یادداشت/
مصرف و الگوی مصرف، معضل بزرگ اجتماعی
مصرف و الگوی مصرف از جمله عوامل مهم و تاثیر گذار بر اقتصاد، فرهنگ و حتی وابستگی یک کشور به کشورهای دیگر می باشد. در این بین آگاهی از اثرات الگوی مصرف غلط می تواند از اهمیت زیادی برخوردار باشد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا، به نقل از پایگاه تحلیلی خبری خبر فریمان، مصرف و الگوی مصرف از جمله عوامل مهم و تاثیر گذار بر اقتصاد، فرهنگ و حتی وابستگی یک کشور به کشورهای دیگر می باشد. همچنین مصرف و تولید در سطح کلان، به وسیله پس انداز و سرما یه گذاری و همچنین تقاضا برای کالاهای تولید شده ، بر یکدیگر تأثیرگذارند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, پایگاه تحلیلی خبری خبر فریمان, ، ,میزان و چگونگی مصرف، تحت تأثیر افکار و اعتقادات مذهبی قرار داشته است . آنچه ماکس وبر تحت عنوان اخلاق پروتستان مطرح می کند، گویای این مدعاست. ادیان توحیدی و سرآمد آنها دین اسلام توصیه های فراوان درباره نهی اسراف و جلوگیری از مصرف بی رویه دارد.
,ایرانی ها سرانه مصرف مواد غذایی عجیب و غریبی دارند.مردم ایران هیچ اصراری ندارند که مطابق میانگین آمارهای جهانی و استاندارهای لازم حرکت کنند. سرانه مصرف مواد غذایی در ایران در برخی اجناس نگران کننده و حتی بحرانی است. این موضوع بهانه مناسبی است برای سر زدن به آمار و ارقام منتشر شده از سرانه مصرف مواد غذایی در ایران تا بفهمیم اوضاع از چه قرار است؟
,- نان و برنج ( خوراک غالب مردم): سرانه مصرف نان هر ایرانی در سال در حالی 160 کیلوگرم است که این آمار در جهان تنها 25 کیلوگرم است. در واقع ایرانی ها 6 برابر آمار جهانی نان می خورند و از این لحاظ در صدرجهان قرار دارند
- گوشت: سرانه مصرف گوشت ( قرمز و سفید) در جهان را 41 کیلوگرم اعلام کرد. این در حالی است که ایرانی ها سالانه حدود 36 کیلوگرم گوشت مصرف می کنند. این میزان از آمار جهانی کمتر و از میانگین آسیا بالاتر است. همچنین ایران از لحاظ مصرف گوشت بین 196 کشور جهان در رتبه 98 قرار دارد.(دسامبر2012)
- روغن، نمک، شکر: ایرانیها در مصرف این سه قلم موادغذایی که مصرف زیادشان مضر است رکوردهای ویژهای دارند. سرانه مصرف شکر ایرانیها بین 21 تا 24 کیلوگرم است. در حالیکه میانگین جهانی آن، فقط 5 کیلو گرم است. این، یعنی ایرانی ها 5 برابر مردم جهان از شکر استفاده میکنند.ایرانی ها علاوه بر شکر، در نمک هم زیاده روی میکنند. سازمان جهانی بهداشت، میانگین مصرف نمک را برای هر فرد در جهان، 10 گرم عنوان کرده و این میزان را دو برابر میزان توصیه شده این سازمان دانسته است. اما ایرانی دو تا سه برابر بیشتر نمک مصرف می کنند.
- نوشابه: ایرانیها در نوشیدن مضرترین نوشیدنی جهان نیز با اقتدار در صدر ایستاده اند. مصرف سرانه نوشابه در کشور ما 42 لیتر است. در حالی که مردم جهان به زور 10 لیتر نوشابه در سال می خورند.
- آب: ما ۲ برابر مردم دنیا آب می نوشیم. تقریبا روزی یک لیتر.
- مکالمه تلفنی: ایرانی ها روزانه ۴۰ دقیقه تلفن حرف می زنند. بخش زیادی از بیماری های مفصلی در ناحیه گردن به خاطر همین عادت بد گریبان ایرانی ها را می گیرد. این آمار در مقایسه با دیگر مردم دنیا ۴ برابر است.
این آمار نگزان کننده و آمار دیگری که در بحث ما نمی گنجد، گویای شیوه نادرست مصرف در ایران است. این مصرف در کشوری می باشد که سردمدار اسلام ناب محمدی می باشد. در دین اسلام برای اموال فردی و اقتصاد اجتماعی اهمیت زیادی داده شده است و اموری مانند اسراف و زیاده روی، ، مورد مذمت قرار گرفته است و انسان را در مصرف اموالش آزاد نگذاشته بلکه او را در قبال مصرف آن مسؤل میداند براساس آیات و روایات، برای پدیدهای اسراف علل و عواملی مانند : جهل و نادانی،خودنمایی و....را میتوان نام برد. خداوند متعال دروقتی در قرآن مجیدش به مواهب خوردنی و آشامیدنی های پاک وحلال اشاره نموده می فرماید:« کُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا».بخورید و بیاشامید، اما برای اینکه از این دو دستور سوء استفاده نشود بلکه خوردن . آشامیدن نیز در حد اعتدال و عاقلانه باشد بلافاصله میفرماید:« إِنَّهُ لا یُحِبُّ الْمُسْرِفینَ» ولی اسراف نکنید که خدا مسرفان را دوست نمیدارد.
