گرفتن ۴۱ شمع و بسته های شکلات و نذری و پخش آن در بین مردم. روشن کردن شمع ها در کنار سقاخانه ها و در سینی هایی که برای این مراسم تعبیه شده است. جوان ها در راه نوحه خوانی می کنند و مسوول گروه پرچمی را بالا می آورد تا جوان ها راه را گم نکنند و در کنار یکدیگر حرکت کنند. در بین راه گروه به هیات های عزاداری و حسینیه ها و تکایایی که در محله های قدیمی اصفهان هست می رسند یکی از این مکان ها منزل حاج آقا شجاع در خیابان تاج است. این خانه مربوط به ۴۰۰ سال پیش است که به نام یکی از خیرین اصفهان است و اکنون رو به تخریب است اما در این خانه نیز در عصر تاسوعا یک سینی بزرگ نهاده اند و هیاتی ها از عزاداران با چایی پذیرایی می کنند. پس از خانه حاج آقا شجاع می رسیم به خانه ای تاریخی که در آن آش رشته نذری می دهند و این آخرین مسیر هیات عزاداری است در اینجا همه هیات های عزاداری آمده اند و با آش رشته ای که بسیار فراوان است پذیرایی می شوند.
چهل و یک منبر، رسمی باقی مانده از سال هایی دور
درخصوص فلسفه این مراسم گفته اند که حضرت زینب (س) با آنکه در کربلا به شهادت نرسید ولی با افشاگریهای خود در کوفه وشام ، یزید و یزیدیان را رسوا کرد.
آن حضرت در آن شهرها مردم را جمع می کرد و بر بالای منبری قرار می گرفت تا صدایش به همه مردم برسد و اتفاقات روز عاشورا را بازگو می کرد. مراسم چهل و یک منبر نیز به یاد آن حضرت و شرکت در منبرهای سخنرانی و عزاداری امام حسین (ع) برگزار می شود. در این سنت که زنان از ابتدا تا انتهای برپایی آیین، با نیت های درونی خود مهر سکوت بر لب می زنند و تنها با زمزمه و ذکر کلمه «الله» یا فرستادن صلوات بر محمد(ص) و خاندان پاکش مسیر حرکت خود را ادامه می دهند. حمدالله مستوفی درباره چهل و یک منبر مینویسد: «در تهران، در شب عاشورا گروهی پابرهنه با کیسه یا جعبهای پر از شمع در شهر میگشتند و به ۴۱ تکیه میرفتند و ۴۱ شاخه شمع در ۴۱ منبر، در تکیههایی که در آنها هر روز در دهۀ عاشورا روضهخوانی شده بود، برای برآورده شدن نذر و حاجاتشان روشن میکردند».
ناظمالاسلام کرمانی اما این رسم را رسم «چهل منبر» و نه چهل و یک منبر معرفی می کند و مینویسد: «در آغاز، این رسم منحصر بود به همان منبری که در دهه عاشورا روضه میخواندند، بعد هر جا منبری میگذاشتند تا مردم رویش شمع روشن کنند».
اما دهخدا در لغتنامه اش از این مراسم به عنوان مراسم «چهل و یک منبر» نام برده است و می گوید: «چهل ویک منبر در اصطلاح عامه نذری است که در شب عاشورا یا شب یازدهم محرم چهل و یک شمع در چهل و یک جا که منبر و روضه خوانی است، به نیت برآورده شدن حاجات یا سلامت و بقای عزیزان افروزند. نذری به قصد روا شدن حاجت ها و حصول مرادها. بدین ترتیب که در شب دهم یا یازدهم عاشورا به چهل و یک خانه که محل روضه خوانی است رفته در هر خانه بر پایهٔ هر منبر شمعی افروزند و جمعا چهل و یک شمع روشن کنند».
اما مراسم چهل و یک منبر در هر شهر ایران ویژگی خاص خودش را دارد. برای نمونه در لاهیجان غروب روز تاسوعا در جلوی در خانه هایی که در تمام یا بخشی از طول سال روضه برپامی دارند بر روی منبری که روضه روی آن اجرا می شد در ظرفی که نیمی از آن را با گل پوشانیده اند، آتش بر پا می کنند.کسانی که نذر چهل منبر دارند با یک دسته چهل تایی شمع و یک دسته چهلتایی خرما در کوچه پس کوچه های قدیمی شهر لاهیجان حرکت می کنند و در هر منبر یک شمع روشن می کنند، یک خرما در داخل ظرف صاحبخانه می گذارند و چند دانه برنج از برنجی که کنار منبر گذاشته اند برمی دارند، تا چهلمین منبر. و در انتها یک مشت برنج می ماند که می گویند اگر همراه برنج خانه پخته شود تندرستی و خوشبختی به همراه دارد.جالب اینجاست که این مراسم با این کیفیت فقط در لاهیجان برگزار می شود. اما برگزاری مراسم «چهل منبر» یا «چل منبرون» در شب های تاسوعا و عاشورا درکرمان بسیار شبیه به اصفهان است.مردم کرمان در چهل تکیه و منبر به یاد شهدای عاشورا شمع روشن می کنند و با نجواهای سوزناک و دل سوز خود را به واسطه امام حسین (ع) با خدا در میان می گذارند.
انتهای پیام/ج
ارسال دیدگاه