همراه با عزاداران یک روستا در تویسرکان؛
از پوشیدن لباس سیاه ساده تا اجرای مراسم چمر در کهنوش
محرم که می شود، اهالی روستا، لباس سیاه ساده ای می پوشند و در دهه اول محرم و با همراهی دسته های سینه زنی و زنجیرزنی، در سوگ سید و سالار شهیدان چمری می زنند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از رودآور، هر شهر و دیاری و هر روستایی از گذشته های دور تاکنون در ماه محرم مراسم های خاص خود را علاوه بر روضه خوانی و تعزیه خوانی برگزار می کنند، به مناسب ماه محرم به میان مردم خون گرم روستای کهنوش رفتیم تا از نزدیک با سنت های و آیین های عزادری های آنان آشنا شویم. دین مردم روستای کهنوش در شهرستان تویسرکان اسلام و مذهب آنها شیعه دوازه امامی بوده و هست.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, رودآور,«پوریا گلمحمدی» کارشناس ارشد مردم شناسی و نویسنده کتاب کهنوش در گفت و گویی با خبرنگار رودآور در این باره، گفت: مردم روستای کهنوش همانند سایر مسلمانان ماه محرم را به مناسبت شهادت امام سوم شیعیان حسین (ع) سوگواری می کنند، هر محله یا طایفه ای برای خودش هیات داشت و هم اکنون در روستا چهار هیات عزاداری وجود دارد.
,وی اظهار کرد: این مراسم ابتدا در منازل برگزار می شد، اما امروزه با گسترش روستا و افزایش جمعیت و ساخت حسینه ها و مساجد جدید این مراسم در مساجد و حسینیه های مختلف برگزار می شود و البته زن ها این مراسم را بیشتر در منازل و روزها به صورت روضه برگزار می کنند.
,
, این کارشناس مردم شناسی افزود: شروع ایین عزاداری از یکم محرم آغاز می شود و تا دهم ماه محرم و شب آن ادامه دارد، اوج این مراسم روز عاشورا است که با شهادت امام حسین(ع) در ظهر به پایان می رسد.
,گلمحمدی تصریح کرد: مراسم عزاداری هرشب برگزار می شود و تنها تاسوعا و عاشورا است که ظهر هم عزاداری می کنند، همه افراد با هر سنی می توانند در این مراسم شرکت کنند، دعوتنامه و دعوت خاصی از افراد برای شرکت در این مراسم صورت نمی گیرد و اهالی وظیفه مذهبی خود می دانند که در این مراسم شرکت کنند.
,وی ادامه می دهد: هر مسجد و حسینیه هیات امنا یا بنیانگذاری دارد که مسئولیت برگزاری این مراسم را به عهده دارد، هیات امنا همان ریش سفیدان هستند که به شکلی بزرگ فامیل هم محسوب می شوند و وظیفه یشان برنامه ریزی و زمان بندی مراسم و در صورت نیاز مشخص کردن زمان حرکت عزاداران برای عزاداری در خیابان و کوچه های روستا است.
,
, نویسنده کتاب کهنوش گفت: لباس عزاداری هایشان مشکی است که طرح خاصی ندارد و بیشتر طرح لباس مرسومی هست که همیشه می پوشند، تنها لوازم موجود پرچم و توق بود، توق چوب بلندی بود که از آن روسری و کُردی و پارچه هایی را مردم نذر عزا کرده بودند، به بالای آن بسته و آویزان می کردند.
,گلمحمدی اظهارکرد: تا حدود هفت شب اول در داخل خانه، مساجد یا حسینه عزاداری می کردند و بعد از آن به صورت دسته عزادری از بیرون می آمدند، عزاداران مرد در دو خط موازی کنار کوچه یا خیابان حرکت کرده و با سینه زدن به عزا داری می پردازند، به احترام شهدای کربلا چَمَری می زنند و در سال 91 آقای صقدعلی آن را می نواخت که در سر قبرستان و پیش حرکت دسته عزاداران در روز عاشورا بود.
,
, وی عنوان کرد: علاوه بر سینه زنی، امروزه هیات ها در روستا تحت تاثیر شهرها به زنجیر زنی و استفاده از طبل، سنج و دوقُل و علم کشی روی آورده اند.علامت آهنی که دارای تیغه است و در جلوی دسته عزاداری حرکت می کند و پرچم ها در ادامه آن و دسته پشت سرشان.
,
, گلمحمدی تصریح کرد: هنگام نوحه خوانی مردها زنجیر یا سینه می زنند و در زمان سینه زدن در داخل حسینیه یا مسجد گاهی مردها با شور گرفتن عزا پیرهن خود را در می آورند، در سینه زدن ابتدا با یک دست به سینه می کوبند و آرام و در ادامه دو دست را بالا برده و می آورند پایین و محکم به سینه می زنند، سینه زنی یا یک ضرب است یا سه ضرب، یک ضرب افراد در یک فاصله زمانی مدام با ریتم نوحه خوان دست ها را بالا برده و به سینه می زنند، اما در سه ضرب با فاصله زمانی که از ریتم تند نوحه خوان و طبل ودُهُل و سنج ایجاد می شود، سه ضربه مداوم به سینه می زنند بعد دست را بالا برده و این کار را تکرار می کنند. یک ضرب وسه ضرب در زنجیر زدن هم به همین شکل است.
,
, وی افزود: زن ها در هنگام حرکت دسته عزاداری در پشت سر مردان حرکت می کنند و به صورت آرام با یک دست به روی سینه خود می زنند و به شکلی با عزاداران همراهی می کنند، نوحه خوان ابتدا بیتی از نوحه اش را به صورت آرام و مکرر برای عزاداران می خواند تا آن ها با تکرار کردنش آن را حفظ شوند و به این کار دم می گویند، افراد باید دم را یاد بگیرند و زمانی که نوحه خوان در حال خواند است پس از دو تا سه بیت به دم می رسد که عزاداران آن را با صدای بلند تکرار می کنند. این کارشناس مردم شناسی همچنین گفت: از مداح های قدیم روستا می توان به محمودکرمی و بهرام کریمی اشاره کرد.
,وی اظهار کرد: در هنگام روضه خوانی دسته می ایستند، مداح روضه می خواند که مضمون آن جنگ افراد حاضر در کربلا با دشمنانشان و نحوه کشته شدنشان است، مردها و زن ها گریه می کنند، صورت مردها می توان دیدن صدای بلند گریه شان راهم می توان شنید، اما زنها صورت خود را به وسیله سرپوشها یا چادر پنهان کرده و با صدایی آرامتر از مردها گریه می کنند، نوحه ها اشعار سوگواری برای امام حسین(ع) و یارانش است که به خواننده آنها در مراسم محرم نوحه خوان یا مداح گفته می شود.
,گلمحمدی درباره خیرت و نذورات هم عنوان کرد: درگذشته روز عاشورا هر خانوادهای برای خودش حلیسَ (حلی ظهر عاشورا) درست میکرد و به عنوان خوراک ظهر عاشورا می خوردند، امروزه یا پول جمع می کنند نهار می دهند یا یک نفر نذر می کند و نهار می دهد، نهار را یا خودشان می پزند یا از بیرون تهیه می کنند و می آورند.
,
, وی افزود: سال 91 در ظهر عاشورا یکی من در یکی از هیات ها حضور داشتم که نهار چلوگوشت بود غزداران ازنردبان بالا می رفتند و خودشان را به پشت بام می رساندند، سفره آنجا پهن شده بو، افراد گروه می آمدند نهار می خوردند و می رفتند.
,نویستنده کتاب کهنوش گفت: حَلوا پا توق؛ حلوایی که پای توق عزاداری پخش می کنند. این حلوا به نیت افراد تازه فوت کرده درست و پخش می شود و شیر و شربت هم هنگام عبور دسته های عزاداری برخی خانواده ها که نذر دارند در سینی و با لیوان بین عزاداران شربت و شیرینی پخش می کنند.
,گلمحمدی بیان کرد: مراسم از اول محرم شروع میشد، قدیمی ترین مساجد کهنوش مسجد جامع و مسجد محله ریج و محله قلا هستند، می رفتند بزرگها مسجد و اعلام می کردند هر کسی یک فرش بیاورد، دیوارها را هم فرش میکردند تا سقف. ستونها را هم با فرش می پیچیدند، شبها از ساعت هشت شروع میشد و تا 11 شب طول میکشید، بعضی شبها و روز عاشورا هیاتها بیرون می رفتند، بیرون. هنگام محرم هیات اعلام میکرد که میخواهیم برویم بیرون. می رفتن و جلوی هیات محله ی مثلن قلا یک «پنجه»ای (سینه) میزدیم و چایی میخوردیم و میرفتیم. فردا آن ها میآمدند. یک روز قبل یا غروب آن شب میرفتند.
,
, وی افزود: در این زمان خبر میدادند که ما داریم میآییم، وقتی می رسیدیم به آن هیات چند نفری هم از آن ها می آمدند بیرون و خوش آمد گویی میکردند، ما هم می گفتیم: اهل عزا السلام آنها پاسخ می دادند:اهل عزا خوش آمدید.
,گلمحمدی افزود: و روز عاشورا همه دستهها از ساعت 10 صبح به بعد جمع میشدند سر قبرستان کنار امام زاده کمر بسته و عزاداری میکردند و گاهی دستهها با هم یکی میشدند،12ظهر به بعد همه دسته توق را می خواباندند عزاداری با دعا کردن به پایان می رسید.
,وی می گوید: در کهنوش گاهی شاهد انداختن تخم مرغ جلو یا میان دسته به وسیله زنان هستی. آن ها معتقدند انی کار چشم بد را دفع خواهد کرد، همچنین گوسفند یا گاوی از طرف کسی که نذر داشته جلوی دسته عزادار کشته میشد و گوشت آن به عنوان قربانی بین اهالی تقسیم می شود یا با آن خوراک درست می کنند و به عزاداران می دهند یا بین اهالی تقسیم می شود.
,
به گزارش رودآور، چمری چمری نوعی مراسم سوگواریست که در مناطق کرد زبان و لرزبان انجام می شود که البته در گذشته بیشتر مرسوم بوده است، این موسیقی با سرنا و دهل و همراهی گروهی از مردان به همراه یک نفر تک خوان اجرا می شود.
انتهای پیام/پ
]
ارسال دیدگاه