به خاطر یک مشت دلار؛
دلارهای نفتی این بار بلای جان آمریکاییها شده است
چه عواملی موجب شده تا تهدید عربستان مبنی بر خارج کردن 750 میلیارد دلار از بانکهای آمریکا، این کشور را با چالش مواجه کند؟[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از آناج، این روزها در رسانههای آمریکایی ادعا میشود که در تحقیقی که در سال ۲۰۰۲ در کنگره آمریکا انجام شده است "مدارکی" وجود دارد مبنی بر این که برخی از "مقامات سعودی که در سال ۲۰۰۱ ساکن ایالات متحده بودند" در توطئه حمله به برجهای دوقلوی منهتن دست داشتند. روزنامه نیویورک تایمز نیز در گزارشی مینویسد که عربستان سعودی، دولت و کنگره آمریکا را تهدید کرده است در صورت قید شدن نام این کشور در ارتباط با واقعه ۱۱ سپتامبر در دادگاههای آمریکا، عربستان صدها میلیارد دلار دارایی خود در ایالات متحده را خواهد فروخت.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, آناج,آن طور که این روزنامه میگوید، در صورت تصویب این لایحه در کنگره، دادگاههای آمریکا میتوانند حکومت سعودی را به واسطه نقشش در واقعه ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به پای میز محاکمه بکشانند.
,عربستان سعودی در مقابل تصویب این لایحه تهدیدی توسط "عادل الجبیر" وزیر خارجه سعودیها به دولت اوباما ابلاغ کرد که داراییهای خود در خاک آمریکا معادل ۷۵۰ میلیارد دلار را به فروش خواهد رساند؛ بعد از تهدید 750 میلیارد دلاری سعودیها، اوباما اعلام کرد که این مصوبه احتمالی کنگره را وتو خواهد کرد.
,در هر حال فارغ از این که چنین تهدید از سوی عربستان میتواند واقعی باشد و یا نه و این چنین اقدامی چه ضربهای بر اقتصاد عربستان وارد خواهد کرد؛ این سوال در ذهن تداعی میشود که چرا دلار توانسته به عنوان یک ارز بین المللی مطرح شود و چرا امروز میتواند به عنوان تهدیدی در برابر خود آمریکا به عنوان خواستگاه دلار باشد؟
,,
چگونگی آغاز امپراطوری دلار
,در پیمان نامه آتلانتیک “چرچیل" و “روزولت” رئیس جمهور انگلیس و آمریکا به عنوان دو عضو مهم متفقین، برداشتن موانع پیش روی گسترش تجارت جهانی یکی از بندهای مهم بود. قدرت های استعمارگری یعنی آمریکا و انگلیس معتقد بودند جهانی سازی نقشی تعیین کننده ترین جنبه آن، آزاد سازی مالی است، مهم ترین راه رسیدن به صلح و پیشرفت میباشد.
,متفقین در همان سالها طی کنفرانسی با تأسیس "بانک جهانی" و "صندوق بین المللی پول" یعنی زیر ساختهای پیشنهادی آمریکا و انگلیس برای تسهیل و تسریع در روال بازسازی پس از جنگ موافقت کردند. در این کنفرانس همگی پذیرفتند که گسترش تجارت آزاد بین کشورها تنها با تعریف یک سیستم تبادل ارزی قابل اعتماد امکان پذیر است.
,به خاطر سردمداری آمریکا بین متفقین، دلار آمریکا به عنوان ارز مرجع پذیرفته شد و برای تضمین ثابت ماندن ارزش دلار و جلوگیری از ایجاد بدون پشتوانه دلار توسط آمریکا، بنا به رسم اقتصادی استاندارد طلا که در آن زمان رایج بود، آمریکا تعهد داد هر ۳۵ دلار را با یک اونس طلا معاوضه کند.
,
خوش خدمتی بزرگ سعودی ها در راه تثبیت ارز بین المللی
,
نفت یکی از استراتژیک ترین کالاهای تجاری آن زمان و آینده محسوب میشد و اگر آمریکا میتوانست خرید و فروش آن را به دلار تضمین کند، امپراطوری دلار تحقق مییافت. در سال ۱۹۴۵ یعنی یک سال پس از پذیرش دلار به عنوان ارز رایج بین المللی، در ملاقات میان ابن سعود پادشاه عربستان با فرانکلین روزولت رئیس جمهور وقت آمریکا، پادشاه عربستان تعهد نمود که بنا به توافق صورت گرفته بین متفقین، عربستان بهای نفت را به دلار آمریکا تعیین نموده و به فروش برساند و بدین وسیله در نظام تجارت آزادی که متفقین تعریف کردند بتواند به راحتی ما یحتاج خود را در ازای صادرات نفت با سیستم مالی جدید از بازارهای جهانی خریداری کند. به دنبال عربستان که عظیم ترین معادن نفتی را در اختیار داشت، دلار به عنوان ارز مرجع بین المللی برای فروش نفت یعنی مهم ترین کالایی که در قرن بیستم مورد توجه استعمارگران بود، توسط دیگر کشورها نیز رایج شد.
,طبق همین آیین نامه هر کدام از کشورها برای ورود به مبادلات تجاری بین المللی نیازمند دلار بودند و برای تامین آن نیز طلا به آمریکا تحویل داده و عوض آن را دلار مکی گرفتند.
,در سال ۱۹۶۷ با تکمیل بازسازی ژاپن و اروپای غربی، این کشورها به رقیبی برای آمریکا در اقتصاد جهانی تبدیل شدند به نحوی که تعدادی از کشورها از بانک مرکزی آمریکا خواستند تا بر اساس ضوابط نظام «برتون وودز» دلار آنها را به طلا تبدیل کند.
,این روند برای چند سال ادامه یافت و در سال ۱۹۷۱ با تقاضای بریتانیا به عنوان اصلی ترین رقیب استعمارگر آمریکا برای تبدیل ۳ میلیارد دلار از ذخیره ارزی خود به طلا به مرحله بحرانی رسید. در اثر این بحران در آگوست ۱۹۷۱ دولت نیکسون رابطه ثابت دلار با طلا را به حالت تعلیق درآورد و دلار را شناور کرد.
,در چنین شرایطی برخی ازکشورهای عضو اوپک برآن شدند تا نفت خود را به جای دلار بر پایه سبدی از ارزهای مختلف قیمت گذاری کنند تا از افت قدرت خرید درآمد حاصل از فروش نفت خود جلوگیری نمایند. این امر موجب کاهش تقاضا برای دلار و تضعیف بیشتر آن شد، به نحوی که در صورت ادامه، دلار را در یک بحران عمیق فرو می برد.
,باز هم تنها گزینه برای نجات دلار، خوش خدمتی آل سعود به امپراطوری آن بود. در سال ۱۹۷۴ دولت نیکسون با دولت عربستان سعودی وارد مذاکره شد تا این کشور را متقاعد سازد که به قیمت گذاری و فروش نفت به دلار ادامه دهد. همزمان قیمت نفت نزدیک به چهار برابر شد. برخی از نظریه پردازان مدعی اند که برای ایجاد و حفظ این شرایط دولت آمریکا با حکومت عربستان سعودی یک معاهده پنهانی منعقد کرده است که بر اساس آن حکومت عربستان سعودی موظف میباشد تا در ازای حمایت آمریکا از حکومت سعودی، با فروش نفت خود به دلار اوپک را وادار سازد که نفت را تنها به دلار قیمت گذاری کرده و بفروش برساند .
,آل سعود در این ماجرا توانستند حکومت خود بر سرزمین عربستان را به قیمت باز کردن دست استعمارگران در غارت منابع خاورمیانه تثبیت کند.
,چرخه دلار در اقتصاد آمریکا
,امروز هم البته آمریکا بخاطر وابستگی که به دلارهای نفتی پیدا کرده است همواره در صدد رضایت آل سعود حرکت می کند و نگرانیها در آمریکا وجود دارد که ممکن است روزی چین از عربستان سعودی بخواهد که تجارت طرفین به جای دلار با ارز چین "یوآن " انجام شود که میتواند یک سکته سنگین برای قلب اقتصاد آمریکا محسوب شود.
,در هر حال از سال ۱۹۸۵ به بعد با تثبیت دوباره موقعیت دلار در بازارهای جهانی، آمریکا نفت کشورها را از آن ها می خرید و به ازای آن کاغذی به نام دلار به آن ها تحویل می داد. اما این کشورهای نفت خیز با قسمت زیادی از این دلارها به جای خرید کالا از آمریکا، از دیگر کشورها خرید می کردند. آن کشورها نیز مجبور بودند قسمت عمده این دلارها را به جای خرید از آمریکا برای خرید نفت از کشورهای نفت خیز در صندوق های ذخیره ارزی خود نگاه دارند. از طرفی دیگر حجم عظیم درآمدهای نفتی در بسیاری از مواقع برای کشورهای کوچک ایجاد شده در زمان استعمار بسیار بیش از نیاز بوده و باعث می شد مقدار زیادی از این دلارها به جای این که صرف خرید از آمریکا شوند، در حساب های بانک های آمریکایی به صورت اوراق قرضه خریداری شده توسط شیوخ عربی نگه داری شوند. از طرف دیگر بنا به قواعد خیرخواهانه اقتصاد آزاد همیشه به این کشورها توصیه می شده است، به جای صرف غیر علمی و ساده لوحانه دلارهای نفتی خود برای اهدافی مانند از بین بردن فقر و کاهش فاصله طبقاتی، بنا به دستورات علم اقتصاد آنها را برای آینده در صندوق های ذخیره ارزی سرمایه گذاری کنند.
,بدین صورت هر چند در ظاهر آمریکا پول نفتی که از کشورهای اسلامی می خرید را به دلار پرداخت می کرد، اما ساختارها را به گونه ای سامان داده بود که حجم بسیار زیادی از این کاغذها هیچ گاه برای خرید به اقتصاد آمریکا باز نگردند. آمریکایی ها دلار بی پشتوانه و بی حساب و کتاب را به بازار جهانی تزریق می کنند، اما اگر کسی بخواهد بیش از 10 هزار دلار پول خود آمریکا را وارد آمریکا کند، در فرودگاه باید اظهار نامه ای تنظیم کند. این یعنی اینکه آمریکا از ورود پول خودش به کشور خودش جلوگیری می کند تا بتواند پول داخل آمریکا را کنترل کند.
,به نظر می رسد روند تحولات بین المللی و چرخه اقتصاد جهانی رفته رفته باعث شده تا همین دلارهایی که پرستیژ بزرگ مالی برای آمریکا به ارمغان آورده و به یک ابزار قدرت تبدیل شده است در مواردی نیز می تواند پاشنه آشیل آمریکا باشد و کشورهای صادر کننده نفت می توانند با تغییراتی در نظام فروش نفت خود و جایگزین کردن برخی ارزها در مبادلات نفتی، غول دلار را در آمریکا کوچک کنند که در بلند مدت قطعا می تواند باعث شود که از فشارهای آمریکا بر بازار جهانی بکاهد و این نیز به نفع کشورهای تولید کننده نفت می باشد.
,انتهای پیام/م
]
ارسال دیدگاه