درنگی بر سیره عرفانی امام خمینی(ره)
بُعد علمی، مخصوصاً بُعد فلسفی عرفانی حضرت امامرحمه الله تحت الشعاع بُعد سیاسی انقلابی ایشان قرار گرفته و حضرت امام(ره) از این بُعد، خیلی شناخته نمی شوند. به همین سبب، مناسب است در این مقدمه، مختصری در خصوص بُعد علمی حضرت امام(ره) به خصوص بُعد فلسفی عرفانی ایشان توضیح داده شود.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از صاحب نیوز، این روزها صحبتهای زیادی در خصوص امام خمینی مطرح می شود و هر کس از دیدگاه خود امام را معرفی و بعضا مصادره به مطلوب میکند و چاره ای نیست به جز مرور افکار ایشان بدون هیچ حرف اضافه خود شخصیت حضرت امام(ره) اگر نگوییم بی نظیرترین لااقل یکی از شخصیت های کم نظیر علمی طول تاریخ شیعه هستند. ایشان که جامع ظاهر و باطن و جامع منقول و معقول بودند، هم در فقه و اصول و علوم ظاهریه از علمای طراز اول بودند، هم در علوم عقلی و فلسفه، هم در علوم باطنیه که همان عرفان نظری باشد. کمتر شخصیتی را در طول تاریخ شیعه می توان یافت که در همگی این علوم، طراز اول و متخصص باشد. البته حضرت امام(ره) در عرفان عملی و سیر و سلوک نیز اسفار اربعه را طی کرده بودند و انسانی کامل شده بودند. حتی از نظر برخی، انقلاب اسلامی در واقع، سفر چهارم از اسفار اربعه حضرت امام(ره) بود.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, صاحب نیوز,اما متأسفانه، بُعد علمی، مخصوصاً بُعد فلسفی عرفانی حضرت امامرحمه الله تحت الشعاع بُعد سیاسی انقلابی ایشان قرار گرفته و حضرت امام(ره) از این بُعد، خیلی شناخته نمی شوند. به همین سبب، مناسب است در این مقدمه، مختصری در خصوص بُعد علمی حضرت امام(ره) به خصوص بُعد فلسفی عرفانی ایشان توضیح داده شود.
,۱ ـ مرحوم آیت الله حاج میرزا جواد آقا ملکی تبریزی (متوفی ۱۳۰۴ ق)
,امام خمینی به همراه نزدیک به ده نفر دیگر، در کلاس درس خصوصی مرحوم میرزا جواد آقای ملکی حاضر می شوند که البته با توجه به ورود حضرت امام در سال ۱۳۰۱ ق، به قم و ارتحال این عالم بزرگوار در سال ۱۳۰۴ ق، مدت این استفاده بیشتر از سه سال نبوده و محتوای این دروس به احتمال قریب به یقین، سیر و سلوک و عرفان عملی بوده است.
,۲ ـ مرحوم آیت الله حاج میرزا علی اکبر حکمی یزدی (متوفی ۱۳۰۵ ق)
,ایشان که از استادان بزرگ و فرهیخته در علوم معقول بوده اند، چند سالی در حوزه علمیه قم به تدریس حکمت و ریاضیات اشتغال داشتند و حضرت امام و بزرگانی همچون آیت الله حاج سید محمد تقی خوانساری و آیت الله حاج سید احمد خوانساری، در کلاس درس ایشان حاضر می شدند و بیشتر در حساب و هیئت، از محضر ایشان استفاده کرده اند.
,۳ ـ مرحوم آیت الله حاج سید ابوالحسن رفیعی قزوینی (۱۳۱۰ ـ ۱۳۹۵ ق)
,مرحوم امام (قدس سره) به مدت چهار سال، منظومه سبزواری را در محضر آیت الله رفیعی آموخته و با توجه به بیان شیوا و متقن ایشان و عمق فکری حضرت امام، به گونه ای مطالب این کتاب را فرا گرفتند که در حکمت متعالیه، از استاد بی نیاز شده و بیش از چند روزی در درس اسفار مرحوم رفیعی شرکت نکردند و به مطالعه اسفار و مباحثه آن با مرحوم آیت الله حاج میرزا خلیل کمره ای بسنده کرده و از استادان به نام در حکمت متعالیه شدند.
,۴ ـ مرحوم آیت الله حاج شیخ محمد علی شاه آبادی (۱۲۹۲ ـ ۱۳۶۹ ق)
,امام راحل، در سال های ۱۳۰۷ تا ۱۳۱۴ ش، شرح فصوص الحکم، مصباح الانس و بخش هایی از فتوحات مکیه و منازل السائرین را در خدمت ایشان تحصیل کرده اند و عمده استفاده حضرت امام در علوم معنوی و عرفانی، نزد ایشان بوده است. او بزرگ مردی است که در شکل گیری شخصیت روح خدا در ابعاد گوناگون آن، از عرفان گرفته تا سیاست، نقشی اساسی ایفا کرده است. خصوصیات اُنس و رابطه این مرید و مراد، از توان این چند سطر خارج بوده و شایسته تفحّص و تعمّق فراوان است.
,برخی از آثار فلسفی ـ عرفانی حضرت امام(ره) عبارتند از :
,۱ ـ تفسیر دعای سحر :
,این کتاب در سال ۱۳۰۷ ش (۱۳۴۷ ق)، یعنی در بیست و هفتمین بهار زندگی امام خمینی، به عربی نگاشته شده است و در بردارنده نکته های عرفانی و فلسفی و کلامی، با تکیه بر آیات قرآن کریم و روایات اهل بیت پیامبر(ص) در شرح دعای سحر است.
,۲ ـ شرح و حاشیه امام خمینی بر کتاب شرح فوائد الرضویه :
,این کتاب را قاضی سعید قمی نوشته است که در اصل، این رساله بیانی از امام رضا (ع) در مقام پاسخ به پرسش های دانشمند یهودی به نام رأس الجالوت است که به مسلمانی او انجامید. موضوع این کتاب حدیث و پرسش و پاسخ در رابطه با ظهور وحدت، وحدت در کثرت، رابطه کثرت با وحدت و کیفیت رابطه حق و خلق است. این تعلیقیه را امام(ره) در سال ۱۳۰۸ ش (۱۳۴۸ ق) نوشته است.
,۳ ـ مصباح الهدایه الی الخلافه و الولایه :
,این کتاب که مشتمل بر تعالیم عرفانی و فلسفی شیعی است، در سال ۱۳۰۹ ش (۱۳۴۹ ق) ، به عربی تألیف شده و بعدها، سید احمد فهری آن را به زبان فارسی ترجمه کرده است.
,۴ ـ تعلیقات علی شرح فصوص الحکم و مصباح الانس :
,این اثر در سال ۱۳۱۵ ش (۱۳۵۵ ق) ، به عربی تألیف شده و شرحی بر متن عرفانی شیخ اکبر محی الدین (ابن عربی) ، یعنی فصوص الحکم و کتاب مصباح الانس بین العقول و المشهود، تألیف محمدبن حمزه معروف به ابن فناری است.
,۵ ـ سرّالصلوه؛ معراج السالکین و صلوه العارفین :
,این کتاب در سال ۱۳۱۸ ش (۱۳۵۷ ق) ، به فارسی و در بیان اسرار معنوی و عرفانی نماز، به رشته تحریر درآمده است.
,۶ ـ شرح چهل حدیث :
,این اثر مشتمل بر چهل حدیث از پیشوایان معصوم (ع) و شرح و تفسیر آن هاست که در سال ۱۳۱۸ ش (۱۳۵۸ ق) ، به زبان فارسی نوشته شده است.
,مؤلف اثر می خواهد با کمک و تکیه به کلام معصوماً (ع) آدمی را به صفات و خصایل فاضله اخلاقی و همچنین برخی از نمادهای رذایل اخلاقی و آثار مثبت و منفی هر یک در آفاق و انفس، آشنا و آگاه کند.
,۷ ـ آداب الصلوه :
,این کتاب شرح مبسوط بر آداب و اسرار معنوی نماز و در بردارنده نکته های اخلاقی و عرفانی است که امام(ره) آن را در سال ۱۳۲۱ ش (۱۳۶۱ ق) ، به زبان فارسی نگاشته است.
,سه سال پیش از تألیف این کتاب، در یکی از تصانیف گران قدر حضرت امام به نام سرّالصلاه، همین معانی به طور موجز و به زبان خواص اهل عرفان، به نگارش درآمده بود؛ اما آن حضرت به این منظور که عده بیشتری از مطالب آن کتاب فایده برند، به تألیف کتاب حاضر، به زبان ساده تر پرداختند. خود ایشان در باره تألیف این کتاب می فرمایند :
,«پیش از این، رساله ای فراهم آوردم که به قدر میسور، از اسرار صلاه در آن گنجاندم و چون آن را با حال عامه تناسبی نیست، در نظر گرفتم که سطری از آداب قلبیه این معراج روحانی را در سلک تحریر درآوردم. شاید برادران ایمانی را از آن، تذکری و قلب قاسی خود را تأثری حاصل آید.»
,۸ ـ تفسیر سوره مبارکه حمد :
,این کتاب شامل پنج گفتار، با موضوع تفسیر عرفانی از سوره مبارکه حمد است که امام(ره) پس از بازگشت از تبعید پانزده ساله، در سال ۱۳۵۸ ش، در قم ایراد کردند و مجموعه آن را یکی از اصحاب ایشان تقریر و تنظیم و منتشر کرده است.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه