یادداشت/
سبک زندگی اسلامی و محور های جامعه ی دینی
جامعه دینی به ما می گوید اگر اقامه ی دین و عمل به تعالیم اسلامی بر قرار شود انسان ها از لحاظ رفاه به آن حدی می رسد که هیچ نیازی برای آنها باقی نمی ماند که تامین نشده باشد، چرا که در این جامعه. . .[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا، به نقل از آفتاب ری؛ محمدعلی محمدی- جامعه دینی به ما می گوید اگر اقامه ی دین و عمل به تعالیم اسلامی بر قرار شود انسان ها از لحاظ رفاه به آن حدی می رسد که هیچ نیازی برای آنها باقی نمی ماند که تامین نشده باشد، چرا که در این جامعه، تدین جزء وجود ذهن انسان است با انسان رشد می کند، شکوفایی پیدا می کند و در تمام حرکات از جمله حرف زدن، اشاره کردن، موضع گیری در واقع رفتارهای اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی انسان تاثیر گزار است.
, شبکه اطلاع رسانی دانا, آفتاب ری؛ ,یکی از تعاریفی که از جامعه ی دینی می توان داشت؛ جامعه ای است دین باور، دین مدار، دین داور و مطلوب دین که می توان به چهار محور اساسی تقسیم بندی کرد:
,1)جامعه هم تراز قرآن و عترت محور
,2)جامعه هم تراز با روحیه ی مسئولیت پذیری
,3)جامعه هم تراز با روحیه ی خودباوری
,4)جامعه هم تراز با روحیه ی دشمن ستیزی و مقابله با آن
,که البته این چهار محور زیر سایه و لوای ولایت پذیری و ولایت فقیه مطرح می شود چرا که رکن و شاکله مهم جامعه دینی، ولایت و ولایت فقیه می باشد.
,در جامعه ی دینی و اسلامی هیچ گسست و جدایی بین جامعه، حاکمیت، مردم با دین و شرعیت وجود ندارد و در واقع منطبق بر تعالیم دینی و الهی می باشد.
,از طرف دیگر حفظ، صیانت و تعالی جامعه دینی و نیز اجرای احکام الهی از اهداف حکومت دینی به شمار می رود و با توجه به مطلب فوق که در جامعه دینی گسستی بین جامعه، حاکمیت با شریعت وجود ندارد؛ می توان با یک نگاه کلان تر و بالاتر مقوله ی جامعه ی دینی و اجرای احکام الهی و ولایت فقیه را در حکومت اسلامی و دینی سه مقوله تفکیک نشده از هم خواند.
,که البته مقوله ولایت و ولایت فقیه در جامعه الهی بنا به روایت معصومین که امام صادق (ع) می فرمایند: در اسلام هیچ چیز به اندازه ولایت مورد توجه و اهتمام قرار نگرفته است و جای دیگر رهبر عظیم الشان انقلاب هم فرموده اند می توان یافت که در جامعه اسلامی، کلمه ولایت به حکومت اطلاق می شود و رابطه ی بین ولی و مردم یک رابطه ولایتی است و ارتباط و اتصال آنها، غیر قابل انفکاک می باشد و تمام اجزای این جامعه با یکدیگر متصل اند و از هم جدا نیستند.
,این دو کلام، تصدیقیست در اهمیت ولایت و عدم گسستی که در بالا به آن اشاره شد.
,جامعه دینی ابزاری کلیدی و بسیار اساسی برای هدایت انسان ها به سوی پروردگار و بندگی و طاعت است و بر خلاف نظام سکولار و لائیک که اساسی ترین هدفشان تامین نیازهای دنیایی به هر قیمتی است و هدفی فراتر از آن ندارند در نظام و جامعه دینی خواستگاهی فراتر تعریف و دیده شده چرا که افراد آن جامعه علاوه بر اینکه به دنیال خیر دنیا هستند به دنیال خیر آخرت و جلب محبت خداوند هستند (ربنا آنتا فی الدنیا حسنه …) و یا در جایی دیگر به دنبال زیستن به مانند حضرت محمد(ص) و آلش هستند که بسیار سعادتمند در دنیا و آخرت هستند.
,در جامعه دینی و نظام اسلامی علاوه بر تامین حداکثری رفاه و امنیت و آرامش (خیر دینا) در لوای اسلام و دستورات خداوند می باشد به برنامه ریزی صحیح و تلاش در جهت تربیت دینی و معنوی جامعه، رشد و بالندگی فضائل و کمالات عالی انسانی و گسترش تقوا و… می پردازد.
,به طور خلاصه خواستگاه جامعه دینی و اسلامی خیر و سعادت افراد در دنیا و آخرت است و اینکه امام امت آن پیرفرزانه فرمودند: مذهب اسلام همزمان با اینکه به انسان می گوید که خدا را عبادت کن، چگونه عبادت کن، به او می گوید چگونه زندگی کن و روابط خود را با سایر انسان ها باید چگونه تنظیم کنی و حتی جامعه ی اسلامی با سایر جوامع باید چگونه روابطی را برقرار نماید و هیچ حرکت و عملی از فرد یا جامعه نیست مگر راینکه مذهب اسلام برای آن حکمی مقرر داشته باشد.
,جامعه دینی به ما می گوید اگر اقامه ی دین و عمل به تعالیم اسلامی بر قرار شود انسان ها از لحاظ رفاه به آن حدی می رسد که هیچ نیازی برای آنها باقی نمی ماند که تامین نشده باشد، چرا که در این جامعه، تدین جزء وجود ذهن انسان است با انسان رشد می کند، شکوفایی پیدا می کند و در تمام حرکات از جمله حرف زدن، اشاره کردن، موضع گیری در واقع رفتارهای اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی انسان تاثیر گزار است.
,همانطور که در ابتدا اشاره شد جامعه دینی را که تحت لوای ولایت و حکومت اسلامی بنا شده ؛را می توان به چهار محور اساسی و کلی تقسیم بندی کرد:
,الف) جامعه ای تراز و منطبق با معیار های قرآنی و سیره و سنت اهل بیت(ص) (قرآن و عترت محور)
,یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَطِیعُواْ اللّهَ وَأَطِیعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ این قرآن و اهل بیت (س) است (انی تارک فیکم اثلین) که اساس شکل گیری جامعه دینی را پدید می آورد که هر کدام جدای از هم به تعبیر امام راحل منجرب به اسلام امریکایی می شود. اسلامی که حضرت امام از آن به «اسلام اشرافیت، اسلام ابوسفیان، اسلام ملاهای کثیف درباری، اسلام مقدس نماهای بی شعور حوزه های علمیه و دانشگاهی، اسلام ذلت و نکبت، اسلام پول و زر و اسلام فریب و سازش و اسارت، اسلام حاکمیت سرمایه و سرمایه داران بر مظلومین بشر و پابرهنه ها و در یک کلام اسلام امریکایی یاد می کند.»
,جامعه ی تراز با قرآن و عترت، جامعه ای است که تمام شئون آن منطبق بر قرآن کریم و سیره و گفتار اهل بیت (س)باشد.
,انس با قرآن و اهل بیت است که می تواند اعتقادات عمیق را در عرصه زندگی انسان بارور نماید، چرا که قرآن راه حل مشکلات را به بشر هدیه می کند و این وعده قرآن و اهل بیتی است که قرآن را برای ما با عملشان، رفتارشان، گفتارشان ترسیم و تفسیر می کنند.
,تجربه به ما نشان می دهد هر چه ما به قرآن و اهل بیت (س) نزدیک بشویم و انس پیدا کنیم از لحاظ فردی و اجتماعی به سعادت و حل مشکلات نزدیک تر می شویم.
,در این جامعه عزت، رفاه، غلبه بر دشمنان، سعادت دنیا و آخرت در سایه ی قرآن و اهل بیت (س) به سرانجام می رسد نه اینکه مانند تمدن غرب پیشرفت در علم و صنعت وفن آوری را در خدمت بدبخت کردن صنعت ها به کار برده است به عنوان نمونه حقوق بشر منقطع از اخلاق و معنویت و خطاست چرا که نتیجه اش می شود فاجعه ای در میانمار که اتفاق افتاد و در حال اتفاق است.
,ب) جامعه ای دارای روحیه مسئولیت پذیری و خود انتقالی (مسئولیت پذیر محور):
,نظام حقوقی اسلام نظامی تکلیف گرا ست ، به عنوان مثال در دین وقتی صحبت از حق انسان ها می شود بحث از حقوقی است که انسان های دیگر برما دارند و به عبارت دیگر مسئولیتی که ما در قبال دیگران داریم که امام سجاد (ع) می فرماید: رَحَمَکَ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَیکَ حُقوقاً مُحیطَةٌ بِکَ فِی کُلِّ حَرَکَةٍ تَحَرَّکتَها وَ سَکَنَةٍ سَکَنتَها اَو حالٍ حَلَّتها اَو مَنزِلَةٍ نَزَلتَها اَو جارِحَةٍ قَلَبتَها اَو ءَالَةٍ تَصَرَّفتَ فِیها فَاَکبَرِ حُقُوقُ اللهِ تَبارَکَ وَ تَعالی عَلَیکَ ما اَوجَبَ عَلَیکَ لِنَفسِهِ مِن حَقِّهِ الّذی هُوَ اصلُ الحُقوقِ بدان که خدای عزّوجلّ را بر تو حقوقی است که در هر جنبشی که از تو سر می زند و هر آرامشی که داشته باشی و یا در هر حالی که باشی یا در هر منزلی که فرود آیی یا در هر عضوی که بگردانی یا در هر ابزاری که در آن تصرّف کنی، آن حقوق اطراف تو را فرا گرفته است. بزرگترین حقّ خدای تبارک و تعالی همان است که برای خویش بر تو واجب کرده؛ همان حقّی که ریشه همه حقوق است.
,همانطور که واضح است اسلام دینی تکلیف گراست و اصولاً دینداری بدون مسئولیت پذیری و تعهد معنایی ندارد.
,احساس مسئولیت یعنی اینکه انسان همانطور که به فکر زندگی، معشیت، اشتغال، ازدواج و…. و هر چیز مربوط به خود است نسبت به اهدافی که از خود او فراتر است هم احساس مسئولیت کند اهدافی که به خود او محدود نمی شود بلکه مربوط به مجموعه ملت، تاریخ و بشریت است؛ انسان باید در قبال این هدف ها هم احساس وظیفه، تعهد و مسئولیت داشته باشد.
,بزرگترین مسئولیت انسان در برابر نعمت، هدایت و ولایت می باشد و بدون تشریع دین و هدایت انسان تمامی راه های به سوی کمال و سعادت او مسدود می شود چرا که امام رضا (ع) می فرماید: اِنَّ اَوَّلَ ما یُسئَلُ عَنهُ العَبدَ یَومَ القیامَةِ الشَّهادَةُ وَ النُّبُوَّةُ وَ مُوالاتِ عَلیِّ بنِ اَبیطالِبِ عَلَیه السّلامِ (ع) همانا اولین چیزی که در روز قیامت از بنده سئوال می شود؛ شهادت به یگانگی خدا و رسالت پیامبر و دوستی علی بن ابیطالب علیه السّلام است. لذا اگر ما در مقابل این نعمت های ارزشمند احساس مسئولیت نکنیم حیاتی پوچ و بی هدف خواهیم داشت و به مقام والای انسانیت نائل نخواهیم شد.
,با توجه به فرمایشات حضرت علی (ع) در نهج البلاغه در خطبه های 34، 105، 216 و نامه های 26،53 و برخی از حکمت های ایشان می توان مسئولیت پذیری را به سه دسته کلی تقسیم بندی کرد:
,الف) اخلاق فردی شامل:
,1) تلاش در جهت کسب مکارم و فضایل
,2) برآوردن حاجت دیگران
,3) متابعت از حق و التزام به آن
,4) پرداخت حقوق دیگران
,5) استفاده ی بهینه از نعمت های الهی
,6) رعایت حقوق دوستان و والدین و فرزند
,7) توجه به مشکلات جامعه و کمک به مردم
,ب)اخلاق شغلی:
,1) مسئولیت عالمانه در نشر علم و دانش
,2) مسئولیت کارمندان در رعایت تقوای الهی و ادای امانت و مردم داری
,3) مسئولیت مدیران و کارگزاران حکومت در حمایت از دین خدا و مقابله با غرور و سرکشی گنهکاران و دفاع از حدود و ثغور مملکت اسلامی و فروتنی در برابر مردم
,4) مسئولیت سرمایه داران در کمک به فقیران و ادای حقوق آنان
,ج) اخلاق سازمانی و یا حرفه ای
,1) داشتن نگرش کل گرایانه و سیستمی
,1-1) یعنی بدست آوردن حقوق مساوی یا رعایت حقوق دیگران
,1-2) انجام وظایف خود در قبال حقوق دیگران عین احقاق حق خود است
,2)اصالت دادن به حقوق دیگران
,روحیه مسئولیت پذیری و روحیه خود انتقالی یعنی اینکه علاوه بر مسئولیت و تعهدی که در بالا به آن اشاره شد هر فرد از افراد جامعه خود را برای نسل بعد و افرادی که با آنها سروکار دارد مسئول و آموزگار ببنید و علاوه بر احساس وظیفه همگانی، در ممکلت اسلامی وظیفه آموزش را داشته باشد آموزشی که نشان دهنده راه درست باشد و تفکر امام خمینی (ره) آموزش و احساس وظیفه را جزء نهضت انقلاب است.
,افزایش احساس مسئولیت باعث پیشرفت بیشتر کشور از لحاظ علمی، ایمان، تقوا و بصیرت می شود و نیاز فردای این کشور و ملت را بر طرف می سازد که این جزء خط امام عظیم الشان می باشد.
,ج)جامعه ای دارای روحیه خود باوری و خود توانی
,یکی از صفت های بارز بزرگان دین و چهره های درخشان تاریخ خود باوری و عزت نفس است.
,اگر انسان با معرفت قلبی احساس شخصیت و عزت نماید هرگز از اطاعت دستورهای خداوند سر پیچی نمی کند. ارتباط دائم با خدا و پرهیز از گناهان از مهمترین راه های خود باوری است.
,خودباوری انسان موجب می شود تا خود را کوچک نشمارد و موقعیت خود را از دست ندهد.
,امام هادی (ع) در این خصوص می فرماید: کسی که احساس شرافت در خود نمی کند از شر او ایمن مباش. از کسی که برای خودش قیمت و ارزشی ندارد بترسید چون انسان با کرامت انجام دادن کارهای نیک را بر خود واجب می داند.
,با توجه به کلام گوهر بار امام هادی(ع) می توان اینگونه نتیجه گرفت که در جامعه دینی، جامعه ای که دارای روحیه خود باوری است افراد آن مشغول به انجام کارهای نیک و خوب می باشند و این نشان دهنده نیل به تعالی و تکامل است.
,انسان دارای روحیه خود باوری در جامعه دینی در برابر سختی ها مقاوم و پایدار است و در برابر مشکلات صبر و شکیبایی بخرج می دهد و با روحیه خود باوری و خود توانی «گفتمان ما می توانیم» را در مقابله با مشکلات بر می گزیند. و این روحیه و گفتمان از خصائص افراد و ملت های پیشرو است.
,در این بین جوانان نقش مهم و بسزایی در این محور جامعه دینی می توانند ایفا می کند. و همان طور که امام خمینی(ره) این خود باوری و اتکا به توانایی خود را برای نسل جوان ضرورتی اجتناب ناپذیر می داند و می فرماید: «ما باید کاری بکنیم که خودمان و همه جوانان ما باورشان بیاید … اگر بخواهیم این مملکت یک مملکت مستقلی باشد محتاج به غیر نباشد باید آن کشاورزش و آن کارگرش، آن کارمندش و همه قشرها بنا به این بگذارند که ما خودمان یک موجودی هستیم یک آدمی هستیم، مملکتمان هم یک مملکتی است همه چیز هم داریم.»
,امام راحل راه رسیدن به این اتکا و استقلال و عزت واقعی را در دو نکته می داند؛ «یکی اعتماد به خدای تبارک و تعالی که وقتی برای او بخواهد کاری بکنید به شما کمک می کند و راه های هدایت را به شما الهام می کند و دیگری اتکای به نفس، اعتماد به خود می داند و در پیامشان به مناسبت فرارسیدن نیمه شعبان متذکر شده اند که باید ایرانی بسازیم که بتواند روی پای خود بایستد و هویت اصیل خویش را به جهان عرضه کند.»
,و)جامعه ای دارای روحیه ی دشمن ستیزی و مقابله ی با آن:
,بدون تردید اهداف و گفتمان امام خمینی(ره) که همان اهداف انبیاء و خصوصاً رسول اکرم(ص) و حضرت اباعبدالله(ع) است به طور ذاتی دشمنان زیادی را در مقابل خود دارد که هر در لحظه مورد تهاجم دشمنان گوناگون می باشد و همواره آمادگی لازم در بین افرادی که ندای لبیک به امام امت (ره) گفتن لازم و ضروریست و حفظ روحیه ی مقاومت و دشمن ستیزی کمک بسیار بزرگی است که می تواند مارا به هدفمان برساند.
,حفظ این روحیه هیچ گاه جامعه اسلامی و دینی را از مسیر اصلی و اصول خود دور نمی کند چرا که هدف دشمنان نبود اصول و معیارهای اسلامی در بین مردم و حکومت است و تا آن وقتی که دشمنی دشمنان وجود دارد این مطلب استنباط می شود که جامعه و افراد آن به اصول و آرمان های انقلاب و امام راحل (ره) هستند
,امام در راستای عزت مسلمانان جهان نشان داد که دشمنی استکبار جهانی دقیقاً ناشی از ضربات مهلکی است که از انقلاب اسلامی دریافت کرده اند فرهنگ اسلامی آراء روشنفکران اروپا را به چالش کشیده و لبیرال دمکراسی را که پرچم برافراشته غرب است مورد تردید و تهدید قرار داده .
,جامعه دینی و اسلامی روح استقلال طلبی و رشادت را ترویج می کند و این رشادت مستلزم داشتن تفکر مقابله با دشمن و روحیه مبارزه و مقاومت در برابر زیاده خواهان است. این گفتمان در جامعه دینی بقدری زیاد و مهم است که به افراد جامعه دستور می دهد که حتی از حرف ها و فعل های که درست است اما به نوعی در پازل و زمین دشمن بازی می شود پرهیز گردد و معیار حرکات ما را در واکنش دشمن نشان می دهد اگر از حرفی، فعلی دشمن خوشحال بشود (فرقی نمی کند چه باشد خواه اسلامی خواه غیر اسلامی) باشد آن فعل و حرف صد در صد اشتباه است.
,قرآن به ما می گوید: «اشداء علی الکفار» مقابل کفار بایستید یعنی روحیه ایستادگی، روحیه دشمن ستیزی و مقابله ی با کفار و دشمنان را داشته باشید.«انما ینها کم الله عن الذین قاتلوکم فی الدین و اخرجوکم من زیارکم» باید با کسانی مقابله و روحیه دشمن ستیزی را داشته باشید که با هویت، اسلام، ملیت، کشور، تمامیت ارضی، استقلال، شرف، عزت، ناموس، سنت ها، فرهنگ و ارزش ها ما مبارزه می کند و با غیر از اینان تساهل و تسامح داشته باشید.
,اگر در این جامعه روحیه دشمن ستیزی وجود نداشته باشد به راحتی دشمنان و کسانی که نمی خواهند به اهدافمان برسیم، نفوذ می کنند و به طریق های مختلف به اسلام ضربه می زنند و یا اسلام را کلاً نابود می کنند و یا اسلام ناب محمدی (ص) را به اسلامی امریکایی و سکولار تبدیل می کنند.
,حال با توجه به مطالب گفته شده در جامعه ای که اصول اسلامی و دینی در آن حکم فرماست باید به چهار محور بیان شده توجه خواستی داشت چرا که هر چهار محور:
,1) قرآن و عترت
,2)مسئولیت پذیری
,3)خود باوری
,4)دوشن ستیزی
,که مکمل هم هستند، چهار گوشه این جامعه را تشکیل می دهند که هم باید در رده ی حکومتی و هم باید در بین مردم و عموم جامعه احساس شود و بدون هرکدام جامعه دچار استیصال و انحراف شده و از خط امام خمینی (ره) که همان راه انبیاء و امامام معصوم(ع) دور شده و اگر هر کدام از محورهای ذکر شده وجود نداشته باشد جامعه ای به ظاهر اسلامی و دینی اما منطبق بر اسلام امریکایی؛ اسلامی که اگر در آن حتی ذکر مصیبتی در سوگ امام حسین(ع) برپا شود دشمن از آن خوشنود گردد و احساس نگرانی نکند، اسلامی که در آن مساجد پر از حضور نمازگزار باشد اما دشمنان و شیاطین احساس ضعف نکند، اسلامی که در آن همه مردم با حیاء و با حجاب باشد و شیطانیان و طاغوتان احساس نابودی نکند.
, ؛,نکته مهمی که در ذهن متواتر می شود این است که چگونه با توجه به گذشت زمان، عوض شدن نسل ها، تغییر در شیوه های تهاجم دشمنان و اسکتبار می توان اولاً آن چهار محور قید شده را نگه داشت و ثانیاً آن را به نسل جدید ارائه داد و ثالثاً الگویی مناسب زمان در جهت پیشرفت جامعه و بشریت باشد.این چگونگی را می توان با درک درست و دقیق و جامع از تاکتیک مهندسی فرهنگی پاسخ داد، تاکیکی که به شدت مغفول مانده است ولی راهگشا بوده که انشاا. . . با عنایت حضرت حجه(عج) در یادداشت بعدی به تحریر درآورده و در اختیار علاقه مندان گذاشته می شود.
]
ارسال دیدگاه