرفی و متین بودن حرف اول را می زند. معمولاً بعضی ها تسلط به خود ندارند و سینی چای را با لرزه و ریخت و پاش می آورند که باید از آن دوری کنند. این مراسم یک مراسم ساده است نیازی به دست پاچه بودن ندارد. هر چقدر ساده باشد بهتر است.
نخست چای را به بزرگ مهمان تعارف می کنند به داماد که رسید داماد هم با خونسردی چای را برداشته و تشکر می کند. داماد باید بداند که این چای را نباید رد کند و یا اگر برداشت نباید از خوردن آن صرف نظر کند. که نظرها در این مجلس به رفتار عروس و داماد متمرکز می شود.
بعد از آوردن چای عروس خانم در مجلس می نشیند. و پس از صرف چای بزرگترها عروس و داماد را راهی اتاقی می کنند جهت گفتگو با هم و آشنایی و صحبت درباره عقاید و شرایطشان برای شروع زندگی مشترک. بعد از این صحبت هرکدام در مورد بحث ها و شرایط دیگری فکر کرده و روز بعد نتیجه را با تماسی از طرف خانواده ی داماد اعلام می کنند.
بله برون از دیگر مراسماتی است که بعد از خواستگاری انجام می شود.
برای برگزاری این مراسم ریش سفیدان خانواده داماد در خانواده ی پدر داماد جمع می شوند و با هم به خانه پدر عروس می روند. در این مراسم از مهریه و شیر بها و جهیزیه سخن گفته می شود؛ گفتنی است که رسم شیربها به مرور زمان از بین رفته است و فقط در جاهای محدودی سخن از آن به میان می رود.
در تعیین مهریه ریش سفیدان مجلس رشته ی کلام را به دست می گیرند و بیشتر نظر آن ها مطرح می گردد.
در جاهایی که رسم شیربها را هنوز حفظ کرده اند، بعد از تعیین مهریه به تعیین میزان شیربها می پردازند (شیربها، همچنان که از نامش پیداست بهای شیری است که مادر عروس در قبال شیر دادن و مراقبت از فرزند خود از خانواده ی داماد مطالبه می کند). مبلغی که برای شیربها تعیین می گردد معمولاً صرف جهیزیه عروس می شود.
بعد از توافق بر سر مهریه و جهیزیه و شیربها یکی از ریش سفیدان مجلس کله قندی، را که خانواده ی داماد آوردند، می شکنند دیگران هم تکه ای از این قند را به یمن خوشی و شیرینی این زندگی مشترک بر می دارند. سپس با شیرینی خوردن این مراسم به پایان می رسد.
در این مراسم داماد هم حضور دارد و با گل و شیرینی و کله قند به این مراسم می روند. عروس و داماد در این مراسم نقشی ندارند و ساکت نشسته و نظاره گر ماجرا می باشند رشته ی این مجلس به دست بزرگترها می چرخد.
بعد از اتمام مراسم بله برون به سراغ مراسم عقدکنان (کبین کسمه) می روند در این مراسم نیز به اتفاق روزی را برای مراسم عقد انتخاب می کنند این مراسم در گذشته ساده برگزار می شد، امروزه معمولاً با جشن و تجملات برگزار می شود.
در مراسم عقدکنان خانواده ی داماد با آخوندی در خانه ی عروس حاضر می شوند. داماد با لباس رسمی کت و شلوار و عروس هم با لباس مناسب و چادر سفید بر سر عروس و داماد را بر سر سفره ی عقد می نشانند و پدر و مادر عروس و داماد را هم کنار آنها نشانده و روحانی شروع به خواندن خطبه ی عقد می کند؛ در این زمان عروس خانم کلام الله مجید را باز کرده و به آن می نگرد. آقا داماد هم از روی حیا و عفت سر را پایین می اندازد و منتظر جاری شدن خطبه می شوند.
بعد از جاری شدن خطبه ی عقد، روحانی نخست رو به عروس خانم کرده و نظر وی را جویا می شوند. عروس خانم بار اول جواب نمی دهد و همراهیان با گفتن جملاتی چون عروس رفته گل بچینه و از این حرفا عروس را یاری می کنند. بار دوم هم به همین منوال، بار سوم که روحانی سوال می کند باید عروس خانم جواب خود را با کسب اجازه از بزرگترهای مجلس بگوید.
بعد از جواب گرفتن از عروس خانم رو به سوی داماد می کنند، داماد هم باید با آرامش و خونسردی در همان بار اول با کسب اجازه از بزرگترهای مجلس جواب خود را اعلام دارد. بعد از اینکه دفتر عقد را امضا کردند. عروس و داماد حلقه ها را در دست های یکدیگر انداخته و کیکی که خانواده ی داماد آوردند برش داده؛ هنگام بریدن کیک اگر شخصی که چاقو آورده انعام خواست نباید سرسختی نشان دهد، و تکه ای از آن را به هم دیگر می دهند.
در پایان این مراسم همه ی فامیل ها را یکی یکی جمع کرده و عکس یادگاری می گیرند در این عکس گرفتن باز اگر بزرگترها را در الویت قرار دهند به اعتبار خود می افزایند. حتی کوچترین عضو مجلس هم از یاد نرود که محبت به آن ها هم باز جای خود را دارد. بعد از عکس گرفتن که مهمان ها هر کدام راهی خانه هایشان می شوند داماد هم به همراه خانوداده اش راهی خانه می شود.
دوران نامزدی
بعد از مراسم عقد کنان دوران نامزدی شروع می شود. عروس و داماد باید مواظب باشند که پدر و مادر هر کدام را پدر و مادر خود دانسته و با لفظ مناسبی صدایش بزنند. بلافاصله بعد از عقد در خانه ی داماد ظاهر نشود بهتر است کمی صبر کند بعد از دعوتی که از طرف خانواده ی داماد می شود برود. از بودن هر روز با هم صرف نظر کنند. در این دوران بهتر است هر نکته ای که برایشان پیش می آید با هم در میان بگذارند و مشاور همدیگر باشند. بهترین رفتار مناسب در این زمان این است که وقتی در مجلسی واقع می شوند و بزرگترها هم در آن حضور دارند باید رفتار متین و سنگینی داشته باشند از هرگونه رفتارهای سبک از جمله شوخی های بی مورد و سخنان سبک در جلوی بزرگترها صرف نظر کنند. پوشش هم هر چقدر حفظ شود به همان اندازه به قربشان افزوده می شود.
در هنگام خرید کردن لوازم عروسی از جمله سرویس و انتخاب لباس عروس و غیره از تعارف کردن به مادر زن و مادر شوهر غفلت نکنند و حدالامکان آنها را همراه خود سازند از نظراتشان استفاده کرده و در صورت اختلاف سلایق و نظرها با سخنان نرم و با بهانه های مناسب از جمله در مورد سرویس؛ گران بودن آن، یکی از دوستان داشت نگین هایش افتاد و از این حرفها مراقب لطمه خوردن به احساساتشان باشند. چیزی در این دوران بر عروس و داماد تحمیل نمی شود اگر اطرافیان سخنی می گویند از تجربیات خود می گویند در مقابل آنها پرخاش و بی تمایلی از خود نشان ندهند و با خونسردی و آرامش شنیده و در صورت لزوم از تجربیاتشان استفاده کند.
پاگشای عروس و داماد
چند روز بعد از عقد خانواده ی داماد هدیه ای که برای عروس تدارک دیده و مهمانی ای برای خانواده ی عروس ترتیب می دهند و در این مهمانی هدیه را به عروس تقدیم می کنند همین مهمانی را خانواده ی عروس هم برای داماد انجام می دهند. در قدیم رسم بوده که بزرگترهای فامیل و حتی فامیل های نزدیک چنین مهمانی را برای عروس و داماد تدارک می دیدند که امروزه این رسم کم رنگ تر شده است.
گلین گوردی
بعد از مراسم عقد کنان، بسته به انتخاب خانواده ی داماد چند هفته یا یکی دو ماه یا حتی چند روز بعد خانواده داماد به همراه تعدادی از فامیل هایشان همراه با هدایایی که برای عروس و خانواده ی عروس تدارک دیدند می روند و هدایا را تقدیم آنها می کنند.
بَی گوردی
این مراسم در قبال گلین گوردی است که خانواده ی عروس نیز همراه با هدایایی برای داماد و خانواده اش انجام می دهند.
اعیاد
عروس و داماد در طول دوران نامزدی، به مناسبت هر عید بزرگی که با آن رو به رو می شوند از جمله؛ عید فطر، عید قربان، شب یلدا و ... خانواده ی داماد به مناسبت و یمن همان عید تحفه ای را به خانه ی عروس می برند و تقدیم عروس می کنند. مثلا در عید قربان گوسفندی را همراه به تحفه ای می برند یا در شب یلدا به همان مناسبت هندوانه ای به همراه تحفه های دیگر می برند و...
شب حنابندان (حنا آغشامی)
این مراسم همزمان هم در خانه ی پدر دادماد و هم در خانه ی پدر عروس برگزار می شود. در این شب معمولاً عروس لباس قرمزی را به تن می کند که ریس سفیدان معتقدند سرخی این لباس نشانه محبت و عشق است. در خانه داماد هم، در طول این مراسم دو نفر از دوستان داماد که مجرد هستند همه جا همراه او هستند، یکی ساقدوش و یکی سولدوش نام دارد؛ یعنی یار دست راستی و یار دست چپی. وظیفه اصلی این دو نفر مواظبت از داماد و وسایل او است که معمولاً دزدیدن وسایل داماد توسط جوانان صورت می گیرد که در این صورت این دو نفر جریمه نقدی می شوند. در پایان به این دو نفر هدایایی را که خانواده ی عروس ترتیب داده است به آنها تقدیم می گردد.
در این شب مدتی بعد از شروع برگزاری مراسم خانواده ی عروس به همراه چند نفر به خانه ی عروس می روند و خانواده ی عروس سینی هایی را که تزیین کرده اند همراه با خانواده ی داماد به خانه ی پدر داماد می روند. بعد از آن عروس هم حنایی که خانواده ی داماد تزئین کرده و همراه خود آورده بودند در مجلس می چرخاند.
روز عروسی (گلین گتمه)
روز بعد از مراسم شب حنابندان، جشن عروسی برگزار می شود که خانواده ی داماد به همراهی آنهایی که در جشن شرکت کردند رهسپار خانه ی عروس می شوند برای بردن عروس به خانه ی داماد.
در این هنگام بعد از جشن و پایکوبی پدر عروس او را از قرآن رد کرده و بعد از دعایی که برای آنها می کند به خانه ی داماد می برند.
ارسال دیدگاه