اردکان از دیدگاه تلگرافچی فرنگی
در سال 1879 میلادی هیأتی برای نصب تلگراف به ایران آمده و یکی از اعضای آن هیئت در طول ماموریت کتابی تحت عنوان «سیاحت نامه تلگرافچی فرنگی» به رشته ی تحریر درآورده که نسخهای از آن به شماره 700 در محل کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی موجود است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از اردکان گویا، در سال 1879 میلادی هیأتی برای نصب تلگراف به ایران آمده و یکی از اعضای آن هیئت در طول ماموریت کتابی تحت عنوان" سیاحت نامه تلگرافچی فرنگی" به رشته ی تحریر درآورده که نسخهای از آن به شماره 700 در کتابخانه مجلس شورای اسلامی موجود است؛ در آن سیاحت نامه راجع به اردکان و آبادیهای آن مطالبی مفید آمده است که عیناً نقل میگردد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, اردکان گویا,منزل ششم
,
از نائین الی نه گنبد پنج فرسخ است. همه جا راه صاف و خوب است، اما بیآب است. نه گنبد منزلگاه بدی است. آب شور دارد و آبادی ندارد. یعنی چند نفر تفنگچی در قلعه از جهت حراست راه منزل دارند و بس، و این تفنگچیان از قدیم در اینجا بوده و هستند. قوافل و معابرین که زمان سابق از دست بلوچ و بختیاری به تنگ [آمده] و متفری بودند حال سی و دو سال است که از یُمن توجه و مهابت بندگان اعلیحضرت قدر قدرت شاهنشاهی روحی و روح العالمین فداه بلوچ به آنجا نیامده و اگر گاه وقتی هم بختیاریها در سرقت بدبختی کرده به سزای خود بحمدالله رسیدهاند.
نامده چون شاه ایران دادخواه و دادگر تا ابد ظلش بود خورشید و مه را جلوه گر
کاروانسرای نه گنبد از بنای تاجر یزدی است. سه اطاق بیشتر ندارد.
,
,
منزل هفتم
,
نه گنبد الی اقدا هفت فرسخ است. همه جا راه بسیار خوب است. ولی آب خوردن ندارد. در بین راه جائیست که مشهور است به حسینآباد و از بنای حسین خان آجودان مخصوص محمد شاه مرحوم خلدالله الجنة بوده. در سال گذشته محمد خان والی حاکم یزد در آنجا آب انبار بزرگی ساخته و در آن زمان معزول شده. آب انبار ناتمام مانده و حالا تقریباً صد تومان مخارج لازم دارد که آب از کوه به آنجا برسد و خلقی از آن مشروب دعاگو باشند. آب انبار به قدری بزرگ است که کفایت آب دو سالة تمام قوافل و معابرین را میکند. حیف است که ناتمام بماند. اقدا قصبة کوچکی است. تخمیناً سیصد خانوار دارد. اقلاً یکصد خانوار آنها اولاد پیغمبرند. در جلو قلعة اقدا" مورد "بسیار دارد و چند دانه نخل کوچک که از برای جاروب به کار میخورد. کاروانسرای اقدا از بنای ابوالقاسم تاجر رشتی است و در سنة 1262 تمام شده است. اقدا در تابستان بسیار گرم است. پشه زیادی هم دارد. بعضی مردم اسم این قصبه را «اغدا» مینویسند ولی« اقدا» صحیح است و حکایت هم هست که در زمان هلاکوخان ، نصیرالدین طوسی با سوار مغول به اینجا آمده مردم را جمع کرده و نقشة قلعه را کشید و قلعة« اقدا» را ساخته و خود نصیرالدین طوسی و چند نفر از آدم او در اینجا چهل دختر عقد کردهاند و به جهت وجه تسمیة عقد چهل دختر مسمی به« اقدا» شده ولی بیاصل است: زیرا که عین عین الفعل عقد را از چه جهت محذوف و همزه را به چه ملاحظه نقل مکانی و در جای او ثابت کردهاند.
با الف گر عقد چهل دختر به اقدا کرده اند حاش لله عاقدان آن عقد بیجا کردهاند.
,
منزل هشتم
از« اقد» الی «اردکان» شش فرسخ است. یک فرسخ آن طرف« اقدا » راه دو تا میشود. به دست راست شاه جادة یزد است. به دست چپ جادة« اردکان» است. کوه بزرگ همیشه به دست راست واقع است. به دست چپ هم کوه کوچکی است و اسامی مختلف دارند و در پای این کوهها کویر است. از چندین پارچه ده گذشته وارد« اردکان» شدیم. جمعیت اردکان تخمیناً نه هزار نفر است. قصبة معمور خوبی است. بازار و دکان مختصری دارد. خالی از اسباب کسب نیست و خانههای آنجا بادگیردار است. زیرا در تابستان به نهایت گرم میشود. تا بحال «فرنگی» در« اردکان» نیامده بود و جمیع مردم شهر به کاروانسرا از جهت تماشا میآمدند. تا آخر شب هم بودند. مرد و زن و بچه همه آمدند. جانور غریبی که «فرنگی » میدانستند از هر سمت ملاحظه کردند. نزدیک غروب چند نفر از اکابر« اردکان» به رسم دیدن آمدند. تعریف کردند که تاکنون دولت ایران از اهل اردکان و یزد سرباز قبول نکردهاند و نگرفتهاند، چرا که مردمان کم جرأتی میباشند.
,
,
منزل نهم
از اردکان الی میبد دو فرسخ است. از اردکان به یزد راهی دارد که از میبد نمیگذرد. ولی جلگة اردکان پر از ریگ و همه روزه متحرک است و از آن جهت کشیدن سیم تلگراف در آنجا امکان نداشت. دو مرتبه به اصل شاه جادة یزد برگشتیم. دهات دور اردکان و میبد بسیار معتبر است و عجب این است که مردم بتوانند با این همه ریگ در آنجا زراعت کنند. میبد قصبة قدیم است. در اوایل سلطنت مغول شهری بوده است و در سنة 713 امیر مظفر که اول مظفریان بوده است و در آنجا مدرسه بنا کرده که حال مدفن اوست. و از عمارت قدیم مظفریان چیزی حالا در میبد موجود نیست. در بیرون قصبه بقعهای واقع است که مردم قبر سلطان رشید میدانند. نقاشی و کاشیکاری و آجری بسیار خوبی داشت. حالا همه جای آن خراب است .کاروانسرای میبد از بناهای شاه عباسی است و پهلوی آن چاپارخانه واقع است. مجتهد میبد را دیدیم. آدم با علم خوبی بود.
,
منبع:از کتاب «اردکان در کتب تاریخی» به تالیف حاج علی سپهری اردکانی
,انتهای پیام/ م
]
ارسال دیدگاه