راهکارهایی برای مصرف بهینه آب ؛
آب و فرهنگ مصرف در ایران
با مصرف بیرویه و رو به تزاید آب، این بیم وجود دارد که به تدریج آبی برای رودخانهها و آبشارها باقی نماند در کشورهای پیشرفته مردم آموزش میبینند تا منابع انرژی از جمله آب را حفظ و برای مصرف آن الگوی مناسبی را ارائه و اختیار کنند دراین گزارش با توجه به موقعیت و شرایط کشورمان راهکارهای لازم در این خصوص ارائه شده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از ” مهندسان ایران “ ؛ پیدایش اجتنابناپذیر بحران کنونی جهان منابع آب شیرین بویژه در سطح ملی در اکثر شهرهای بزرگ کشور و همچنین فقدان دانش و فنآوریهای پیشرفته موجود در مراحل گوناگون فرآیند عرضه از عوامل مهم بازدارندهی توسعهی پایدار محسوب میشوند.
امروز آب نعمتی است بیبدیل، بایستی آن را حفظ کرده تا خود و آیندگان دچار بحران بزرگ بیآبی یا کم آبی نشویم، در ایران بخش کشاورزی بیشترین سهم آب مصرفی را به خود اختصاص میدهد و کمترین مصرف متعلق به بخش صنعت است.
گسترش شهرنشینی، افزایش جمعیت، توسعه صنعتی شهرها و بالا رفتن معیارها و استانداردهای زندگی موجب شده است تا مصرف سرانهی آب در ایران از روندی روبه رشد برخوردار شود. از یک سو، کاهش ظرفیت منابع آب موجود به همراه تقاضای روز افزونتر برای آب و از سوی دیگر، نیاز به ایجاد منابع تأمین آب جدید، با سرمایهگذاری مالی زیاد، موجب شده است تا ضرورت صرفهجویی در مصرف آب بیش از پیش احساس شود. بدین منظور ضروری است تا با برنامهریزی دقیق و حساب شده در زمینهی مدیریت تقاضای آب و اعمال روشهای مدیریتی در جهت ارتقای سطح آگاهی جامعه و استفاده از فناوریهایی که منجر به صرفهجویی در مصرف آب میشوند. زمینه برقراری تعادل میان میزان آب مورد تقاضا برای مصرف و ظرفیت ذخایر آب موجود فراهم آید.
امروزه صرفهجویی در مصرف آب مسئلهای نیست که تنها به هنگام خشکسالی و در مناطق کم آب به آن پرداخته شود. با مصرف بیرویه و رو به تزاید آب، این بیم وجود دارد که به تدریج آبی برای رودخانهها و آبشارها باقی نماند در کشورهای پیشرفته مردم آموزش میبینند تا منابع انرژی از جمله آب را حفظ و برای مصرف آن الگوی مناسبی را ارائه واختیار کنند.
دراین گزارش با توجه به موقعیت و شرایط کشورمان راهکارهای لازم در این خصوص ارائه شده است.
,
,
,
,
نقش آموزش و پرورش در مصرف بهینه آب
صرفهجویی اتفاق نیفتاده است مگر با تغییرات رفتاری مصرفکنندگان و مشارکت داوطلبانه آنان در استفاده کمتر از انرژی و این مهم انجام نمیگیرد مگر با فراخوانی رهبران افکار عمومی، آموزش جمعیت و کمکگیری از دانشمندان علوم اجتماعی و رفتاری بخصوص در پرداختن به موضوع آموزش مصرف بهینه آب در آموزش و پرورش. پیشرفت کشورهایی که به الگوی مصرف مناسب بویژه در زمینه آب و انرژی دست یافتهاند، نشان میدهد که آنها، وظایف جامعه را با ایجاد نوعی انضباط فکری در قبال آب، در مدارس و کودکستانها به کودکان آموزش میدهند تا آنها را قادر سازند که اندوختهی عقلی خود را در آینده صرف مسایل زیست محیطی و منابع طبیعی بخصوص آب کنند.
شعاری که در مدارس به دانشآموزان یاد داده میشود، این است که ما هیچیک قهرمان نیستیم که بتوانیم به تنهایی جلوی بیآبی را بگیریم، ولی هر یک از ما به سهم خویش میتوانیم با احساس مسئولیت و مصرف کمتر آب این مایه حیات را حفظ کنیم.
خلاقیتهای ویژهای که در آموزش و پرورش این گونه کشورها بکار گرفته میشود تا دانشآموزان را روز به روز به ارزش آب و سرنوشت آن علاقهمند سازد موجب میشود طی یک برنامهریزی دقیق دانشآموزان بتوانند حتی از پشت صحنه از مصرف بیرویهی آب با خبر شده و آینده تاسف بار مصرف بیرویه را امروز پیشبینی و تصور کنند.
دانشمندان، پژوهشگران، رهبران افکار عمومی و رسانهها تلاش میکنند، ضمن آشنا ساختن دانشآموزان با آب به آنها بگویند که آب قادر است بسیاری از نیازهای انسان را برآورده کند به شرطی که از آن خوب استفاده شود. ارتقاء فرهنگ عمومی و آگاهی دانشآموزان در این گونه کشورها موجب شده است که روز به روز دانشآموزان بیشتری داوطلبانه برای حفظ آب کوشش و به صورت نهادهای دانشآموزی از نظام بهرهوری و الگوهای مناسب و بهینه مصرف آب دفاع کنند.
وجود آموزش مداوم در نحوه صحیح استفاده جامعه از آب، تشویق استفاده از فناوریهای جدید، تحقیقات وسیع و پژوهشهای علمی دربارهی نحوه به کارگیری از آب در جریان توسعه، بدون به هدر دادن و از بین بردن آن و… موجب شده است که توانمندیهای آب در مدارس به خوبی شناخته شود و دانشآموزان بدون هر گونه آسیبی ضمن بهرهمندی از مزایای آب، مصرف درست آن را بیاموزند. رویکرد استفاده معقول از آب، زمانی تحقق مییابد که ذهن افراد نسبت به موضوع جلب شود و احساس آنان فراخودی و اجتماعی باشد.
نظام آموزش و پرورش کشورهای پیشرفته که مبتنی بر دانشآموز محوری است، از همان ابتدا دانشآموزان را طوری تربیت میکند که در مدرسه و خانه به یاری آب بشتابند، حتی در قبال انجام وظیفه از مسئولان مدرسه حقوق چنددلاری در ماه دریافت دارند. علیرغم تلاشهای انجام شده در زمینههای فرهنگی و اطلاع رسانی رسانههای ما وقتی به جنبش در میآیند که بسیاری از منابع آب میخشکد و رو به پایان میرود، روشهای استفاده بهینه از آب به مردم آموزش داده نمیشود، تشکلها و نهاهای مردمی حافظ انرژی از جمله آب، به خوبی شکل نگرفته است و مردم در واقع چنانچه باید و شاید هنوز قدر و ارزش آب را نمیشناسند، علیرغم این که دانشآموز، زندگی تحصیلی خود را با نوشتن و خواندن کلمه آب شروع میکند، ولی درعمل او حافظ آب تربیت نمیشود. نظام آموزشی ایران با دارا بودن ۲۰ میلیون دانشآموز، بزرگترین منبع انسانی را در اختیار دارد که در صورت نیاز، با آموزش آنان یکی از بهترین نسلهای حافظ محیط زیست، آب و … تربیت خواهند شد.
دانشآموزان باید بدانند اصولاً مصرف انرژی و آب به چه معناست؟ الگوهای متعادل مصرف آب و انرژی کدام هستند؟ چرا با بحران کمبود آب مواجه خواهیم شد؟ آب چه ارزشی دارد؟ باید به دانشآموزان گفته شود چرا باید در مصرف آب صرفهجویی کنند؟ چه زمانی بهترین وقت برای صرفهجویی در مصرف انرژی و آب است؟
هدف آموزش در زمینه آب در وحله اول، پرورش افرادی فعال و آگاه نسبت به موضوع نقش و اهمیت آب و روحیات بشر و مسئولیت افراد در حفاظت و مصرف درست آن است. برای این منظور آموزش، با نفوذ در نگرش دانشآموز، الگوی مصرف آب را در نظام ارزشی او جای میدهد و انگیزه لازم را جهت مشارکت فعال دانشآموز در مصرف بهینه آب در وی ایجاد میکند. در طرحریزی آموزشی یکی از مقدماتی ترین فعالیتها، تعیین نیازها و تعیین معضل و سنجش آن در زمینه آگاهی، علاقه و گرایش دانشآموز نسبت به آب است. نیاز مشخص میکند سطح دانش و مهارت و گرایشهای یک فرد دانشآموز، یا گروهی از دانشآموزان در ابتدا و انتهای آموزش چگونه است. آیا یک دانشآموز ابتدایی، که دریچهی نوشتاری چشم خود را به روی آب میگشاید، در عمل چقدر میتواند قدر آب را بداند؟ بدین جهت اولین قدم در موضوع آب به نظام آموزشی کشور، به گونهای باید طراحی شود که دانشآموز را وادار سازد در جریان فرآیند یادگیری، یادبگیرد از آب محافظت و دیگران را به مصرف بهینه آن تشویق کند. برنامهی آموزشی دانشآموزان باید طوری طراحی شود که او از اندوختههای ذهنی و عملی خود، برای یافتن راهکارهای عملی به منظور برگرداندن آبهای مصرف شده به چرخهی آب شرب تلاش کند.
اگر نظام آموزش و پرورش، فقط در قالب نصیحت و پند با محوریت سخنرانی به این امر مهم بپردازد، نتیجه حاصل جز بیتفاوتی دانشآموزان در قبال منابع مهمی چون آب نخواهد بود. اگر معلم، درجریان یاددهی از روشهای حل مسئله آزمایش و گردش علمی استفاده کند، میتواند مشارکت علمی دانشآموزان را در این زمینه به حداکثر برساند.
چه نیازی به آب هست؟ دانشآموز تشنه را با هیچ تدبیری نمیتوان وادار به درس و بحث کرد، میتوان با نمایش فیلم و ماجراها و جنگهای تاریخی که برای بدست آوردن آب بوجود آمده است را برای دانشآموزان تشریح کرد، میتوان اجازه داد دانشآموز با تصویر، با صدا و با حس تشنگی، بفهمد آب چقدر اهمیت دارد. شاید معلمی این امکان را داشته باشد در یک گردش علمی، جریان گردش آب و قصه آن را که چگونه بعد از طی سفرهای طولانی و تلاشهای تصفیه و توزیع به خانهها راه پیدا میکند، به طور عملی به دانشآموزان نشان دهد و از آنان بخواهد نظرها و پیشنهادهایی را در زمینه روشهای مصرف بهینه آب ارائه کنند و میتوان ترتیب بازدید از سدها، تصفیهخانهها و یا هر نوع فناوری آبرسانی محلی را داد تا دانشآموزان تشویق شوند فهرستی از اقداماتی که برای رهایی از بحران بیآبی میتوان انجام داد تهیه کنند.
نقش رسانههای جمعی در مصرف بهینه آب
رسانههای جمعی شامل مطبوعات، رادیو، تلویزیون، اینترنت و … دردنیای معاصر به عنوان منابع عمده کسب اطلاعات اطلاعات و شناخت افراد به حساب میآیند و به طور مستقیم و غیر مستقیم به آموزش مخاطبان خود میپردازند.
رسانههای جمعی بویژه تلویزیون با برنامههی آموزشی خود در خصوص مصرف بهینه آب اطلاعاتی را به مخاطبان منتقل میکنند و یا از طریق نمایش فیلمها که قهرمان آنها رفتارهای مورد نظر را نشان میدهد و در حین انجام کارهای خود استفاده درست و سنجیده از آب را به نمایش میگذارد، روی مخاطبان اثر و این رفتار را به گیرندگان پیام القاء میکند.
با توجه به نقشی که رسانههای جمعی در آموزش مصرف بهینه آب دارند، میتوان از آنها انتظار داشت که در انتقال پیامهای مربوط به مصرف بهینه آب، به نکات زیر توجه داشته باشند:
۱- در انتقال پیام، از افرادی استفاده کنند که دارای مقبولیت، اعتبار، تخصص و جذابیت ظاهری بیشتری باشند.
۲- در انتقال پیام، از عوامل جلب توجه استفاده شود تا مخاطبان به پیامهای ارائه شده توجه بیشتری کنند.
۳- پیام مربوط به مصرف بهینه آب، به کرات در رسانههای جمعی پخش شود تا اثربخشی آن افزایش یابد
۴- پیامها به صورت روشن، صریح و بدون ایهام و متناسب با فهم مخاطبان طرح شوند.
۵- در انتقال پیام، برای کودکان بیشتر از فیلمهای کارتونی و جذاب که همراه با شعر و سرود باشد استفاده شود.
۶- در تهیه فیلمها و داستانها تلاش شود قهرمان فیلم و قصه، مصرف بهینه آب را در رفتارهای خود نشان دهد.
رسانههای جمعی و بویژه تلویزیون، عادات و خلقیات خانوادهها را تغییر میدهد، میتواند عادت سرگرم شدن دستهجمعی را بوجود آورد، میتواند وسیلهی برقراری بهترین مناسبات بین اولیاء و فرزندان باشد، شیوهی زندگی افراد را تغییر دهد، از پیش داوریها و جهلها بکاهد، شناختها، حساسیتها و فرهنگ اعضای خانواده را غنیتر کند. تلویزیون به عنوان وسیلهیی اثربخش در آموزش، بر رشد ذهنی و شناختی کودکان و نوجوانان تأثیر عمیق و گسترده دارد.
رسانههای جمعی، در عین حال که وسیله تفریح و سرگرمی هستند، میتوانند به خوبی یک آموزگار، همراه، مددکار، مربی و راهنمای بزرگ و آموزنده نقش داشته باشند. خدمتی را که تلویزیون میتواند به بشر بکند، در حدی بسیار عالی و در خور تحسین و آموزشی را که قادر است به افراد یک جامعه بدهد درحدی بسیار گسترده است.
بین انسانها تفاوتهای فردی زیادی وجود دارد. بعضی از انسانها در مصرف بهینه منابع و امکانات، خیلی دقیق و حساس، در حالی که بعضی از افراد، بیاعتنا به نحوهی مصرف منابع هستند. شکلگیری این رفتار در انسان، بستگی به عوامل مختلفی دارد که مهمترین آنها عبارتند از خانواده، نظام آموزشی گروه همسالان و رسانههای جمعی. در این میان رسانههای جمعی، به عنوان یک معلم و آموزگار به ارائه اطلاعات و پیام به مخاطبان خود میپردازند و میزان تأثیرگذاری این رسانهها به چهارعامل منبع ارائه پیام، ویژگیهای پیام، زمینه عرضه و انتقال پیام و ویژگیهای مخاطبان دارد. مقبول بودن منبع پیام، موجب میشود که مخاطبان، چون پیام رسان را قبول دارند بیشتر توجه کنند و بیشتر تحت تأثیر قرار بگیرند.
هر چه فرد در خصوص پیامی که ارائه میدهد از تخصص و آگاهی بیشتری برخوردار باشد، مخاطبان اعتماد بیشتری به او خواهند داشت و پیام او را راحتتر میپذیرند. ویژگیهای پیام، نظیر جذابیت، سادگی، کوتاه بودن، صریح و روشن بودن، در نفوذ پیام بر روی مخاطبان تأثیر دارد.
موقعیت، شرایط و زمینه انتقال پیام بر روی مخاطبان تأثیر دارد. زمان ارائه پیام در تلویزیون باید طوری انتخاب شود که مخاطبان، فرصت توجه به پیام را داشته باشند.
تحقیقات نشان میدهد که ویژگیهای فردی مخاطب، نظیر هوش، جنسیت و عزت نفس در میزان متقاعد شدن، آنان تأثیر دارد. پیام بایستی طوری طراحی شود که در حد فهم و درک مخاطبان باشد. پیام مربوط به مصرف بهینه آب باید به کرات پخش شود، چون تکرار پیام، احتمال اثربخشی آن را بالا میبرد. به عنوان مثال از طریق کارشناسان آب و آبرسانی و مسئولین شرکتهای آب و فاضلاب در هر منطقه، برنامههایی جهت استفاده درست از آب طراحی شود و هدفی در طراحی این برنامه منظور شده باشد و از طریق روزنامههای محلی، همراه با قبض آب بها در اختیار مشترک قرارداده شود و کسانی که به این هدف دسترسی پیدا کنند مورد تشویق قرار گیرند.
با توجه به اینکه آگاهی و شناخت در تغییر نگرشهای انسان تأثیر زیادی دارد، رسانههای جمعی به ارائه اطلاعاتی درباره مصرف بهینه آب بپردازند و به مصرفکنندگان در خصوص بحران آب، کمبود آب و مشکلاتی که برای انسان ایجاد خواهد شد، از طریق برگزاری میزگردها، جلسات پرسش و پاسخ، دعوت از صاحبنظران و کارشناسان مسایل آب هشدارهای لازم داده شود. در ارتباط با نحوه مصرف آب، پیام کوتاه و جذاب تلویزیونی، پیامکهای تلفن همراه و علائم هشدار دهنده، تهیه و ارائه شود.
نقش فرهنگ و ترویج در مصرف بهینۀ آب
مهاجرینی که به شهرهای بزرگ میروند همراه خودشان فرهنگ مصرف ویژهای را به شهر میآورند. فرهنگی که در جامعه روستایی به دلیل وجود هماهنگی بین تولید و مصرف در روستا حالت طبیعی داشته است. از جمله این فرهنگ، فرهنگ مصرف آب است که روستایی تلاش میکند حداکثر بهرهمندی را از حقابهی خود بنماید و در رقابت با دیگر شرکا هم آب خودش حداکثر مصرف را داشته باشد او به شهر میآید، در حالی که بهرهمندی از آب (سختافزار مصرف آب) نسبت به آنچه که در روستا بوده تغییر کرده ولی فرهنگ مصرف آب (نرم افزار مصرف آب) برای روستایی اسکان یافته در شهر سالها به همان صورت قبلی باقی مانده است و لذا با همان احساس حقابه داشتن در کنار حقابه همسایگان سعی در برداشت آب بیشتری مینماید.
مصرف بهینه آب در شهرهای بزرگ، نیازمند هنجارهایی است که در مجموعهی هنجارهای شهروندی قراردارد. بررسیهای مربوط به مهاجرین روستایی در ایران نشان میدهد که مهاجرت روستاییان در ایران، عمدتاً به صورت یک مرحلهیی صورت میگیرد. بخشی از آنان مدتی را به صورت حاشیهنشینی در حومه شهر میگذرانند و در یک فاصله زمانی کوتاه مدت، در مناطق مختلف شهر جذب میشوند. شغل اکثریت آنها در روستا، غیرکشاورزی و یا از کشاورزان کم زمین بودهاند و عمدتاً مجرد هستند.
نگرش به مصرف آب بویژه در میان روستاییانی که در روستاهایشان دارای آب فراوان هستند، و یا در خانههایشان از لولهکشی آب بدون کنتور استفاده میکند، نگرش مصرف حداکثر است. همچنین، روستاییانی که در روستاهای کم آب زندگی کردهاند و آرزوی دیرینه آنان دسترسی به آب فراوان است، در شرایطی که به آب فراوان برسند سعی در برآورده کردن این آرزوی دیرینه داشته و لذا در مصرف آب حداکثر استفاده را میکنند. رفتار آنان نسبت به آب شاید به این دلیل باشد که روستاییان عمدتاً برای آب احترام فراوان قائل هستند و روان بودن دائمی آن را در محل زندگی خود امری خیر، با برکت و لذتبخش میدانند، آنان منبع اصلی آب را در آسمان میپندارند و لذا، بهرهمندی از آب و وجود آب روان و دائمی در محل زندگی خود را یک نعمت الهی میدانند. در مورد آب کشاورزی روستاییان فقط به تقسیم آب میاندیشند و در هنگامی که نوبت آنان باشد تلاش میکنند که حداکثر بهرهبرداری را از حقابه خود بکنند و این، یک هنجار فرهنگی است، هنجاری که نسل به نسل منتقل شده است و اکنون در نگرش مهاجرانی است که به شهرهای بزرگ آمده و اقامت گزیدهاند.
زمانی که روستایی در روستا بود، بین بهرهمندی از آب و الگوی فرهنگی مصرف آب، برای او هماهنگی و انسجام وجود داشت، اجزای مختلف این الگوی فرهنگی یکدیگر را پوشش میدادند و حالا که به شهر آمده است، قسمت مادی بهرهمندی از آب نسبت به آنچه در روستا بوده است تغییر کرده است. اما قسمت غیرمادی بهرهمندی از آب نسبت به زمانی که در روستا بوده تغییر نکرده است، مثلاً مواردی مثل نگرش به آب، علاقه به آب، احساس حقابه داشتن در کنار حقابه همسایگان و سعی در بهرهبرداری بیشتر از حقابه خود.
میتوان گفت در مناطق روستایی ایران، این نگرانی در بسیاری از روستاها وجود دارد، روستایی به دلیل آنکه در طول تاریخ با خشکسالیهای پرخطر مواجه بوده است، نسبت به تأمین آب احساس ناراحتی و ناامنی میکند. در حالی که در شهرها، چون همیشه شهروندان از آب کافی برخوردار بودهاند، لذا نسبت به تأمین آب احساس ناامنی دارند. ورود روزمره مهاجرین روستایی به کلان شهرها و شهرهای کوچکتر و اقامت دائمی آنها در مناطق مختلف شهرها موجب شده است که این فرهنگ همواره در بخشی از جمعیت شهرها مشاهده شود.
در برنامههای ترویجی باید هدفهای مربوط به افزایش آگاهی یا مهارتها را مرحلهبندی کرد. باید از مراحل اولیه که زمینههای جذب و پذیرش بیشتری دارند آغاز کرد، مهارتهایی که به راحتی پذیرفته میشوند و آگاهیهایی که در پیام گیران ایجاد مقاومت نمیکنند و در حدی هستند که فرد فراگیر احساس میکند خودش به خودش آموزش داده است و اجباری در فراگیری او نبوده است شروع کرد. در برنامههای آموزشی وترویجی باید به اصل تفاوتهای فردی توجه داشت، اگر برای یک نفر یا یک محله خاص نوعی برنامه ترویجی موثر واقع شده ممکن است برای افراد دیگر یا محلههای دیگر مؤثر نباشد. مثلاً روشهای ترویجی برای بهینه سازی آب که در مناطق ثروتمندنشین شهرها موثر است نمیتواند الزاماً در محلههای پایین شهر بکار گرفته شود چرا که بین این دو منطقه از نظر میزان سواد، نوع مشاغل، تجربههای فرهنگی، میزان مشارکت و نگرش به آب تفاوت وجود دارد و عادات آنها در مصرف آب نیز با هم متفاوت است. با توجه به اینکه رفتار انسانها در زمینههای بهداشتی و مصرف کالاها بیشتر زمینه فرهنگی دارد، لذا برای بهینهسازی مصرف آب، باید به تحول فرهنگی در بین شهرنشینان پرداخت، چرا که شهروند بودن یعنی فرهنگ شهری و شهروندی داشتن، اصول تحول فرهنگی در آموزش و ترویج نیز به دنبال ایجاد فرصتهایی است که آنان خود بتوانند از شهرنشین بودن به شهروندی دسترسی حاصل کنند. جلب مشارکت زنان و جوانان و سپردن برخی امور به نهاد خانواده در فعالیتهای ترویجی، بویژه در اموری مثل بهینه سازی مصرف آب از اصول قابل توجه است، چرا که در نهایت، ارزیابی نتایج مربوط را باید در سطح خانواده ها جستجو کرد. در مشارکتهای مربوط به بهینهسازی مصرف آب زنان از توانمندیهای ویژهای برخوردار هستند که تا به حال از چنین توانمندی کمتر استفاده شده است بسیج بانوان در محلههای مختلف شهر و سازماندهی آنان با عنوان رابط نهاد آبرسانی و خانواده، کمک مؤثری در رسیدن به این اهداف میکند. میتوان گفت که ترویج برای بهینه سازی مصرف آب باید از مهد کودکها یا کودکستانها شروع شود، و از طریق کودکان، فرهنگ مصرف مناسب آب به داخل خانوادهها گسترش یابد. باید محلهها را سازماندهی کرد و از نیروی همسایگی برای انتقال پیام بهرهگرفت و از این طریق کارها را به خود مردم واگذار کرد.
سایر عوامل مؤثر در مصرف بهینه آب
الف) علوم اجتماعی
– نقش تحقیقات علوم اجتماعی در آموزش مصرف بهینه آب
– نقش دولت و سیاستگذاریهای مربوط در آموزش مصرف بهینه آب
– چگونگی اشاعه فرهنگ کاربرد فناوریهای صرفهجویی آب
– نقش متقابل صنایع آب و توسعه پایدار و جایگاه صرفهجویی
ب) فناوریهای صرفهجویی
– نقش تحقیقات فنی علمی در آموزش مصرف بهینه آب
– تأثیر و نقش فناوریهای نوین در بهینهسازی مصرف آب
– استانداردهای ملی و بینالمللی فناوریهای نوین صرفهجویی
– بازیافت آب و پایداری اکوسیستم آبی
– بهینه سازی نوینترین شیوههای علمی و عملی تصفیه فیزیکی و شیمیایی از دیدگاه انرژی و بهداشتی
ج) مدیریت مصرف
– توسعه روشهای بهینه مصرف
– برقراری و ایجاد سیستم دقیق پایش در شبکههای توزیع و مصرف آب در راستای کاهش هدر روی خود به خودی
– ایجاد هماهنگی و نظم چرخهای در کلیه مراحل عرضه و تقاضا و نهایتاً مصرف آب
– بررسی روشهای مدرن و بهینه کاهش مصرف
– طراحیو استقرارسیستمهای بازیافت آب در کلیه صنایع براساس اصول مدیریت مصرف
منابع
– محسنی، منوچهر، مقدمات جامعهشناسی، انتشارات مؤلف، تهران ۱۳۷۷٫
– محسنی، منوچهر، بررسی آگاهیها، نگرشها و رفتارهای فرهنگی در ایران، ارشاد، تهران، ۱۳۷۵٫
– بیریوکف، ن، س، تلویزیون و دکترینهای آن در غرب، ترجمه محمد حفاظی، چاپخانه فتاحی.
– رشیدپور، ابراهیم، تلویزیون و اطفال، دفتر انتشارات رادیو تلویزیون ملی ایران، ۱۳۵۲٫
– ملون انریک، تلویزیون در خانواده و جامعهی نو، ترجمۀ جمشید ارجمند، انتشارات سروش، ۱۳۵۴٫
– پیتر اوکلی و همکاران، راهنمای آموزش و ترویج، انتشارات روستا، ۱۳۶۹٫
– م گودرزی، مدیریت منابع آب در مناطق خشک جهان و ایران، کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس ۱۳۷۳٫
– جنیدی، فریدون، آگاهی ایرانیان باستان از آب، مجموعه مقالات نخستین همایش سدخاکی، ۱۳۷۶٫
– مجموعه مقالات اولین همایش علمی و تحقیقاتی بهینه سازی مصرف آب، انتشارات آب و فاضلاب تهران ۱۳۷۹٫
گزارش از :مهندس محمد برشان
انتهای پیام/
نقش آموزش و پرورش در مصرف بهینه آب
صرفهجویی اتفاق نیفتاده است مگر با تغییرات رفتاری مصرفکنندگان و مشارکت داوطلبانه آنان در استفاده کمتر از انرژی و این مهم انجام نمیگیرد مگر با فراخوانی رهبران افکار عمومی، آموزش جمعیت و کمکگیری از دانشمندان علوم اجتماعی و رفتاری بخصوص در پرداختن به موضوع آموزش مصرف بهینه آب در آموزش و پرورش. پیشرفت کشورهایی که به الگوی مصرف مناسب بویژه در زمینه آب و انرژی دست یافتهاند، نشان میدهد که آنها، وظایف جامعه را با ایجاد نوعی انضباط فکری در قبال آب، در مدارس و کودکستانها به کودکان آموزش میدهند تا آنها را قادر سازند که اندوختهی عقلی خود را در آینده صرف مسایل زیست محیطی و منابع طبیعی بخصوص آب کنند.
شعاری که در مدارس به دانشآموزان یاد داده میشود، این است که ما هیچیک قهرمان نیستیم که بتوانیم به تنهایی جلوی بیآبی را بگیریم، ولی هر یک از ما به سهم خویش میتوانیم با احساس مسئولیت و مصرف کمتر آب این مایه حیات را حفظ کنیم.
,
,
خلاقیتهای ویژهای که در آموزش و پرورش این گونه کشورها بکار گرفته میشود تا دانشآموزان را روز به روز به ارزش آب و سرنوشت آن علاقهمند سازد موجب میشود طی یک برنامهریزی دقیق دانشآموزان بتوانند حتی از پشت صحنه از مصرف بیرویهی آب با خبر شده و آینده تاسف بار مصرف بیرویه را امروز پیشبینی و تصور کنند.
دانشمندان، پژوهشگران، رهبران افکار عمومی و رسانهها تلاش میکنند، ضمن آشنا ساختن دانشآموزان با آب به آنها بگویند که آب قادر است بسیاری از نیازهای انسان را برآورده کند به شرطی که از آن خوب استفاده شود. ارتقاء فرهنگ عمومی و آگاهی دانشآموزان در این گونه کشورها موجب شده است که روز به روز دانشآموزان بیشتری داوطلبانه برای حفظ آب کوشش و به صورت نهادهای دانشآموزی از نظام بهرهوری و الگوهای مناسب و بهینه مصرف آب دفاع کنند.
,
وجود آموزش مداوم در نحوه صحیح استفاده جامعه از آب، تشویق استفاده از فناوریهای جدید، تحقیقات وسیع و پژوهشهای علمی دربارهی نحوه به کارگیری از آب در جریان توسعه، بدون به هدر دادن و از بین بردن آن و… موجب شده است که توانمندیهای آب در مدارس به خوبی شناخته شود و دانشآموزان بدون هر گونه آسیبی ضمن بهرهمندی از مزایای آب، مصرف درست آن را بیاموزند. رویکرد استفاده معقول از آب، زمانی تحقق مییابد که ذهن افراد نسبت به موضوع جلب شود و احساس آنان فراخودی و اجتماعی باشد.
نظام آموزش و پرورش کشورهای پیشرفته که مبتنی بر دانشآموز محوری است، از همان ابتدا دانشآموزان را طوری تربیت میکند که در مدرسه و خانه به یاری آب بشتابند، حتی در قبال انجام وظیفه از مسئولان مدرسه حقوق چنددلاری در ماه دریافت دارند. علیرغم تلاشهای انجام شده در زمینههای فرهنگی و اطلاع رسانی رسانههای ما وقتی به جنبش در میآیند که بسیاری از منابع آب میخشکد و رو به پایان میرود، روشهای استفاده بهینه از آب به مردم آموزش داده نمیشود، تشکلها و نهاهای مردمی حافظ انرژی از جمله آب، به خوبی شکل نگرفته است و مردم در واقع چنانچه باید و شاید هنوز قدر و ارزش آب را نمیشناسند، علیرغم این که دانشآموز، زندگی تحصیلی خود را با نوشتن و خواندن کلمه آب شروع میکند، ولی درعمل او حافظ آب تربیت نمیشود. نظام آموزشی ایران با دارا بودن ۲۰ میلیون دانشآموز، بزرگترین منبع انسانی را در اختیار دارد که در صورت نیاز، با آموزش آنان یکی از بهترین نسلهای حافظ محیط زیست، آب و … تربیت خواهند شد.
دانشآموزان باید بدانند اصولاً مصرف انرژی و آب به چه معناست؟ الگوهای متعادل مصرف آب و انرژی کدام هستند؟ چرا با بحران کمبود آب مواجه خواهیم شد؟ آب چه ارزشی دارد؟ باید به دانشآموزان گفته شود چرا باید در مصرف آب صرفهجویی کنند؟ چه زمانی بهترین وقت برای صرفهجویی در مصرف انرژی و آب است؟
هدف آموزش در زمینه آب در وحله اول، پرورش افرادی فعال و آگاه نسبت به موضوع نقش و اهمیت آب و روحیات بشر و مسئولیت افراد در حفاظت و مصرف درست آن است. برای این منظور آموزش، با نفوذ در نگرش دانشآموز، الگوی مصرف آب را در نظام ارزشی او جای میدهد و انگیزه لازم را جهت مشارکت فعال دانشآموز در مصرف بهینه آب در وی ایجاد میکند. در طرحریزی آموزشی یکی از مقدماتی ترین فعالیتها، تعیین نیازها و تعیین معضل و سنجش آن در زمینه آگاهی، علاقه و گرایش دانشآموز نسبت به آب است. نیاز مشخص میکند سطح دانش و مهارت و گرایشهای یک فرد دانشآموز، یا گروهی از دانشآموزان در ابتدا و انتهای آموزش چگونه است. آیا یک دانشآموز ابتدایی، که دریچهی نوشتاری چشم خود را به روی آب میگشاید، در عمل چقدر میتواند قدر آب را بداند؟ بدین جهت اولین قدم در موضوع آب به نظام آموزشی کشور، به گونهای باید طراحی شود که دانشآموز را وادار سازد در جریان فرآیند یادگیری، یادبگیرد از آب محافظت و دیگران را به مصرف بهینه آن تشویق کند. برنامهی آموزشی دانشآموزان باید طوری طراحی شود که او از اندوختههای ذهنی و عملی خود، برای یافتن راهکارهای عملی به منظور برگرداندن آبهای مصرف شده به چرخهی آب شرب تلاش کند.
اگر نظام آموزش و پرورش، فقط در قالب نصیحت و پند با محوریت سخنرانی به این امر مهم بپردازد، نتیجه حاصل جز بیتفاوتی دانشآموزان در قبال منابع مهمی چون آب نخواهد بود. اگر معلم، درجریان یاددهی از روشهای حل مسئله آزمایش و گردش علمی استفاده کند، میتواند مشارکت علمی دانشآموزان را در این زمینه به حداکثر برساند.
چه نیازی به آب هست؟ دانشآموز تشنه را با هیچ تدبیری نمیتوان وادار به درس و بحث کرد، میتوان با نمایش فیلم و ماجراها و جنگهای تاریخی که برای بدست آوردن آب بوجود آمده است را برای دانشآموزان تشریح کرد، میتوان اجازه داد دانشآموز با تصویر، با صدا و با حس تشنگی، بفهمد آب چقدر اهمیت دارد. شاید معلمی این امکان را داشته باشد در یک گردش علمی، جریان گردش آب و قصه آن را که چگونه بعد از طی سفرهای طولانی و تلاشهای تصفیه و توزیع به خانهها راه پیدا میکند، به طور عملی به دانشآموزان نشان دهد و از آنان بخواهد نظرها و پیشنهادهایی را در زمینه روشهای مصرف بهینه آب ارائه کنند و میتوان ترتیب بازدید از سدها، تصفیهخانهها و یا هر نوع فناوری آبرسانی محلی را داد تا دانشآموزان تشویق شوند فهرستی از اقداماتی که برای رهایی از بحران بیآبی میتوان انجام داد تهیه کنند.
,
,
,
,
,
نقش رسانههای جمعی در مصرف بهینه آب
رسانههای جمعی شامل مطبوعات، رادیو، تلویزیون، اینترنت و … دردنیای معاصر به عنوان منابع عمده کسب اطلاعات اطلاعات و شناخت افراد به حساب میآیند و به طور مستقیم و غیر مستقیم به آموزش مخاطبان خود میپردازند.
رسانههای جمعی بویژه تلویزیون با برنامههی آموزشی خود در خصوص مصرف بهینه آب اطلاعاتی را به مخاطبان منتقل میکنند و یا از طریق نمایش فیلمها که قهرمان آنها رفتارهای مورد نظر را نشان میدهد و در حین انجام کارهای خود استفاده درست و سنجیده از آب را به نمایش میگذارد، روی مخاطبان اثر و این رفتار را به گیرندگان پیام القاء میکند.
با توجه به نقشی که رسانههای جمعی در آموزش مصرف بهینه آب دارند، میتوان از آنها انتظار داشت که در انتقال پیامهای مربوط به مصرف بهینه آب، به نکات زیر توجه داشته باشند:
۱- در انتقال پیام، از افرادی استفاده کنند که دارای مقبولیت، اعتبار، تخصص و جذابیت ظاهری بیشتری باشند.
۲- در انتقال پیام، از عوامل جلب توجه استفاده شود تا مخاطبان به پیامهای ارائه شده توجه بیشتری کنند.
۳- پیام مربوط به مصرف بهینه آب، به کرات در رسانههای جمعی پخش شود تا اثربخشی آن افزایش یابد
۴- پیامها به صورت روشن، صریح و بدون ایهام و متناسب با فهم مخاطبان طرح شوند.
۵- در انتقال پیام، برای کودکان بیشتر از فیلمهای کارتونی و جذاب که همراه با شعر و سرود باشد استفاده شود.
۶- در تهیه فیلمها و داستانها تلاش شود قهرمان فیلم و قصه، مصرف بهینه آب را در رفتارهای خود نشان دهد.
رسانههای جمعی و بویژه تلویزیون، عادات و خلقیات خانوادهها را تغییر میدهد، میتواند عادت سرگرم شدن دستهجمعی را بوجود آورد، میتواند وسیلهی برقراری بهترین مناسبات بین اولیاء و فرزندان باشد، شیوهی زندگی افراد را تغییر دهد، از پیش داوریها و جهلها بکاهد، شناختها، حساسیتها و فرهنگ اعضای خانواده را غنیتر کند. تلویزیون به عنوان وسیلهیی اثربخش در آموزش، بر رشد ذهنی و شناختی کودکان و نوجوانان تأثیر عمیق و گسترده دارد.
رسانههای جمعی، در عین حال که وسیله تفریح و سرگرمی هستند، میتوانند به خوبی یک آموزگار، همراه، مددکار، مربی و راهنمای بزرگ و آموزنده نقش داشته باشند. خدمتی را که تلویزیون میتواند به بشر بکند، در حدی بسیار عالی و در خور تحسین و آموزشی را که قادر است به افراد یک جامعه بدهد درحدی بسیار گسترده است.
بین انسانها تفاوتهای فردی زیادی وجود دارد. بعضی از انسانها در مصرف بهینه منابع و امکانات، خیلی دقیق و حساس، در حالی که بعضی از افراد، بیاعتنا به نحوهی مصرف منابع هستند. شکلگیری این رفتار در انسان، بستگی به عوامل مختلفی دارد که مهمترین آنها عبارتند از خانواده، نظام آموزشی گروه همسالان و رسانههای جمعی. در این میان رسانههای جمعی، به عنوان یک معلم و آموزگار به ارائه اطلاعات و پیام به مخاطبان خود میپردازند و میزان تأثیرگذاری این رسانهها به چهارعامل منبع ارائه پیام، ویژگیهای پیام، زمینه عرضه و انتقال پیام و ویژگیهای مخاطبان دارد. مقبول بودن منبع پیام، موجب میشود که مخاطبان، چون پیام رسان را قبول دارند بیشتر توجه کنند و بیشتر تحت تأثیر قرار بگیرند.
هر چه فرد در خصوص پیامی که ارائه میدهد از تخصص و آگاهی بیشتری برخوردار باشد، مخاطبان اعتماد بیشتری به او خواهند داشت و پیام او را راحتتر میپذیرند. ویژگیهای پیام، نظیر جذابیت، سادگی، کوتاه بودن، صریح و روشن بودن، در نفوذ پیام بر روی مخاطبان تأثیر دارد.
موقعیت، شرایط و زمینه انتقال پیام بر روی مخاطبان تأثیر دارد. زمان ارائه پیام در تلویزیون باید طوری انتخاب شود که مخاطبان، فرصت توجه به پیام را داشته باشند.
تحقیقات نشان میدهد که ویژگیهای فردی مخاطب، نظیر هوش، جنسیت و عزت نفس در میزان متقاعد شدن، آنان تأثیر دارد. پیام بایستی طوری طراحی شود که در حد فهم و درک مخاطبان باشد. پیام مربوط به مصرف بهینه آب باید به کرات پخش شود، چون تکرار پیام، احتمال اثربخشی آن را بالا میبرد. به عنوان مثال از طریق کارشناسان آب و آبرسانی و مسئولین شرکتهای آب و فاضلاب در هر منطقه، برنامههایی جهت استفاده درست از آب طراحی شود و هدفی در طراحی این برنامه منظور شده باشد و از طریق روزنامههای محلی، همراه با قبض آب بها در اختیار مشترک قرارداده شود و کسانی که به این هدف دسترسی پیدا کنند مورد تشویق قرار گیرند.
با توجه به اینکه آگاهی و شناخت در تغییر نگرشهای انسان تأثیر زیادی دارد، رسانههای جمعی به ارائه اطلاعاتی درباره مصرف بهینه آب بپردازند و به مصرفکنندگان در خصوص بحران آب، کمبود آب و مشکلاتی که برای انسان ایجاد خواهد شد، از طریق برگزاری میزگردها، جلسات پرسش و پاسخ، دعوت از صاحبنظران و کارشناسان مسایل آب هشدارهای لازم داده شود. در ارتباط با نحوه مصرف آب، پیام کوتاه و جذاب تلویزیونی، پیامکهای تلفن همراه و علائم هشدار دهنده، تهیه و ارائه شود.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
نقش فرهنگ و ترویج در مصرف بهینۀ آب
مهاجرینی که به شهرهای بزرگ میروند همراه خودشان فرهنگ مصرف ویژهای را به شهر میآورند. فرهنگی که در جامعه روستایی به دلیل وجود هماهنگی بین تولید و مصرف در روستا حالت طبیعی داشته است. از جمله این فرهنگ، فرهنگ مصرف آب است که روستایی تلاش میکند حداکثر بهرهمندی را از حقابهی خود بنماید و در رقابت با دیگر شرکا هم آب خودش حداکثر مصرف را داشته باشد او به شهر میآید، در حالی که بهرهمندی از آب (سختافزار مصرف آب) نسبت به آنچه که در روستا بوده تغییر کرده ولی فرهنگ مصرف آب (نرم افزار مصرف آب) برای روستایی اسکان یافته در شهر سالها به همان صورت قبلی باقی مانده است و لذا با همان احساس حقابه داشتن در کنار حقابه همسایگان سعی در برداشت آب بیشتری مینماید.
مصرف بهینه آب در شهرهای بزرگ، نیازمند هنجارهایی است که در مجموعهی هنجارهای شهروندی قراردارد. بررسیهای مربوط به مهاجرین روستایی در ایران نشان میدهد که مهاجرت روستاییان در ایران، عمدتاً به صورت یک مرحلهیی صورت میگیرد. بخشی از آنان مدتی را به صورت حاشیهنشینی در حومه شهر میگذرانند و در یک فاصله زمانی کوتاه مدت، در مناطق مختلف شهر جذب میشوند. شغل اکثریت آنها در روستا، غیرکشاورزی و یا از کشاورزان کم زمین بودهاند و عمدتاً مجرد هستند.
نگرش به مصرف آب بویژه در میان روستاییانی که در روستاهایشان دارای آب فراوان هستند، و یا در خانههایشان از لولهکشی آب بدون کنتور استفاده میکند، نگرش مصرف حداکثر است. همچنین، روستاییانی که در روستاهای کم آب زندگی کردهاند و آرزوی دیرینه آنان دسترسی به آب فراوان است، در شرایطی که به آب فراوان برسند سعی در برآورده کردن این آرزوی دیرینه داشته و لذا در مصرف آب حداکثر استفاده را میکنند. رفتار آنان نسبت به آب شاید به این دلیل باشد که روستاییان عمدتاً برای آب احترام فراوان قائل هستند و روان بودن دائمی آن را در محل زندگی خود امری خیر، با برکت و لذتبخش میدانند، آنان منبع اصلی آب را در آسمان میپندارند و لذا، بهرهمندی از آب و وجود آب روان و دائمی در محل زندگی خود را یک نعمت الهی میدانند. در مورد آب کشاورزی روستاییان فقط به تقسیم آب میاندیشند و در هنگامی که نوبت آنان باشد تلاش میکنند که حداکثر بهرهبرداری را از حقابه خود بکنند و این، یک هنجار فرهنگی است، هنجاری که نسل به نسل منتقل شده است و اکنون در نگرش مهاجرانی است که به شهرهای بزرگ آمده و اقامت گزیدهاند.
زمانی که روستایی در روستا بود، بین بهرهمندی از آب و الگوی فرهنگی مصرف آب، برای او هماهنگی و انسجام وجود داشت، اجزای مختلف این الگوی فرهنگی یکدیگر را پوشش میدادند و حالا که به شهر آمده است، قسمت مادی بهرهمندی از آب نسبت به آنچه در روستا بوده است تغییر کرده است. اما قسمت غیرمادی بهرهمندی از آب نسبت به زمانی که در روستا بوده تغییر نکرده است، مثلاً مواردی مثل نگرش به آب، علاقه به آب، احساس حقابه داشتن در کنار حقابه همسایگان و سعی در بهرهبرداری بیشتر از حقابه خود.
میتوان گفت در مناطق روستایی ایران، این نگرانی در بسیاری از روستاها وجود دارد، روستایی به دلیل آنکه در طول تاریخ با خشکسالیهای پرخطر مواجه بوده است، نسبت به تأمین آب احساس ناراحتی و ناامنی میکند. در حالی که در شهرها، چون همیشه شهروندان از آب کافی برخوردار بودهاند، لذا نسبت به تأمین آب احساس ناامنی دارند. ورود روزمره مهاجرین روستایی به کلان شهرها و شهرهای کوچکتر و اقامت دائمی آنها در مناطق مختلف شهرها موجب شده است که این فرهنگ همواره در بخشی از جمعیت شهرها مشاهده شود.
در برنامههای ترویجی باید هدفهای مربوط به افزایش آگاهی یا مهارتها را مرحلهبندی کرد. باید از مراحل اولیه که زمینههای جذب و پذیرش بیشتری دارند آغاز کرد، مهارتهایی که به راحتی پذیرفته میشوند و آگاهیهایی که در پیام گیران ایجاد مقاومت نمیکنند و در حدی هستند که فرد فراگیر احساس میکند خودش به خودش آموزش داده است و اجباری در فراگیری او نبوده است شروع کرد. در برنامههای آموزشی وترویجی باید به اصل تفاوتهای فردی توجه داشت، اگر برای یک نفر یا یک محله خاص نوعی برنامه ترویجی موثر واقع شده ممکن است برای افراد دیگر یا محلههای دیگر مؤثر نباشد. مثلاً روشهای ترویجی برای بهینه سازی آب که در مناطق ثروتمندنشین شهرها موثر است نمیتواند الزاماً در محلههای پایین شهر بکار گرفته شود چرا که بین این دو منطقه از نظر میزان سواد، نوع مشاغل، تجربههای فرهنگی، میزان مشارکت و نگرش به آب تفاوت وجود دارد و عادات آنها در مصرف آب نیز با هم متفاوت است. با توجه به اینکه رفتار انسانها در زمینههای بهداشتی و مصرف کالاها بیشتر زمینه فرهنگی دارد، لذا برای بهینهسازی مصرف آب، باید به تحول فرهنگی در بین شهرنشینان پرداخت، چرا که شهروند بودن یعنی فرهنگ شهری و شهروندی داشتن، اصول تحول فرهنگی در آموزش و ترویج نیز به دنبال ایجاد فرصتهایی است که آنان خود بتوانند از شهرنشین بودن به شهروندی دسترسی حاصل کنند. جلب مشارکت زنان و جوانان و سپردن برخی امور به نهاد خانواده در فعالیتهای ترویجی، بویژه در اموری مثل بهینه سازی مصرف آب از اصول قابل توجه است، چرا که در نهایت، ارزیابی نتایج مربوط را باید در سطح خانواده ها جستجو کرد. در مشارکتهای مربوط به بهینهسازی مصرف آب زنان از توانمندیهای ویژهای برخوردار هستند که تا به حال از چنین توانمندی کمتر استفاده شده است بسیج بانوان در محلههای مختلف شهر و سازماندهی آنان با عنوان رابط نهاد آبرسانی و خانواده، کمک مؤثری در رسیدن به این اهداف میکند. میتوان گفت که ترویج برای بهینه سازی مصرف آب باید از مهد کودکها یا کودکستانها شروع شود، و از طریق کودکان، فرهنگ مصرف مناسب آب به داخل خانوادهها گسترش یابد. باید محلهها را سازماندهی کرد و از نیروی همسایگی برای انتقال پیام بهرهگرفت و از این طریق کارها را به خود مردم واگذار کرد.
,
,
,
,
,
,
سایر عوامل مؤثر در مصرف بهینه آب
الف) علوم اجتماعی
– نقش تحقیقات علوم اجتماعی در آموزش مصرف بهینه آب
– نقش دولت و سیاستگذاریهای مربوط در آموزش مصرف بهینه آب
– چگونگی اشاعه فرهنگ کاربرد فناوریهای صرفهجویی آب
– نقش متقابل صنایع آب و توسعه پایدار و جایگاه صرفهجویی
ب) فناوریهای صرفهجویی
– نقش تحقیقات فنی علمی در آموزش مصرف بهینه آب
– تأثیر و نقش فناوریهای نوین در بهینهسازی مصرف آب
– استانداردهای ملی و بینالمللی فناوریهای نوین صرفهجویی
– بازیافت آب و پایداری اکوسیستم آبی
– بهینه سازی نوینترین شیوههای علمی و عملی تصفیه فیزیکی و شیمیایی از دیدگاه انرژی و بهداشتی
ج) مدیریت مصرف
– توسعه روشهای بهینه مصرف
– برقراری و ایجاد سیستم دقیق پایش در شبکههای توزیع و مصرف آب در راستای کاهش هدر روی خود به خودی
– ایجاد هماهنگی و نظم چرخهای در کلیه مراحل عرضه و تقاضا و نهایتاً مصرف آب
– بررسی روشهای مدرن و بهینه کاهش مصرف
– طراحیو استقرارسیستمهای بازیافت آب در کلیه صنایع براساس اصول مدیریت مصرف
منابع
– محسنی، منوچهر، مقدمات جامعهشناسی، انتشارات مؤلف، تهران ۱۳۷۷٫
– محسنی، منوچهر، بررسی آگاهیها، نگرشها و رفتارهای فرهنگی در ایران، ارشاد، تهران، ۱۳۷۵٫
– بیریوکف، ن، س، تلویزیون و دکترینهای آن در غرب، ترجمه محمد حفاظی، چاپخانه فتاحی.
– رشیدپور، ابراهیم، تلویزیون و اطفال، دفتر انتشارات رادیو تلویزیون ملی ایران، ۱۳۵۲٫
– ملون انریک، تلویزیون در خانواده و جامعهی نو، ترجمۀ جمشید ارجمند، انتشارات سروش، ۱۳۵۴٫
– پیتر اوکلی و همکاران، راهنمای آموزش و ترویج، انتشارات روستا، ۱۳۶۹٫
– م گودرزی، مدیریت منابع آب در مناطق خشک جهان و ایران، کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس ۱۳۷۳٫
– جنیدی، فریدون، آگاهی ایرانیان باستان از آب، مجموعه مقالات نخستین همایش سدخاکی، ۱۳۷۶٫
– مجموعه مقالات اولین همایش علمی و تحقیقاتی بهینه سازی مصرف آب، انتشارات آب و فاضلاب تهران ۱۳۷۹٫
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
گزارش از :مهندس محمد برشان
,انتهای پیام/
,]
ارسال دیدگاه