گفتگو با حمیدرضا ترقی:
هیاتها و مجالس مذهبی، مبنای نهضت امامخمینی (ره) بودند
در دوران انقلاب، اعضای همین هیاتها به توان لجستیک امام خمینی (ره) در مبارزه تبدیل شدند. توان مالی مورد نیاز انقلاب برای پیشبرد اهداف هم از داخل همین مجالس تامین میشد. چون در هیاتها افراد با تخصصهای گوناگون حضور داشتند و همه اینها از فن و توانایی خود در پیشبرد اهداف انقلاب بهره بردند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از صاحب نیوز، هیاتهای مذهبی در دوران پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، یکی از کانونهای بسیار مهم مبارزاتی مردم بودند. در زمانی که احزاب و گروههای سیاسی به شدت تحت مراقبت نیروهای ساواک و ماموران رژیم پهلوی قرار داشتند، همین هیاتها توانستند نیروهای انقلابی را پرورش داده و رهنمودهای امام خمینی (ره) را به مردم برسانند. گفتگو با اعضای فعال این هیاتها در روزهای سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی خالی از لطف نیست. بر همین اساس با حمیدرضا ترقی، عضو حزب موتلفه اسلامی، گفتگو کردیم تا با تاثیرات فعالیت هیاتها بر پیروزی انقلاب اسلامی آشنا شویم.
, شبکه اطلاع رسانی دانا , صاحب نیوز, حمیدرضا ترقی, عضو حزب موتلفه اسلامی,صاحب نیوز: تاثیر هیاتها در پیروزی انقلاب اسلامی تا چه اندازه بود؟
,مبنای نهضت امام خمینی (ره) در انقلاب اسلامی، حرکتی مبتنی بر دین و ارزشهای اسلامی و به خصوص الهام گرفته از عاشورای امام حسین (علیه السلام) بود. در این راستا در شرایط خفقان و استبداد حاکم بر کشور بعد از دوران رضاشاه، تقریبا تنها نهادهای سنتی که میتوانستند بسیج عمومی را برای مردم در عرصه دینی، فکری و اعتقادی پدید آورند، هیاتهای مذهبی بودند.
,
, , صاحب نیوز: احزاب و گروههای سیاسی در آن دوران چه فعالیتی داشتند؟ آیا آنها در کنار هیاتها و مجامع مذهبی قرار داشتند؟
,احزاب و گروههای سیاسی به دلیل مخالفتهای جدی رژیم شاه و دستگیری عمده عناصر آنها قادر به بسیج کردن مردم در عرصه سیاسی نبودند. اما هیاتهای مذهبی با ماهیت و هویت دینی و بدون چهره سیاسی، میتوانستند زمینه حضور مردم را در مجامع و محافل دینی فراهم کرده و بستری برای جهتدهی رهبری انقلاب باشند.
,بر همین اساس بود که امام خمینی (ره) از این پتانسیل موجود در جامعه برای اهداف انقلاب بهره بسیار خوبی بردند. به عنوان مثال در سال ۱۳۴۲از هیاتهای مذهبی خواستند تا محرم آن سال را وسیلهای برای اعلام اعتراضات سیاسی و طرح موضوعات انقلابی کنند، حتی توصیه کردند نوحههای سیاسی و شعرهای مذهبی با مضامین انقلابی باشند. مانند نوحههایی که در سال ۵۶ در هیات های مذهبی استفاده میشد که کاملا حالت دوپهلو داشت و اگر عوامل رژیم، نوحه خوانها را دستگیر میکردند آنها میتوانستند بگویند این مطالب و شعرها را برای یزید خواندهایم! درحالیکه مردم کاملا متوجه میشدند که خطاب این شعرها و نوحهها در واقع رژیم شاه است.
,بر همین اساس امام خمینی (ره) از هیاتها در سال ۴۲ استفاده کردند تا دستههای عزاداری با حضور هزاران نفر از مردم در خیابانها حرکت کرده و با این نوع نوحه خوانی به انقلاب و نهضت کمک کنند. در همین هیاتها بود که مردم عکسهای امام را با خود حمل میکردند که در واقع نمادی بود تا طرفداران مرجعیت در این حرکت تودهای و مردمی سنتی تجلی پیدا کنند.
,صاحب نیوز: در زمان دستگیری امام خمینی (ره) هم فعالیت هیاتها به همین صورت ادامه داشت؟
,در زمانی که امام خمینی (ره) دستگیر شده بود، همین هیاتها در فعالیتهای خود در حین سوگواری و مراسم عاشورایی، شعارهایی مانند «مرگ بر شاه» و «یا مرگ یا خمینی» را به طور مرتب سر میدادند. به این صورت مشخص شد که این پتانسیل در جامعه اسلامی میتواند جای احزاب و گروههای سیاسی فعال در عرصه مبارزات را بگیرد و پشتوانه مردمی نهضت را تقویت کند.
,صاحب نیوز: بعد از قیام پانزده خرداد میبینیم که کنترل ساواک و نیروهای رژیم بر هیاتها و مجالس مذهبی بیشتر شد. دلیل این اتفاق چه بود؟
,در آستانه محرم سال ۱۳۴۳ یعنی یک سال بعد از پانزده خرداد، رژیم با توجه به همین نقش هیاتها در قیام، تدابیر شدید امنیتی را اعمال کرد تا اجازه ندهد از چنین ابزاری برای رشد نهضت بهره ببرند. در عین حال تعداد زیادی از وعاظ را تهدید کرد تا در مجالس مذهبی از سخنرانیهای سیاسی بر علیه شاه خودداری کنند. حتی مدیریت بعضی از مجالس را از طریق عوامل نفوذی به دست گرفت. ولی طبیعتا موج اعتراض مردمی به گونهای نبود که رژیم بتواند در برابر آن مقاومت کند. تا اینکه بعد از لایحه کاپیتولاسیون که منصور به مجلس ارائه کرد، اعتراضات مردمی و سخنرانی شدیداللحن امام (ره) باز هم هیاتها نقش بسیار فعالی در حمایت از ولایت در مقابل لایحه دولت ایفا کردند و عمده سخنرانیها در مجالس مذهبی به تبیبن این مسئله اختصاص پیدا کرد.
,
, , صاحب نیوز: در همان دوران بود که هیات موتلفه شکل گرفت. این روند به چه صورتی بود؟
,در آن دوران، مهمترین سنگر تجمیع نیروهای انقلاب و طرفدار مرجعیت و امام خمینی (ره) هیاتها بودند. در تهران هم هیاتهای بسیاری فعال بودند مانند هیات بنیفاطمه، بنیزهرا، قائمیه و جوانان بنیهاشم. اما در موتلفه سه هیات از جمله انصار الحسین (علیه السلام) شکل گرفت که عناصر سیاسی و باسابقهای در آنها فعالیت میکردند و با مراجع و انقلابیون در ارتباط بودند، مسائل سیاسی را درک میکردند و با شاه به شدت مخالف بودند. بسیاری از اعضای این هیاتها با امام خمینی (ره) و شخصیتهای بزرگ انقلابی در ارتباط بودند. به این صورت زمینهای فراهم شد تا امام (ره) حرکت نهضت را استمرار ببخشد و از سازماندهی جدید نیروهای انقلابی استفاده کند. به همین منظور امام (ره) خواست تا این هیاتها با یکدیگر ائتلاف کنند.
,درواقع موضوع ائتلاف در قم توسط امام خمینی (ره) شکل گرفت و چندین هیات از جمله انصار الحسین (علیه السلام) در منزل امام (ره) با یکدیگر متصل شدند. البته این نوع ائتلاف اسلامی میان هیاتها در شهرهای دیگری مانند مشهد و اصفهان هم اتفاق افتاد. به این صورت که شخصیتهای سیاسی بازاری که در این هیاتها فعالیت داشتند، در کنار یکدیگر قرار گرفته و انقلاب را از طریق بسیج مردم پیگیری کردند.
, اصفهان,صاحب نیوز: همکاری و استفاده از تخصصهای افراد در داخل هیاتها هم یکی از عوامل پیشبرد اهداف اتقلاب اسلامی بود. این کار به چه نحوی انجام میشد؟
,در دوران انقلاب، اعضای همین هیاتها به توان لجستیک امام خمینی (ره) در مبارزه تبدیل شدند. توان مالی مورد نیاز انقلاب برای پیشبرد اهداف هم از داخل همین مجالس تامین میشد. چون در هیاتها افراد با تخصصهای گوناگون حضور داشتند و همه اینها از فن و توانایی خود در پیشبرد اهداف انقلاب بهره بردند. به عنوان مثال اعضای هیاتها توانستند از طریق دوستان و آشنایان خود لایحه کاپیتولاسیون را از مجلس بیرون آورده و در اختیار امام (ره) قرار بدهند تا از طراحی آن باخبر شوند.
,برای اینکه تمام اهداف انقلاب تامین شود زا تخصص نیروها با تخصص های گوناگون استفاده کاملی شد. در واقع هیاتها تبدیل به نهاد سنتی شدند که به صورت تشکیلاتی در خدمت فرماندهی انقلاب اسلامی و رهبری قرار گرفت.
,اما خمینی (ره) با استفاده زا این گونه ظرفیتها چند هدف مهم را پیگیری کردند: اول آنکه حرکت طبیعی و سنتی مردم و اعتراضات علیه یزید و طرفداری از امام حسین (علیه السلام) در هیاتهای مردمی را جهت دهی کردند تا افراد به سمت یزید زمان موضع بگیرند. دوم آنکه پتانسیل و ظرفیتهای مادی موجود در هیاتها را سازماندهی کرد و در جهت انقلاب اسلامی قرار داد. به این صورت پشتوانه مردمی، اعتقادی و مالی هیاتها تامین شد.
]
ارسال دیدگاه