یادداشت
در حرکت های اقتصادی فقرا پایمال نشوند
رهبر معظم انقلاب همواره حرکت به سمت آینده ای درخشان و پیشرفت ایرانی اسلامی جامعه در سطحی مطلوب را در سایه ی عدالت و آن هم عدالت مدّ نظر اسلام عزیز دانسته اند و در تبیین آن عدالت را توأمان با عقلانیت و معنویت می دانند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از نسل فردا ، باید مراقب بود در حرکت اقتصادی فاصله طبقاتی پیش نیاید و فقرا پایمال نشوند. (1)
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نسل فردا,، ما همواره مشتاق تبیین کلام نورانی مولای خود و باز شدن درهای فهم و درک وجوه مختلف بیانات ایشان هستیم؛
,موضوع اقتصاد پس از برپایی انقلاب اسلامی و ایجاد نظامی اسلامی مبتنی بر جهان بینی توحیدی بسیار حیاتی و مؤثر در تداوم نظام و تعیین کننده در حرکت به سوی اهداف مطروحه توسط امام خمینی رحمة الله علیه و رهبر معظم و عظیم الشأن انقلاب می باشد به طوری که همواره شاهد مکر سپاهیان کفر و شرک و نفاق و دشمنی بیش از پیش گرگ صفتان و کارگزاران دولت ابلیس لعنت الله علیه هستیم. آنچه که ساختار و موضع واقعی نظام سیاسی جمهوری اسلامی را نسبت به 2 موضوع مبتلا به جوامع بشری یعنی موضوعات فقر و نابرابری در جامعه ، به خوبی ترسیم می کند؛ در بیانات و کلام نورانی (نورانی یعنی: از جنس نور و این نور نوری است که ظلمت مربوط به یک ماجرایی را کنار زده و دفع می کند و سپس سبب ایجاد حرکت متناسب و کارآمد می شود) شخص صدرنشین حاکم بر جامعه اسلامی ما یعنی رهبر معظم انقلاب نهفته است. ایشان در ولادت امام رضا علیه السلام و فیض حضور مجموعه ی دولت در این زمان پیرامون مسایل گوناگون به ارایه ی مطالبی پرداختند که یکی از مهمترین مسایل مطرح شده در این جلسه، مسأله ی همیشگی و بسیار مهم اقتصاد است. در باب موضوع اقتصاد بسیار کار شده و اقتصاد مقاومتی که زیر بنای فکری آن اندیشه و تفکر برخاسته از ایجاد انقلاب اسلامی ما در زمینه ی اقتصاد است، بسیار و بارها در جلسات متعدد توسط خود رهبر عظیم الشأنمان و توسط اساتید و صاحبان اندیشه ی اقتصادی مورد بررسی و تبیین قرار گرفته و در مقام عمل تا حد قابل قبول ولیّ فقیه جامعه بسیار فاصله دارد. حال در این مقام ما به یکی از موانع موجود در حرکت اقتصادی که در جلسه مذکور هم اشاره شده می پردازیم، در این نوشتار بیشتر سعی شده از منظر دینی و اجتماعی در اندیشه ی امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب به موضوع فاصله طبقاتی و فقر پرداخته شود؛ امید آنکه تبیین صحیح و دقیقی از این امر داشته باشیم و همین تعهد پذیری و دغدغه مندی ما افرادی را بیدار کرده و به سوی رضایت ولیّ جامعه و اصلاح جامعه سوق دهد.إن شاء الله.
,غایات مربوط به انگیزه ی اعمال انسانی؛ دلیل اصلی به وجود آمدن طبقات و فاصله بین افراد؛
, غایات مربوط به انگیزه ی اعمال انسانی؛ دلیل اصلی به وجود آمدن طبقات و فاصله بین افراد؛, غایات مربوط به انگیزه ی اعمال انسانی؛ دلیل اصلی به وجود آمدن طبقات و فاصله بین افراد؛,فاصله ی بین افراد جامعه در زندگی فردی و اجتماعی در کلام امام (ره) با توجه به حدیث بسیار مشهور "إنّما الأعمال بالنّیّات" توضیح داده می شود.
,« انسان یک موجود عجیبی است. در جمیع طبقات موجودات و مخلوقات باریتعالی، هیچ موجودی مثل انسان نیست. اعجوبهای است که از او یک موجود الهی ملکوتی ساخته میشود و یک موجود جهنمی شیطانی هم ساخته میشود. موجودات دیگر اینطور نیستند. اینطور نیست که این فاصله باشد بین فرد کامل و مابین فرد جهنمی ناقص. این از مختصات انسان است که حقتعالی او را با جمیع اوصاف و صفات مقدس خودش ایجاد کرده است و همه چیز در او هست. از این موجود، پیغمبر اکرم و سایر پیغمبرها محقق شده است و «ابوجهل» سایر «ابوجهلها» هم هست. و واسطۀ ما بین این دو تا هم «الی ما لایُعلم» هست و کارهایی که از این انسان صادر میشود، حُسن و قبح و صلاح و فسادش، بستگی دارد به آن جهات روحی انسان. اعمال به حسب صورت با هم خیلی فرق ندارند. آن چیزی که فارق بین اعمال است، آن نیات است؛اِنَّمَا الاَعمالُ بِالنِیّاتِ(2). ملاحظه می کنید که شمشیر دست دو نفر باشد و مثل هم فرود بیاید و مثل هم دو نفر را هلاک کند، یکی از آنها مثل عبادت ثقلین باشد ارزشش، و یکی از آنها طوری باشد که در فساد و در تباهی، قابل ذکرنباشد. اما عمل یک عمل است؛ دست بالا میرود و فرود میآید و یک نفر را میکشد، اختلاف مال اختلاف خود انسان است، اختلاف روحیات انسان است و اختلاف قصدهایی است که روی آن قصدها و اغراضی که روی آن اغراض، اعمال موجود میشوند. انگیزۀ اعمال به غایات است. آن چیزی که اعمال را با هم مختلف میکند، آن غایاتی است که انسان را وادار میکند به اینکه عملی را انجام بدهد، و مراتب حُسن و قبح و مراتب فضیلت و رذیلت هم، روی همین معناست. انگیزه هایی که در اعمال بشری است روی همین معنویات است، و اراده و تصمیم و غایات. یک فعلی میبینید که غایتش الهی است و غیر غایت الهی هیچ چیز در آن دخالت ندارد».(3)
,ایمان به سیر " إنّا لله و إنّا إلیه راجعون"
, ایمان به سیر " إنّا لله و إنّا إلیه راجعون", ایمان به سیر " إنّا لله و إنّا إلیه راجعون",در دیدگاه امام (ره) اگر جامعه به سمتی پیش برود که در تار و پود وجودی اعضای جامعه ایمان به سیر «إنّا لله و إنّا إلیه راجعون» نهادینه شود، در اینصورت تنگناهای اقتصادی به آسانی قابل تحمل شده و بسیاری از آسیب ها گریبان گیر جامعه ی ما نخواهد بود.
,"دشمنهای انسانیت و اسلام، اصلش شمّ این معنا را نکردند که یک چیز دیگر غیر از این حیوانیت و غیر از این طبیعت هم هست. آنهایی که فهمیدند که مقصد، مقصد الهی باید باشد و ما از خداییم و به او رجوع میکنیم؛ اِنّا للّه وَ اِنّا اِلَیهِ راجِعُون(4) ؛ ما از خداییم ما کاری انجام نمیدهیم ، ما همان چیزهایی که خدا به ما داده است در راه خودش می دهیم. اگر مثل انبیاء فرض کنید یا در طریق انبیا هم باشیم، این کوردلی است که انسان خیال کند من یک کاری کردم. تو غرق نعمتهای خدا هستی. چشمت از خداست، گوشت از خداست، قدرتت از خداست، دستت از خداست، پایت از خداست، همه از اوست. من نمیتوانم اسمش را هم امانت بگذارم، باز یک نفسانیتی هست در کار. وقتی همه از او هست، در راه او اگر دادید کاری نیست، این چیزی که از خود اوست در راه خود او. اگر بنا باشد که ما این ارزش انسانی را ادراک بکنیم و این ارزش الهی را ادراک بکنیم، نباید متأثر بشویم از اینکه ما را در تنگنای اقتصادی قرار دادند. تنگنای اقتصادی، هر کاری بکنند راجع به دنیاست، راجع به طبیعت است. ما را در هجوم نظامی قرار بدهند، یکوقت خودشان مستقیماً، یکوقت با ایادیشان. ما نباید از این معنا اصلاً آزرده بشویم. چرا آزرده بشویم؟ ما مأمور خدا هستیم و خدای تبارک و تعالی، همۀ نعمتها را به ما عطا فرموده است. و آن چیزهایی که عطا کرده، در راه او باید صرف بکنیم".(5)
, ؛ ,همه ی امکانات عالم و سنن عالم جنود الهی هستند؛
, همه ی امکانات عالم و سنن عالم جنود الهی هستند؛, همه ی امکانات عالم و سنن عالم جنود الهی هستند؛,در کلام رهبر معظم انقلاب که در خطاب به اعضای هییت دولت ایراد شد و قابل تعمیم به همه ی ارکان نظام اسلامی و مردم جامعه است، برای اینکه آرامش و سکینه ای الهی در هر زمینه در جامعه ایجاد شود؛ چه در زمینه ی فرهنگی چه در زمینه ی سیاسی و چه در زمینه ی اقتصادی مورد بحث ما، بایستی به انجام افعال توسط جنود الهی ایمان بیاوریم که این جنود تمام ماجراها و اشیاء و موجودات نظام عالم را شامل می شوند. بیان ایشان به این صورت است:
," و بدانیم که «وَ للهِ جُنودُ السَّمواتِ وَ الاَرضِ وَ کانَ اللهُ عَزیزًا حَکیمًا». (6) همهی امکانات عالم و سنن عالم، جنود الهی هستند، می توان آن جنود الهی را پشت سرِ خود قرار داد و به کمک خود کشاند با توکّل به خدا، با پیمودن راه خدا."
,"خدا انشاءالله کمکتان کند. هُوَ الَّذی اَنزَلَ السَّکینَةَ فی قُلوبِ المُؤمِنینَ لِیَزدادوا ایمانًا مَعَ ایمانِهِم؛(7) آرامشی خدا به دلهای همهی شما و ما بدهد که این آرامش و سکینه، نقطهی مقابلِ به اصطلاح این طوفانی شدن و زیر و بالا شدنِ ذهنها و فکرها است، و این موجب میشود ایمان انسان هم افزایش پیدا کند: لِیَزدادوا ایمانًا مَعَ ایمانِهِم؛ یعنی آن آرامش [باعث افزایش ایمان میشود]. آرامش هم از راه اعتماد به قدرت الهی است، لذا بعد میفرماید: وَ للهِ جُنودُ السَّمواتِ وَ الاَرضِ وَ کانَ اللهُ عَلیمًا حَکیمًا. انشاءالله که خداوند کمکتان کند؛ ما هم که خب همیشه شماها را دعا میکنیم. و کار برای مردم، کار برای خدا، کار با اخلاص، انشاءالله جزو برنامههای همهی ما باشد و خدای متعال هم انشاءالله برکت بدهد و قبول کند."(8)
,فقر زدایی و کاهش فاصله طبقاتی از مقدمات اصلی "عدالت اجتماعی"
, فقر زدایی و کاهش فاصله طبقاتی از مقدمات اصلی "عدالت اجتماعی", فقر زدایی و کاهش فاصله طبقاتی از مقدمات اصلی "عدالت اجتماعی",رهبر معظم انقلاب همواره حرکت به سمت آینده ای درخشان و پیشرفت ایرانی اسلامی جامعه در سطحی مطلوب را در سایه ی عدالت و آن هم عدالت مدّ نظر اسلام عزیز دانسته اند و در تبیین آن عدالت را توأمان با عقلانیت و معنویت می دانند. ایشان در این زمینه می فرمایند:
," در عدالت، هم عقلانیت باید مورد توجه باشد، هم معنویت. اگر معنویت با عدالت همراه نباشد، عدالت میشود یک شعار توخالی، خیلیها حرف عدالت را میزنند امّا چون معنویت و آنگاه معنوی نیست، بیشتر جنبهی سیاسی و شکلی پیدا میکند. دوّم عقلانیت، اگر عقلانیت در عدالت نباشد گاهی اوقات عدالت به ضد خودش تبدیل میشود ... در عدالت، عقلانیّت شرط اوّل است."(9)
,عقلانیت اقتضا میکند که مجریان و دستاندرکاران تحقق عدالت در هر عرصه از عرصههای اجتماع از تجارب عقلایی سایر ملتها و نیز از تدبیر و محاسبه و دقت کافی و بهرهمندی از نظرات صاحبنظران که اقتضای کار معقول و سنجیده است بهرهمند باشند.
,بنابراین هنگامی که تحقق عدالت نیازمند بسط اعتقاد به مبدأ و معاد و معنویت در سطح جامعه است و تا این اعتقادات در میان آحاد جامعه دامنگستر نشود، عدالت اجتماعی واقعی و مورد نظر اسلام پیاده نمیشود، در اینصورت مبارزه برای از بین بردن فاصله طبقاتی و فقر زدایی هم بالتبع به یکی از مهمترین کار ویژه های نظام اسلامی چه در بین مردم و چه در بدنه ی دولت مبدل می شود.
,فقرزدایی و تسکین آلام طبقات ضعیف جامعه؛ از وظایف مهم دولت اسلامی؛
, فقرزدایی و تسکین آلام طبقات ضعیف جامعه؛ از وظایف مهم دولت اسلامی؛, فقرزدایی و تسکین آلام طبقات ضعیف جامعه؛ از وظایف مهم دولت اسلامی؛,
«جریان عمده و اصلی در درون سنت لیبرالیسم معتقد است که عدالت اجتماعی در قالب حمایت از اقشار آسیبپذیر و جبران نتایج منفی بازار آزاد برای افراد فقیر و ضعیف و شکستخورده در رقابت اقتصادی هیچ مبنا و توجهی ندارد. عمدهی استدلال آنان این است که به عدهای که در بازار آزاد به ثروت و موفقیت نمیرسند و با فقر و ناکامی اقتصادی دست و پنجه نرم میکنند، ظلم و بیعدالتی واقع نشده است زیرا ظلم و بیعدالتی در جایی است که فرد یا گروهی براساس تصمیم و نقشه قبلی به طور عامدانه موجبات فقر و ناتوانی و شکست کسی را فراهم آورده باشند امّا در بازار آزاد سرمایه نظیر یک مسابقه ورزشی در جریان رقابت عدّهای به موفقیت و پیروزی میرسند و عدهای شکست میخورند و مسئولیت این عدم موفقیت و شکست برعهدهی کسی جز خود آنان نیست. بنابراین نه دولت و نه پیروزشدگان در قبال جبران ضعف و شکست آنان مسئولیتی ندارند و عدالت، وظیفهای را در حمایت و جبران نقص آنان متوجه دولت نمینماید. رهبر معظم انقلاب با اتکای به روایات فراوان موجود در منابع اسلامی، در تقابل کامل با دیدگاه فوق قرار دارند و به دنبال دفاع از محرومان و مستضعفان میباشند و فقرزدایی و تسکین آلام طبقات ضعیف جامعه را از وظایف مهم دولت اسلامی میدانند. ایشان در اینباره خطاب به مسئولین دولتی میگویند:
"در برنامهریزیها مسألهی برطرف کردن فقر و محرومیت از کشور را در درجه اوّل قرار دهید که یکی از ارکان عدالت، این موضوع است. البته همهی مفهوم عدالت این نیست که ما فقر و محرومیت را برطرف کنیم، گرچه حقاً و انصافاً بخش مهمی از آن است."(10)
اساساً فقرزدایی و کاهش فاصله طبقاتی و تلاش برای برابری افراد در استفاده از امکانات و برابری در فرصتها، از نظر مقام معظم رهبری از مقدمات اصلی عدالت اجتماعی مورد نظر اسلام است. ایشان میگویند:
"به نظر ما عدالت، کاهش فاصلههای طبقاتی است، کاهش فاصلههای جغرافیایی است. اینجور نباشد که اگر منطقهای در نقطهی جغرافیایی دور از مرکز کشور قرار گرفته است، دچار محرومیت باشد امّا آنجایی که نزدیک است، برخوردار باشد. این عدالت نیست. هم فاصلههای طبقاتی باید برداشته شود، فاصلههای جغرافیایی باید برداشته شود و هم برابری در استفادهی از امکانات و فرصتها باید به وجود آید" (11)»
,
,
,
,
در این نوشتار سعی شد به طور خلاصه نگاهی شود به اندیشه ی دو ولیّ فقیه منصوب از جانب امام عصر سلام الله علیه در زمینه ی مبارزه با فاصله طبقاتی موجود در جامعه و فقر زدایی؛ در حالی که اسلام عزیز در قرآن و روایات اهل بیت علیهم السلام به طور جامع راهکارهایی ارایه داده است که می طلبد تمامی جوامع بشری به جای پرداختن به اندیشه های نخبگان خود و فیلسوفان و کارشناسان و اساتید خود در زمینه ی اقتصاد و عدالت اجتماعی و مبارزه با مفاسد اقتصادی، قبل از امتحان بیراهه های آنان و عمل کردن به تفکراتی که ناشی از القاﺋات شیطانی و برخاسته از دنیاییات و نفسانیات افراد است، هر چه زودتر به سوی حقیقت تابناک اسلام راستین قدم نهند و سعادت جوامع خود را رقم زنند. اسلام ما با تربیت شاگردان برگزیده ی خود که در دامان قرآن و مکتب اهل بیت ع درس آموختند حقیقت خود را روشن و آسان در اختیار همگان قرار داده است؛ شاگردانی همچون امام خمینی(ره)، رهبر معظم انقلاب، امام موسی صدر، شهید سید محمد باقر صدر، شهید مطهری و دیگر خوبانی که تنها یک بعد از عظمت تربیتی ایشان پرداختن به موضوع "اقتصاد" آن هم در تمام ابعاد این علم و مطابق با سوق دادن جامعه به سمت برترین اقتصاد و بالاترین سطح عدالت یعنی اقتصاد و عدالت مهدوی علیه السلام در دوران ظهور ایشان است.
,,
پی نوشت:
, پی نوشت:,1-بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار با رییس جمهور و اعضای هییت دولت( به مناسبت سالگرد میلاد حضرت ثامنالائمّه (علیهمالسّلام) )؛ 4/6/1394
,2-عوالی اللآلی، ج۲، ص۱۱، ح۱۹: «کردار هر فرد به نیتهای اوست»
,3-تهران؛ حسینیه جماران؛ 6/8/1359
,4-سورۀ بقره، آیۀ ۱۵۶
,5-تهران؛ حسینیه جماران؛ 6/8/1359
,6-سورهی فتح، بخشی از آیهی ۴؛ «اوست آن کس که در دلهای مؤمنان آرامش را فرو فرستاد تا ایمانی بر ایمان خود بیفزایند»
,7-سورهی فتح، آیهی ۷؛ «و سپاهیان آسمانها و زمین از آنِ خدا است، و خدا همواره شکستناپذیر سنجیدهکار است.»
,8-بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار با رییس جمهور و اعضای هییت دولت؛ 4/6/1394
,9-بیانات رهبری در دیدار با هیأت دولت؛ 8/6/1388
,10-بیانات رهبری در دیدار با هیأت دولت؛ 8/6/1374
,11-سخنرانی در اجتماع زائران مشهد مقدس؛ 1/1/1388
,,
یادداشت از سید یونس میرزایی
,انتهای پیام/
,]
ارسال دیدگاه