گزارشی از دغدغه های علما و بزرگان؛
روند کاهشی جمعیت؛ خطری که امروز باید جدی گرفت
خطر کاهش آمار جمعیتی کشور در آینده نزدیک به شدت احساس می شود به گونه ای که غفلت نسبت به عوارض آن می تواند برای جامعه اسلامی ما بحران زا باشد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از پایگاه خبری تحلیلی قم فردا، آمارهای سازمان ثبت احوال کشور نشان میدهد که سن ازدواج برای مردان و زنان نسبت به سالهای گذشته افزایش یافته و به میانگین ۲۷٫۲ سال برای مردان و حدود ۲۳ سال برای زنان رسیده که این آمارها زنگ خطری برای افزایش تجرد قطعی در جامعه است.
دغدغه مقام معظم رهبری نسبت به روند کاهش جمعیتی ایران نشان میدهد که بیتوجهی به این مهم میتواند مشکلات بزرگ امنیتی، اقتصادی و فرهنگی برای پیشرفت نظام اسلامی به بار آورد.
معمولا کشورهای توسعهنیافته یا در حال توسعه پرجمعیت و جوان هستند و بعد از رسیدن به مرزهای توسعه، به بحران کاهش جمعیت فعال و سالمندی دچار میشوند. براساس اطلاعات موجود جمعیت ایران در سال ۱۴۲۰ به سالمندی میرسد، در حالی که ایران هنوز “در حال توسعه” بوده و برای رسیدن به اهداف بلندمدت به جمعیت جوان و فعال نیاز داریم.
زنگ خطر جمعیتی برای مسئولان دولت یازدهم
رهبر معظم انقلاب بر همین اساس طی چند سال گذشته چندین مرتبه این زنگ خطر جمعیتی را به مسئولان دولت های نهم، دهم و یازدهم گوشزد کرده است.
حضرت آیت الله خامنه ای در پیام به همایش ملی «تغییرات جمعیتی و نقش آن در تحولات مختلف جامعه» با اشاره به اهمیت موضوع جمعیت و ضرورت فرهنگ سازی برای اقناع نخبگان در ارتباط با نیاز کشور به افزایش جمعیت، خاطر نشان کردند: مساله نمای جوان برای کشور یک مساله اساسی، مهم و تعیین کننده است و کشورهایی که در دنیا دچار پیری جمعیت شده اند به دشواری راه علاجی برای مشکلات ناشی از آن یافته اند که لازم است برای حل این مشکل در کشور، کار علمی، عمیق و اساسی صورت پذیرد.
دیدگاه مراجع تقلید درباره روند کاهشی جمعیت
آیت الله صافی گلپایگانی در پاسخ به این سوال که: در وضعیت کنونی، با توجه به سوء استفاده مشرکان و مخالفان اهل بیت(ع)، از طرح کنترل جمعیت، وظیفه دولتمردان، و متدینین و... به منظور تحکیم بنیان خانواده ها و حفظ بافت سیاسی و اجتماعی کشور امیرالمومنین علیه السلام چیست؟ فرمودند: در اسلام و تعالیم سازنده آن که همه جوانب حیات بشر را شامل است، داشتن اولاد و فرزندان متعدد مورد تشویق و ترغیب است و تا حدی تاکید شده است که حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله، به کثرت امت خود بر امم دیگر مباهاتی می فرماید؛ ثواب هایی که در تولید مثل و تربیت اولاد برای پدر و مادر مقرر شده است، به قدری جالب و عظیم است که سزاوار نیست والدین با جلوگیری در بارداری، از این همه ثواب خود را محروم سازند و آن را کنترل نمایند.
آیت الله مکارم شیرازیدر پاسخ به این سوال که تبلیغ و ترویج مردم مسلمان ایران در امر جلوگیری و کنترل جمعیت به عنوان یک کار فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی جامعه ایرانی در منابر و محافل دینی، شرعاً چه حکمی دارد و آیا خلاف شرع است یا خیر؟ فرمودند: در صورتی که اهل خبره و کارشناسان متدین، مسئله کنترل و محدود ساختن موالید را یک ضرورت اجتماعی تشخیص دهند، شرعا می توان به طور موقت با آن موافقت کرد و یا در صورت لزوم به طور حساب شده از آن تبلیغ نمود.
در ضمن باید توجّه داشت که افزایش نسل به عقیده هیچ کس جزء واجبات نیست و بنابراین محدود ساختن، حرام نمی باشد. در ضمن باید در موارد کنترل جمعیت، به جای افزایش کمی به سراغ افزایش کیفی رفت تا مسلمانانی عالم تر و کارآمدتر به جامعه اسلامی تحویل داده شود و عزت و عظمت مسلمین حفظ شود.
وی همچنین در پاسخ به این سوال که: در وضعیت کنونی، با توجه به سوء استفاده مشرکان و مخالفان اهل بیت(ع)، از طرح کنترل جمعیت، وظیفه دولتمردان، و متدینین و... به منظور تحکیم بنیان خانواده ها و حفظ بافت سیاسی و اجتماعی کشور امیرالمومنین علیه السلام چیست؟ فرموده اند: در تمام مواردی که کنترل موالید سبب تغییر بافت جمعیت و ضربه زدن به مبانی مکتب اهل بیت علیهم السلام می شود همه وظیفه دارند در حد توان خود جلوی این معضل را بگیرند.
آیت الله نوری همدانیدر جایی می فرمایند: عده ای از لحاظ این که جمعیت روی زمین به سرعت رو به افزایش می رود، چنین فکر می کنند که زمانی فرا خواهد رسید که مردم از جهات اقتصاد زندگی به مضیقه خواهند افتاد و زمین قدرت تغذیه و تأمین لوازم زندگی بشر را نخواهد داشت و لذا مردم را به جلوگیری از افزایش نسل تشویق، بلکه وادار می کنند.
به علاوه، متأسفانه سقط جنین را یک عمل منطقی و موجه جلوه می دهند، ولی این عقیده همان طور که بعضی از دانشمندان هم تصریح کرده اند درست نیست؛ زیرا سطح زمین به اندازه ای وسیع است که به ۵۰۰میلیون کیلومتر بالغ می شود و اگر آن را به طور تساوی میان جمعیت فعلی روی زمین تقسیم کنیم، به هر فردی ۵ هکتار از خشکی و تقریباً ۱۲ هکتار از دریاها می رسد. به علاوه گنج های فراوان و معادن بسیار زیادی در آن قرار داده شده است. در این صورت اگر تمام قدرت های علمی و امکانات صنعتی خود را در راه بهره برداری از این منابع خداداد به کار بیندازند، زمین می تواند چندین برابر جمعیت کنونی را به طور کامل اداره کند.
وی همچنین در پاسخ به این سوال که: در وضعیت کنونی، با توجه به سوء استفاده مشرکان و مخالفان اهل بیت علیهم السلام، از طرح کنترل جمعیت، وظیفه دولتمردان، و متدینین و... به منظور تحکیم بنیان خانواده ها و حفظ بافت سیاسی و اجتماعی کشور امیرالمومنین علیه السلام چیست؟ فرموده اند: در چنین شرایطی وظیفه پیروان اهل بیت علیهم السلام این است که با رعایت موازین شرعی و مقررات حکومت اسلامی، از امکانات خود استفاده نمایند و اجازه ندهند چنین امری واقع شود و مسئولان و رسانه ها و دانشمندان وظیفه دارند مردم را آگاه نمایند و خطر آن را برای مردم توضیح دهند.
نیازمندی جامعه برای تعدیل جمعیت
هر جامعه ای به شدت نیازمند تعادل در جمعیتش است، اگر توازنی بین متولدین یک جامعه با سالمندان آن وجود نداشته باشدسبب پیری جمعیت و در نهایت به سستی و رکود آن جامعه منجر خواهد شد، مسئولان علی الخصوص افرادی که در حوزه جمعیت شناسی هستند، باید به گونه ای برنامه ریزی کنند که زاد و ولد با کل جمعیت جامعه تناسب داشته باشد تا این نسبت جمعیتی سبب حفظ نشاط، سرزندگی و خلاقیت در جامعه باشد.
اگر جمعیت کشور رو به پیری برود در آینده با بحران نیروی انسانی مواجه خواهیم شد، همانگونه که هم اکنون در برخی از جوامع اروپایی شاهد این معضل هستیم، هم اکنون درکشورهای اروپایی وآمریکایی دیگرتک فرزندی معنایی ندارد و حتی در برخی از خانواده ها شاهد جمعیت 10 تا 12 نفری هستیم.
بنابراین فرمایشات رهبر انقلاب که در حقیقت یک دوراندیشی بلند مدت برای منافع و امنیت ملی است، باید بیش از گذشته مورد توجه مسئولان کشور قرار گیرد ،اگر کشور می خواهد حداقل تا دو دهه آینده نیروی انسانی مورد نیازش را تامین کرده و تعادل جمعیتی را حفظ کند به نظر می رسد هم اکنون هر خانواده باید حداقل شش فرزند داشته باشد.
شاید در گذشته و آن مقطع زمانی لازم بود که هر خانواده بیش از دو بچه نداشته باشند، اما متاسفانه دیگر برای دهه 80 پیش بینی نشد و همین امر سبب بحران جمعیتی در کشور شد.
نیروی کارآمد نشانه قدرت یک جامعه است
کاهش جمعیت جوان یک جامعه از جوانب مختلف سبب صدمه دیدن کشورها می شود، یکی از مولفه های مهم و غیرقابل اغماض اقتدار هر کشوری، منابع انسانی کارآمد و توانمند است، بالطبع هر جامعه ای که دارای زاد و ولد متناسب با نرخ جمعیتی باشد، در آینده دچار بحران معضل پیری و سالمندی نمی شود، اگر نرخ رشد جمعیتی بر همین روند ادامه پیدا کند، بطور حتم در آینده با جمعیتی سالخورده مواجه خواهیم شد.
در صورت بروز چنین معضلی، چشم انداز آینده بسیار ناهنجار خواهد بود و توانمندی، علم آموزی، فعالیت و چرخاندن چرخه اقتصاد، صنعت و دانش مملکت بسیار کند خواهد شد، چنین شرایطی سبب فرسایش جامعه خواهد شد و بر همین اساس از هم اکنون در این راستا باید فکر اساسی شود.
مشکلات و خطرات کمبود جمعیت در جامعه
کمجمعیتی در کشور خطراتی،جدای از سالمندشدن جمعیت در پی دارد، در این زمینه دکتر محمود مشفق،عضو هیات علمی موسسه مطالعات و پژوهشهای جمعیتی آسیا و اقیانوسیه میگوید: «کمجمعیتی مسئلهساز است و در واقع از علل کمجمعیتی میتوانیم به مهاجرتهای بیرویه از مناطق پیرامونی به مناطق شهری نام ببریم،که باعث میشود روستاهایی داشته باشیم که در بین زمین و هوا هستند،که نه میشود به آنها امکانات داد و نه میشود آنها را رها کرد.به این علت که آنقدر تعداد جمعیت در بین آنها کم است که برای آنها نمیتوان خدمات آب،برق،گاز و کلا خدمات رفاهی ارائه کرد،زیرا که از لحاظ اقتصادی به صرفه نیست.
در حال حاضر هزاران روستا در ایران وجود دارد که به دلیل جمعیت کم دولت نمیتواند بودجه خدمات رفاهی به ایشان اختصاص دهد، از طرف دیگر این مهاجرتها بیشتر از میان جوانان به سمت مناطق شهری صورت میگیردکه موجب کمجمعیتی خطرناک میشود زیرا بیشتر جوانان و نیروی فعال که در سن کار هستند، به مناطق مرکزی میآیند که مناطق پیرامونی و شهرستانها نیروی جوان خود را از دست بدهند که این ترکیب سنی و جنسی شهرها و روستاهای پیرامونی به هم بریزد.
در واقع سیستم مهاجرت به کلانشهرها پدیده خطرناکی است.که بیشتر مهاجرتها از طرف کشورهای اطراف به ایران صورت میگیرد.متاسفانه مهاجرت از اطراف برای ایران از لحاظ فرهنگی و اجتماعی و امنیتی مشکلزاست.
,
,
,
, زنگ خطر جمعیتی برای مسئولان دولت یازدهم ,
,
,
, دیدگاه مراجع تقلید درباره روند کاهشی جمعیت,
,
,
,
,
,
,
,
,
, نیازمندی جامعه برای تعدیل جمعیت,
,
,
,
,
,
, نیروی کارآمد نشانه قدرت یک جامعه است,
,
,
,
, مشکلات و خطرات کمبود جمعیت در جامعه,
,
,
,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه