به مناسبت سالروز انعقاد عهدنامه ی گلستان؛
عهدنامهای که ننگین خوانده شد!
عهدنامهی ننگین گلستان از نتایج جنگهای دهسالهی ایران و روسیه بود که به سبب بیکفایتی فتحعلی شاه قاجار به شکست ارتش ایران منجر شد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از سایت کریمه، دوره جنگهای اول میان ایران و روسیه تزاری با انعقاد عهدنامه گلستان و واگذاری بخشهایی از خاک ایران به روسیه پایان یافت...
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا , سایت , کریمه،, کریمه،, کریمه،,اما برخی بندهای این عهدنامه ابهام داشت؛ ازجمله این که تعیین خط مرزی در عهدنامه گلستان با این مضمون که "هر کشوری تا هر جا که تصرف کرده، بماند" مبهم بود؛ از این رو نماینده ایران ابوالحسن شیرازی برای حل بحران مرزی و حل اختلافات راجع به گنجه، شیروان وطالش به روسیه رفت؛ اما جواب دربار روسیه به نماینده ایران چنین بود: "بلاد متصرفی به قهر و غلبه نبوده بلکه حکام هر محل با کمال رغبت حکومت روسیه را پذیرفتند..."
,به هر تقدیر این عهدنامه در دو نسخه تنظیم و پس از امضای نمایندگان ایران و روسیه تزاری بین آنها مبادله گردید که مفاد آن شامل موارد زیر بود:
,
- واگذاری ایروان و نخجوان به دولت روسیه و تخلیه تالش و مغان توسط سپاه ایران.
- پرداخت ده کرور تومان (پنج میلیون تومان) به طور اقساط از طرف ایران به روسیه به عنوان غرامت جنگی.
- اجازه عبور و مرور آزاد به کشتیهای تجاری روسی در دریای مازندران.
- حمایت روسیه از ولیعهدی عباس میرزا و کوشش در به سلطنت رساندن وی پس از مرگ شاه.
- استرداد اسرای طرفین.
,
,
,
,
- اعطای حق قضاوت کنسولی به اتباع روسیه.(طبق این ماده در صورت ارتکاب جرم توسط اتباع روس در ایران، دادگاههای ایران حق کوچکترین دخالتی را نداشتند یعنی کاپیتولاسیون.)
,اما امضای این عهدنامه پایان کار نبود و پس از آن روسیه تزاری عهدنامهها و توافقنامههای دیگری را به ایران تحمیل کرد...
, اما امضای این عهدنامه پایان کار نبود و پس از آن روسیه تزاری عهدنامهها و توافقنامههای دیگری را به ایران تحمیل کرد...,خلاصه اینکه عهدنامهی گلستان از نتایج جنگهای دهسالهی ایران و روسیه بود که به سبب بیکفایتی فتحعلی شاه قاجار به شکست ارتش ایران منجر شد. به موجب این عهدنامه، بخشهایى از سرزمین ایران در شمال غربی کشور از جمله گنجه، شیروان، باکو، داغستان و گرجستان تا دریای خزر به روسیه ضمیمه شد.
,
, در بخشی از این عهدنامه آمده است: بعد از این، امور جنگ و عداوت و دشمنی که تا حال در دولتین علیتین روسیه و ایران بود به موجب این عهدنامه الی الابد مقطوع و متروک و مراتب مصالحه اکید و دوستی و وفاق شدید در بین اعلیحضرت قضا قدرت، پادشاه اعظم امپراطور مالک بالاستقلال کل ممالک روسیه و اعلیحضرت خورشید رایت، پادشاه دارا شوکت ممالک ایران و وارث و ولیعهدان عظام و میانه دولتین علیتین ایشان پایدار و مسلوک خواهد بود.
,بالاخره مذاکرات سیاسی و ارتباطات دیپلماتیک بر سر گوگچای (واقع در سرحدات قراباغ) که از لحاظ سوقالجیشی و تسلط بر ایروان، برای ایران حائز اهمیت بود، ادامه پیدا کرد ولی نماینده روس، این منطقه را حق کشور خود میدانست.
,تنها هدف روسیه تزاری از چنین ارتباطات سیاسی که توسط سفرای دو طرف انجام میگرفت این بود که ایران را سرگرم نمایند تا این کشور نتواند برای جنگ تجهیز قوا کند و در این زمینه نیز موفق شد.
,از این رو با آغاز دوره دوم جنگهای ایران و روسیه، شکست جبرانناپذیری بر ارتش ایران و عباس میرزا در گنجه وارد شد و سپاه روس به فرماندهی پاسکوویچ فاتح میدان شد.
,گرچه عباس میرزا ولیعهد ایران بهترین ارتش خود را در سردارآباد که مهمترین منطقه در ارس بود، متمرکز ساخت، اما به دلیل نرسیدن آذوقه، روحیه سپاه متزلزل شد و عاقبت سردارآباد به تصرف روسها درآمد. قوای ایران از ساحل سمت چپ رود ارس به طرف آذربایجان رانده شد و سپاه روس به پیشروی خود به طرف تبریز و پایتخت ادامه داد.
,روابط به ظاهر مسالمتآمیز سیاسی روسها باعث شد تا ایران فرصت تجهیز پیدا نکند و توان دفاع در مقابل روسها را از دست بدهد و در نهایت خسته از عدمحمایتهای مالی، در ناحیه ترکمنچای در مقابل سپاه پاسکوویچ شکست بخورد؛ مکدونالد، سفیر انگلیس در تهران نیز که از پیشروی روسها بیش از فتحعلی شاه به هراس افتاده بود، شاه را در قبول شرایط صلح تشویق کرد.
,سرانجام با خدعه روسها و تلاش پنهانی انگلیسها عهدنامه ننگین دیگری بعد از عهدنامه گلستان به نام عهدنامه ترکمنچای در شعبان 1243 قمری به ایران تحمیل شد.
,آری، در طول زمان، بخشهایی از سرزمین پهناور ایران جدا و به همسایه شمالی واگذار شد و همچنین با عقد قراردادهایی که تنها میتوان ننگین شان خواند، امتیازاتی به دول بیگانه اعطا شد که نشان از ضعف دستگاه حکومتی و سیستم خودکامه پادشاهان قاجار داشت؛ تبعات این حاتمبخشیها، همچنان بر زندگی این ملت سایه افکنده و نسلهای بعد تاوان این سرسپردگی به بیگانگان را به گونهای دیگر پرداختند.
, آری، در طول زمان، بخشهایی از سرزمین پهناور ایران جدا و به همسایه شمالی واگذار شد و همچنین با عقد قراردادهایی که تنها میتوان ننگین شان خواند، امتیازاتی به دول بیگانه اعطا شد که نشان از ضعف دستگاه حکومتی و سیستم خودکامه پادشاهان قاجار داشت؛ تبعات این حاتمبخشیها، همچنان بر زندگی این ملت سایه افکنده و نسلهای بعد تاوان این سرسپردگی به بیگانگان را به گونهای دیگر پرداختند.]
ارسال دیدگاه