نیر و تمدن چند هزار ساله
معماریهای صخرهای در منطقه و متون تاریخی اعم از سالنامههای آشور و اوراتور و متون هخامنشی که نشانگر تحولات تاریخی در آن روزگار پرتلاطم هزار سالهاست بیانگر پیشینه تاریخی نیر است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از نیریمیز، دوران ماقبل تاریخی نیر از روی آثار بجا مانده در منطقه و دوران تاریخی منطقه (دهکده، معابد و دژهای صخرهای که در دل زمین کنده شدهاند) قابل مطالعهاست.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نیریمیز, نیریمیز, نیریمیز,,
به طور کلی کثرت معماریهای صخرهای در منطقه که یادمان های ماندگار و پایداری از زمان کهنند اولین وسیله شناخت پیشینه تاریخی نیر است و دوم متون تاریخی اعم از سالنامههای آشور و اوراتور و متون هخامنشی است که نشانگر تحولات تاریخی در آن روزگار پرتلاطم هزار ساله است.
اطلاق لفظ زیکرتو در عصر مادها و اوایل هزاره اول و لفظ ساکارتی در عصر هخامنشی به معنی (سرزمین ساکنان در غارهای سنگی)، وجود معابد میترائیسم و نیز اشارات متون اوستا بر وجود بناهایی مثل دژ زیر زمینی و نیز متون شاهنامه که سرشار از چنین اشاراتی است مؤید قدمت این منطقه است.
متون دوران اسلامی نیز موضوع فوق را تایید میکند. چرا که در صحبت از اردبیل در کتاب معتبری چون احسن التقاسیم (قرن ۴ هجری) اشاره به این نکته شده است که «بیشتر خانهها را در زیر زمین ساختهاند».
بنا به نوشته بلاذری: «نیر دیهی بود و کوشک کهنه و درهم شکستهای داشت. مرّبن عمر موصلی طایی در آنجا فرود آمد و بنیاد نهاد و پسرانش را در آن سکنی داد که به ظن قوی، اینان کوشکهایی در آن قریه بنا کردند و به صورت شهری در آوردند که احتمالاً باید همان قریه نیر باشد. و بازار جابروان را بنیاد نهاده، برزگش ساختند.»
یکی از پسران مرّبن علی از سرکشان آذزبایجان بود و در سال ۲۱۲ هجری محمد بن حمید طوسی او را دستگیر ساخته به بغداد فرستاد ولی او بار دیگر به آذربایجان برگشته و به حکمرانی خود پرداخت ابن خردابه در کتاب مسالک و ممالک (تالیف سالهای ۲۳۰-۲۳۴) او را خداوند جابروان و نیریز میخواند. جابروان یکی از شهرهای آذربایجان بوده و یاقوت حموی مینویسد که در نزدیکی نریز (نیر فعلی) بوده ولی از بلاذری نقل شده که در نریز و در نزدیکی های اردبیل بوده است.
طبق اظهار نظر مطلعین نام اصلی آن نرسی بوده است و چنین مشهور است که نرسی پادشاه مشهور ساسانی آن را آباد کرده است. این نام در نوشتههای قدیمی این شهر دیده شده است.
آثار آتشکده های مهمی چون نیر اعظم، ایرنجی و جوراب، نشانه های آئین میترائیسم در غار های صخره ای اباذر و آثار متعلق به هزاره سوم قبل از میلاد در قلعه بوینی یوغون و قبور باستانی متعلق به قرون ۸ و ۹ قبل از میلاد در قره شیران و معماری منحصر به فرد غار نظامی گلستان نشان از غنای فرهنگی و تاریخی شهرستان نیر است.
شهرستان نیر به عنوان بخشی از سرزمین آذربایجان و ایران قدمت تاریخی دارد و حوادث تاریخی مختلفی در آن رخ داده است و مردم شهرستان به موطن محلی و کشور در همه زمانها علاقه خاصی نشان داده اند.
از وقایع مهم تاریخی منطقه نیر ورود آقا محمدخان قاجار به نیر از راه سراب است که در این سفر شاه با بی اعتنایی مردم مواجه شده و با تلخکامی راهی اردبیل می شود. از دیگر شاهان قاجار مظفرالدین شاه و محمد علی شاه قاجار از شهر نیر دیدن کرده اند.
از حوادث دیگر لشکرکشی نصرالله خان یورتچی با پانصد سواره نظام شاهسون به دستور محمد علی شاه بسال 1278ه.ش در دوره مشروطیت علیه ستارخان، سردار ملی به سوی تبریز بود که عاقبت در این لشکرکشی سپاه نصرالله خان شکست خورد و خود وی بعد از مدتی زندانی و اقامت در روستای آقچای، در آنجا در گذشت در این ایام ستارخان قبل از ورود به اردبیل در نیر اقامت داشته است.
تاریخچه شهرستان نیر همانند تایخچه آذربایجان ناگفته های زیادی دارد. در شهرستان نیر جریان حوادث در طول قرن های متمادی آن قسمت از مآخذ و مدارک تاریخی را که می توانست در این مقصود نقش ایفا کند از بین برده و یا لااقل گرانبهاترین آنها را در زیر خاک مدفون و یا در مخفیگاه های صعب العبور کوهستان های این سامان پنهان ساخته است.
روزی که این مدارک بدست آید بدون تردید گذشته منطقه درخشندگی خاصی پیدا خواهد کرد. میراث نسل های گذشته؛ آیینه تمام نمای فرهنگ و تمدن اجداد ما در قرون مختلف تاریخی بوده و تجزیه و تحلیل این گونه آثار از ضروریات امر به شمار می رود .
این میراث ها همانند پرچم و نمادی است که نشان دهنده ی آثار فرهنگی و تمدن گذشته است. در زمان حمله اعراب کلیه مدارک و منابع این سرزمین از بین رفته و یا به دست اعراب به غارت برده شده چه بسا بخشی ازآن نیز با گذشت زمان و عوامل طبیعی مثل زلزله و سیل و یا به علت ناآگاهی عده ای و یا به دست بعضی از افراد سودجو تخریب و از بین رفته است.
تنها در بعضی از نقاط این سرزمین آثاری به دست طبیعت در امان مانده که راهنمای ما در آگاهی از گذشته خود است. متاسفانه در نوشته های تاریخی بعضی مورخان بدون تحقیق و تفحص وضعیت حیات نیر را مدیون راه ارتباطی اردبیل به تبریز عنوان می کنند و این راه را موجب ترقی و رونق آن می دانند. اما بدون اینکه به بحث تاریخی و جغرافیایی مدرن در دوران های گذشته وارد شویم لازم است متذکر شویم که اغلب شهرهای کشور در کنار جاده ها واقع شده اند و یا شهرهای اردبیل؛ سراب و نیر در کنار همین جاده به ترقی و رونق رسیده اند.
لذا با توجه به آثار درخشانی که در تاریخ این شهرستان از گذشته باقی مانده؛ قطعا" این منطقه دارای تمدنی چند هزار ساله می باشد و قبل از ایجاد این جاده ارتباطی رونقی به مراتب بیش از این داشته است.
تاریخ نیر همگام با اردبیل در صفحه ی روزگار در حرکت بوده است که نباید این مهم در خاطره ها فراموش شود. لذا از افراد آگاه به تاریخ شهرستان استدعا می شود جهت روشن شدن بیشتر گذشته منطقه هر مطلبی در این مورد دارند بنام خود در سایت قرار دهند و در شناسایی منطقه سهمی داشته باشند.
به طور کلی کثرت معماریهای صخرهای در منطقه که یادمان های ماندگار و پایداری از زمان کهنند اولین وسیله شناخت پیشینه تاریخی نیر است و دوم متون تاریخی اعم از سالنامههای آشور و اوراتور و متون هخامنشی است که نشانگر تحولات تاریخی در آن روزگار پرتلاطم هزار ساله است.
اطلاق لفظ زیکرتو در عصر مادها و اوایل هزاره اول و لفظ ساکارتی در عصر هخامنشی به معنی (سرزمین ساکنان در غارهای سنگی)، وجود معابد میترائیسم و نیز اشارات متون اوستا بر وجود بناهایی مثل دژ زیر زمینی و نیز متون شاهنامه که سرشار از چنین اشاراتی است مؤید قدمت این منطقه است.
متون دوران اسلامی نیز موضوع فوق را تایید میکند. چرا که در صحبت از اردبیل در کتاب معتبری چون احسن التقاسیم (قرن ۴ هجری) اشاره به این نکته شده است که «بیشتر خانهها را در زیر زمین ساختهاند».
بنا به نوشته بلاذری: «نیر دیهی بود و کوشک کهنه و درهم شکستهای داشت. مرّبن عمر موصلی طایی در آنجا فرود آمد و بنیاد نهاد و پسرانش را در آن سکنی داد که به ظن قوی، اینان کوشکهایی در آن قریه بنا کردند و به صورت شهری در آوردند که احتمالاً باید همان قریه نیر باشد. و بازار جابروان را بنیاد نهاده، برزگش ساختند.»
یکی از پسران مرّبن علی از سرکشان آذزبایجان بود و در سال ۲۱۲ هجری محمد بن حمید طوسی او را دستگیر ساخته به بغداد فرستاد ولی او بار دیگر به آذربایجان برگشته و به حکمرانی خود پرداخت ابن خردابه در کتاب مسالک و ممالک (تالیف سالهای ۲۳۰-۲۳۴) او را خداوند جابروان و نیریز میخواند. جابروان یکی از شهرهای آذربایجان بوده و یاقوت حموی مینویسد که در نزدیکی نریز (نیر فعلی) بوده ولی از بلاذری نقل شده که در نریز و در نزدیکی های اردبیل بوده است.
طبق اظهار نظر مطلعین نام اصلی آن نرسی بوده است و چنین مشهور است که نرسی پادشاه مشهور ساسانی آن را آباد کرده است. این نام در نوشتههای قدیمی این شهر دیده شده است.
آثار آتشکده های مهمی چون نیر اعظم، ایرنجی و جوراب، نشانه های آئین میترائیسم در غار های صخره ای اباذر و آثار متعلق به هزاره سوم قبل از میلاد در قلعه بوینی یوغون و قبور باستانی متعلق به قرون ۸ و ۹ قبل از میلاد در قره شیران و معماری منحصر به فرد غار نظامی گلستان نشان از غنای فرهنگی و تاریخی شهرستان نیر است.
شهرستان نیر به عنوان بخشی از سرزمین آذربایجان و ایران قدمت تاریخی دارد و حوادث تاریخی مختلفی در آن رخ داده است و مردم شهرستان به موطن محلی و کشور در همه زمانها علاقه خاصی نشان داده اند.
از وقایع مهم تاریخی منطقه نیر ورود آقا محمدخان قاجار به نیر از راه سراب است که در این سفر شاه با بی اعتنایی مردم مواجه شده و با تلخکامی راهی اردبیل می شود. از دیگر شاهان قاجار مظفرالدین شاه و محمد علی شاه قاجار از شهر نیر دیدن کرده اند.
از حوادث دیگر لشکرکشی نصرالله خان یورتچی با پانصد سواره نظام شاهسون به دستور محمد علی شاه بسال 1278ه.ش در دوره مشروطیت علیه ستارخان، سردار ملی به سوی تبریز بود که عاقبت در این لشکرکشی سپاه نصرالله خان شکست خورد و خود وی بعد از مدتی زندانی و اقامت در روستای آقچای، در آنجا در گذشت در این ایام ستارخان قبل از ورود به اردبیل در نیر اقامت داشته است.
تاریخچه شهرستان نیر همانند تایخچه آذربایجان ناگفته های زیادی دارد. در شهرستان نیر جریان حوادث در طول قرن های متمادی آن قسمت از مآخذ و مدارک تاریخی را که می توانست در این مقصود نقش ایفا کند از بین برده و یا لااقل گرانبهاترین آنها را در زیر خاک مدفون و یا در مخفیگاه های صعب العبور کوهستان های این سامان پنهان ساخته است.
روزی که این مدارک بدست آید بدون تردید گذشته منطقه درخشندگی خاصی پیدا خواهد کرد. میراث نسل های گذشته؛ آیینه تمام نمای فرهنگ و تمدن اجداد ما در قرون مختلف تاریخی بوده و تجزیه و تحلیل این گونه آثار از ضروریات امر به شمار می رود .
این میراث ها همانند پرچم و نمادی است که نشان دهنده ی آثار فرهنگی و تمدن گذشته است. در زمان حمله اعراب کلیه مدارک و منابع این سرزمین از بین رفته و یا به دست اعراب به غارت برده شده چه بسا بخشی ازآن نیز با گذشت زمان و عوامل طبیعی مثل زلزله و سیل و یا به علت ناآگاهی عده ای و یا به دست بعضی از افراد سودجو تخریب و از بین رفته است.
تنها در بعضی از نقاط این سرزمین آثاری به دست طبیعت در امان مانده که راهنمای ما در آگاهی از گذشته خود است. متاسفانه در نوشته های تاریخی بعضی مورخان بدون تحقیق و تفحص وضعیت حیات نیر را مدیون راه ارتباطی اردبیل به تبریز عنوان می کنند و این راه را موجب ترقی و رونق آن می دانند. اما بدون اینکه به بحث تاریخی و جغرافیایی مدرن در دوران های گذشته وارد شویم لازم است متذکر شویم که اغلب شهرهای کشور در کنار جاده ها واقع شده اند و یا شهرهای اردبیل؛ سراب و نیر در کنار همین جاده به ترقی و رونق رسیده اند.
لذا با توجه به آثار درخشانی که در تاریخ این شهرستان از گذشته باقی مانده؛ قطعا" این منطقه دارای تمدنی چند هزار ساله می باشد و قبل از ایجاد این جاده ارتباطی رونقی به مراتب بیش از این داشته است.
تاریخ نیر همگام با اردبیل در صفحه ی روزگار در حرکت بوده است که نباید این مهم در خاطره ها فراموش شود. لذا از افراد آگاه به تاریخ شهرستان استدعا می شود جهت روشن شدن بیشتر گذشته منطقه هر مطلبی در این مورد دارند بنام خود در سایت قرار دهند و در شناسایی منطقه سهمی داشته باشند.
به طور کلی کثرت معماریهای صخرهای در منطقه که یادمان های ماندگار و پایداری از زمان کهنند اولین وسیله شناخت پیشینه تاریخی نیر است و دوم متون تاریخی اعم از سالنامههای آشور و اوراتور و متون هخامنشی است که نشانگر تحولات تاریخی در آن روزگار پرتلاطم هزار ساله است.
اطلاق لفظ زیکرتو در عصر مادها و اوایل هزاره اول و لفظ ساکارتی در عصر هخامنشی به معنی (سرزمین ساکنان در غارهای سنگی)، وجود معابد میترائیسم و نیز اشارات متون اوستا بر وجود بناهایی مثل دژ زیر زمینی و نیز متون شاهنامه که سرشار از چنین اشاراتی است مؤید قدمت این منطقه است.
متون دوران اسلامی نیز موضوع فوق را تایید میکند. چرا که در صحبت از اردبیل در کتاب معتبری چون احسن التقاسیم (قرن ۴ هجری) اشاره به این نکته شده است که «بیشتر خانهها را در زیر زمین ساختهاند».
بنا به نوشته بلاذری: «نیر دیهی بود و کوشک کهنه و درهم شکستهای داشت. مرّبن عمر موصلی طایی در آنجا فرود آمد و بنیاد نهاد و پسرانش را در آن سکنی داد که به ظن قوی، اینان کوشکهایی در آن قریه بنا کردند و به صورت شهری در آوردند که احتمالاً باید همان قریه نیر باشد. و بازار جابروان را بنیاد نهاده، برزگش ساختند.»
یکی از پسران مرّبن علی از سرکشان آذزبایجان بود و در سال ۲۱۲ هجری محمد بن حمید طوسی او را دستگیر ساخته به بغداد فرستاد ولی او بار دیگر به آذربایجان برگشته و به حکمرانی خود پرداخت ابن خردابه در کتاب مسالک و ممالک (تالیف سالهای ۲۳۰-۲۳۴) او را خداوند جابروان و نیریز میخواند. جابروان یکی از شهرهای آذربایجان بوده و یاقوت حموی مینویسد که در نزدیکی نریز (نیر فعلی) بوده ولی از بلاذری نقل شده که در نریز و در نزدیکی های اردبیل بوده است.
طبق اظهار نظر مطلعین نام اصلی آن نرسی بوده است و چنین مشهور است که نرسی پادشاه مشهور ساسانی آن را آباد کرده است. این نام در نوشتههای قدیمی این شهر دیده شده است.
آثار آتشکده های مهمی چون نیر اعظم، ایرنجی و جوراب، نشانه های آئین میترائیسم در غار های صخره ای اباذر و آثار متعلق به هزاره سوم قبل از میلاد در قلعه بوینی یوغون و قبور باستانی متعلق به قرون ۸ و ۹ قبل از میلاد در قره شیران و معماری منحصر به فرد غار نظامی گلستان نشان از غنای فرهنگی و تاریخی شهرستان نیر است.
شهرستان نیر به عنوان بخشی از سرزمین آذربایجان و ایران قدمت تاریخی دارد و حوادث تاریخی مختلفی در آن رخ داده است و مردم شهرستان به موطن محلی و کشور در همه زمانها علاقه خاصی نشان داده اند.
از وقایع مهم تاریخی منطقه نیر ورود آقا محمدخان قاجار به نیر از راه سراب است که در این سفر شاه با بی اعتنایی مردم مواجه شده و با تلخکامی راهی اردبیل می شود. از دیگر شاهان قاجار مظفرالدین شاه و محمد علی شاه قاجار از شهر نیر دیدن کرده اند.
از حوادث دیگر لشکرکشی نصرالله خان یورتچی با پانصد سواره نظام شاهسون به دستور محمد علی شاه بسال 1278ه.ش در دوره مشروطیت علیه ستارخان، سردار ملی به سوی تبریز بود که عاقبت در این لشکرکشی سپاه نصرالله خان شکست خورد و خود وی بعد از مدتی زندانی و اقامت در روستای آقچای، در آنجا در گذشت در این ایام ستارخان قبل از ورود به اردبیل در نیر اقامت داشته است.
تاریخچه شهرستان نیر همانند تایخچه آذربایجان ناگفته های زیادی دارد. در شهرستان نیر جریان حوادث در طول قرن های متمادی آن قسمت از مآخذ و مدارک تاریخی را که می توانست در این مقصود نقش ایفا کند از بین برده و یا لااقل گرانبهاترین آنها را در زیر خاک مدفون و یا در مخفیگاه های صعب العبور کوهستان های این سامان پنهان ساخته است.
روزی که این مدارک بدست آید بدون تردید گذشته منطقه درخشندگی خاصی پیدا خواهد کرد. میراث نسل های گذشته؛ آیینه تمام نمای فرهنگ و تمدن اجداد ما در قرون مختلف تاریخی بوده و تجزیه و تحلیل این گونه آثار از ضروریات امر به شمار می رود .
این میراث ها همانند پرچم و نمادی است که نشان دهنده ی آثار فرهنگی و تمدن گذشته است. در زمان حمله اعراب کلیه مدارک و منابع این سرزمین از بین رفته و یا به دست اعراب به غارت برده شده چه بسا بخشی ازآن نیز با گذشت زمان و عوامل طبیعی مثل زلزله و سیل و یا به علت ناآگاهی عده ای و یا به دست بعضی از افراد سودجو تخریب و از بین رفته است.
تنها در بعضی از نقاط این سرزمین آثاری به دست طبیعت در امان مانده که راهنمای ما در آگاهی از گذشته خود است. متاسفانه در نوشته های تاریخی بعضی مورخان بدون تحقیق و تفحص وضعیت حیات نیر را مدیون راه ارتباطی اردبیل به تبریز عنوان می کنند و این راه را موجب ترقی و رونق آن می دانند. اما بدون اینکه به بحث تاریخی و جغرافیایی مدرن در دوران های گذشته وارد شویم لازم است متذکر شویم که اغلب شهرهای کشور در کنار جاده ها واقع شده اند و یا شهرهای اردبیل؛ سراب و نیر در کنار همین جاده به ترقی و رونق رسیده اند.
لذا با توجه به آثار درخشانی که در تاریخ این شهرستان از گذشته باقی مانده؛ قطعا" این منطقه دارای تمدنی چند هزار ساله می باشد و قبل از ایجاد این جاده ارتباطی رونقی به مراتب بیش از این داشته است.
تاریخ نیر همگام با اردبیل در صفحه ی روزگار در حرکت بوده است که نباید این مهم در خاطره ها فراموش شود. لذا از افراد آگاه به تاریخ شهرستان استدعا می شود جهت روشن شدن بیشتر گذشته منطقه هر مطلبی در این مورد دارند بنام خود در سایت قرار دهند و در شناسایی منطقه سهمی داشته باشند.
به طور کلی کثرت معماریهای صخرهای در منطقه که یادمان های ماندگار و پایداری از زمان کهنند اولین وسیله شناخت پیشینه تاریخی نیر است و دوم متون تاریخی اعم از سالنامههای آشور و اوراتور و متون هخامنشی است که نشانگر تحولات تاریخی در آن روزگار پرتلاطم هزار ساله است.
اطلاق لفظ زیکرتو در عصر مادها و اوایل هزاره اول و لفظ ساکارتی در عصر هخامنشی به معنی (سرزمین ساکنان در غارهای سنگی)، وجود معابد میترائیسم و نیز اشارات متون اوستا بر وجود بناهایی مثل دژ زیر زمینی و نیز متون شاهنامه که سرشار از چنین اشاراتی است مؤید قدمت این منطقه است.
متون دوران اسلامی نیز موضوع فوق را تایید میکند. چرا که در صحبت از اردبیل در کتاب معتبری چون احسن التقاسیم (قرن ۴ هجری) اشاره به این نکته شده است که «بیشتر خانهها را در زیر زمین ساختهاند».
بنا به نوشته بلاذری: «نیر دیهی بود و کوشک کهنه و درهم شکستهای داشت. مرّبن عمر موصلی طایی در آنجا فرود آمد و بنیاد نهاد و پسرانش را در آن سکنی داد که به ظن قوی، اینان کوشکهایی در آن قریه بنا کردند و به صورت شهری در آوردند که احتمالاً باید همان قریه نیر باشد. و بازار جابروان را بنیاد نهاده، برزگش ساختند.»
یکی از پسران مرّبن علی از سرکشان آذزبایجان بود و در سال ۲۱۲ هجری محمد بن حمید طوسی او را دستگیر ساخته به بغداد فرستاد ولی او بار دیگر به آذربایجان برگشته و به حکمرانی خود پرداخت ابن خردابه در کتاب مسالک و ممالک (تالیف سالهای ۲۳۰-۲۳۴) او را خداوند جابروان و نیریز میخواند. جابروان یکی از شهرهای آذربایجان بوده و یاقوت حموی مینویسد که در نزدیکی نریز (نیر فعلی) بوده ولی از بلاذری نقل شده که در نریز و در نزدیکی های اردبیل بوده است.
طبق اظهار نظر مطلعین نام اصلی آن نرسی بوده است و چنین مشهور است که نرسی پادشاه مشهور ساسانی آن را آباد کرده است. این نام در نوشتههای قدیمی این شهر دیده شده است.
آثار آتشکده های مهمی چون نیر اعظم، ایرنجی و جوراب، نشانه های آئین میترائیسم در غار های صخره ای اباذر و آثار متعلق به هزاره سوم قبل از میلاد در قلعه بوینی یوغون و قبور باستانی متعلق به قرون ۸ و ۹ قبل از میلاد در قره شیران و معماری منحصر به فرد غار نظامی گلستان نشان از غنای فرهنگی و تاریخی شهرستان نیر است.
شهرستان نیر به عنوان بخشی از سرزمین آذربایجان و ایران قدمت تاریخی دارد و حوادث تاریخی مختلفی در آن رخ داده است و مردم شهرستان به موطن محلی و کشور در همه زمانها علاقه خاصی نشان داده اند.
از وقایع مهم تاریخی منطقه نیر ورود آقا محمدخان قاجار به نیر از راه سراب است که در این سفر شاه با بی اعتنایی مردم مواجه شده و با تلخکامی راهی اردبیل می شود. از دیگر شاهان قاجار مظفرالدین شاه و محمد علی شاه قاجار از شهر نیر دیدن کرده اند.
از حوادث دیگر لشکرکشی نصرالله خان یورتچی با پانصد سواره نظام شاهسون به دستور محمد علی شاه بسال 1278ه.ش در دوره مشروطیت علیه ستارخان، سردار ملی به سوی تبریز بود که عاقبت در این لشکرکشی سپاه نصرالله خان شکست خورد و خود وی بعد از مدتی زندانی و اقامت در روستای آقچای، در آنجا در گذشت در این ایام ستارخان قبل از ورود به اردبیل در نیر اقامت داشته است.
تاریخچه شهرستان نیر همانند تایخچه آذربایجان ناگفته های زیادی دارد. در شهرستان نیر جریان حوادث در طول قرن های متمادی آن قسمت از مآخذ و مدارک تاریخی را که می توانست در این مقصود نقش ایفا کند از بین برده و یا لااقل گرانبهاترین آنها را در زیر خاک مدفون و یا در مخفیگاه های صعب العبور کوهستان های این سامان پنهان ساخته است.
روزی که این مدارک بدست آید بدون تردید گذشته منطقه درخشندگی خاصی پیدا خواهد کرد. میراث نسل های گذشته؛ آیینه تمام نمای فرهنگ و تمدن اجداد ما در قرون مختلف تاریخی بوده و تجزیه و تحلیل این گونه آثار از ضروریات امر به شمار می رود .
این میراث ها همانند پرچم و نمادی است که نشان دهنده ی آثار فرهنگی و تمدن گذشته است. در زمان حمله اعراب کلیه مدارک و منابع این سرزمین از بین رفته و یا به دست اعراب به غارت برده شده چه بسا بخشی ازآن نیز با گذشت زمان و عوامل طبیعی مثل زلزله و سیل و یا به علت ناآگاهی عده ای و یا به دست بعضی از افراد سودجو تخریب و از بین رفته است.
تنها در بعضی از نقاط این سرزمین آثاری به دست طبیعت در امان مانده که راهنمای ما در آگاهی از گذشته خود است. متاسفانه در نوشته های تاریخی بعضی مورخان بدون تحقیق و تفحص وضعیت حیات نیر را مدیون راه ارتباطی اردبیل به تبریز عنوان می کنند و این راه را موجب ترقی و رونق آن می دانند. اما بدون اینکه به بحث تاریخی و جغرافیایی مدرن در دوران های گذشته وارد شویم لازم است متذکر شویم که اغلب شهرهای کشور در کنار جاده ها واقع شده اند و یا شهرهای اردبیل؛ سراب و نیر در کنار همین جاده به ترقی و رونق رسیده اند.
لذا با توجه به آثار درخشانی که در تاریخ این شهرستان از گذشته باقی مانده؛ قطعا" این منطقه دارای تمدنی چند هزار ساله می باشد و قبل از ایجاد این جاده ارتباطی رونقی به مراتب بیش از این داشته است.
تاریخ نیر همگام با اردبیل در صفحه ی روزگار در حرکت بوده است که نباید این مهم در خاطره ها فراموش شود. لذا از افراد آگاه به تاریخ شهرستان استدعا می شود جهت روشن شدن بیشتر گذشته منطقه هر مطلبی در این مورد دارند بنام خود در سایت قرار دهند و در شناسایی منطقه سهمی داشته باشند.
به طور کلی کثرت معماریهای صخرهای در منطقه که یادمان های ماندگار و پایداری از زمان کهنند اولین وسیله شناخت پیشینه تاریخی نیر است و دوم متون تاریخی اعم از سالنامههای آشور و اوراتور و متون هخامنشی است که نشانگر تحولات تاریخی در آن روزگار پرتلاطم هزار ساله است.
,
اطلاق لفظ زیکرتو در عصر مادها و اوایل هزاره اول و لفظ ساکارتی در عصر هخامنشی به معنی (سرزمین ساکنان در غارهای سنگی)، وجود معابد میترائیسم و نیز اشارات متون اوستا بر وجود بناهایی مثل دژ زیر زمینی و نیز متون شاهنامه که سرشار از چنین اشاراتی است مؤید قدمت این منطقه است.
متون دوران اسلامی نیز موضوع فوق را تایید میکند. چرا که در صحبت از اردبیل در کتاب معتبری چون احسن التقاسیم (قرن ۴ هجری) اشاره به این نکته شده است که «بیشتر خانهها را در زیر زمین ساختهاند».
,
,
,
,
بنا به نوشته بلاذری: «نیر دیهی بود و کوشک کهنه و درهم شکستهای داشت. مرّبن عمر موصلی طایی در آنجا فرود آمد و بنیاد نهاد و پسرانش را در آن سکنی داد که به ظن قوی، اینان کوشکهایی در آن قریه بنا کردند و به صورت شهری در آوردند که احتمالاً باید همان قریه نیر باشد. و بازار جابروان را بنیاد نهاده، برزگش ساختند.»
,
یکی از پسران مرّبن علی از سرکشان آذزبایجان بود و در سال ۲۱۲ هجری محمد بن حمید طوسی او را دستگیر ساخته به بغداد فرستاد ولی او بار دیگر به آذربایجان برگشته و به حکمرانی خود پرداخت ابن خردابه در کتاب مسالک و ممالک (تالیف سالهای ۲۳۰-۲۳۴) او را خداوند جابروان و نیریز میخواند. جابروان یکی از شهرهای آذربایجان بوده و یاقوت حموی مینویسد که در نزدیکی نریز (نیر فعلی) بوده ولی از بلاذری نقل شده که در نریز و در نزدیکی های اردبیل بوده است.
طبق اظهار نظر مطلعین نام اصلی آن نرسی بوده است و چنین مشهور است که نرسی پادشاه مشهور ساسانی آن را آباد کرده است. این نام در نوشتههای قدیمی این شهر دیده شده است.
