"به نام خدایی که از شدت حضور ناپیداست"
کلمه انتخابات در زبان فارسی به معنای برگزیدن و دستچین کردن است که معادل انگلیسی آن، عبارت" Election" می باشد. در کاربرد رایج و عام، انتخابات به معنای روش و شیوه ای برای برگزیدن تعداد معینی از افراد، از میان شمار کثیری از کسانی که برای تصدی یک منصب یا مقام خود را نامزد کرده اند می باشد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ کلمه انتخابات در زبان فارسی به معنای برگزیدن و دستچین کردن است که معادل انگلیسی آن، عبارت" Election" می باشد. در کاربرد رایج و عام، انتخابات به معنای روش و شیوه ای برای برگزیدن تعداد معینی از افراد، از میان شمار کثیری از کسانی که برای تصدی یک منصب یا مقام خود را نامزد کرده اند می باشد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, ", Election, Election, ",در رابطه با نهاد انتخابات و اهمیت آن تعاریف گوناگونی ارائه شده است که در ادامه مهمترین و جامع ترین تعریف را برای آشنایی بیشتر و ورود به بحث به نحو مختصری شرح می دهیم:
,انتخابات سازوکاری است که چرخش نخبگان یا جا به جایی قدرت را به صورت آرام و دموکراتیک محقق می سازد. در این فرایند ایده ها و سیاست های جدیدی وارد عرصه می شود که ممکن است در تعارض جدی با افکار و برنامه های نخبگان گذشته باشد. انتخابات می تواند در فضای اجتماعی سیاسی جامعه دگرگونی چشمگیری ایجاد کند. زمانی که اکثریت جامعه از فضای موجود در کشور خسته شده اند با انتخاب نمایندگان جدید موجب دگرگونی فضا می شوند و به تبع تغییر در تصمیم گیران و سیاست های کشور، زمینه برای تغییر در مناسبات و جایگاه بین المللی کشور نیز فراهم می شود. این نوع اثرگذاری و تغییر در تاریخ جمهوری اسلامی ایران نیز چند بار تجربه شده که در انتخابات ریاست جمهوری بسیار ملموس تر بوده است.
,در رابطه با نهاد انتخابات و امنیت ملی کشورها اینکه، امروزه نهاد انتخابات مهمترین رکن ساختارهای مردم سالار به حساب می آید. گرچه این نهاد به تنهایی شرط لازم برقراری مردم سالاری نیست اما به هر حال بدون آن حداقل شرایط اولیه برای استقرار مردم سالاری تأمین نمی شود. انتخابات به عنوان شاخص مهم سنجش میزان مشارکت سیاسی و مهمترین معیار ارزیابی جایگاه و نقش آفرینی مردم در نظام سیاسی، امروزه در برگیرنده چرخش مسالمت آمیز قدرت، گسترش نظارت مردم، مشارکت لایه های مختلف اجتماعی و رشد نهاد های جامعه مدنی است و به عنوان عاملی در جهت تقویت اعتدال و مدارای سیاسی و کاهش خشونت می باشد. فرایند مذکور در اصل این فرصت را برای شهروندان مهیا می سازد که با تعیین و انتخاب نمایندگان مدنظر خود در سیاست های نظام تأثیر بگذارند و به صورت غیرمستقیم نظرهای خود را اجرایی می کنند.
,اما موضوع مهمی که در تحلیل های انتخاباتی باید مورد توجه قرار گیرد و از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است مفهوم سرمایه اجتماعی می باشد. توضیح اینکه امروزه با حاکم شدن گفتمان نرم بر محیط امنیتی نظام جهانی ماهیت مفاهیمی چون قدرت، تهدید، امنیت و نحوه ارتباط میان آنها در حال دگرگونی است به نحوی که میزان امنیت و قدرت، ماهیتی متفاوت و معطوف به مردم دارد و با توجه به این مورد است که مفهوم بسیار مهم و کلیدی سرمایه اجتماعی که نقش مهمی در تأمین امنیت ملی و مقابله با تهدیدات امنیتی دارد مطرح می شود.
,در یک تعریف کلی سرمایه اجتماعی عبارت است از: وجوه گوناگون سازمان اجتماعی نظیر اعتماد، هنجارها و شبکه ها که می تواند با تسهیل اقدامات هماهنگ، کارایی جامعه را بهبود بخشد. بنا بر این تعریف شبکه ها، هنجارها، اعتماد و مشارکت چهار مؤلفه اصلی سرمایه اجتماعی به شمار می روند.
,در رابطه با ارتباط سرمایه اجتماعی و نهاد انتخابات اینکه، سرمایه اجتماعی بر یک شبکه اجتماعی گسترده دلالت دارد که موجب حفظ نظام می شود، اما در مقابل انهدام وسقوط سرمایه اجتماعی خود به خود هزینه های اجتماعی زندگی را برای مردم و دولت افزایش داده و به طور غیر مستقیم زمینه افزایش یا کاهش رضایت شهروندان از دولت را فراهم می آورد. سرمایه اجتماعی با ترویج اعتماد و همبستگی متقابل شهروندان، ارزش های مشارکت مردمی را پرورش داده و زمینه بهره وری بیشتر سازمان ها را فراهم می آورد. البته باید توجه داشت که در صورت فقدان یکی از مؤلفه های سرمایه اجتماعی مانند اعتماد، هزینه ها و فشار ها بر دولت افزایش یافته و گروه ها و حتی حاکمیت را به امنیتی دیدن رفتار ها سوق می دهد. با این اوصاف می توان چنین برداشت کرد که سرمایه اجتماعی از جمله منابع قدرت نرم و از مهمترین مؤلفه های آن به شمار می رود و سرمایه اجتماعی از آن حیث که به روان سازی فرایند تولید قدرت از سوی منافع سنتی کمک می کند در خور توجه است.
,نکته بسیار مهمی که باید مدنظر داشت این است که امروزه یکی از دلایل آسیب پذیری داخلی کشورهای جهان سوم سطح پایین سرمایه اجتماعی در این سری کشور می باشد.
,اما در رابطه با نهاد انتخابات و امنیت نظام ها باید توجه داشت که جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک نمونه عینی در عصر حاضر توانست با گذار از دولت خودکامه پهلوی به نظم نوین سیاسی دست یابد که یکی از مؤلفه های نظم نوین سیاسی، برگزاری انتخابات و احترام به آراء مردم است. در واقع پس از پیروزی انقلاب اسلامی، انتخابات مهمترین مکانیزم مؤثر بر تحولات، پویش ها و فراگرد های سیاسی در سیاست داخلی و خارجی ایران بوده است. توضیح اینکه، انتخابات در جمهوری اسلامی در فرایندی بلندمدت، همواره یکی از مکانیزم های مشروعیت آفرینی و ثبات بخشی و تحکیم بنیان های اجتماعی و دموکراتیک نظام بوده است. با این حال گرچه در برخی زمان ها چالش های امنیتی و بی ثبات کننده ای برای نظام و جامعه به همراه داشته است اما در مجموع زمینه تقویت و تداوم هرچه بیشتر نظام را فراهم آورده است.
,موضوع مهمی که باید درنظر داشت این است که جمهوری اسلامی نظامی است که مبتنی بر مردم سالاری دینی می باشد و در این راستا مشارکت سیاسی مردم به منزله رأی به تحقق و برپایی حکومت است. اهمیت و وجوب حداکثری مردم تا بدان حد بوده است که امام خمینی و مقام معظم رهبری در بیاناتشان همواره اهمیت آنرا متذکر شده اند و در این راستا مشارکت مردم را هم حق و هم تکلیف برشمرده اند و از آن به عنوان ضامن حفظ اسلام، کشور، استقلال و آزادی ملت یاد کرده اند.
,مسئله دیگری که در بالا ذکر شد حکومت های مردم سالار و امنیت نظام در قالب انتخابات است. در این راستا مقام معظم رهبری معتقد است که مشارکت سیاسی مردم به منزله رأی به تحقق و برپایی حکومت است. به عبارت دیگر حکومت اسلامی که بدون رأی مردم دارای مشروعیت اسلامی است تنها در صورت مقبولیت آن از سوی مردم است که می تواند تحقق یابد. در جمهوری اسلامی علاوه بر اینکه مشارکت بالای افراد در انتخابات می تواند به ثبات و استحکام بیشتر نظام بیانجامد با این حال می تواند تأثیر بسزایی نیز در رسیدن به اهداف ملی و فراملی نظام داشته باشد.
,نکته قابل تأمل اینکه یکی از منابعی که براساس آن می توان نهاد انتخابات در جمهوری اسلامی را مورد بررسی قرار داد قانون اساسی است. قانون اساسی به عنوان میثاق ملی و هویتی نظام جمهوری اسلامی در اصول متعددی بر مشارکت مردمی و حق تعیین سرنوشت توسط مردم صحه گذاشته است و در همین راستا در اصول 114، 107، 100، 62، 59، 56، 7، 6، 3 به نقش و اهمیت انتخابات اشاره کرده است.
,فرجام سخن:
, فرجام سخن: ,با توجه به آنچه گذشت می توان چنین نتیجه گرفت که سرمایه اجتماعی به عنوان یکی از ارکان اصلی انتخابات در عصر حاضر، با تولید قدرت نرم و امنیت نرم نقش بسزایی در نهادینه سازی، رضایتمندی و تقویت ثبات سیاسی در جوامع گوناگون دارد، بدین گونه که سرمایه اجتماعی می تواند با افزایش یا کاهش انتظارات، در تلقی شهروندان از توانایی ارزش دولتمردان مؤثر باشد و چه بسا توانمندی پایین در کنار اعتماد مردم می تواند کارایی آنها را افزایش دهد و در نتیجه منتج به ثبات سیاسی شود.
,انتخابات به عنوان شاخص سنجش میزان مشارکت سیاسی، با داشتن کارکردهایی همچون تأثیر بر اعتمادیابی افراد در جامعه و افزایش ارتباطات سیاسی میان آنها و تأثیر بر تقویت یا تضعیف هنجارها می تواند مؤلفه های تشکیل دهنده سرمایه اجتماعی را دستخوش تغییر کند. بنابراین، این سخن به معنای افزایش قدرت و امنیت نرم جامعه و یا افزایش تهدید نرم جامعه است. اما در مقابل اگر از سوی مردم(سرمایه اجتماعی) نارضایتی هایی وجود داشته باشد موجبات تهدید نرم را فراهم می آورد. پس می توان چنین گفت که محصول ناکارامدی یا کژکارکردی سرمایه اجتماعی و مؤلفه های تشکیل دهنده آن این است که جامعه را به سمت بی ثباتی سیاسی رهنمون می سازد.
,اما در رابطه با جمهوری اسلامی باید گفت که انتخابات پس از گذار از نظم شاهی به جمهوری اسلامی گرچه در برخی مواقع، مسائل و چالش های امنیتی و تهدیدات سیاسی و اجتماعی گوناگونی را برای کشور به همراه داشته است اما در مجموع بنا بر ویژگی های ساختاری و تاریخی جامعه ایران، کارکردی ایجابی و امنیت ساز داشته است.
,انتهای پیام/ن
]
ارسال دیدگاه