میمند آسمان خراشی در دل کوه
این روستا نه تنها یک میراث چند هزارساله را در خودش حفظ کرده است بلکه مجموعه ای از همزیستی بین طبیعت، معماری، سنت، تاریخ، فرهنگ و نحوه زیست مردم را به لحاظ میراث تاریخی و فرهنگی درخودش به یادگار گذاشته است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از بوتیا ، میمند با تاریخ۸۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰ سال در ۳۸ کیلومتری شمالشرقی شهرستان شهربابک در عرض ۳۰ درجه و ۱۶ دقیقه و طول ۵۵ درجه و ۲۵ دقیقه قراردارد. ارتفاع آن از سطح دریا ۲۲۴۰ متر و وسعت آن ۴۲۰ کیلومترمربع است این روستا بین شهرهای یزد، کرمان و شیراز قرار دارد. میمند در دهستانمیمند، در شهرستان شهربابک و در استان کرمان واقع شده است.
, شبکه اطلاع رسانی دانا, بوتیا ,
, میمند، هزاران سال پیش توسط ساکنان آن در دل کوه حفر شده است. ساکنان این روستای تاریخی هنوز با وجود گذشت چند هزار سال از ساخت آن در درون خانه هایی زندگی می کنند که پنجره و دودکش ندارد. دیوارها سیاهی دود اجاق را سال هاست که بر تن خود حس می کنند. شاید باورتان نشود در روزگاری که آسمان خراش ها هر روز سر به فلک می کشند، هنوز هم مردمانی در میان صخره ها و سوراخ های کوه زندگی می کنند. حفره هایی ۱۲هزار ساله که جای تیشه های سازندگان آن پس از سال ها باز هم قابل رویت است. ساکنان این روستا دارای آداب و رسوم خاص هستند و در زبان و گویش آنها هنوز کلمات پهلوی ساسانی دیده می شود. این روستا در منطقه ویژه از نظر طبیعی جای گرفته است
,
, این روستا نه تنها یک میراث چند هزارساله را در خودش حفظ کرده است بلکه مجموعه ای از همزیستی بین طبیعت، معماری، سنت، تاریخ، فرهنگ و نحوه زیست مردم را به لحاظ میراث تاریخی و فرهنگی درخودش به یادگار گذاشته است.
,به هر تقدیر چند هزار سال پیش از این، انسانهایی با تیشه عشق و همت و با اراده و عزمیراسخ، فرهادگونه دل سنگها را شکافتند و یادگاری را به جا گذاشتند که امروزه پس از گذشت سالیان همچنان نماد عزم و اراده و اقتدار اجداد ایرانی بهشمار میرود. هنوز کسی واقف نیست که این مجموعه به دست چه کسانی بوجود آمده و انگیزه این مردمان از احداث چنین بناهایی چه بوده، اما انگیزه مردمان آن زمان بسیار مورد اهمیت قرار دارد، چون در آن زمان و با آن وسایل ابتدایی، آفرینش چنین مجموعه با عظمتی با معماری بینظیر فابل تحسین است.
,. میمند به دلیل استحکام دفاعی در طول تاریخ کمتر دستخوش تحولات کالبدی و اجتماعی شده است و بیشترین تغییر در آن مربوط به چند دهه اخیر میباشد. این تمدن در ابتدا برگرفته از آئینمهرپرستی و بعد از آن آئینزرتشت بودهاست. در زمان ساسانیان شهربابک به عنوان زادگاه بابک سرسلسله ساسانی مورد توجه خاص آنها بودهاست. پس از ظهور اسلام و ورود آن به ایران مردم میمند که به آئینزرتشتی معتقد بودند به اسلام گرویده و مذهب شیعه را پذیرا گشتند.
,خانه های روستای میمند به علت شیب دره میمند به صورت آپارتمانی چهار یا پنج طبقه هستند، آپارتمانی که از داخل آن هیچ راه پله ای به خانه بالا و پایین راه ندارد و برای رفتن به خانه های دیگر باید از کیچه خارج و از راه پله خارجی به کیچه دیگر یا سوراخ دیگر وارد شد.
,,
ساختن خانه ها در میمند با نوع زندگی دامداری و ایلیاتی روستاییان در گذشته و امروز ارتباط تنگاتنگ دارد، این حفره ها ساکنان روستا را از سرما، غارت و حمله حیوانات درنده حفاظت می کنند.
ساکنان امروز میمند، زندگی در درون این حفره ها را که یادآور زندگی گذشتگان است دوست دارند و ویژگی بزرگ این روستای تاریخی که آن را در مقابل روستاهای دیگر صخره ای دنیا منحصر به فرد می کند وجود جریان حیات در میان صخره ها و کیچه های آن از هزاران سال پیش تاکنون است.
, ,
,
شغل اصلی ساکنان روستای میمند دامداری است آنها در چهار ماه اول سال به دشت ها و منطقه می روند و در آنجا به دامداری می پردازند و در چهار ماه دوم سال به باغداری مشغول می شوند و بالاخره در چهار ماه پایانی سال که هوا بسیار سرد است به روستا و درون کیچه ها باز می گردند. در اصل روستای میمند روستایی زمستانی است که چند ماه از سال خالی از سکنه است.
ساکنان این روستا دارای آداب و رسوم خاص هستند و در زبان و گویش آنها هنوز از کلمات پهلوی ساسانی استفاده می شود. روستای ۱۲ هزارساله میمند تنها روستای تاریخی در جهان است که هنوز روابط سنتی زندگی در آن جریان دارد و می توان تعامل انسان و طبیعت در هزار دوم میلادی را بخوبی در آن دید. این روستا هفتمین منظر فرهنگی_طبیعی و تاریخی جهان بود که جایزه مرکوری را دریافت کرد.
,
جایزه ملینا مرکوری جایزه ای است که از سوی دولت یونان و با همکاری مجامع فرهنگی بین المللی مانند یونسکو و ایکوموس (شواری حفاظت از بناها و محوطه های تاریخی) به آثاری اهدا می شود که دارای شرایط و ضوابط فرهنگی، طبیعی و تاریخی منحصر به فرد باشد.
,روستایمیمند در مرز مشترک دشت و کوهستان قرار دارد و درگذشته پوشیده از درختانپسته و باداموحشی بودهاست که در حال حاضر محدود به دشتهای اطراف روستای میمند می شود.کمی نزدیکتر به به روستایمیمند نیز درختان توت و شاهتوت به وفور یافت میشود. دشت میمند همچنین مملو از جانوران بیابانی همچون مار، سوسمار، جوجه تیغی، لاکپشت، خرگوش و… است. به علاوه در کوهستانهایمیمند نیز حیواناتوحشی مختلفی همچون آهو، پلنگ، گرگ، روباه، بزکوهی،کبک و پرندگان شکاری یافتمیشود.
,چندین رودخانه فصلی و تعدادی قنات به علاوه چند چشمه در میمند و اطراف آن وجود دارد که موجب رونق کشاورزی در این منطقه گردیدهاست. کشاورزی در میمند همچون سایر آثارطبیعی جلوه ویژهای به این روستا میدهد. در فصل بهار میمند زیباترین چهره را به خود میگیرد. طراوت، شادابی و سرسبزی دشت میمند و آب و هوای مطلوب آن انبوهی از جمعیت شهرها و روستاههای اطراف را به سمت خود کشیده و مردم اوقات فراغت خود را در این روستا و یا درکنار چشمهها، قناتها و رودخانه میمند میگذرانند
,معانی واژه میمند و اصطلاح آن
,میمند در لغت و اصطلاح به تعابیر مردمانش و آنچه صاحبنظران در پیرامون آن نقل میکنند تعابیر متفاوتی دارد:
,ـ عدهای معتقدند اصطلاح و لغت میمند، از دو واژه ( می ) و ( مند ) است که (می) به معنای شراب و(مند) به معنای مست و مستی میباشد. اما تعبیر فلسفی این اصطلاح آن است که چون این روستا در قبل از اسلام حفر شده، مردان این نواحی (می ) مینوشیدهاند و مست میشدهاند و این حفره ها را در اثر مستی میکندهاند.
,ـ عدهای دیگر عقیده دارند واژه میمند مأخذ از میمنت و مبارکی بوده است.
,ـ عدهای نیز بر این باورند که مردمان این نواحی از میمند فارس مهاجرت کرده و چون در این ناحیه اقامت گزیدهاند، آن را میمند نام نهادهاند و باورهای دیگر….
,-برخی معتقدندنام میمند از «می بند» به معنای گلاب گیری گرفته شده است. گویا در گذشته در این منطقه گلاب گیری انجام می شده است.
,نجف غلامی بخشدار مرکزی شهربابک گفت: روستای میمند تنها روستای دستکند جهان است که هم اکنون زندگی مردم در آن ادامه دارد.
,وی افزود: میمند هم اکنون در لیست فهرست آثار ثبت جهانی یونسکو قرار دارد که امیدوارم به زودی به ثبت این سازمان یرسد.
,اقتصاد مردم میمند بر سه محور کشاورزی، دامداری و قالیبافی میچرخد که در این میان قالیبافی نقش بسیار مهمی داشتهاست به گونهای که در حال حاضر نیز قالی میمند از بهترین قالیهایکرمان بوده و شهرت جهانی دارد. علیرغم ورود تکنولوژی به زندگی روستائیان،مردمان میمند از همان ابزارهای سنتی برای بر آوردن نیاز خود استفاده کرده و کمتر به ابزارهای مدرن روی آوردهاند.
,اهالی روستا مسلمان و شیعهاثنیعشری هستند و مسجد و حسینیه میمند علاوه بر وجوه مذهبی مرکز تبادل نظر اهالی میباشد.
,گیاهان همواره در محیطزیست میمند وجود داشته وگیاهاندارویی در این منطقه نقش مهمی را ایفا نمودهاند. آنچه مسلم است، انسان برای رهایی از درد و درمان بیماریها در گذشته و حال بهترین شیوه را، استفاده از داروهایگیاهی در نظر داشتهاست و منطقه میمند از این امر مستثنی نیست.
,حمام میمند
,حمام میمند که مثل خانههای آن در دل سنگ کنده شده یکی از عجایب این خانهها است که بصورت حمامهای سنتی دارای خزانه بوده و طبق روایات مردمان آنجا که به خاطر دارند و شواهد موجود مسائل و نکات بهداشتی در آن رعایت میشده است. ساختمان این حمام بدین طریق است که: کوچهای آنرا به داخل دالانی وصل میکند یعنی اول مانند دیگر حفرههای آن کوچه کنده شده و این کوچه در انتها به دالانی ختم می شود پس از دالان یعنی در وسط آن دری است که به رختکن حمام متصل می شود این رختکن دارای حوضی در وسط و سه سکو در اطراف میباشد. که درب دیگری آنرا به صحن حمام وصل میکند در پایین صحن خزانهای کنده شده که در سنگ است و منفذی هلالی شکل آنرا به صحن وصل میکند که برای برداشتن آب بوده در وسط خزانه گودالی است که جای قرار دادن دیگی برای گرم کردن آب بوده و در پایین و پشت این چاله دالانی است که درب آن به خارج حمام باز میشده که آتشخانه و محل برافروختن آتش در زیر حمام قرار داشته. برای گرم کردن حمام منفذی بوده که دود در آن میپیچیده و آنرا گرم میکرده که پس از گرم شدن گرفته میشده است. و اما در طرف راست خزانه حوضی بوده که محل شستن پا و آب کشیدن آن بودهاست و در طرف چپ حمام بریدگی کوچکی برای نظافت و دارو کشیدن بودهاست. طریقه حمام کردن به این ترتیب انجام میگرفته است که حمامی در جلو خزانه میایستاده و بدن مراجعهکنندگان را بوسیله ظرفی با ریختن آب خیس میکرده که پس از چرک کردن و ریختن آب دوباره و تمیز شدن بدن. فرد میتوانسته برای غسل کردن داخل خزانه برود و پس از انجام غسل از سمت راست یعنی اطاقی که حوض در آن بوده خارج میشده و پای خود را آب میکشیده است. از نکات عجیب در این حمام آن است که سوراخی در بالای صحن و رختکن می باشد که سنگی مرمر بر روی آن گذاشتهاند که این سنگ به طرز عجیبی نور را در حمام منعکس میکند و در واقع منبع نور حمام میباشد. علاوه بر این دیگر منابع روشنایی حمام عبارتند از: روغن گیاهی بنام ( کن تون ) یا کنده خشک پوسیدهای که کمتر دود میکند. ریشه گیاهی بنام ( جلا ) که نوعی خار بوده و از آن کتیرا به عمل میآورند و چراغموشی، که اکنون این حمام برقکشی شده است
,
, مدرسه
,مدرسه قدیم روستا، به همان شیوه و طرح واحدهای مسکونی ساخته شدهاست، با این تفاوت که عرض و عمق کیچه و مسیر ورود آن بیشتر از واحدهای مسکونی است. به طور کلی هرچه از ابتدای کیچه به عمق آن میرویم ابعاد کلاسها گستردهتر میشود و این، به دلیل افزایش ضخامت بودهاست. طول کیچه مدرسه که در کوه کنده شده- حدود ۱۸ متر می باشد و عرض آن از ابتدا تا انتها بین ۱۵ الی ۶ متر متغیر است. در مجموع این مدرسه دارای ۵ فضا که از آنها به عنوان کلاس و دفتر استفاده میشده است. دوتا از این فضاها در امتداد کیچه و سه تای آنها در سه طرف ایوانی به ارتفاع سه مترکه در انتهای کیچه کنده شده قرار دارد که ابعاد آن ۵/۵ ×۵/۵ و دارای دو ورودی میباشد. حجاران میمندی این کلاس را در انتهای کیچه ساختهاند. زیرا ضخامت سقف به مرور که به عمق می رویم بیشتر میشود. در جلوه کیچه مدرسه، حیاط بزرگی قرار دارد که به سنگ خشکه چین محصور شده است. و درون آن درختی بنام (تایی ) وجود دارد.
,
مسجد
,مسجد میمند مولود تغییراتی است که در یک یا چند واحد مسکونی داده شدهاست. این مسجد در حدود ۱۲۰ متر مربع وسعت داردو شکل آن مدور و نامنظم است بعد از عبور از راهرویی به پهنای ۵/۱ متر به صحن مسجد میرسیم. سقف مسجد بر روی سه ستون سنگی به ارتفاع دو متر بنا شدهاست. محراب مسجد در سنگ کنده شده و ارتفاع آن در حدود ۱ متر میباشد. حجاران میمندی که آثار و نشانههای تیشه آنها بر در و دیوارها و سقف مسجد هنوز به خوبی نمایان است. در مسجد طاقچهها، محراب و منبر سنگی ایجاد کردهاند. علاوه بر این در طرفین ورودی مسجد – در بدنه دیوار – طاقچههایی مخصوص قرار دادن کفش ایجاد کردهاند. کف مسجد فاقد سنگفرش و یا هر پوشش ساختمانی بوده و با قالیهای دستباف میمندی، کف سنگی آن فرش شده. این مسجد هیچگونه منفذی برای نورگیری ندارد و نور آن از طریق در ورودی مسجد تامین میشود بنای این مسجد با توجه به اسناد موجود به سال ۱۲۴۰ هجری قمری بر میگردد.
,
, حسینیه
,حسینیه میمند، در وسط روستا قرار دارد و دارای سه ایوانچه با طاق گهوارهای است که در انتهای آنها ورودیهای حسینیه قرار دارند بنای حسینیه از تجمع چند منزل مسکونی صخرهای ایجاد شده و تمامی اجزای آن از سنگ تراشیده شدهاند فضاهای داخلی حسینیه دارای پلانی نامنظم بوده و ۲۰۰ متر مربع مساحت دارد که چهار ستون قطور مستطیل شکل ایستایی آن را حفظ میکنند در گذشته یک منبر سنگی چسبیده به زمین و متکی به اولین ستون کنار ورودی حسینیه وجود داشتهاست که اخیرا آنرا تراشیدهاند و به جای آن منبر چوبی قرار دادهاند. ارتفاع سقف حسینیه در بعضی از نقاط آن ۸۰/۱ و در نقاط دیگر، ۳۰/۲ متر میباشد. حسینیه میمند همچون سایر بناهای صخرهای فاقد هرگونه تزیین و اندودی میباشد و در آن کتیبهای که اشارهای به تاریخ حسینیه کردهباشد وجود ندارد این درحالی است که بنای حسینیه مدام در حال تغییر بوده و در دورههای مختلف فضاهایی به آن اضافه شدهاست تا مساحت داخلی آن جوابگوی ساکنین باشد.
]
ارسال دیدگاه