آثار آتشکده های مهمی چون نیر اعظم، ایرنجی و جوراب، نشانه های آئین میترائیسم در غار های صخره ای اباذر و آثار متعلق به هزاره سوم قبل از میلاد در قلعه بوینی یوغون و قبور باستانی متعلق به قرون ۸ و ۹ قبل از میلاد در قره شیران و معماری منحصر به فرد غار نظامی گلستان نشان از غنای فرهنگی و تاریخی شهرستان نیر است.
شهرستان نیر به عنوان بخشی از سرزمین آذربایجان و ایران قدمت تاریخی دارد و حوادث تاریخی مختلفی در آن رخ داده است و مردم شهرستان به موطن محلی و کشور در همه زمانها علاقه خاصی نشان داده اند.
از وقایع مهم تاریخی منطقه نیر ورود آقا محمدخان قاجار به نیر از راه سراب است که در این سفر شاه با بی اعتنایی مردم مواجه شده و با تلخکامی راهی اردبیل می شود. از دیگر شاهان قاجار مظفرالدین شاه و محمد علی شاه قاجار از شهر نیر دیدن کرده اند.
از حوادث دیگر لشکرکشی نصرالله خان یورتچی با پانصد سواره نظام شاهسون به دستور محمد علی شاه بسال 1278ه.ش در دوره مشروطیت علیه ستارخان، سردار ملی به سوی تبریز بود که عاقبت در این لشکرکشی سپاه نصرالله خان شکست خورد و خود وی بعد از مدتی زندانی و اقامت در روستای آقچای، در آنجا در گذشت در این ایام ستارخان قبل از ورود به اردبیل در نیر اقامت داشته است.
تاریخچه شهرستان نیر همانند تایخچه آذربایجان ناگفته های زیادی دارد. در شهرستان نیر جریان حوادث در طول قرن های متمادی آن قسمت از مآخذ و مدارک تاریخی را که می توانست در این مقصود نقش ایفا کند از بین برده و یا لااقل گرانبهاترین آنها را در زیر خاک مدفون و یا در مخفیگاه های صعب العبور کوهستان های این سامان پنهان ساخته است.
روزی که این مدارک بدست آید بدون تردید گذشته منطقه درخشندگی خاصی پیدا خواهد کرد. میراث نسل های گذشته؛ آیینه تمام نمای فرهنگ و تمدن اجداد ما در قرون مختلف تاریخی بوده و تجزیه و تحلیل این گونه آثار از ضروریات امر به شمار می رود .
این میراث ها همانند پرچم و نمادی است که نشان دهنده ی آثار فرهنگی و تمدن گذشته است. در زمان حمله اعراب کلیه مدارک و منابع این سرزمین از بین رفته و یا به دست اعراب به غارت برده شده چه بسا بخشی ازآن نیز با گذشت زمان و عوامل طبیعی مثل زلزله و سیل و یا به علت ناآگاهی عده ای و یا به دست بعضی از افراد سودجو تخریب و از بین رفته است.
تنها در بعضی از نقاط این سرزمین آثاری به دست طبیعت در امان مانده که راهنمای ما در آگاهی از گذشته خود است. متاسفانه در نوشته های تاریخی بعضی مورخان بدون تحقیق و تفحص وضعیت حیات نیر را مدیون راه ارتباطی اردبیل به تبریز عنوان می کنند و این راه را موجب ترقی و رونق آن می دانند. اما بدون اینکه به بحث تاریخی و جغرافیایی مدرن در دوران های گذشته وارد شویم لازم است متذکر شویم که اغلب شهرهای کشور در کنار جاده ها واقع شده اند و یا شهرهای اردبیل؛ سراب و نیر در کنار همین جاده به ترقی و رونق رسیده اند.
لذا با توجه به آثار درخشانی که در تاریخ این شهرستان از گذشته باقی مانده؛ قطعا" این منطقه دارای تمدنی چند هزار ساله می باشد و قبل از ایجاد این جاده ارتباطی رونقی به مراتب بیش از این داشته است.
تاریخ نیر همگام با اردبیل در صفحه ی روزگار در حرکت بوده است که نباید این مهم در خاطره ها فراموش شود. لذا از افراد آگاه به تاریخ شهرستان استدعا می شود جهت روشن شدن بیشتر گذشته منطقه هر مطلبی در این مورد دارند بنام خود در سایت قرار دهند و در شناسایی منطقه سهمی داشته باشند.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
انتهای پیام/
,
ارسال دیدگاه