یادداشت
انتخابات دو مجلس
انتخابات ابزاری است کـه بوسیله آن میتوان اراده شهروندان را در شکلگیری نهادهای سیاسی و تعیین متصدی اعمال اقتدار سیاسی مداخله داد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از باغملک نیوز:واژه « انتخابات» به معنای برگزیدن و اختیار کردن است و معادل اروپایی آن یعنی Election نیز به معنـای جدا کردن، سوا کـردن و برگزیدن باز میگردد. از این منظر، انتخابات ابزاری است کـه بوسیله آن میتوان اراده شهروندان را در شکلگیری نهادهای سیاسی و تعیین متصدی اعمال اقتدار سیاسی مداخله داد. مهمترین کارکرد ویژه انتخابات و مشارکت سیاسی مردم، خنثیسازی توطئهها و تهدیدات دشمنان میباشد که در عین حال موجب افزایش اقتدار نظام و امنیت ملی کشور میشــود و دارای پیامدهای مثبت منطقهای و بینالمللی برای نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.
رای دهنده ضمن رای دادن که عملی حقوقی- سیاسی محسوب میشود در حقیقت با برگزیدن نماینده و یا نمایندگان در اداره امور سیاسی جامعه خود مشارکت میکند. در واقع از طریق انتخابات اسـت که به اعضای جامعـه به صـورت مستقیم و غیـر مستـقیم در شکل دادن به سیاسـت عـمومی دخـالت مینماید. یکی از مشخصات انتخابات، خصلت « گزینشی» آن است. یعنی هم نامزدی انتخابات (البته در چارچوب قوانین ) آزاد اسـت و هم رای دهنده میتواند از میان نامــزدهای مختلف اعلام شده، آزادانه آنهایی را که تمایل دارد، برگزیند .
انتخابات در کنار دیگر ساز و کارهای مشارکت شهروندان به صورت انفرادی یا جمعی،گروهی و صنفی، همچنان به عنوان بارزترین و قابل اندازهگیری ترین نوع مشارکت مردم در عرصه سیاسی است. همچنین انتخابات از یک سو پایههای اجتماعی قدرت سیاسی را نشان میدهد و از سوی دیگر ملاک خوبی برای ارزیابی توزیع قدرت در جامعه است
در زمان انتخابات فضای حاکم بر جامعه (موضوعهای سیاسی و فضای فرهنگی- اجتماعی حاکم در زمان انتخابات است
و اما وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری
مجلس شورای اسلامی
مجلس شورای اسلامی-وظایف نمایندگان مجلس
مجلس به مجموعهای از افراد گفته میشود که در هر کشــور به منظـور وضع قوانین و نظارت بر اجرای آنها معمولا با رای آزاد، مستقیم و مخفی مردم انتخاب میشوند. در ایران به پارلمان مجلس گفته میشود.
مجلس شورای اسلامی
نهاد قانونگذاری جمهوری اسلامی ایران که اعضای آن بر اساس اصل شصت و دو قانون اساسی با رای مستقیم مردم انتخاب می شوند، مجلس شورای اسلامی در حال حاضر دارای ۲۹۰ نماینده است.
وظایف نمایندگان مجلس شورای اسلامی
نمایندگان مجلس و به طور کلی مجلس شورای اسلامی دو وظیفه اصلی دارند: الف – قانون گــذاری: براساس اصل هفتاد و یکم قانون اساسی مجلس شورای اسلامی صلاحیت عام قانونگذاری را دارا می باشد: «مجلس شورای اسلامی در عموم مسایل در حدود مقرر در قانون اساسی می تواند قانون وضع کند». بـر این اساس: یکم: پیشنهـاد و پیش نویس قوانین تـحـت دو عنـوان لایـحه و یا طـرح به مجلس وارد می شود: «لایـحه» مصوبه ای اسـت که از طـرف دولت پس از گذراندن مراحـل قانونی برای تصویب به صورت قانون به مجلس ارائه می شود که ممکن است چند منشأ داشته باشد: ۱٫ دولت، ۲٫ رئیس قوه قضائیه، ۳٫ شورای عالی استان ها. «طرح» پیشنهادی است که توسط حداقل پانزده نفر از نمایندگان مجلس یا شورای عالی استان ها به مجلس ارائه می گردد. لوایح و طرح ها براساس درجه اهمیت شان به عادی، یک فوریتی، دو فوریتی و سه فوریتی، تقسیم می شوند.
دوم: قوانینی که جنبه تصویبی دارند نظیر: ۱٫ قانون بودجه (اصل ۵۲ قانون اساسی) ۲٫ عهدنامه ها و قراردادهای بین المللی (اصل ۷۷ قانون اساسی) ۳٫ تغییر خـطوط مرزی (طبق اصـل ۷۸ قانـون اساسی) ۴٫ محدودیت های ضروری کشور در شرایط اضطراری نظیر جنگ و… (اصل ۷۹ قانون اساسی) ۵٫ اخذ وام و کمک مالی (اصل ۸۰ قانون اساسی). ۶٫ استخدام کارشناسان خارجی (اصـل ۸۲ قانون اساسی) ۷٫ انتقال بناها و اموال دولتی (اصل ۸۳ قانون اساسی).
سوم: تفسیر قانون عادی: براساس اصل ۷۳ قانون اساسی: «شرح و تفسیر قوانین عادی در صلاحیت مجلس شورای اسلامی است…».
چـهارم: دامـنه اختیارات مجـلس در امـر قانونگذاری به ضـرورت تطبیق مصوبـات مجـلس شورای اسلامی با احکام شرع و قانون اساسی تأکید شده است (اصل چهارم و هفتاد و دوم قانون اساسی).
ب – نظارت مجلس: مجلس شورای اسلامی علاوه بـر وظیفه قانون گــذاری، مسؤولیت های نظارتی نیز بر عهده دارد:
۱٫ نظارت (دخالت) مجلس در تشکیل دولت: وزرا پس از انتخاب توسط رئیس جمهور، برای گرفتن رأی اعتماد به مجلس معرفی می شوند (اصل ۱۳۳ قانون اساسی) و مجلس باید نظر خود را مبنی بر اعتماد یا عدم اعتماد به فرد فرد آنها اعلام کند (اصل ۸۷ قانون اساسی).
۲٫ نظارت عام نمایندگان: یکم – تذکر: تذکر شفاهی: هر یک از نمایندگان می تواند در نطق بیش از دستور خود هرگونه کوتاهی مجریان در اجرای قوانین را به طور شفاهی تذکر دهد. تذکر کتبی: در صورت نقض قانون یا سوء جریان امــور در دستگاه هــای اجــرایی، نمایندگان مجلس مـی توانند از طریق رئیس مجلس به وزیر مسؤول یا رئیس جمهور به طور کتبی تذکر دهند. دوم – سؤال: براساس اصل ۸۸ قانون اساسی: «در هر مورد که حداقل یک چهارم کل نمایندگان مجلس شورای اسلامی از رئیس جمهور و یا هر یک از نمایندگــان از وزیر مسؤول درباره یـکی از وظایف آنان ســؤال کنند، رئیس جمهور یا وزیر موظف است در مجلس حاضر شده و به سؤال جواب دهد». طبق اصول ۱۳۷ و ۱۲۲ قانون اساسی وزراء و رئیس جمهور در مقابــل مجلس مسؤول هستند از این رو نمایندگــان مجلس می توانند آنــان را مــورد سؤال قــرار دهند. سـوم – استیضاح رئیس جمهور، وزراء و هیئت وزیران: (براساس اصل ۸۹ قانون اساسی)
۳٫ نظارت بر امــور مختلف کشور: یکم – تــحقیق و تفحص: طبق اصل ۷۶ قانون اساسی «مـجلس شورای اسلامی حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور را دارد». دوم – اصل نود قانون اساســـی: براساس این اصل «هر کسی شکایتی از طرز کار مجلس یا قوه مجریه یا قوه قضائیه داشته باشد می تواند شکایت خود را کتبا به مجلس شورای اسلامی عرضه کند. مجلس موظف است به این شکایــت رسیدگی کند و پاسخ کافی بدهد
۴٫ نظارت اطلاعی: یکم – صلح دعاوی: طبق اصل ۱۳۹ قانون اساســی: «صلح دعاوی راجـــع به اموال عمومی ودولتی یا ارجاع آن به داوری در هر مورد، موکول به تصویب هیأت وزیران است و باید به اطلاع مجلس برسد». دوم – اطلاع از رسیدگــی به اتهام برخی از مجــریان: براساس اصــل ۱۴۰ قانون اساسی: «رسیدگی به اتهام رئیس جمهور و معاونان او و وزیران در مورد جرایم عادی با اطلاع مجلس شورای اسلامی و در دادگاه های عمومی دادگستری انجام می شود». سوم – ارسال تصویب نامه ها و آیین نامه های دولت برای رئیس مجلس: به موجب اصل ۱۳۸ قانون اساسی: «… تصویب نامه ها و آیین نامه های دولت و مصوبات کمیسیون های مذکور در این اصل، ضمن ابلاغ برای اجـــراء به اطلاع رئیس مجلس شورای اسلامـی می رسد تا در صورتـی که آنها را برخــلاف قوانین باید با ذکر دلیل برای تجدید نظر به هیأت وزیران بفرستد. ۵٫ نــظارت مالی: یکم – تـصویب بودجه سالانه (اصل ۵۲ قانون اساسی) دوم – دیوان محاسبات کشور مستقیما زیر نظر مجلس شورای اسلامی می باشد و.. (اصل ۵۴ و ۵۵ قانون اساسی).
مجلس خبرگان رهبری و وظایف
مجلس خبرگــان رهبری مجلسی متشکــل از فقیههای «واجد شرایط» است که بر اساس اصل ۱۰۷ قانون اساســی جمهوری اسلامــی ایـران مسئولیت تعیین و نظارت بر ولـــی فقیه (رهبر جمـهوری اسلامی) را دارد. مدت هر دورهٔ این مجلس که اعضای آن به وسیلهٔ انتخابات و توسط رأی مستقیم و مخفی مردم انتخاب میگردند، هشت سال میباشد.
ریاست این مجلس از زمان تأسیس در سال ۱۳۶۱ به عهده علی مشکینی بود، پس از رحلت ایشان در سال ۱۳۸۶ این پست به اکبر هاشمـی رفسنجانی رسید و در ســال ۱۳۸۹ محمدرضا مهدوی کنی جانشین وی شد. پس از فوت او، این پست به محمد یزدی رسید.
پس از رهبر کبیر انقلاب جهانی اسلام و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران امام خمینی که از طرف اکثریت قاطع مردم به مرجعیت و رهبری شناخته و پذیرفته شدند، تعیین رهبر به عهده خبرگـــــان منتخب مردم است.
مجلس خبرگان دارای ۶ کمیسیون با وظایف زیر میباشد:
۱٫کمیسیون تحقیق موضوع اصل یکصدویازده قانون اساســــی: به منظور اجرای اصـــل یکــصد و یازدهم قانون اساسی و برای نظارت بر استمرار شرایطی که در اصل پنجم و یکصدونهم قانـــــون اساسی برای رهبری ذکر شده است و تصمیمگیری در موارد فقدان آن، تشکیل میشود.
۲٫کمیسیون آییننامه، موضوع اصل ۱۰۸ قانون اساسی: به منظور بررسی و تدوین قوانین مربوط به خبرگان، از جمله انتخابات و آییننامه داخلی مجلس خبرگان، تشکیل میگردد.
۳٫کمیسیون اصل ۱۰۷ و ۱۰۹ قانون اساسی: دربارهٔ همه موارد مربوط به شرایط و صفات رهبر و دربارهٔ همه کسانی که در مظانّ رهبری قرار دارند، تحقیق و بررسی به عمل آورد و نتایج آن را به هیئت رئیسه ارائه میکند. گزارش این کمیسیـــون، سرّی تلقـــی میشود و به صورت اسناد طبقهبندی شده، حفاظت میگردد و بـــدون تصویب مجلس خبرگــــان، در اختیار دیگری قرار نمیگیرد، مـــگر رهبری، که عنداللزوم به اطّلاع وی میرسد.
۴٫کمیسیون بررســی راههای پاسداری و حراست از ولایت فقیه: تحقیق، معرفی و تدریس و ترویــج اندیشه حکومت اسلامی و ولایت فقیه.
۵٫کمیسیون سیاسی ـ اجتماعی: بررسی و اطلاعرسانی مسایل سیاسی اجتماعی در ارتباط با وظایف خبرگان.
۶٫کمیسیون امور مالی و اداری: بررسی امور مالی و اداری مجلس خبرگان.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
طبق ماده ۳ مصوب شورای نگهبان، خبرگان منتخب مردم باید دارای شرایط زیر باشند:
۱٫اشتهار به دیانت و وثوق و شایستگی اخلاقی
۲٫اجتهاد در حدی که قدرت استنباط بعض مسائل فقهی را داشته باشد و بتواند ولیّ فقیه واجد شرایط رهبری، را تشخیص دهد.
۳٫بینش سیاسی و اجتماعی و آشنایی با مسائل روز٫
۴٫معتقد بودن به نظام جمهوری اسلامی ایران.
۵٫نداشتن سوابق سوء سیاسی و اجتماعی.
هرگاه رهبر از انجام وظایف قانونی خود ناتوان شود، یا فاقد یکی از شرایط مذکور در اصول پنجم و یکصد و نهم گردد، یا معلوم شود از آغاز فاقد بعضی از شرایط بودهاست، از مقام خود برکنار خواهد شد. تشخیص این امر به عهده خبرگــــان مذکور در اصل یکصد و هشتم میباشد. در صورت فوت یا کناره گیری یا عزل رهبر، خبرگان موظفند، در اسرع وقت نسبت به تعیین و معرفی رهبر جدید اقدام نمایند.
نتیجه گیری
در شرایط کنونی جـــهان که هر روز اتفاق تازه ای می افتد وجود جریــان های جدید مخــالف اصول انسانیت و اسلام شرایط نامناسبی در جهان ترسیم کرده است.
با وجود نامنـی های بسیار در اطراف ایران پهناور در داخــل ثبات و امنیت برقرار است اما مشاهده می شود برخی گروه ها یا افراد در داخل به دنبال ضربه زدن به این نظام هستند کسانــی که مخالف ولایت فقیه هستند.
این گروه ها زمانی همیار امام بوده اند و حال مخالف عمل می کنند و حرف های نسنجیده مــی زنند که به دنبال اهداف خود هستند که این همان خواست کشورهای امپریالیستی و غربی است.
افراد نباید نظرات شخصی خود را وارد انتخابات کنند ما در مقوله ی انتخابات حساسی هستیم و باید مراقب توطئه های دشمن باشیم. همه می دانیم انتخابات نماد عزت و اقتدار یک نظام است و کسانی که به فکر زیر سوال بردن برخــی نهاد های مهم کشـــور هستند ازجمــله زیر سوال بردن شورای نگهبــان که وظیفه ی تایید صلاحیت ها و برگزاری انتخابات را دارد در واقع به بی راهه می روند
در حقیقت این گروه ها یا افراد به دنبال ضربه زدن به نظام و کشور به سود اهداف خود هستند
و اما شناخت معیارهای فرد صالح :متدین باشد،متعهد و متخصص باشد،به مردم وفادار باشد،شجاع باشد،اسراف نکردن در تبلیغات، اخلاق اسلامی داشته باشد،راستگو باشد،و…
امید است که بتوانیم در راستای مصالح جامعه و کشور و اسلام انتخاب درستی داشته باشیم.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
حمزه اکبری پور دانشجوی رشته ی علوم سیاسی دانشگاه پیام نور باغملک
]
ارسال دیدگاه