مفهوم اعتدال در حوزه اندیشه و عمل
اعتدال از نظر لغوی معنی حائل شدن، راست شدن ، برابر شدن، میانه روی، حد وسط، آمده است،و از نظر مفهومی این واژه در مقابل واژهای افراط و تفریط است که در حوزه رفتاری می توان گفت رفتاری است که بر خواسته از عقل و تدبیر و دور اندیشی و محاسبه گری است که در آن افراط و تفریط و عجله و شتاب زدگی وجود ندارد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از نافع، با نگاهی به آیات و روایات می توان ویژگی های زیر را برای تفکر و رفتار اعتدال گریانه بر شمرد.
, شبکه اطلاع رسانی دانا, نافع,
1.در حوزه اخلاق رفتاری اعتدالی است که در آن فضائل اخلاقی نهفته باشد و از رزائل اخلاقی پرهیز شود بر اساس روایتی از پیامبر اکرم صلی الله ماموریت اصلی پیامبر همین بوده است آن حضرت می فرماید: هدف از بعثت من برای تکمیل شدن و به کمال رسیدن مکارم اخلاقی است.
2. در حوزه علوم عقلی علوم اعتدالی هستند که بر اساس ضوابط و معیارهای عقل سلیم وشرع مقدس شکل گرفته باشد
نه براساس هواهای نفسانی و معیارهای تفکر جاهلی و تعصبات قومی قبیله ای و نژادی شکل گرفته باشد . قرآن کریم در آیه 135 سوره نسا می فرماید: پیروی از هوای نفس موجب خروج از مسیر عدالت می شود و از پیروی هوای نفس نهی می کند.
3. در خصوص رعایت حکم الهی اعتدال معنایی عدم تعدی از حدود الهی است و قرآن کریم سوره بقره آیه 229 می فرماید کسانی که از حدود الهی تعدی کنند ظالم هستند.
4. در حوزه ایدولوژی اندشه الهی اعتدالی محسوب می شود که ناب و خالص باشد و آمیزه ای از حق و باطل نباشد و یا به قول علما التقاطی نباشد چرا که قرآن کریم در سوره بقره آیه 42 می فرماید به حق و باطل را در هم نیامیزیدمنظور اندیشه های التقاطی در کشورهای جهان سوم بخصوص کشورهای اسلامی فراوان است تاثیرات التقاطی شرف و اسلامی در ایدولوژی سازمان منافقین و تفکر التقاطی بیداری و اسلامی در ایدولوژی نهضت آرای ملی مذهبی ها نمونه بارز تفکرات التقاطی عصر حاضر در کشور ما است.
5. در حوزه سیاسی به اندیشه ای می توان اعتدالی گفت که در مسیر اطاعت از ولایت خدا و رسول خدا و ائمه اطهار و یا مطیع ولایت فقیه در عصر حاضر باشد و قدمی از ولایت پس و پیش نیفتد در صلوات شعبانیه از قول معصومین آمده است ولایت اهل بیت مانند کشتی نجات تی است که هر کس از آن جلو بیفتد مارقی و از دین خارج است و هر کس از آن جا بماند گمراه است و عرفا کسانی نجات پیدا می کنند که همراه و لازم با آنها باشند.
علی(ع) در حکمت 108 نهج الباغه می فرماید هر گونه کند روی برای انسان زیانبار و هر گونه تند روی برای او فساد آفرین است.
6. در حوزه حب و بغض و موضع گیریها و ابراز دوستی و دشمنی ها (تولی و تبری) به جهت گیریهای اعتدالی می گویند که معیار حق خارج نشود.
علی(ع) در خطبه 127 نهج الباغه می فرماید دو گروه در مورد من هلاک خواهند شد یکی کسانی که در دوستی من افراط کنند و به مسیر انحرافی از حق کشیده شوند و کسانی که دشمنی و کینه توزی آنها نسبت به من آنها را به راه باطل کشاند و بهترین افراد کسانی هستند که در مورد من میانه روی کنند(جایگاه مرا همانطور که هستم بشناسند و همراه شوند).
توضیح اینکه در زمان خود حضرت علی(ع) افرادی پیدا شدند که او را خدا می دانستند و عده ای هم که منحرف شدند او را کافر میدانستند که اینها خوارج نامیده می شوند منظور از میانه روی در کلام حضرت علی(ع) خط عمارها و مقدادها و مالک اشترهای است که علی(ع) امام واجب الاطاغه و بنده ائی معصوم از خطا می دانستند.
7. در حوزه اقتصاد به اقتصادی اعتدالی می گوبند که در آن ضمن پرهیز از اسراف و تفریت چیست
به جا وبه اندازه از نعمات الهی در راهی که خدا راضی است استفاده شود و به دیگران هم انفاق شود
و در راه توسعه و عمرا ن وآبادانی رشد توسعه امکانات رفاهی و کسب روزی حلال حداکثر تلاش شود .
8. در حوزه امور اجتماعی مشی اعتدال مبتنی بر حساسیت نسبت به سرنوشت مسلمانان است و اهتمام درجهت رفع مشکلات مسلمانان و حفظ عزت و عظمت خانواده بزرگی مسمانان و حفظ و حراست از انان در مقابل توطئه و دسیسه های دشمنان اسلام و مسلمین است چرا که پیامبر اکرم صلی الله فرموده هر کس از مسلمانان نسبت به اموری بر مسلمانان بی تفاوت باشد مسلمان نیست.
9. در حوزه امور فردی مشی اعتدال خود سازی و حق مداری است علی(ع) در خطبه 87 می فرمایند فرد مؤمن کسی است که خود را ملزم به رعایت عدالت کند و اولین مرتبه عدالت مبارزه و دورکردن هوای نفس است و ضمن تعریف حق عمل به حق کند در امور خیر کوتاهی نکند.
10. در حوزه مدیریت : مشی اعتدال این است که مدیران بر اساس دو معیار مهم تعهد و تخصص انتخاب می شوند نه براساس حب و بغض فردی و جناحی و حزبی،
حضرت علی (ع) در نامه 51 به مالک اشتر برای مدیران لایق حدود 40 ویژگی را مطرح می فرماید که می توان آنها را در دو عنوان فوق یعنی تعهد دینی و ویژگی های اخلاقی و خانوادگی و تخصص و تجربه خلاصه کرد.
این روزها برخی از افراد از واژه اعتدال برداشتهای دارند که انحرافی است و با معیارهای فوق سازگاری ندارند که برای نمونه می توان به برخی از عزل و نصب در مدیریت های حساس اشاره کرد
و برخی در توجیه جابجای ها فله ای می گویند مردم به تغییر رای داده اند
لذا باید افرادی در جایگاههای مدیریتی بوده اند با تغییر دولت باید عضو بشوند در حالی که واقعیت این است مردم به امید بهبودی وضع اقتصادی رای به دولت فعلی داده اند بهبودی وضع اقتصادی صرفا در گرو تغییر همه مدیران بصورت فله ای اعم از لایق و نالایق نسبت آنچه مردم انتظار دارند تغییر مدیران نالایق است.
برخی به اسم اعتدال حتی مبارزه با استکبار را هم غیر عاقلانه و کاری افراطی می نامند و می گویند در زمانی که ما با غرب مذاکره می کنیم دیگر نباید فریاد مرگ بر آمریکا سر زد و می گویند اکنون نوبت لبخند و آشتی با دشمن است ولی اینها نمی دانند لبخند اعتماد به دشمنی که روحیه استکباری دارد احمقانه است و قرآن کریم فرمان داده که هرگزبا دشمن را بطه دوستی برقرار نکنید .حتی با دوستان دشمن خودتان هم رابطه دوستی برقرارنکنید.
برخی به رسم اعتدال حتی تقید به ارزشها و دستورات دین را هم افراط گری می خوانند و مبارزه با مفاسد اخلاقی اجتماعی را تند روی می دانند.
و می گویند اعتدال یعنی لارج م و حتی امر به معروف و نهی از منکر را هم روا نمی دانند و با شعار اعتدال بسوی مکتب التقاطی بیداری می روند و یکی از سران این جریان گفته بود حزب من یک حزب سران دیگراست مسلمان است در حالی که مشی اعتذال همان خط صراط مستقیم است که ذره ای در آن انحراف نیست و خود سازی تقید به مکتب و عدالت در رفتار و امر به مع روف و نهی از منکر جزو ویژگی های لا ینفک آن است.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه