نقش مدارس و معلمان در توسعه پژوهش و رشد علمی/پژوهش و تحقیق، زمینه ساز توسعه و پیشرفت کشور است

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از زرین خبر، یکی از عوامل پیشرفت و توسعه کشورها، توجه به امر تحقیق و پژوهش است که همواره مورد تاکید رهبر معظم انقلاب نیز بوده است.

در این میان معلمان به عنوان مشعل داران پیشرفت دانش آموزان، که آینده سازان ایران اسلامی هستند، نقش مهمی در زمینه پژوهش و تحقیق و سوق دادن دانش آموزان به سمت پژوهش دارند.

یکی از این معلمان که به عنوان پژوهشگر نمونه استانی نیز انتخاب شده، رسول ملکی نظام آباد است که در گفت وگویی با زرین خبر درباره موفقیت خود و نقش تحقیق و پژوهش در میان معلمان گفته است.

در زیر متن این گفت و گو با می خوانید:

بیوگرافی از خودتان را برای ما معرفی کنید؟

بنده رسول ملکی هستم، متولد  سال 1352 در روستای نظام آباد میاندوآب.

 تحصیلات ابتدایی را در زادگاهم نظام آباد به اتمام رسانده بعد از آن برای ادامه تحصیل به شهر میاندوآب نقل مکان کرده ام.

در سال 1379 در مقطع کارشناسی رشته جغرافیا و برنامه ریزی روستایی فارغ التحصیل شده و در سال 1381 با رتبه اول کنکور کارشناسی ارشد کشور در رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری قبول شده  و بعد از آن نیز با رتبه دوم کشوری در سال 1386 در مقطع دکترای تخصصی(PH.D) رشته برنامه ریزی شهری قبول و در سال 1390 نیز با دفاع از رساله دکتری فارغ التحصیل شده ام.

از سال 1384 با استخدام در آموزش و پرورش به رسالت خطیر معلمی نائل آمدم. از سال 1389 تا 1392 بعنوان شهردار  شهر چهاربرج انجام وظیفه می کردم و اکنون نیز در آموزش و پرورش میاندوآب و دانشگاه فرهنگیان ارومیه(پردیس شهید رجایی) مشغول فعالیت هستم.

تا کنون کدام فعالیت های علمی- پژوهشی را انجام داده و چه رتبه هایی را کسب کرده اید؟

مطالعه، تحقیق و پژوهش اصل مهم و جدانشدنی شغل معلمی است و تمامی معلمان عزیز همواره به اقتضای شغلشان مشغول تحقیق و پژوهش بوده و بیشتر وقت شان را به این مهم می پردازند.

 بنده نیز که جزء کوچکی از جامعه ی بزرگ فرهنگیان هستم، همواره در این راه قدم برداشته ام و از پرداختن به تحقیق و پژوهش لذت می برم. در این راستا توانسته ام به حول قوه الهی، فعالیت ها و موفقیت هایی را داشته باشم که می توان به داور مقالات و تالیفات اقدام پژوهی اداره آموزش و پرورش میاندوآب از سال 1393 تا کنون، کسب عنوان مقاله برتر سال 1389 اداره کل آموزش و پرورش اذربایجان غربی با عنوان آموزه های دینی و جغرافیا، معلم نمونه آموزش و پرورش منطقه میاندواب در سال تحصیلی 1393-1394 ،پژوهشگر برتر  آذربایجان غربی در سال 1394، مجری سه طرح پژوهشی و یک طرح اجرایی در زمینه برنامه ریزی و توسعه شهری و منطقه ای، همکاری در شش طرح مطالعاتی- تحقیقاتی با مهندسین مشاور شهرسازی و برنامه ریزی شهری- طرح و بنیان و ... از سال 1384 تا کنون، دارای بیش از 20 عنوان مقاله مقاله علمی- پژوهشی- isiو ISCچاپ شده و ارائه شده در مجلات، همایش ها و کنفرانس های ملی و بین المللی خارج از کشور، عضو کمیته علمی و کمیته داوران چهارمین همایش بین المللی علوم مهندسی، هنر و محیط زیست ، دانشگاه دولتی  بارسلونا، اسپانیا در سال 2015  و هم چنین عضو تعدادی کمیته در زمینه های جغرافیا، تحقیق، مهندسی، هنر، شهرسازی و .. نیز بوده و هستم.

چه عواملی باعث شد به این موفقیت ها دست پیدا کنید ؟

قبل از هر چیز توکل به خدا و تشویق ها و دعاهای مرحوم پدر عزیزم و مادر مهربانم که همواره عمر گرانبهای خود را با تحمل هزاران مشقت در جهت پیشرفت و اعتلای علمی فرزندان خود صرف کردند و سپس تلاش و پشتکار خودم در زمینه های علمی- پژوهشی در جهت رسیدن به مرحله ای که بتوانم در حد توان فرد مفیدی برای جامعه باشم ولی اینکه چقدر با آن ایده آل فاصله دارم، باید جامعه در مورد آن داوری نماید.

همچنین علاقه درونی به تحصیل و تحقیق و پژوهش  در جهت کشف حقیقت و تمیز آن از واقعیت های موجود، انگیزه ای شگرف بود که بیشتر به این سمت تمایل پیدا کنم. و بدیهی است که خداوند متعال هیچ زحمتی از بندگان خود را بدون پاداش قرار نمی دهد.   

خلاقیت و پژوهش با معلمی چه ارتباطی دارد؟

معلمی شغل انبیاست و انبیاء الهی برای روشنگری جامعه و زدودن تاریکی ها از زندگی بشر مبعوث شده اند.

وقتی که در جامعه ای مسئله و مشکلی پیش می آید، در جهت رفع آن مسئله و مشکل باید فرضیات و راهکارهایی ارائه شود و با آزدمون آن راهکارها و پیدا کردن بهترین جواب، نظریاتی برای بهبود وضع موجود و حل مسئله و مشکل اقدام شود. در اینجاست که نقش معلم به عنوان پژوهشگر و محقق بیشتر نمایان میشود. چرا که معلم همواره بنا به اقتضای شغلی خود باید درست اندیشیدن و رها شدن از افکار دیگران و نشان دادن اینکه، شک کردن نخستین گام در جستجوی حقیقت است و این حق هر انسان است که چون دوستدار حقیقت، به هر اندیشه ای با دیده شک بنگرد، را به دانش آموزان یاد بدهد. در اینجاست که زیر بنای تحقیق و پژوهش شروع می شود.

اصولاً در تمامی جوامع انسانی معلم مهم ترین نقش را در جهت کشف حقایق زندگی انسانی ایفا می کنند. و این مهم هیچ موقع محقق نمی شود، مگر از طریق یاد دادن "اندیشیدن درست در جهت کشف حقایق برای دست یابی به آزادی و تعالی انسانی" به دانش آموزان.

بدون تحقیق و پژوهش هیچ حقیقتی آشکار نخواهد شد و اندیشه های منسوخ در جامعه غالب خواهد بود. و در یک جمله می توان گفت که " اصولاً آزادی برای انسان، مستلزم آگاهی است. و آگاهی از درست اندیشیدن منشاء می گیرد

برای شکوفایی استعداد دانش آموزان چه راهکارهایی دارید؟

اول باید تعریفی روشن از استعداد دانش آموزان و کم استعدادی آنان داشته باشیم، سپس راهکارهای شکوفایی استعداد در آنان را بیان کنیم.

در تعریف استعداد آن را آمادگی طبیعی یا ا کتسابی برای انجام دادن بعضی کارها عنوان می کنند و مارتین راسمن نیز معتقد است توانایی های زیادی در بچه ها وجود دارد فقط باید در آنها انگیزه را ایجاد کنیم.

تحقیقات دانشمندان نشان داده است که 98% بچه ها دارای خلاقیت هستند اما تا سن 12 سالگی به سبب عدم شکوفایی آن بخش بیشتری از آن از بین می رود، لذا شکوفایی استعدادهای دانش آموزان از اهمیت بیشتری برخوردار است.

یک معلم باید شناخت کافی از تفاوت های فردی دانش آموزان داشته باشد، بهره مندی از متدهای روانشناسی و روانشناختی در موقعیت های مختلف، استفاده از شیوه های مختلف تشویق و برنامه های انگیزشی به فراخور سنی دانش آموزان و استفاده از شیوه های اصولی در ارزیابی عملکرد دانش آموزان می تواند در شکوفایی استعدادهای دانش آموزان موثر باشد.

به عنوان یک معلم پژوهنده نمونه توصیه شما به همکارانتان  چیست ؟

مجموعه ی تعلیم و تربیت و در راس آن، آموزش و پرورش یکی از محورهای مهم تحقیق و پژوهش در سیستم علمی – آموزشی  کشور است.

وقتی معلم در یک کلاس سی نفری که هر کدام از خانواده های مختلف با افکار مختلف، حاضر شده و در عرض چند روز ارتباط عاطفی محکمی با دانش آموزان خود برقرار می کند، در حقیقت بصورت ذهنی پژوهش های مختلفی در مورد آنها انجام می دهد.

اما انتظاراتی که از همکاران محترم هست این است که این کار به تنهایی کافی نیست، باید همواره به تحقیق و پژوهش در سنگر تعلیم و تربیت اهتمام بورزند تا افق های تازه ای از علم و آگاهی و روشنایی به روی جهانیان گشوده شود.

اگر جای وزیر آموزش و پرورش بودید ؟

نگاه سیستمی به بزرگترین مجموعه دارای وجه اشتراک در کشور که علاوه بر معلمان و دانش آموزان، خانواده های انان نیز زیر مجموعه ی آن هستند، باید بزرگترین دغدغه وزیر آموزش و پرورش باشد.

موتور محرکه این سیستم عظیم، معلمان هستند، اگر معلم دغدغه کمتری داشته باشد بالطبع تاثیر گذاری بیشتری خواهد داشت و بر عکس.

 لذا اگر بنده وزیر آموزش و پرورش بودم مطمئناً اولین و اصلی ترین دغدغه ام رسیدگی به وضعیت معیشت معلمان عزیز و بالا بردن شان و منزلت معلمی در جامعه و حفظ رسالت پیامبر گونه معلمان بود، چرا که اگر به این مهم توجه شود، بسیاری از مشکلات جامعه با کمترین هزینه جامعه حل خواهد شد.

چه عواملی را در توسعه‌ی پژوهش در کشور مؤثر می‌دانید؟

میزان پژوهش های بنیادی و کاربردی در هر کشوری بیانگر اهمیت دادن به توسعه و گسترش علم است  یا به عبارت دیگر تولید علم در هر کشور ارتباط نزدیکی با تحقیق و پژوهش دارد.

برای دست یابی به این مهم باید راهکارهای لازم برای تشویق محققان و دلگرمی آنان فراهم شود، حمایت مسئولان از فعالیت های پژوهش محور و دانش بنیان در سال های اخیر نمونه ای از راهکارهای توسعه پژوهش در ایران می باشد.

در سیستم آموزش و پرورش نیز حمایت های مادی و معنوی از پژوهشگران می تواند مشوقی برای گسترش پژوهش باشد.

به نظر شما یک معلم باید چه ویژگی هایی داشته باشد؟

همانطوری که گفته شد، معلمی شغل انبیاست، انبیای الهی الگوی رفتاری، اخلاقی و اجتمایی جوامع بوده و هستند.

معلم نیز باید الگوی مردم در جنبه های مختلف زندگی در جامعه خود باشد، مهربانی، نظم، انعطاف پذیری، مسئولیت پذیری، محبت، شجاعت،خردمند، دینداری و غیره از ویژگی های معلمان عزیز می باشد.

دوست دارید چه آینده ای برای دانش آموزانتان رقم بخورد؟

همه دانش آموزان عزیز مثل فرزندان خود ما هستند و دوست دارم در آینده شاهد موفقیت های آنان در تمامی عرصه های علمی، اجتمایی، اقتصادی و ... باشم.

دوست دارم دانش آموزان به دنبال علایق خود بروند و اولیای محترم نیز مانند معلمان گرامی به علایق آنان اهمیت دهند و آنان را در دست یابی به آن علایق راهنمایی کنند. چرا که ممکن است دانش آموزی در یک شاخه استعداد کمتر و موفقیت کمتری داشته باشد، اما همان دانش آموز در شاخه های دیگر از نخبگان کشور باشد.

بیشتر چه کتاب هایی می خوانید؟

 مطالعه جزئی از برنامه روزانه زندگی ام است و این را بدون اغراق می گویم  و اعتقاد دارم که هرچه مطالعه انسان بیشتر باشد، به تناسب آن آگاهی او بیشتر شده و دایره روشنایی اش گسترده تر خواهد شد و هر چه دایره ی روشنایی شخص بزرگتر باشد، بالطبع آگاهی بیشتری کسب کرده است و در اینجاست که می تواند با افق های جدید زندگی بیشتر آشنا شود.

 مطالعات بنده در دو شاخه اصلی قرار دارد اول اینکه مطالعه و پژوهش در رشته تخصصی ام که برنامه ریزی شهری و شهرسازی هست و اخیراً نیز تصمیم دارم در رشته مهندسی معماری نیز مهارت هایی کسب کنم و در مورد موضوعات مختلف که احساس می کنم برای جنبه های مختلف زندگی ام مورد نیاز هستند؛ مانند مطالعه کتابهای مختلف تاریخی، علوم اجتمایی، علوم سیاسی را نیز مطالعه می کنم.

 در کودکی دوست داشتید چه شغلی داشته باشید و آیا به شغل دلخواه دوران کودکی خود دست یافته اید ؟ آیا الگویی در این زمینه داشتید؟

 از کودکی عشق معلمی داشتم و همواره در رویاهایم به آن فکر می کردم. در دوره های مختلف تحصیلی ام با معلمان مهربان ، دلسوز و فداکار زیادی آشنا شدم که این حس را در وجودم محکم تر کرد و جا دارد از دو تا از مهربانترین آنها که در دوره دبیرستان مانند پدری دلسوز و برادری مهربان الگوی علمی، اخلاقی و اجتمایی دانش آموزان خود بودند و باعث شدند که بسیاری از شاگردانشان با الگو قرار دادن ایشان به سمت تحصیل علم و دانش افزایی و معلمی بروند نام ببرم و ایشان، اساتید گران بها آقایان علیرضا حاج محمدی و مقصود مدیری بودند که اکنون استاد علیرضا حاج محمدی به کسوت بازنشستگی نایل آمده اند و مثل بیست سال پیش همچنان ارتباط عاطفی قویی با دانش آموزان خود دارند و استاد مقصود مدیری که همچنان در سنگر تعلیم و تربیت افتخار خدمت رسانی را دارند.  

بزرگترین آرزوی شما ؟

موفقیت تمامی فرزندان این مرز و بوم در عرصه های مختلف علمی- اجتماعی- اقتصادی-سیاسی و ... و داشتن ایرانی آباد و آزاد آرزوی قلبی من است.

در پایان اگر سخن دیگری دارید، بفرمایید؟

جا دارد از شما و هم چنین از تمامی معلمان عزیزم که در طول دوران تحصیل راهنمای بنده بوده اند و همچنین همکاران محترم آموزش و پرورش و دانشگاه ها که همواره بنده حقیر را مورد لطف و مرحمت خود قرار می دهند، تشکر و قدردانی نمایم.