ایمان، جهاد و شهادت، مهمترین عامل تداوم انقلاب اسلامی است
ملت بزرگ ایران در اوج ایمان، جهاد، شهادت و شهادت طلبی، ایثار و سلحشوری خود بود که توانست برای همیشه طومار حکومت ننگین طاغوت را در هم پیچیده و حکومت اسلامی را تشکیل دهد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از یار خراسانی، ایمان، جهاد و شهادت از برجسته ترین ارزشهای دینی و اسلامی تبلور یافته در انقلاب اسلامی ایران است. ملت بزرگوار ایران در اوج ایمان، جهاد، شهادت و شهادت طلبی، ایثار و سلحشوری خود بود که توانست برای همیشه طومار حکومت ننگین طاغوت را در هم پیچیده و حکومت اسلامی را بر مبنای رهبری اولین ولی فقیه تاریخ تشیع، حضرت امام خمینی(ره) و خواست عمومی ملت تشکیل دهد. در این نوشتار برآنیم فرهنگ شهادت طلبی و روحیه جهادی را در نهاد انقلابی بسیج پی جوییم.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, یار خراسانی,«من شهادت در راه حق و اهداف الهی را افتخار جاودانی می دانم» امام خمینی (ره)
,«آنچه که ما باید به آن افتخار کنیم رسم شهادت و سنت الهی مرگ در راه خداست که در نظام اسلامی احیاء گردید» مقام معظم رهبری
,جنگ و جهاد در قرآن کریم
,فقه شیعه یا نظام رفتار مکلفین، دربردارندهی هنجارهای زیست ایمانیِ باورمندانِ به مکتب اهل بیت، براساس تعالیم قرآن کریم، سنت و در پرتو عقل و اجماع است. ناگفته پیداست که نصوص کتابی، چه جایگاه ویژهای در این حوزه به خود اختصاص دادهاند. از این رو، بررسی کلیدواژگان مربوط به جنگ در آیات قرآن کریم بسیار رهگشا خواهد بود.
,در قرآن کریم، واژههای گوناگونی وجود دارند که معنای عرفی جنگ از آنها فهمیده میشود، اما باید توجه داشت که نگاه قرآن کریم به این کاربردها متفاوت است. برخی واژهها بهخودیخود و در صورتی که بدون قید خاصی به کار روند، فاقد ارزشداوری خواهند بود و تقریباً معادل کاربرد عرفی جنگ در زبان فارسیاند. مهمترین این واژهها عبارتاند از:
,- حَرْب: در زبان عربی، به معنای دشمنی و نزاع است. این کلمه و مشتقات آن در قرآن کریم به همین مضمون به کار رفتهاند. خداوند در سورهی بقره میفرماید:
«یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّهَ وَ ذَرُوا ما بَقِیَ مِنَ الرِّبَواْ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ* فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْب مِنَ اللّهِ وَ رَسُولِهِ...»؛ ای کسانی که ایمان آوردهاید! از (مخالفت فرمان) خدا بپرهیزید و آنچه از (مطالبات) ربا باقی مانده، رها کنید، اگر ایمان دارید! اگر (چنین) نمیکنید، بدانید در جنگ با خدا و رسولش خواهید بود!...
,- قِتال: به معنای کشتاری است که در آن هر دو طرف نزاع یکدیگر را بکشند. بر این اساس، قتل یا کشتن یک انسان بهطور موردی و فردی، مصداق خشونت است، اما در شمول بحث قتال قرار نمیگیرد. این واژه بهدفعات در قرآن کریم استفاده شده است. خداوند میفرماید:
«یسْأَلُونَکَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِیهِ قُلْ قِتَالٌ فِیهِ کَبِیرٌ...»؛ از تو دربارهی جنگ کردن در ماه حرام سؤال میکنند. بگو جنگ در آن (گناهی) بزرگ است...
,افزون بر واژههایی که اشاره شد، کلماتی نیز در قرآن کریم وجود دارند که ارزشداورانه به کار رفته و بهخودیخود، بار معناییِ مثبت یا منفی را در دل دارند. در این گروه از واژگان ، دو کلمهی مهم وجود دارد:
,- سفک دماء: این کلمه به معنای خونریزی است و هنگامی که هدف، تقبیح یک اقدام خشونتبار منجر به خونریزی باشد، از این واژه استفاده میشود و ارزش منفی دارد. فرشتگان نیز در بیان نقطهضعف انسان به این اقدام وی اشاره کرده و او را موجودی خونریز معرفی میکنند:
«...قَالُوا أَتَجْعَلُ فِیهَا مَنْ یفْسِدُ فِیهَا وَ یسْفِکُ الدِّمَاءَ وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِکَ وَ نُقَدِّسُ لَکَ...»؛
,فرشتگان گفتند (پروردگارا) آیا کسی را در آن قرار میدهی که فساد و خونریزی کند؟ (در حالی که) ما تسبیح و حمد تو را بهجا میآوریم و تو را تقدیس میکنیم.
,- جهاد: کلمهی جهاد در لغت به معنای کوشش و تلاش است و با ذکر متعلق آن معنا پیدا میکند، اما اگر بهصورت مطلق و بدون هیچ قیدی ذکر شود، اغلب منظور از آن جنگی است که در راه خدا و بهمنظور تحقق ارادهی الهی صورت میگیرد. جهاد به این معنا، ارزش مثبت دارد و مصداق بارز جنگ مشروع در اسلام است. این کلمه هم در معنای لغوی آن و هم در معنای اصطلاحیاش، در قرآن کریم به کار رفته است. خداوند میفرماید:
«انْفِرُوا خِفَافًا وَ ثِقَالًا وَ جَاهِدُوا بِأَمْوَالِکُمْ وَ أَنْفُسِکُمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ ذَلِکُمْ خَیرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ تَعْلَمُونَ»؛ (همگی بهسوی میدان جهاد) حرکت کنید؛ سبکبار باشید یا سنگینبار! و با اموال و جانهای خود، در راه خدا جهاد نمایید. این برای شما بهتر است اگر بدانید!
,با توجه به آنچه گفته شد، جهاد نماد جنگ موجه و مشروع در اندیشهی اسلامی است و ویژگیهایی دارد که مهمترین آنها عبارتاند از:
,- جهاد فارغ از معنای لغویاش که بر جهد و کوشش دلالت دارد، وضع تعینی در جنگ مشروع (اعم از دفاعی و ابتدایی) پیدا کرده است.
- هدف از آن، تحصیل رضایت پروردگار است و بنابراین با تعریفهای حقوقی از جنگ، که منظور از آن مطلق منازعهی نظامی میان کشورها برای قهر و غلبهی سیاسی یا جغرافیایی است ، متفاوت خواهد بود.
- مشروع و موجه بودن جنگ در قرآن کریم و دلالت واژهی جهاد بر این مفهوم، هرگز بدان معنا نیست که جنگ یکی از آموزه-های اصیل و اولیهی اسلام است (برخلاف آنچه در تئوری جنگ عادلانه در مسیحیت وجود دارد)، بلکه جنگ یک اقدام مناسب در صورت انسداد همهی راههای مسالمتآمیز بهمنظور رسیدن به آرمان برقراری صلح و عدالت و دفاع از حقوق مظلومان است. [1]
,
نقش ایمان، جهاد و شهادت در پیروزی انقلاب اسلامی
,در سایه ایمان به خدا به عنوان یکی از ارزشهای بنیادین انقلاب اسلامی، پیوند امام و امت به یک پیوند عاطفی عمیق تبدیل شد و در سایه ایمان ، هدایت و رهبری انقلاب محقق شد و در پرتو ایثار و گذشت و فداکاری ،پیروزی انقلاب اسلامی پیروزی به معنی اصلی و کامل آن بدست آمد و در سایه شهادت طلبی و جهاد فی سبیل الله به عنوان عنصر سازنده و رهایی بخش ، انقلاب اسلامی بیمه شد و توانست در مقابل هجوم و توطئه ها و فشارهای بیرونی و درونی مقاومت نموده و با سرافرازی نقشه های دشمنان را نقش بر آب نماید.
,از نگاه حضرت امام (ره) شهادت طلبی و آمادگی مردم برای فداکردن هستی خود در راه سرافرازی انقلاب اسلامی اساسی ترین و مهمترین دلیل خنثی سازی و شکست توطئه های دشمنان و تداوم انقلاب اسلامی بوده است به همین دلیل حضرت امام بارها شهیدان و بازماندگان معظم آنان را ستونهای اصلی نهضت و انقلاب معرفی می کردند و بر تجلیل و تعظیم آنان تاکید می کردند و می فرمودند ” درود خداوند بر خانواده هایی که با صبر و شکیبایی و مقاومت و با تقدیم عزیزان خود به خدا و اسلام، بزرگترین حماسه های تاریخ معاصر را ترسیم کرده و می کنند. خانواده های شهدا تا همیشه تاریخ، این مشعلداران راه اولیاء، افتخار روشنایی طریق الی الله را به عهده گرفته اند”
,ایشان در فرازی دیگر از سخنانشان از تربت پاک شهیدان به عنوان دارالشفای آزادگان یاد می کنند و می فرمایند ” همین تربت پاک شهیدان است که تا قیامت مزار عاشقان و عارفان و دلسوختگان و دارالشفای آزادگان خواهد بود”
,معمار بزرگ انقلاب حتی در وصیت نامه سیاسی الهی خویش توجه به پیشکسوتان جهاد و شهادت را مورد تاکید قرار داده و سفارش نمودند ” من در میان شما باشم یا نباشم به همه شما وصیت و سفارش می کنم که نگذارید انقلاب به دست نااهلان و نامحرمان بیفتد، نگذارید پیش کسوتان شهادت و خون، در پیچ و خم زندگی روزمره خود به فراموشی سپرده شوند” [2] با توجه به نقش این عناصر در پیروزی انقلاب و تأکید امام بر نقش پیش کسوتان شهادت و خون در ادامه به یکی از نهادهای برجسته انقلابی به عنوان پیشکسوت شهادت و جهاد پرداخته می شود.
,,
بسیج؛ پیشکسوت جهاد و شهادت
,حوادث پر التهاب ماههای ابتدایی شکلگیری انقلاب اسلامی، ضرورت بسیج همگانی ملت برای دفاع از امنیت کشور در برابر ناآرامیهای ایجاد شده توسط دشمنان انقلاب را ایجاد کرده بود. در این میان، ماجرای تسخیر لانهی جاسوسی توسط دانشجویان پیرو خط امام و آشکار شدن تبدیل این سفارتخانه به پایگاهی برای جاسوسی و توطئهافکنی برضد نظام جمهوری اسلامی، انقلاب اسلامی را در شرایط ویژهی «رویارویی مستقیم با آمریکا» قرار داد. تهدید آمریکاییها برای حملهی نظامی به قصد آزادی جاسوسان، دغدغهای بود که ضرورت وجود نیروی منسجم، آموزش دیده، نظامی، انقلابی و مردمی برای دفاع همه جانبه از انقلاب اسلامی را بیش از گذشته، فراهم آورد. در چنین شرایطی بسیج مستضعفین به فرمان حضرت امام خمینی(ره)، در 5 آذر 1358 صادر گردید. حضرت امام در همان ایام در دیدار با جمعی از پاسداران، دربارهی ضرورت دفاع از کشور فرمودند:
,«مملکت اسلامى باید همه اش نظامى باشد. تعلیمات نظامى داشته باشد ... یک مملکت بعد از یک چند سالى بشود یک کشورى با 20 میلیون جوان که دارد 20 میلیون تفنگدار داشته باشد. 20 میلیون ارتش داشته باشد و این یک هم چه مملکتى آسیب بردار نیست.»
,از آن روز تاکنون بسیج در عرصههای مختلف حضوری موفقیت آمیز داشته است که بیشک هیچ مجموعهی دیگری نمیتوانست جایگزین آن گردد. رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار با فرماندهان گردانهای عاشورای بسیج سراسر کشور این دوران باشکوه حضور بسیج در صحنهی دفاع از انقلاب را چنین توصیف میکنند:
,«این نیروهای مردمی که اگر نبودند - این بسیج اگر نبود، این نیروی عظیم حزب الله اگر نبود - در جنگ هم شکست میخوردیم؛ در مقابل دشمنان گوناگون هم در این چند سال شکست میخوردیم و آسیبپذیر بودیم. کارخانهی ما را میخواستند به تعطیلی بکشانند؛ نیروی حزب اللهی از داخل کارخانه میزد به سینهشان. مزرعهی ما را در اوایل انقلاب میخواستند آتش بزنند؛ نیروی حزب اللهی از همان وسط بیابانها و روستاها و مزارع، میزد توی دهانشان. خیابانها را میخواستند به اغتشاش بکشند؛ نیروی حزب اللهی میآمد سینه سپر میکرد و در مقابلشان میایستاد. جنگ هم که معلوم است! این، آن نیروی اصلی کشور است. نظام اسلامی متکی به این نیروست.»
,ایشان در جایی دیگر تأکید فرمودند:
,«بعضی تصور کردند که با پایان جنگ، بسیج هم پایان خواهد گرفت. بعضی هم صلاحاندیشی کردند که با پایان دوران جنگ، دیگر احتیاجی به بسیج نیست! فکرهایی که از نور بصیرت معنوی برخوردار نیست، بهتر از این محصولی نمیدهد. بسیج، آن روز از مرزهای نظامی جغرافیایی کشور دفاع کرد و در میدان رزم توانست خود را نشان دهد؛ اما مگر مرزهای دفاعی انقلاب فقط به مرزهای جغرافیایی منحصر میشود؟»
,,
عرصههای حضور بسیج
,1- عدم محدود نمودن بسیج به میدان جنگ: وقتی که بسیج را با نظر تحلیلی و دقیق نگاه میکنیم، میبینیم که میدان نبرد نظامی، تنها میدان حضور بسیج نبود. این، کار خدا بود که بسیج ملت ایران بتواند در سختترین میدانها که همان میدان جنگ است، چنان قدرتی از خود نشان دهد که دیر باورترین افراد هم قبول کنند که ملت ایران دارای توانایی است.
,2- مرد همهی میدانهای ملی: همهی میدانهایی که بسیج در آن حضور پیدا کرده، میدانهای ملی است؛ میدانهای مربوط به همهی ملت - مثل میدان دفاع مقدس، میدان سازندگی و خدمات عمومی - است. هیچ وقت کشور از یک مجموعهی عظیمی که از بهترین فرزندان کشور و با این خصوصیات تشکیل شده است، بینیاز نیست.
,3- نیروی کارآمد کشور برای همهی میدانها: بسیج، یعنی نیروی کارآمد کشور برای همهی میدانها. میدان جنگ مطرح بود، بسیج کارآمدی خود را ثابت کرد. میدانهای دیگر هم که پیش بیاید - و تا بهحال خیلی از آنها پیش آمده است - باز بسیج کارآمدی خود را اثبات میکند. همان جوان دلباخته و عاشقی که در میدان جنگ، چشم به دهان فرمانده داشت و فرماندهاش را از شدت اخلاص، فداکاری و شیفتگی خود متحیر میکرد، همان جوان وارد دانشگاه هم که میشود، استاد خود را متحیر میکند؛ وارد آزمایشگاه علمی هم که میشود، همین طور است؛ در میدان تحلیل سیاسی هم که وارد میشود، همینگونه است.
,4- مرد همهی میدانهای سخت: در میان آحاد عظیم ملت 65 میلیونی ما، کسانی که اگر جان لازم باشد، میدهند؛ اگر مال لازم باشد، میدهند؛ اگر حضور به تن و جسمشان لازم باشد، آن را حاضر میکنند؛ اگر بحث سازندگی باشد پا وسط میدان میگذارند؛ اگر بحث دفاع باشد، در وسط میدان میآیند؛ اگر لازم باشد برای هدفهای کشور خود را از لحاظ علمی آماده کنند، این کار را میکنند؛ هر چه هدفهای والا از آنها بخواهند، حاضراند آن را تقدیم بکنند؛ آن جمعی که این خصوصیت را دارند، اسمشان بسیج است.
,5- توان بسیجی در خدمت جهاد عمومی کشور: بسیج، یعنی مجموعه انسانهایی که نیروی خودشان را به میدان میآورند تا در جهاد عمومی کشور و ملتشان، در جهت رسیدن به قلهها، فعال باشند و با آنها همکاری کنند و در کارشان سهیم باشند؛ این، معنای بسیج است.
,6- بسیج دلسوز انقلاب در همهی عرصهها: امروز هم، بسیجی برای کشور دل میسوزاند برای آبادانی کشور تلاش میکند، برای حفظ استقلال ملی، هر چه بتواند کار میکند و از جان خود هم میگذرد، امروز هم اگر احساس کند دشمن میخواهد از روزنهای، چه اقتصادی و سیاسی و چه فرهنگی – به داخل کشور نفوذ کند در مقابل او میایستد و با مشت به صورتش میکوبد.
,7- فرهنگ بسیجی ضامن حرکت کشور: اگر هر کدام از دستگاههای گوناگون کشور روحیهی بسیجی پیدا کنند، توفیقاتشان بیشتر میشود ... فرهنگ بسیجی است که میتواند بر همهی تحولات این کشور فایق بیاید و حرکت این کشور را تضمین کند.
,8- مرد عرصهی ایستادگی در برابر دشمن: اگر روزی دشمنی به کشوری حملهی نظامی کند. [3]
,,
فرجام
,راه سرافرازی ملت ایران و انقلاب اسلامی ایران و مهمترین عامل خنثی سازی و به بن بست رساندن و شکست توطئه های دشمنان و تداوم انقلاب اسلامی، همانا راه ایمان، جهاد و شهادت بوده و خواهد بود. در این بین پیشکسوتان ایثار و شهادت، بسیجیان سلحشور، نقش مهم و تاثیرگذاری در تداوم انقلاب اسلامی تاکنون داشته اند و موجب تحولات بسیاری در جامعه شده اند.
,سبک زندگی بسیجی و فرهنگ حاکم بر این قشر نشانگر وجود روحیه ی شهادتطلبی، آزادگی، عزّت نفس، مبارزه با ظلم و ستمگری، مخالفت با تخطّی از احکام اسلام و... در عرصههای مختلف سیاست خارجی و روابط با دیگر کشورها و نیز عرصه سیاست داخلی؛ از سیاستگذاری در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و غیره گرفته تا بخشهای اجرایی و... بوده است.
,از این رو بدون تردید از جمله راه کارهای حفظ و تداوم روحیه شهادت طلبی و جهاد که خود ضامن حفظ انقلاب می باشد، حفظ و گسترش نهاد بسیج و تلاش در جهت جلوگیری از ورود انحرافات در این نهاد انقلابی است.
,,
منابع:
,[1] حجت الاسلام محمد رضا برته، جهاد از منظر فقه شیعه، به آدرس:
,http://borhan.ir/NSite/FullStory/News/?Id=8018
,[2] احمد مظفری، انقلاب اسلامی فرهنگ ایثار و شهادت، بازیابی شده در تاریخ 14 بهمن 1394 به آدرس:
,http://www.fajr.blogfa.com/post-35.aspx
, http://www.fajr.blogfa.com/post-35.aspx,[3] مهدی سعیدی، سبک زندگی بسیجی، الگویی برای حرکت جهادی،به آدرس:
,http://borhan.ir/NSite/FullStory/News/?Id=8011
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه