تعطیلات نوروز را در کامیاران بگذرانیم-5/
اقلیم شناسی و روند توسعه و رشد شهر کامیاران
با مطالعه بافت قسمت قدیمی شهرکامیاران چنین به نظر می رسد که در دل مجموعه مسکونی یک فضای باز مشترک به عنوان مکانی جهت گردهمایی و داد و ستد روزانه بر کنار مسیر عبوری آن زمان وجود داشته است، سپس در اطراف معابر منشعب از این مراکز توسعه مسکونی شکل می گیرد و در مرحله بعد با افزایش یک معبر دیگر محدوده کامیاران در امتداد آن گسترش می یابد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل ازشاهوخبر؛ بر اساس تقسیمات جغرافیایی، شهرستان کامیارانی بخشی از استان کردستان می باشد. استانی که در غرب ایران و با مساحتی بالغ بر 25611 کیلومتر مربع در مجاورت خاک کشور عراق بین 44 و34 تا 30 و36 عرض شمالی و ‘31 و ْ45 تا ‘16 وْ 48 طول شرقی از نصف النهار گرینویج قرار گرفته است. کردستان از سمت شمال به آذربایجان غربی و قسمتی از زنجان، از جنوب به استان کرمانشاه، از شرق به استان همدان و زنجان محدود می شود.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, شاهوخبر, شاهوخبر, ؛ , بر اساس تقسیمات جغرافیایی، شهرستان کامیارانی بخشی از استان کردستان می باشد. استانی که در غرب ایران و با مساحتی بالغ بر 25611 کیلومتر مربع در مجاورت خاک کشور عراق بین 44 و34 تا 30 و36 عرض شمالی و ‘31 و ْ45 تا ‘16 وْ 48 طول شرقی از نصف النهار گرینویج قرار گرفته است. کردستان از سمت شمال به آذربایجان غربی و قسمتی از زنجان، از جنوب به استان کرمانشاه، از شرق به استان همدان و زنجان محدود می شود., بر اساس تقسیمات جغرافیایی، شهرستان کامیارانی بخشی از استان کردستان می باشد. استانی که در غرب ایران و با مساحتی بالغ بر 25611 کیلومتر مربع در مجاورت خاک کشور عراق بین 44 و34 تا 30 و36 عرض شمالی و ‘31 و ْ45 تا ‘16 وْ 48 طول شرقی از نصف النهار گرینویج قرار گرفته است. کردستان از سمت شمال به آذربایجان غربی و قسمتی از زنجان، از جنوب به استان کرمانشاه، از شرق به استان همدان و زنجان محدود می شود.,شهرستان کامیاران
, شهرستان کامیاران,شهرستان کامیاران با مسا حتی درحدود 1153 کیلومتر مربع از شمال به سنندج ومریوان ، ازغرب به پاوه، از شرق به منطقه سنقرکلیایی و از جنوب به کرمانشاه محدود می شود و دارای2 بخش مرکزی وموچش و 4 دهستان به نام های امیرآباد، بیلوار ، سورسور و ژواورود است که مشتمل بر 191 آبادی می باشد. کامیاران در موقعیت 54 وْ46 طول شرقی و 31 و ْ45عرض شمالی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته و ارتفاع آن از سطح دریا 1364 متر می باشد.
,وضعیت اقلیمی
, وضعیت اقلیمی,در تقسیمات اقلیمی بیوکلماتیک ایران که به روش گوسن انجام گرفته، منطقه کامیاران جز اقلیم سرد استپی است . مطابق روش آمبرژه در زمره اقلیم های نیمه مرطوب سرد قرار دارد. براساس رده بندی کوپن جز اقلیم مرطوب با تابستان های خیلی گرم و خشک و زمستان معتدل تقسیم بندی شده است. در تقسیمات اقلیمی که توسط دکترگنجی انجام پذیرفته، این منطقه در ناحیه سرد تقسیمات زمستانی و در ناحیه معتدل مرطوب تقسیمات تابستانی واقع شده است و سرانجام اینکه در پهنه بندی اقلیمی در ایران که توسط مهندس کسمائی تهیه گردیده، در اقلیم گروه 2 جای گرفته که در زمستان سرد و در تابستان گرم و خشک می باشد.
,توپوگرافی شهر کامیاران
, توپوگرافی شهر کامیاران,با توجه به پستی وبلندیهائی که درحومه شهرقراردارد، پیداست که ارتفاعات وتپه ها از سه طرف شهر کامیاران را دربرگرفته است. در قسمت شرقی شهر در آن سوی رودخانه کامیاران، تپه «گله چه رموو» باشیب تند ودرغرب دو تپه «حصیل قادر» و تپه «گه وره» که تقریبا دارای یک شیب مشابه بوده،به صورت دره ای به طرف شهر ادامه می یابند. بقیه سطح شهر درسمت غرب شیب ملایمی ازدامنه تپه های غربی، شهر را درنوردیده و با شیب بیشتری به سمت جنوب در طرف رودخانه ادامه می یابد. همچنین به موازات رودخانه ازشمال به جنوب شیب دیگری با درجه بیشتری نسبت به شیب سمت غرب امتداد دارد.به طورکلی به جز بخشی ازشمال شهر، شیب اراضی شهر کامیاران بسیار ملایم و برای گسترش شهر مناسب است، به طوری که قسمت وسیعی ازسطوح شهرشیب تا 5 درصد را داراست.
,چگونگی توسعه و روند رشد شهرکامیاران
, چگونگی توسعه و روند رشد شهرکامیاران,پایه های شهرنشینی کامیاران در محله قدیمی شهر فعلی کامیاران به نام «کامیارانه کونه» به صورت مجموعه ای مسکونی در زمین های زراعی حاشیه رودخانه «خره بلان» شکل گرفته و ساکنینش با اقتصادی پایه تولید کشاورزی، دامپروری امرار معا ش می نمودند. با توجه به بررسی های صورت گرفته و وجود یک بافت متراکم و فرسوده در مرکز شهر کامیاران به نظر می رسد این هسته به عنوان یک روستای کوچ نشین های اسکان یافته در زمان رضاخان تثبیت گردیده ونام محله «ناو آوایی» که امروزه نیز بدان اطلاق می شود تأییدی بر وجود هسته اولیه کامیاران در این محل می باشد. ساختمان های این محدوده که عمدتاً از خشت و گل و پوشش تیرچوبی می باشند نیز تا حدودی بر این امر صحه می گذارد. گسترش تدریجی کامیاران به صورت آرام و در اطراف هسته اولیه تا سال 1340 ادامه می یابد. در حدود سال های 1342 با ساماندهی جاده کرمانشاه – کامیاران- سنندج، عبور و مرور در این مسیر افزایش می یابد و به تبع تحولات سال های 41 تا 46 و قانون اصلاحات ارضی که دگرگونی وسیعی را در زندگی اقتصادی کشاورزان و دامداران ایجاد نمود، بسیاری از خوش نشین های روستاها به مراکز عمده تر جمعیتی سرازیر شده و در بخش خدمات و ساختمان شروع به فعالیت می نمایند و بدین قرار است که کامیاران نیز از گسترش سریع تری برخوردار می گردد؛ به طوریکه تا سال 1347 محدوده کامیاران تا دو برابر بافت قبلی گسترش می یابد. در سال 1355 براساس سرشماری صورت گرفته جمعیت کامیاران به 5941 نفر می رسد و از طرف وزارت کشور به عنوان شهر کامیاران شناخته می شود. نکته قابل توجه آن است که براساس اطلاعات دریافت شده در این سرشماری به نسبت سال 1350 تنها 1698 نفر ساکن مربوط به خود کامیاران بوده و بقیه ناشی از مهاجرت از روستاهای اطراف می باشند؛ این روند مهاجرت از روستاهای اطراف به شهر به طور روزافزون ادامه یافته و باعث گسترش شهر به سمت غرب آن با توجه به مسطح بودن و ارزان تر بودن زمین های این بخش می گردد. در سال 1358 که مسیر همدان- قروه- سنندج به بهره برداری می رسد قسمت وسیعی از نقش ارتباطی جاده کرمانشاه به سنندج تضعیف می شود؛ در نتیجه بسیاری از خدمات سرراه جاده ها از رونق می افتد و از اهمیت کامیاران تا حدود زیادی کاسته می شود. در فاصله سال های 58 تا 68 مهاجرت روستائیان به کامیاران به دلیل مسائل مربوط به جنگ عراق علیه ایران بطور روزافزون ادامه می یابد که تأثیر آن در توسعه شهر و به خصوص در بخش غربی و شرق رودخانه به شکل حاشیه نشینی قابل رؤیت است.
,روند گسترش شهر
, روند گسترش شهر,شهر کامیاران که به صورت یک روستا با معیشت کشاورزی و دامپروری بوده است در سال های 1300 به بعد به تدریج دستخوش تغییر می گردد. با مطالعه بافت قسمت قدیمی شهرکامیاران چنین به نظر می رسد که در دل مجموعه مسکونی یک فضای باز مشترک به عنوان مکانی جهت گردهمایی و داد و ستد روزانه بر کنار مسیر عبوری آن زمان که امروزه بر خیابان سعید آزادی و محله آموزش وپرورش قدیم انطباق می یابد وجود داشته است؛ سپس در اطراف معابر منشعب از این مراکز توسعه مسکونی شکل می گیرد و در مرحله بعد با افزایش یک معبر دیگر محدوده کامیاران در امتداد آن گسترش می یابد. در ادامه این روند مسجد امام(ره) در کنار هسته اصلی بوجود می آید و کامیاران به عنوان مرکز بخش کامیاران انتخاب می گردد و به تبع آن مراکز خدماتی در آن استقرار می یابد که باعث تردد بیشتر مردم روستاهای دیگر و جذب جمعیت بیشتر می شود. با شروع به کار راه کرمانشاه به سنندج که از کامیاران عبور می کند، توسعه شهر کامیاران روند پرشتاب تری به خود می گیرد و خدمات وابسته به ساکنین شهر و برطرف کننده نیازهای عمومی آنان در کامیاران شکل می گیرد. محدوده کامیاران در این مرحله از تمام جهات توسعه پیدا می کند و محدوده شهر از شمال تا مدرسه تعریف (اداره مخابرات فعلی) از جنوب تا ساختمان بخشداری (سپاه پاسداران فعلی) و از غرب به اداره برق و جاده عبوری از کنار آن(خیابان امام خمینی) و از شرق تا مسجد امام(ره) توسعه می یابد. در این دوره تا سال 1345 جمعیت کامیاران با یک روند منطقی و آرام رشد می یابد و در سرشماری صورت گرفته در این سال به1301 نفر می رسد. به دنبال تصویب قانون اصلاحات ارضی در این سال ها، خوش نشین ها و دهقانان بدون زمین امکان کار کشاورزی را از دست داده و به مراکز جمعیتی بزرگتر و به تبع آن کامیاران مهاجرت می کنند. محل استقرار این افراد در کامیاران در تپه «پیرمحمد» می باشد که به علت مرغوبیت کمتر زمین و بالنتیجه قیمت نازل تر زمین، باعث شکل گیری بافت جدید به نام محله پیرمحمد می شود. این جریان در فاصله سال های 54 می باشد و بدلیل آنکه این اراضی عمدتاً توسط ساکنین جدید اشغال شده و به صورت بدون برنامه احداث می گردد هیچ گونه خدماتی برای آنان پیش بینی نمی گردد. افزایش جمعیت شهر و اسکان جمعیت در حاشیه غربی جاده عبوری (خیابان امام خمینی) محله مسجد جامع هسته اولیه خود را پیدا می کند و گسترش آن یکی از پرجمعیت ترین مناطق شهر را رقم می زند. شکل گیری این محله با توجه به مجموعه شرایط آن زمان دگرگونی زیادی در ایجاد تجهیزات و تأسیسات شهری باعث می شود؛ چرا که در محله جدید با توجه به وضعیت استقرار آن اهالی شهر و دولت و سرمایه گذاری های عمده ای را به عمل آورند و خدماتی از قبیل مسجد جامع، حمام، مدرسه، مراکز درمانی، بهداشتی، خدمات تجاری و خدمات در آن پیش بینی می گردد. بخش دیگری از گسترش شهر بعد از تپه پیرمحمد به سمت محله «چال خراط ها» ادامه یافت. هرچند وجود منابع طبیعی از قبیل رودخانه خره بلان زمین های قابل ساخت این مکان را محدود می کرد، ولی از آنجا که در گذشته تعداد واحد خدماتی در امتداد جاده عبوری وجود داشت ساخت و سازهای جدید نیز به تبع آن در این مسیر امتداد یافت .
,گسترش شهر در محدوده غربی
, گسترش شهر در محدوده غربی,شهرنشین های قبلی نیز در امتداد محله مسجد جامع زمین های بین دو جاده مریوان و روانسر که امروزه بر خیابان های صلاح الدین ایوبی و دکتر بهشتی منطبق است را به امر ایجاد مسکن اختصاص می دادند. پس از این مقطع گسترش شهر بیشتر در سمت غرب تپه پیرمحمد و محدوده بین دو جاده مذکور ادامه یافت. عدم امکان آبرسانی در فواصل دورتر از تپه پیرمحمد و نظر مسئولین وقت، دایر بر اختصاص زمین های شرق رودخانه خره بلان به شهرک صنعتی از عمده ترین دلایل عدم گسترش شهر در شرق رودخانه بوده است. آنچه در شرق رودخانه ساخته شده است یا با مجوز احداث قالی بافی در آن سال ها احداث گردیده است و یا آنکه پس از انقلاب بدون مجوز از طرف مهاجرین جدید ایجاد گردیده است. بدین ترتیب کلیه زمین های قابل ساخت بین دو مسیر مریوان و روانسر تا محدوده مسیر سیلاب ها مورد استفاده قرار گرفت و بجر برخی مراکز تجاری و یک مرکز بهداشتی و یک واحد آموزشی تأسیسات و تجهیزات دیگری در آن سال ها به وجود نیامد.
,کاهش نقش مسیرمبادلاتی کامیاران
, کاهش نقش مسیرمبادلاتی کامیاران,با ایجاد راه اصلی همدان به سنندج در سال 1360 نقش کامیاران به عنوان یک شهر کناره جاده ایی کاهش یافت و در جهت تبدیل اشتغال اهالی به مشاغل غیروابسته به مسیرارتباطی، سرمایه گذاری های زیادی از طرف دولت و بخش خصوصی در شهر صورت گرفت. این خدمات که در سطح شهر ایجاد گردید توانست از وابستگی اقتصادی شهر به مسافرین عبوری تا حدود زیادی بکاهد، ولی موانعی چون بی هویتی زیربناهای اقتصادی و اضمحلال کشاورزی و دامداری، استقرار اکثر خدمات در حاشیه خیابان های عبوری و رشد سریع و بدون برنامه شهر از شکل گیری کامل شهر و توزیع متوازن خدمات در شهر جلوگیری نمود.
,ساماندهی شهر با طرح هادی اولیه
, ساماندهی شهر با طرح هادی اولیه,در سال 1364 طرح هادی اولیه شهر کامیاران تهیه گردید که عملاً به دلیل اجرا نشدن معابر طرح می توان گفت ساخت و سازهای انجام گرفته در برخی مناطق باز هم براساس مالکیت خصوصی اراضی و نظرات ساکنین شکل گرفت و بخش کمی از طرح هادی به مرحله اجرا درآمد. گسترش شهر در این مقطع تا سال 1370 در بخش غربی جاده عبوری و در قالب ایجاد شهرک الهیه در شمال جاده شیروانه صورت می گیرد و با پایان جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و ارائه خدمات روستایی در مناطق مختلف بخش کامیاران از رشد روزافزون مهاجرت به کامیاران کاسته شد و این امکان فراهم گردید که برنامه ریزهایی برای توسعه شهر اقدام شود؛ ازآن تاریخ تاکنون شهر کامیاران فراز و نشیب های فراوانی را از لحاظ توسعه شهری طی کرده و شهرک های اقماری فراوانی در اطراف شهر پدید آمده است و به صورت شهری گسترده و با جمعیت دهها هزار نفری درآمده است.
,انتهای پیام/ف
,,
ارسال دیدگاه