تحلیل جامعه شناختی؛
نقش مجمع ریش سفیدان در پرورش فرهنگ رفتاری
قش “اجتماع ریش سفیدان و معتمدان متنفذ“ و هم اندیشی آنان در حل و فصل منازعات بین فردی و اختلافات قومی و طایفه ای و اصلاح رویه ها، آداب و سنن فرهنگی، ایجاد و خلق عادات و چهارچوب های جدید رفتاری، ضرورت ایفایش بیشتر و بیشتر و پررنگتر از گذشته حس می شود.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل آسوبان، از نگاه جامعه شناسان جوامع در خط سیر تکامل از ساده به پیچیده، از مکانیکی به ارگانیکی، از اجبار به آزادی، از سنتی به صنعتی “حرکت همراه با دگرگونی “خود را ادامه می دهند و به فراخور دگردیسی های نو ساختارهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی متولد می شوند که به اقتضای زمان و ظرفیت های جدید، پاسخگوی نیازها و مطالبات بروزتر جمعیت متنوع و متکثری هستند که با معرف هایی چون: تحصیل کرده های روبه تزاید و نوطلبی آنان،افزایش و تنوع انتظارات اقشار مختلف جامعه، تعدد در نیازهای شغلی و تقسیم کارهای پیچیده و نیازمندی به تخصص های خاص مشخص می شود؛ لذا شکل گیری “نهادهای مدنی مردم نهاد“ در این راستا یک امرضروری است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, آسوبان,همان طور که در بسیاری از کشورها و جوامع مترقی و یا در حال توسعه و حتی “ملل ذره ای” این نهادها شکل گرفته اند و یا در حال شکل گیری اند؛ اما آنچه که از نظر نباید دور بیفتد و پنهان شود موضوعی کم رنگ شده، مربوط به جامعه یا جوامع و تجربه مردمانی است که بافت اجتماعی، فرهنگی روستایی و ساختاریی قومی _قبیله ای دارند که اقتضاء رفع نیازهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگیشان، ضرورت وجود قالب های خاص ساختارمند متناسب با شرایط “زیست-بوم” آنان می باشد.
,در استان های زاگرس نشین غرب کشور و به طور ویژه لرستان و به اخص کوهدشت، رومشگان و بخش هایش در کنار پیچیدگی طبیعی و نوزایی ساختارها و پیدایش نهادهای رسمی و دومین که متناسب با شرایط زندگی شهرنشینی جدید هستند؛ اما هم چنان نقش “اجتماع ریش سفیدان و معتمدان متنفذ“ و هم اندیشی آنان در حل و فصل منازعات بین فردی و اختلافات قومی و طایفه ای و اصلاح رویه ها، آداب و سنن فرهنگی، ایجاد و خلق عادات و چهارچوب های جدید رفتاری، ضرورت ایفایش بیشتر و بیشتر و پررنگتر از گذشته حس می شود و مورد توجه ویژه کارشناسان حقوقی و اجتماعی قرار گرفته است.
,از جنبه تئوریک و مبانی نظری، اهمیت این پدیده جمعی – کارکردی (مجمع ریش سفیدان) را از سه خاستگاه نظری می توان تحلیل کرد: جامعه شناسی پدیده های اجتماعی، دین و تجربه.
,در جامعه شناسی، برای تبیین ضرورت یک پدیده چند سوال را مطرح می کنند(از یک منظر مربوط به تبیین جامعه شناختی) و در قالب پاسخ به آن ها، موضوع و ضرورت مطرح شدن آن را تشریح و تحلیل می کنند، از جمله: سوالات تکوینی، تطبیقی، نظری و واقعی که در این متن می توان به اشاره و به ایجاز، با سوال تکوینی(فرایند پیدایش پدیده مورد نظر وضرورت آن در طول حیات اجتماعی بشر ودر گذر زمان) و هم سوال واقعی ونظری(اهمیت ونقش پدیده مورد نظر در حال حاضر) و همچنین طرح سوال تطبیقی(مقایسه ی جوامع در خصوص نقش، ضرورت، کارایی و کارامدی پدیده ) ضرورت و اهمیت احیاء و شکل گیری مجمع ریش سفیدان را در ساختار جامعه روستایی خودمان تبیین و گوشزد نمود و نقش آن را در افزایش همبستگی اجتماعی، هم افزایی کارکردی نهادهای رسمی و همکاری غیررسمی، صمیمانه و غیر دستورالعملی با تشکلات دیوانی و قضایی در حل مناقشات و منازعات محلی، خانوادگی و طایفه ای (با رویکرد پیشگیرانه از توسعه و بسط آن ها)، تفهیم و ترویج فرهنگ نظم و نزاکت درعرصه ی روابط اجتماعی، وحدت رویه و همسویی گفتاری و رفتاری در ترویج و تسهیل فرهنگ در آداب و عادات مربوط به ازدواج (اصلاح رویه های هزینه بردار و چشم هم چشمی های ناپسند و ناروا و نامعقول) و یا مصائب( ساز و دهل ها و مداحی های آن چنانی و یا پخت غذا و نصب پارچه نوشته های تسلیت که بسیار هزینه برند.) و توصیه به عدم نصب بنرهای تبریک انتصاب در مناصب در سطح خیابانهای شهر و روستا (و اگر پول اضافی وجود دارد صرف کارهای عام المنفعه شود) آشکار کرد.
,از منظر دین و مذهب، در این خاستگاه نظری بنیادین، ریش سفیدان منزلت و جایگاه خودشان را به طور ویژه دارند، آن طور که رسول رحمت و منادی هدایت(ص) ریش سفیدان و بزرگان را به “نبی و پیامبر “در میان اهل خود تشبیه کرده اند؛ (الشیخ فی اهله کنبی فی امته). اگر نقش رسولان ،اصلاح و تغییر فرهنگهای ناشایست بوده پس ریش سفیدان نیزاین نقش را دارا هستند . ویا اینکه بزرگان را مایه و باعث برکات دانسته اند(البرکات مع اکابرکم) . وهمچنین جملات پر معنای بزرگان که به روشنی تمام ضرورت کارکردی حضور فایده مند معتمدین متنفذ ریش سفید را بیان نموده اند :” ریش سفیدان زنجیره ی ارتباط نسل ها هستند و خاندان بدون ریش سفید گذشته ایی کم رنگ دارند“(کارکرد انتقال ارزشها و فرهنگ ). ویا اینکه” ریش سفیدان مانند سقف برای خانه هستند“(کارکرد حمایتی) و نیز اینکه “ریش سفیدان برآیند مردم داری ، مردم محوری و سرد وگرم چشیدگی روزگارند” (کارکرد نقش آفرینی تجربه ی مردم پسند در ارتقاء سلامت روانی و اجتماعی جامعه).
,خاستگاه تجربه، از این منظر کافی است به جوامع، شهرها و روستاهایی نگاه کنیم که این گروه کارآمد (بزرگان قوم ) به صورت یک نهاد اجتماعی قوی نقش آفرینی می کند؛ حتی در عرصه ی بین الملل و البته حساب شده تر به عنوان تشکلی مردم نهاد توسط چهره ها و اشخاص کاریزماتیک جهانی(نلسون ماندلای فقید) که برای همیشه ماندگار شده اند با اهداف بشردوستانه و با مرام حل منازعات میان دول و ملت ها، رفع محرومیت و رسیدگی به فقرا شکل گرفته اند؛ بنابراین می توان این گونه مجامع بزرگ به جد نقش آفرین را با همت مردم دوستان و اصحاب فرهنگ دوست احیاء و ایجاد کرد تا در ظل پر برکت آنان گره هایی که به هزار نامه دادگستری باز نمی شود به یک هم اندیشی ریش سفیدان گشاده گردد و همرنگی صادقانه و همدلی دردمندانه با اقشار مختلف جامعه، به خصوص نیازمندان، از این طریق به فرهگی عمومی تبدیل شود و ارزش هایی چون همگرایی اجتماعی، هم اندیشی های جمعی، افعال و اعمال حسنه عام المنفعه، دستگیری از همدیگر در مشکلات و حتی تصمیم گیری سیاسی درست در تعیین سرنوشت با مشورت و طرح در مجمع ریش سفیدان را تحکیم، ترویج و تقویت کنیم.
,در شهر کوهنانی با پیگیری دلسوزانه ی امام جمعه محترم و دفتر وی جلسات مختلفی برگزار شده و همه مردم در جریان تشکیل این نهاد قرار گرفته اند و مصوباتی هم از جمله (عدم اسفاده از اتومبیل ها در صف های طولانی در تشیع جنازه و تشیع از درب منزل با حضور مردم / ممانعت از پخت غذا توسط خانواده معزاء مگر برای مهمانان خارج از شهر کونانی/ ممانعت از نصب پارچه نوشته تسلیت و یا تبریک به مناسبت های مختلف/ عدم توزیع اعلامیه و یا اعلام مراسم سالگرد با سیستم صوتی و برگزاری مراسم توسط بستگان/ عدم تحمیل جهیزیه بر ذمه ی خانواده عروس/ تسهیل در امر ازدواج و کاهش مهریه ها و تعدیل مقدار آن و مصوبات دیگر… ) صورت عملی به خود گرفته است که شکی نیست ثمرات نیکوی آن عاید مردم خواهدشد.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه