نگاهی به رسانههای مکتوب و مجازی؛
از حذف تقویم قمری تا حذف منتقدین یک آیتالله!
عدهای، آزادی دسترسی به اطلاعات را اکسیژن دموکراسی میدانند و معتقدند نباید از پدیدهی فیلتر و حذف در رسانهها بهره جست.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از آناج، عصر حاضر را عصر سلطهی رسانهها مینامند. رسانههایی که بدون هیچ مرز و محدودهای همهی جغرافیای بشری را در مینوردند و پیام خود را به مخاطبان انتقال میدهند. «بر خلاف مدرسه و دیگر نهادها و ارکان حیات انسانی، رسانهها امری فراگیرند. ویژگی اصلی رسانهها «همه جا» بودن آنهاست. آنها میتوانند یک کلاس بیدیوار با میلیاردها شنونده تشکیل دهند.»*
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, آناج,رسانه کارکردهای متنوعی دارد که فقط یکی از آنها آگاهیبخشی سیاسی است. به این معنا که رسانهها با توجه به رسالتی که بر عهده دارند، آئینهای برای انعکاس خبرها و واقعیتهای جامعهاند.
,قطعا پیچیدگیهای فضای سیاسی هر جامعه، کار را برای اصحاب رسانه دشوار میکند. رسانه موظف است واقعیت را آنطور که هست بیان کند، نه آن طور که میخواهد. رسانهها باید برای اقناع مخاطبان خود همهی مؤلفههای ایجابی یک پدیده را توأمان نشان دهند و از حذف و یا انتخاب گزینشی یک یا چند مؤلفه بپرهیزند.
,رسانهها در ایران بیشتر جنبهی حمایتی دارند. به این معنا که با در نظر گرفتن اصولی از پیش تعیینشده، خط و مشی سیاسی خود را مشخص میکنند و ویترینهای خبری، تحلیلی و تبیینی خود را حول آن اصول، طراحی و ساختاربندی میکنند.
,گزینهای که بیشترین نقش را در جهتگیری سیاسی یک رسانه ایفا میکند، دولتی و جناحیبودن آن رسانه است که این موضوع در ایران به راحتی قابل تشخیص است. با نگاهی اجمالی به صفحات روزنامهها و وبسایتهای خبری، میتوان به مرام و سلیقهی سیاسی آن رسانه پی برد. البته هنوز رسانههایی هستند که توانستند در کنار حمایت از طیف و جناح مطلوب خود، تیغ تیز انتقادات خود را نیز بر پیکر آن جناح بزنند و از تعارفات سیاسی تأثیر نپذیرند.
,,
, ,
عدهای، آزادی دسترسی به اطلاعات را اکسیژن دموکراسی میدانند و معتقدند نباید از پدیدهی فیلتر و حذف در رسانهها بهره جست؛ تا آنجا که هر گونه اظهار نظری در رسانهها را جایز میدانند و انتخاب را بر عهدهی مخاطبان میگذارند. این اتفاق و موج آزادیخواهی رسانهای برای اولین بار در حیات سیاسی دولت اصلاحات در کشور رخ داد. در آن برهه به نام آزادی بیان و در راستای توسعهی سیاسی، نشریاتی از وزارت فرهنگ مجوز گرفتند و با دامنزدن به بحثهای معرفتی و ولایی، و در ردههای بعدی موضوعات سیاسی و فرهنگی که جنبهی مبنایی داشتند، بخشی از فضای رسانهای کشور را دچار تشنج نمودند و این سؤال را در اذهان عمومی ایجاد کردند که آیا در نشریات جمهوری اسلامی که از محل بیتالمال ارتزاق میکنند باید اصول و احکام اولیه شرع زیر سؤال برود و به بهانهی آزادیخواهی و دموکراسی به همهی افراد حتی معاندین با نظام هم اجازهی تحریر مقاله در نشریات را بدهند یا خیر؟
,این جریان سیاسی که امروز هم بخشی از بدنهی دولت و بیشتر فضای مطبوعاتی و رسانهای کشور را در اختیار دارد، همچون گذشته، سبک قداست زدایی از دین و اصول و فروع آن را پیش گرفته و با قلم افرادی که پیشتر خدا و وحی و قرآن را زیر سؤال بردهاند، جان تازهای به حیات رسانهای خود بخشیدهاند.
,مثلا روزنامهی شرق در سالنامه نوروزی خود، مطلبی از سعید حجاریان منتشر کرده که در آن خواستار حذف تقویم قمری شده است! او با بیان اینکه «مسلمانان باید در آستانه قرن جدید هجری، در میان بربریت و مدنیت، دست به انتخاب سترگی بزنند»، نوشته است:«طبعاً [در صدر اسلام] محیط بیآب و علف بیابانی اقتضا میکرد با نجم و قمر راه بجویند و زمان را نظم دهند. آیا واقعاً تقویم قمری، قداستی برای ما دارد؟»
,,
, ,
حجاریان افزوده است: «اینک تمامی کشورهای جهان اسلام به تقویم شمسی رو آوردهاند و امور خود را با آن تنظیم میکنند. به نظر میرسد راهحل برای ساماندادن به مسائل شرعی، در نگهداشتن دو ماه ذیالحجه و رمضان است. اگر این دو ماه را نگه داریم، باقی تقویم قمری را میتوان به شمسی تطبیق داد و ثابت نگه داشت.» وی معتقد است: «ما ایرانیان مسلمان شدیم، اما عرب نشدیم. این مهم است. میتوانیم تقویم هجری شمسی را جا بیندازیم و نوروز را که عملاً مطابق است با غدیر، ترویج کنیم. غدیر همان روز اول ماه (1/1) خودمان است.»
,در کنار این موارد، برخی نیز با گرفتن ژست فراجناحی و بیطرفی، سعی در جلب نظر مردم دارند و از سویی با سردادن شعار«دانستن حق مردم است» به حذف گزینشی جریان مخالف خود در رسانهها روی میآورند. مثلا هاشمی رفسنجانی در دیداری که با برخی سینماگران داشته، بر رشد آگاهی مردم ایران تأکید کرد و گفت: «تلاش برای افزایش آگاهی و بیان حقایق، خواستهی اصلی نظام و دلسوزان نظام است و تنها کسانی از اطلاعرسانی اصحاب انواع رسانه ناراحت میشوند که از بیداری و هوشیاری جامعه میترسند.»
,این اظهارنظر هاشمی در حالی است که فقط چند روز قبل، روزنامهی کاملا وابسته به خانوادهی هاشمی، پس از اعلام نتایج خبرگان رهبری در تهران، عکس آیتالله جنتی، منتقد دیرینهی هاشمی رفسنجانی، را از صفحهی اول خود حذف کرده بود!
,
, به نظر میآید پنهان شدن در پشت نقاب دموکراسی، ابزاری برای تمامیتخواهانی شده که همهی فاکتورهای سیاسی و اجتماعی جامعه، اعم از انتخابات، مشارکت عمومی، مشکلات جامعه، انتصابات سیاسی و ... را مادامی که به نفع خود هستند، مردمسالار دانسته و هرگاه نتایج مشارکتها و آمارهای عمومی، نتوانند نیاز جناحی آنها را ارضا کنند، به عاملی ضد دموکراسی تبدیل میشوند.
,* فصلنامه پژوهشهای سیاسی جهان اسلام، سال دوم، شماره 1
,انتهای پیام/م
]
ارسال دیدگاه