,از دیدگاه امام خمینی(ره) ایجاد فرهنگ مصرفزدگى، نقشهای حسابشده و استعماری برای غارت و چپاول ثروتهای دنیای اسلام است که به تبع آن، جوامع اسلامی از رشد و پیشرفت بینصیب میمانند. از دیدگاه امام خمینی(ره) ایجاد فرهنگ مصرفزدگى، نقشهای حسابشده و استعماری برای غارت و چپاول ثروتهای دنیای اسلام است که به تبع آن، جوامع اسلامی از رشد و پیشرفت بینصیب میمانند.
,رهبر انقلاب از روزهای نخستین سال 1370، همزمان با شروع نبرد زر و تزویر در بین مسئولان ، نسبت به این قضیه هشدار دادند.همان روزهایی که "دیگر نوبت رفاه مسئولان " رسید و کوخ نشینی رجایی به کاخ نشینی ها تبدیل شد. ایشان در سال 82 حتی از صدا و سیما و هیئات وزیران خواستند تا در جهت اصلاح الگوی مصرف گام جدی بردارند و به مبارزه با تبیلغ های مصرف گرایانه بپردازند، که متاسفانه با بی توجهی مسئولین نتیجه ای در برنداشت.
,امروزه عوامل متعددی مانند رسانههای جمعی و تبلیغات فراگیر و تودهای سبب شده است، نیازهای کاذب در جامعه نمودار شود و افزایش یابد. در چنین شرایطى استفاده از مدهای لباس، اجناس لوکس و حتی افکار و عقاید مختلف به نحو فزایندهای بروز میکنند.
,امروزه فرهنگ تودهاى، عوامگونه، مصرفگرا، غیرخلّاق و منفعل است. باید توجه کرد که ادامهی این روند، عواقب خطرناکی را درپی خواهد داشت که وابستگی فرهنگى، اقتصادی و بحران هویت از جملهی این پیآمدهای شوم است.
,الف) وابستگی اقتصادى؛ پس از انقلاب صنعتی و نیاز روزافزون صنایع غرب به مواد اولیه، آنان بدون در نظر گرفتن حقوق دیگر انسانها، تسلط بر سرزمینهای دیگر را در برنامهی خویش قرار دادند و با استفاده از طرحهای کارشناسی دقیق، کنترل منابع جهان سوم را در دست گرفتند. بدین ترتیب، سیل مواد اولیه از شرق به غرب سرازیر شد و در نتیجه، غرب به پیشرفتی بینظیر دست یافت و جهان سوم در درّهی فقر فرو رفت. سردمداران غرب، فرهنگ مولّد و پویای جوامع را به فرهنگی نامتحرک و مصرفی تبدیل کردهاند. آنان میکوشند با تبلیغات فرهنگى، مصنوعات خود را جایگزین کالاهای محلی کنند و اینگونه القاء میکنند که کالاهای خارجی به علت مرغوبیت و بادوام بودن، برای دیگر جوامع مقرون بهصرفه است.
,ب) وابستگی فرهنگى؛ سرمایهداران غرب پس از سالها به این نتیجه رسیدهاند که مهمترین مانع توسعهطلبی آنها در دیگر کشورها، قدرت فرهنگی این ملتهاست و تا زمانیکه باورهای مذهبی جامعهای پایدار باشد، چپاول آن کشورها مشکل خواهد بود. بنابراین تلاش کردند سلطهی فرهنگی خود را پی بگیرند. اگر سلطهی فرهنگی گریبانگیر جوانان کشور شود، احساس حقارت و پوچی و ناتوانی در روح آنان ایجاد میشود و آنها به این باور دروغین میرسند که قدرت هیچ کار مهمی را ندارند یا تنها با استفاده از کالاها و مدهای غربی میتوانند به تشخّص و موفقیت برسند.
,ج) بحران هویت؛ گراهام ای فولر، معاون پیشین شورای اطلاعاتی امنیت ملی در سازمان سیا میگوید: "اسلام و نهضتهای اسلامی در زمان ما، منبع کلیدی کسب هویت را برای اقوامی فراهم میآورند که قصد دارند همبستگی اجتماعی خود را در مقابله با تهاجم فرهنگی غرب تقویت کنند. " براساس این برداشت، چندی پیش مؤسسهی امور امنیت ملی یهودیان در واشنگتن، در کنفرانسی به صراحت اعلام کرد: "باید هویت دینی مسلمانان را از آنان بگیریم. " فقر شخصیتى، مهمترین آسیب اجتماعی امروز بخشی از جامعهی ایران است که مظاهر آن در جامعه دیده میشود. الگوهای رسمی تبلیغشده در سالهای گذشته، با نیازهای جوانان و ویژگیهای جامعهی مطلوب تضاد اساسی دارد.
,نتیجه مباحث بالا را در این کلام می توانیم بگنجانیم که، الگوی مصرف و پدیده اسراف از موضوع مهم و حیاتی برای کشور ما می باشد. لزوم توجه مسئولین و مردم به این موارد بیش از هر وقت دیگر جلوه گرایی می کند. آنچه بر اصلاح الگوی مصرف و دستیابی به فرهنگ بهینهی مصرف در کشور دارای اهمیت میباشد این است که اصلاح الگوی مصرف نیازمند تبیین استراتژی و تعیین خطمشی ویژه ای است که اگر مورد توجه قرار نگیرد بحران های اساسی را پیش رو داریم.
,انتهای پیام/
,
ارسال دیدگاه