نگاهی به مادر کاروانسراهای کشور؛
بنای 1700 ساله ای که دوباره جان گرفته است
در وصف این کاروانسرا همین بس که زمانی که وارد آن میشوی به علت عظمت معماری ایرانیان، به خود میبالی که در کشوری با این تمدن شگفتانگیز در حال زندگی کردن هستید.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از سایت قم فردا، در فاصله 75 کیلومتری استان قم و در آزادراه قم-گرمسار بنایی تاریخی با قدمتی بیش از 1700 سال مربوط به دوره ساسانیان وجود دارد، در وصف این کاروانسرا همین بس که زمانی که وارد آن میشوی به علت عظمت معماری ایرانیان، به خود میبالی که در کشوری با این تمدن شگفتانگیز در حال زندگی کردن هستید.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, قم فردا,دیر گچین که با نامهای متعددی مانند "دژ کردشیر"، "دیرالجص"، "قصرالجص"، " قصرگچ" و "قلعه دیر" نیز خوانده میشود، به علت حاصل خیز بودن منطقه مسئله قم در آن سالها محل اطراق و استراحتگاههای کاروانهای عبوری از ورامین، ساوه، گرمسار و قم بوده است.
,این بنای تاریخی مربعی شکل به دلیل قدمت، وسعت، نوع ساخت و کاربریهای زیادی ازجمله کاروانسرا، مسجد، حیات خلوت، آسیاب، حمام، توالت عمومی و اسطبل به مادر کاروانسراهای ایران شهرت یافته است.
,وسعت محوطه کاروانسرای دیر گچین به 12 هزار مترمربع میرسد که بنای کاروانسرا حدود 8 هزار متر از این فضا را به خود اختصاص داده است. دیر گچین دارای شش برج است که چهار برج به قطر شش متر در گوشهها و دو برج نیمه مدرن در طرفین ورودی قرار دارد.
,این بنا دارای 43 حجره، ایوان شاهنشین، حیاطخلوت، 8 شترخانه وسیع، حمام و مسجد است، تجسم شترخانهها، باراندازها و حجرهها، هنگامیکه مملو از کالا و مسافر بوده، آدم را با خود به روزگاری پررونق، باشکوه و تحسینبرانگیز میبرد، چراکه وسعت فضاهای مذکور به حدی است که امروز نیز کمتر بنگاه تجاری در دل شهرهای بزرگ با آن برابری میکند!
,پایههای این کاروانسرا متعلق به یک آتشکده در دوران ساسانی بوده که در زمان صفویه از قلعه به کاروانسرا تغییر کاربری یافته است. کاروانسرای دیرگچین در دورههای مختلف ازجمله دوران صفویه و قاجار مورد مرمت و بازسازی قرارگرفته است.
, آتشکده ,در گوشه شمال غربی بنا هم آسیابی سنگی و در ضلع جنوب غربی یک حمام با تمام اجزا ازجمله سربینه، گرمخانه، خزینه و سرویس بهداشتی را خواهید دید.
,البته به تمام این تجهیزات داخلی باید ملحقاتی مثل بنای قلعه گلی کنار کاروانسرا، کوره آجرپزی، آبانبار و قبرستان را در خارج از کاروانسرا اضافه کنید که با احتساب آنها مساحت این بنا به 19 هکتار میرسد.
,در این مجموعه، هفت سکونتگاه روستایی تقسیمشده که ارتباطی با یکدیگر نداشتهاند، هر یک از آنها شامل یک حیاط میانی است که چهار سمت آن، اتاقها، اسطبلها و آبشخور حیوانات قرار دارد.
,این مجموعههای سکونتگاهی، پلان مشابه ندارند و کلکسیونی از مجموعه معماری روستایی را دارند و لازم به ذکر است که همه این هفت مجموعه، دارای حیاط و ایوانهایی هستند که رو به حیاط باز میشوند.
,هر چه از زیباییهای این مکان تاریخی و زیبا بگوییم کم است و با نگاهی به معماری، استواری بنا، چینش امکانات رفاهی موجود در آن و غنای تاریخی محل به عظمت این بنای پی میبریم.
,این در حالی است که کاروانسرای دیرگچین یکم مهرماه 1382 ش با شماره 10408 در فهرست آثار ملی ایران ثبت گردیده است.
,در این زمینه عیسی رضایی مدیرکل میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری قم در گفتگو با قم فردا اظهار داشت: این کاروانسرا در سال 89 در جلسه هیئت دولت بهعنوان منطقه نمونه گردشگری انتخاب شد و در سال 91 سرمایهگذار این مجموعه طبق فراخوانی مشخص شد.
,وی به مشکلات سرمایهگذار در این پروژه اشاره کرد و گفت: سرمایهگذار از همان ابتدا دنبال تملک زمینی به مقدار 100 هکتار در اطراف دیر بود که متأسفانه به علت وجود برخی مشکلات، سازمانهای محیطزیست و منابع طبیعی از این کار ممانعت میکردند که با رایزنیها قرار شد مقدار زمین محدود و به دو قطعه 10 هکتاری کاهش یابد
,رضایی احیا و ساماندهی دیر گچین را جزء اولویت سازمان میراث فرهنگی دانست و افزود: سازمان به دنبال آن است تا مجوز طبیعتگردی و بوم گردی را به سرمایهگذار واگذار کند تا بتواند اقداماتی مانند زدن چادر سیاه، فعالیت ورزشی در کویر، راهاندازی کاروانهای قدیمی، رصد ستارگان، باغ گیاهان دارویی را ایجاد کند.
,وی بیان داشت: این منطقه باعث توسعه استان قم در بخش گردشگری و جذب توریست میشود و در برنامههای این سازمان برای سال جاری یا سال 95 ایجاد یکراه دسترسی به این مکان قرار دارد که انشا الله مشکلات آن مرتفع خواهد شد.
,سمیعالله حسینی مکارم معاون توسعه مدیریت گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری نیز در این زمینه میگوید: دیرگچین جزء مناطق گردشگری است که بدون مطالعات جامع بهعنوان منطقه گردشگری معرفیشده است و با پیگیریهای صورت گرفته به نظر میرسد مشکلات این منطقه نیز در حال بررسی است.
,وی ادامه داد: میتوان از ظرفیت فرهنگی و تاریخی این مجموعه برای مجموعههای بینراهی کامل استفاده کرد و واگذاری کاروانسرای دیرگچین به بخش خصوصی با برگزاری مزایده طی ماههای آینده انجام میشود.
,سید حمید محسنی یکی از سرمایهگذاران احیای دیر گچین در گفتگو با خبرنگار قم فردا اظهار داشت: از سالیان قبل سند این مراتع به نام عشایر منطقه بود که در سال 84 طبق توافقی که با میراث فرهنگی انجام شد این مکان که محل نگهداری احشام بود برای بازسازی به میراث واگذار شد.
,وی در مورد دشت مسئله خاطرنشان کرد: مسئله زمانی انبار غله کشور بهحساب میآمده و از 12 روستا تشکیلشده بود که متأسفانه با احداث سدهای الغدیر، ساوه، 15 خرداد و دلیجان و همچنین کاهش بارندگیها روستاهایی جزء مشکآباد، باقرآباد، جعفرآباد و علیآباد که آنهم درصد سکنی گزیدن در آن بسیار پایین است خالی از سکنه شده است.
,این سرمایهگذار تصریح کرد: طبق توافقی که با میراث انجام دادیم قرار شد گردشگری و طبیعتگردی در سطح 99 هکتار انجام شود که متأسفانه منابع طبیعی و محیطزیست به علت وجود درختچههای گز که جلوی شنهای روان و ریزگرد ها را میگیرند مخالفت کرد که نهایتاً با توافقی که بین این سازمانها و میراث انجام شد مقرر گردید فعلاً 10 هکتار بهشرط عدم ساخت سازه واگذار شود.
,وی به انگیزه خود برای سرمایهگذاری در این طرح اشاره کرد و گفت: سالهای قبل زمانی که توریستها به اینجا میآمدند و محو تماشای این سازه عظیم و زیبا میشدند میگفتند این حجرههایی که شما در آن دام نگه میدارید هرکدام ارزش پرداخت 1000 دلار توسط توریستها را دارد که این موضوع باعث رغبت برای سرمایهگذاری ما گردید.
,محسنی بابیان اینکه اجرای این پروژه گردشگری توانایی درآمدزایی و اشتغال برای بیش از 100 نفر را دارد، ابراز داشت: با توجه به نزدیکی این سازه به تهران، ورامین و قم این بنا قدرت تبدیلشدن به یک منطقه نمونه گردشگری را دارد و در آن طبیعتگردی، رصد ستارگان، راهاندازی کاروانهای شتر برای گردشگری و موارد دیگر پیشبینیشده است.
,در پایان با توجه به اهتمام سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و عزم مسئولان استانی این انتظار میرود این سازه 1700 ساله بعد از سالها خاک خوردن و فراموشی دوباره به روزهای اوج خود بازگردد و زمینههای اشتغال و گردش مالی برای استان را فراهم کند.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه