اگر ما جای فقرا بودیم...؛

چرا «دیوار مهربانی» جواب نداد؟

چرا «دیوار مهربانی» جواب نداد؟
با تغییر ذائقه‌‌ها مدل انسان‌دوستی‌ها نیز عوض شده و از آدم‌هایی که «منِ» گمشده‌ی خود را در فضای مجازی دنبال می‌کنند نباید چیزی بهتر از «دیوار مهربانی» انتظار داشت.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از آناج، کمک و نوع‌دوستی، یکی از ویژگی‌های همیشگی ایرانیان بوده و این خصیصه با گرایشات مذهبی مردم، اهمیتی مضاعف یافته است. روایات زیادی در این‌باره وجود دارد که همگی دلالت بر جویا شدن از احوال و وضع معیشتی دوستان، خویشان و همسایگان دارند و حتی رسول خدا(ص) در این‌باره فرموده‌اند: «به من ایمان نیاورده است آن کس که شب سیر بخوابد و همسایه‌اش گرسنه باشد. به من ایمان نیاورده است آن کس که شب پوشیده بخوابد و همسایه‌اش برهنه باشد.»[1]

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, آناج,

از قدیم‌الایام رسم بر این بوده که خانواده‌های دارای بضاعت بیشتر، همواره به همسایگان، دوستان و اقوام بی‌بضاعت و مستمند خود در قالب‌های گوناگون کمک می‌کرده‌اند. گاهی برای‌شان لباس می‌خریدند، گاهی طعام و غذا می‌دادند، گاهی وجه نقدی را تقدیم‌شان می‌کردند و گاهی نیز به صورت حسنه، مبلغی را قرض می‌دادند تا بتوانند برای مصارفی نظیر خرید جهیزیه و ... اقدامی کرده باشند و آن خانواده‌ی نیازمند، هر موقع در توانش بود آن مبلغ را بدون سود و بهره، باز گرداند.

,

البته از این دست کمک‌ها هنوز هم ادامه دارد و بسیارند آنهایی که در خفی و پنهانی، به یاری مستمندان می‌شتابند.

,

با ورود شبکه‌های اجتماعی به زندگی مردم، تغییری در ذائقه‌ی جامعه نسبت به برخی گرایشات و موضوعات به وجود آمد که همه‌ی فاکتورهای اجتماعی را تحت‌الشعاع خود قرار داد. افراد در شبکه‌های اجتماعی، سعی در بروز آن بخش از حقیقت بُروزنیافته و دیده‌نشده‌ی خود دارند که تا به حال در هیچ مکان و محفلی آشکار نشدند و از آنجا که شبکه‌های اجتماعی، این بستر را برای‌شان فراهم کرد، آنها تصمیم گرفتند این بخش از «هویت نادیده‌»ی خود را در لابه‌لای گروه‌ها و شبکه‌های اجتماعی به منصه‌ی ظهور برسانند.

,

با گستردگی و شتابی که شبکه‌های اجتماعی دارند و امکان دسترسی آسان افراد به آنها، بخش قابل توجهی از جامعه درگیر بحرانی شده است که می‌خواهد همه‌ی کارهای روزمره‌اش جز خوردن و خوابیدن را از این راه به انجام برساند.

,

بیشتر افراد فعال در شبکه‌های اجتماعی، قصد دارند تا خود را آدم‌های خوبی جلوه دهند، آدم‌هایی که خیلی مهربان، خوش‌صحبت و نجیب‌اند، علاقه‌ای به مطالب و حرف‌های تنش‌برانگیز ندارند، شاعرانه و رمانتیک سخن می‌گویند، همیشه التماس دعای خیر دارند، خیلی انتقادپذیرند و خلاصه آن‌چنان شیک و مجلسی رفتار می‌کنند که گویا بذل و کرامت و انسان‌دوستی در تمام وجودشان نهادینه شده است.

,

اما وقتی وارد جامعه می‌شویم و خیابان‌ها، مغازه‌ها، رفت‌وآمدها و همه‌ی مناظر اجتماعی را مورد بررسی قرار می‌دهیم، تفاوتی عجیب بین آدم‌های کف جامعه با آدم‌های تلگرامی و... دیده می‌شود که اصلا بویی از آن صحبت‌های رمانتیک و شاعرانه نبرده‌اند...!

,

شبکه‌های اجتماعی توانستند بخشی از ذائقه‌ی مخاطبان خود را دستخوش تغییر قرار دهند؛ مثلا حاضر شدند به دلیل نفرتی که از جنگ و خون‌ریزی دارند، مسائلی نظیر «مبارزه با حیوان‌آزاری»، «کودکان کار» و «جمع‌آوری زباله در کوه‌پایه‌ها» را به «مبارزه با ظلم و بی‌عدالتی» ترجیح دهند. موضوعاتی مانند «عمل به واجبات دینی» را با کلیشه‌هایی هم‌چون «دلت باید پاک باشد» جای‌گزین نمایند. آنها توانستند ارسال استیکرها و نوشته‌های شکیل، بامزه و خواندنی را به جای «صله رحم» به کار گیرند و سعی کردند بسیاری از رفتارهای شیرین و طنازی که همگی معادل یک رفتار عینی و حقیقی در نظر گرفته شده‌اند را در قالب محدود شبکه‌های مجازی بازتعریف کنند.

,

به‌یقین، با تغییر ذائقه‌ها، جنس دوستی‌ها، محبت‌ها و انسان‌دوستی‌ها نیز عوض شده و از چنین انسان‌هایی که «منِ» گمشده‌ی خود را در فضای مجازی دنبال کرده و محبت را فقط در حرف‌های خوب و قشنگ خلاصه کرده‌اند، نباید چیزی بهتر از «دیوار مهربانی» انتظار داشت.

,

البته «دیوار مهربانی» رفتار نسبتا خوبی بود و به اندازه‌ی خود تحسین‌برانگیز است. اما اینکه عده‌ای «لباس‌های دست دوم و غیر قابل استفاده»ی خود را بر روی دیواری در مکان پر رفت و آمد شهر بیاویزند و بعد انتظار داشته باشند تا نیازمندان با خجالت و شرمندگی آن لباس‌های به تن رفته را بردارند، جای بحث دارد.

,

امام صادق(ع) در این‌باره به عمّار ساباطی می‌فرمایند: «ای عمار! قسم به خدا، صدقه‌ی پنهانی بهتر است از صدقه‌ی آشکار و نیز به خدا قسم، عبادت پنهانی، بهتر است از عبادت آشکار.»[2]

,

هم‌چنین خداوند متعال در کلام روح‌بخش خود در این زمینه می‌فرمایند: «یا ایها الذین آمنوا انفقوا من طیبات ما کسبتم و مما اخرجنا لکم من الارض و لا تیمموا الخبیث منه تنفقون و لستم باخذیه الا ان تغضموا فیه، و اعلموا ان الله غنی حمید» یعنی: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید؛ از بهترینِ آنچه به‌دست آورده‌اید و از آنچه از زمین برای‌تان برآورده‌ایم انفاق کنید و چیزهای پست را که خودتان جز با چشم‌پوشی نمی‌پذیرید، برای انفاق منظور نکنید و بدانید که خدا بی‌نیاز ستوده است.»[3]

,

باید گفت که انسان به هنگام  کمک رسانی به فقیر، باید کلاه خود را قاضی نموده و به وجدان خود مراجعه نماید که آنچه به فقیر می دهد، آیا به گونه‌ای هست که اگر خود به جای فقیر بود آن را می‌پذیرفت؟! از گرفتن این مال خوشحال و خرسند می‌شد یا غمگین و ناراحت و دل‌شکسته؟! به عبارت دیگر اگر چنین افرادی جای نیازمندان قرار بگیرند، حاضرند از روی دیوار مهربانی شهرشان لباسی بردارند یا آنکه صورتِ سرخ‌شده با سیلی را به شرم برداشتن لباس در انظار عمومی ترجیح خواهند داد...؟

,

1. مستدرک الوسائل و مستنبط المسایل؛ ج8، ص429، ح9897
2. «یا عمار الصدقه و الله فی السر افضل من الصدقه فی العلانیه و کذلک و الله العباده فی السر افضل منها فی العلانیه.» کافی، ج4، ص8
3. سوره بقره، آیه 267

,
,
,

انتهای پیام/م

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه