گزارش ویژه از مناطق گردشگری و تفریحی آذربایجان شرقی/2

آذربایجان شرقی کجا برویم؟

آذربایجان شرقی کجا برویم؟
اینجا همان آذربایجانی است که سرمه چشم از غبارِ چشمِ مهمان می‌کند و اینک که بهار در راه است، زیباتر، آراسته‌تر و مشتاق‌تر از همیشه، دروازه‌های تاریخی‌اش را به روی مسافرانی گشوده که حضورشان مایه شادی و رضایتشان موجب دلگرمی است.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از آناج، اینجا آذربایجان، سر ایران است. اگر کسی در منطقه آذربایجان با قصد دیدن زیبایی ها سفر کند، حتما سفر خاطره انگیز و خوشی خواهد داشت، خصوصا مسافرانی که به دنبال جاهای بکر هستند.

دومین گزارش ویژه آناج از زیبایی های گردشگری و سیاحتی آذربایجان شرقی پیش روی مخاطبان قرار می گیرد.

, شبکه اطلاع رسانی دانا, آناج,
,
,
حمام کردشت
,

 
حمام کردشت یکی از زیباترین حمام‌های آذربایجان شرقی است که با معماری اصیل سنتی در میان باغی بزرگ در روستای کردشت از توابع جلفا و در کنار رود ارس قرار دارد.

این حمام یادگاری از دوران حضور عباس میرزا نایب‌السلطنه در آذربایجان است.

,
,
,
,
,
,
, , ,
,

این حمام دارای دو ورودی جداگانه است. ورودی جنوبی متعلق به عموم و ورودی شمالی مختص شاه عباس میرزا بوده که به وسیله تونلی مستقیماً به عمارت و اتاق شخصی وی متصل می‌شده است. آهک‌بُری‌های بسیار باشکوهی با نقوش اسلیمی به همراه ستون‌های سنگی مقرنس‌کاری شده و کفش‌کَن‌های سنگی حجاری شده، فضاهای داخلی حمام را زینت داده است.

نور داخل سربینه و گرم‌خانه به وسیله روزنه‌هایی که در نوک گنبد حمام قرار دارد تأمین می‌شده است و گویا بر روی آن‌ها سنگ‌های مرمر نازک و ظریفی نصب بوده که نور آفتاب از آن نفوذ کرده و داخل حمام را به صورت یکنواخت، روشن و در عین حال شستشوکنندگان را از نگاه نامحرمان حفظ می‌نمود.
 

,
,
,
,
حمام نوبر تبریز
,

 
حمام نوبر تبریز یکی از باشکوه‌ترین معماری‌های ایرانی بر جای مانده از اواسط دوران قاجار است که با مساحتی حدود 700 متر مربع، در محل تقاطع دو خیابان اصلی و معروف شهر تبریز (امام خمینی و تربیت) واقع شده است.

,
,
,
,
, , ,
,

این حمام حدود 140 سال پیش توسط معماری به نام بالاکاظم از اهالی قره‌ آغاج ساخته شد و با توسعه شهر تبریز و تخریب دروازه قدیمی، در مرکز شهر قرار گرفت. در نقشه شهر تبریز که پیش از سال 1243 هجری قمری تهیه شده، این حمام در نزدیکی دروازه نوبر مشخص شده و در نقشه دارالسلطنه تبریز که متعلق به سال 1297 هجری قمری می‌باشد، این بنا با نام «حمام وزیر» دیده می‌شود.

حمام قدیمی نوبر در سال 1378، از سوی سازمان میراث فرهنگی در فهرست آثار ملی به ثبت رسید و در قالب طرح پردیسان، با تغییر کاربری با همان الگوی قدیمی و بدون دخل و تصرف در فضاهای معماری، به سفره‌خانه و چایخانه سنتی تبدیل شد. در راستای بهره‌برداری بهینه از تمام فضاهای حمام، فضاهای سربینه و گرمخانه به سفره‌خانه، فضای پشت بام به چایخانه و اجرای مراسم پرده‌خوانی و نقالی اختصاص دارد.
 

,
,
,
,
خانه بهنام تبریز
,

 
خانه بهنام یا بهنام گنجه‌ای یا قدکی یکی از ساختمانهای تاریخی شهر تبریز است که در اواخر دوران زندیان و اوایل دوران قاجار، به عنوان یک خانه مسکونی ساخته شده است.

,
,
,
,
, , ,
,

در زمان پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار، این خانه نوسازی و با نقاشیهایی تزیین شد.این خانه شامل یک ساختمان اصلی، بعنوان ساختمان قشلاقی و یک ساختمان کوچک بعنوان ساختمان ییلاقی است.

,
,
,
, , ,
, , ,
,

مانند بسیاری از خانه‌های قدیمی ایرانی، این خانه دارای دو حیاط اندرونی و بیرونی است.در بازسازی اخیر این خانه، تاکنون چند نگارگری ایرانی فرسکو کشف گردیده است که هم اکنون در حال تعمیر شدن توسط متخصصان است.خانه بهنام بخشی از مدرسه معماری دانشگاه هنر اسلامی تبریز است.
 

,
,
خانه پروین اعتصامی
 
,
,

پروین اعتصامی در تاریخ 25 اسفند سال 1285 خورشیدی در خانه‌ای در محله ششگلان تبریز و در کوچه‌ای به همین نام، متولد شد و تا سن 6 سالگی که به همراه خانواده به تهران مهاجرت نمود، در این خانه پرورش یافت.

,
,
,
, , ,
,

پروین اعتصامی که در اصل نام وی «رخشنده» می‌باشد در خانواده‌ای فاضل و در دامان پدری دانشمند و مادری شاعر تربیت شد و به یُمن بهره‌مندی از فضای ادبی و شاعرانه‌ای که در خانه پدری وجود داشت و قریحه‌ای سرشار از ذوق ادبی و توانایی فراوانی که در این زمینه از آن برخوردار بود، به سرودن شعر روی آورد.

پدرش یوسف اعتصام‌الملک، به دلیل اشعار موزون و زیبایی که رخشنده در 8 سالگی سرود، تخلص «پروین» را برای او انتخاب کرد و به تدریج به همین نام شهرت یافت. وی در روز سوم فروردین ماه سال 1320 خورشیدی در بستر بیماری افتاد و پانزدهم همان ماه در سن 35 سالگی از دنیا رفت و در شهر قم در صحن مطهر حضرت معصومه (س)، به خاک سپرده شد.

خانه پروین اعتصامی مربوط به دوره پهلوی اول است و در تبریز، خیابان عباسی، جنب مسجد میرآقا، کوچه ساوجبلاغی، پلاک ۶ واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۸ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۶۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
 

,
,
,
,
,
,
,
خانه ختایی تبریز (خانه هنرمندان تبریز)

 
,
,
,
صدای پای اسبان، بوی باروت، فریاد مبارزه و آزادیخواهی فضای این خانه را پر کرده‌است. خشت خشت دیوارها، نقش و نگار درها و پنجره‌هایش، همه بوی مبارزه می‌دهد. این‌جا محله‌ی مشروطه‌خواهان است. محله‌ای که از «صدر» تا ذیل آن، عَلَم رشادت برافراشت و در برابر «ارتش» ظلم و جور و بیداد سلطنت‌طلبان و بیگانگان استوار ایستاد. این‌جا خانه‌ی استقامت و ایستادگی یکی از اهالی معتمد آذربایجان در برابر زورگویی است. کانون هدایت و مدیریت مبارزه، خانه‌ی رشادت، خانه‌ای در یکی از محلات تاریخی و مشهور تبریز. خیابان ارتش‌جنوبی، کوچه صدر، جنب خانه علی مسیو خانه ختایی‌ها !!
 
,
,
, , ,

ختائیان خانواده بازرگان و ثروتمندی بودند که در نزدیکی باغشمال در خانه‌ها و باغ‌های بزرگ تو در تو در کوچه صدر منزل داشتند. آن‌ها با محافظه‌کاری و درایت توانستند در تمام سال‌های جنگ و انقلاب آذربایجان، خود را در امان نگه دارند تا این که روس‌ها در روز اول محرم سال 1330 علی‌رغم آتش‌بس اعلام شده، به این خانه حمله برده و افرادی را که از ترس در زیرزمین خانه مخفی شده و قرآن به سر گرفته بودند را کشتند و خانه را غارت کردند.

این خانه توسط شهرداری خریداری شده و در 11 آبان 1389 با حضور شهردار تبریز و اعضای شورای شهر و اهالی فرهنگ و هنر به نام «خانه هنرمندان تبریز» افتتاح شد و به سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز واگذار گردید.
,
,
,
,
 
خانه لاله ای تبریز
,
,
 
خانه لاله‌ای‌ که دفتر پژوهش‌های تاریخی مرحوم یحیی ذکاء در آن افتتاح شده است، متعلق به دوره پهلوی اول می‌باشد که در خیابان ارتش جنوبی کوچه صدر قرار دارد.
,
,
, , ,

استاد یحیی ذکاء را می‌توان یکی از بنیانگذاران موزه در ایران نامید چرا که ایشان در برنامه‌ریزی و راه‌اندازی بسیاری از موزه‌ها در تهران و شهرستان‌ها در 40 سال اخیر نقش اصلی داشته‌اند بنابراین به پاس خدمات مرحوم یحیی ذکاء در زمینه تاریخ و ایرانشناسی به ویژه پژوهش‌های منطقه آذربایجان و تبریز از این خانه به عنوان «دفتر پژوهش‌های تاریخی یحیی ذکاء» بهره‌برداری شده است و با همکاری خانواده ایشان، آثار فرهنگی به جای مانده از استاد ذکاء جهت استفاده پژوهشگران به خانه لاله‌ای‌ها در تبریز انتقال داده شد.
 
خانه لاله‌ای مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در تبریز، خیابان تربیت جنوبی، کوچه صدری واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۰ آذر ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۹۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
,
,
,
,

خانه مشروطه
,
,
 
,
خانهٔ مشروطه در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز به نام راسته‌کوچه و در غرب بازار تبریز قرار گرفته‌است. این بنا به سبک معماری دورهٔ قاجار ساخته شده و ملک شخصی حاج مهدی کوزه‌کنانی بوده‌است. این بنا به شمارهٔ ۱۱۷۱ در سال ۱۳۵۴ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و در سال ۱۳۶۷ خورشیدی به تملک رسیده‌است.
 
بزرگان مشروطه پس از به توپ بسته شدن مجلس شورای ملی توسط محمدعلی شاه، در خانهٔ مشروطه جمع شده و به همفکری می‌پرداختند. همچنین این مکان محل تشکیل جلسه های انجمن تبریز و مرکز فرماندهی مجاهدان در طی محاصرهٔ ۱۱ ماههٔ تبریز و نیز مرکز تصمیم‌گیری برای پایین‌آوردن پرچم‌های تسلیم در برابر شاه قاجار بوده‌است.

از افراد مهمی که در این مکان به فعالیت و همفکری پرداخته‌اند می‌توان ستارخان،باقرخان،ثقةالاسلام تبریزی،حاجی میرزا آقا فرشی و بنیان‌گذار این مجموعه،حاج مهدی کوزه‌کنانی را نام برد. این بنا در حدود تاریخ ۱۲۴۷ هجری خورشیدی (۱۸۶۸ میلادی) توسط حاج ولی معمار تبریزی ساخته شده است.
 
«حاج ولی معمار» معمار تبریزی که ساکن روسیه بود، در سال ۱۲۴۷ خورشیدی و پس از بازگشت به ایران، بنای خانهٔ مشروطه را بنیان نهاد. این بنا با ۱۳۰۰ متر مربع مساحت، در دو طبقه ساخته شده‌است. از ویژگی‌های منحصر به فرد خانهٔ مشروطه می‌توان به پنجره‌های ارسی، درب‌های منب‌کاری‌شده، غلام‌گردش، کلاه‌فرهنگی و نورگیر اشاره کرد.

تمامی پنجره‌های بیرونی خانه ارسی‌های تمام قدی می باشند که با رنگ‌های سرخ و سبز و سفیدشان بازی نور و رنگ را از درون خانه دیدنی‌تر می کنند. مجسمه‌هایی از حسین خان باغبان، حاج علی دواچی، ثقة الاسلام تبریزی، حاج علی ختایی، هوارد، کربلایی علی موسیو، شیخ علی اصغر لیلاوایی، آخوند خراسانی، علی اکبر دهخدا و زینب پاشا (تنها زن در صفوف مشروطه خواهان) به همراه مهرهای مختلف گروه‌های انقلابی از اشیا تاریخی خانه مشروطه می باشند.
 
این مکان به سفارش حاج مهدی کوزه‌کنانی در سال ۱۲۴۷ تاسیس شد. این خانه دارای دو طبقه با بخش‌های اندرونی و بیرونی می‌باشد که با سبک مهماری دوران قاجاریه بنا شده‌اند. حاج مهدی تاجری در بازار تبریز بود. با اوجگیری نوای مشروطه‌خواهی در شهر تبریز، حاج مهدی به مشروطه‌خواهان پیوسته و یکی از اصلی‌ترین پشتیبانان مالی انقلاب مشروطه شد. او این خانه را برای تشکیل جلسه سران مشروطه و چاپ و پخش اعلامه‌های ضد حکومت قاجار در اختیار مشروطه‌خواهان گذاشت. این خانه پس از جنگ دوم جهانی و اشغال آذربایجان توسط ارتش سرخ شوروی، در سال‌های ۱۳۲۴ و ۱۳۲۵ مرکز اجلاس سران فرقه دمکرات آذربایجان گردید.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,

,
, , ,
 
,

موزهٔ مشروطه نیز پس از ایجاد تغییراتی در تالارها و اتاق‌های خانهٔ مشروطه و به نمایش درآوردن اسناد تاریخی مربوط به انقلاب مشروطه در سال ۱۳۷۵ خورشیدی تأسیس شده‌است. از مهم‌ترین آثار تاریخی این موزه می‌توان به سلاح کمری ستارخان، فرش مشروطه، وسایل شخصی سران مشروطه و دیگر مدارک مرتبط با انقلاب مشروطه اشاره کرد.
,
,


 
,
, , ,
,
دره سعید آباد آذربایجان شرقی
,

دره سعیدآباد یکی از مناطق ییلاقی استان آذربایجان شرقی است که در 2 کیلومتری جاده ترانزیتی تهران- تبریز قرار دارد و در تابستان‌ها مورد بهره‌برداری وسیع قرار می‌گیرد. این دره محل عبور رودخانه سیدآوا چای می‌باشد و پوشش گیاهی آن را کشتزارها و باغ‌های میوه تشکیل می‌دهند.
 
,
,
,
, , ,

,
, , ,

در دره سعیدآباد علاوه بر مناظر طبیعی، وجود آثار تاریخی به جذابیت این منطقه افزوده است که نمونه آن پل قدیمی سعیدآباد معروف به پل شیخ می‌باشد که مربوط به دوران صفویه بوده و از جمله پل‌های مهم مسیر اصلی تبریز- تهران می‌باشد اما متأسفانه به علت عدم نگهداری صحیح، پل مذکور دچار آسیب‌های جدی شده است. در این روستا کاروانسراهای متعددی از جمله کاروانسرای حاج آبابا و قدمگاه وجود دارند که در منطقه قدمگاه روستا قرار دارند و مسیر دسترسی به آن‌ها از طریق پل شیخ امکانپذیر است.

دریاچه سد ستارخان آذربایجان شرقی

دریاچه سد ستارخان در 15 ‪ کیلومتری جاده اهر- ورزقان قرار دارد و به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه آن و شرایط آب و هوایی دلپذیر، در فصول گرم سال پذیرای گردشگران فراوانی می‌باشد.



این سد اخیراً به زیستگاه پرندگان مهاجر تبدیل شده که در تابستان مرغابی، لک‌لک و مرغ ماهی‌خوار و در فصل زمستان انواع مختلف پرندگان آبزی، سیاحان بسیاری را به این منطقه می‌کشاند. همچنین امکان صید انواع ماهی در آب‌های این سد و فضای سبز اطراف آن موجب شده تا این محل به تفرجگاهی برای خانواده‌ها و جوانان تبدیل شود.

,
,
,
,
دریاچه سد ستارخان آذربایجان شرقی
,

دریاچه سد ستارخان در 15 ‪ کیلومتری جاده اهر- ورزقان قرار دارد و به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه آن و شرایط آب و هوایی دلپذیر، در فصول گرم سال پذیرای گردشگران فراوانی می‌باشد.

,



این سد اخیراً به زیستگاه پرندگان مهاجر تبدیل شده که در تابستان مرغابی، لک‌لک و مرغ ماهی‌خوار و در فصل زمستان انواع مختلف پرندگان آبزی، سیاحان بسیاری را به این منطقه می‌کشاند. همچنین امکان صید انواع ماهی در آب‌های این سد و فضای سبز اطراف آن موجب شده تا این محل به تفرجگاهی برای خانواده‌ها و جوانان تبدیل شود.

, , ,
,
,
رصدخانه مراغه
,
,

رصدخانهٔ مراغه رصدخانه‌ای بود که در دورهٔ هلاکوخان زیرنظر خواجه نصیرطوسی در شهر مراغه ساخته‌شد. این رصدخانه روی تپه‌ای در غرب مراغه قرار در نزدیکی دو روستا به نام‌های طالب‌خان و حاجی‌کرد داشته‌است که دریاچهٔ ارومیه را می‌توان از دوردست از آنجا دید.

امروزه تنها پی‌های بخش‌های مختلف و بخشی از سدس سنگی آن باقی‌ مانده‌ است.
 

,
,
,
,
, , ,


بنای رصدخانهٔ مراغه در سه‌شنبه ۴ جمادی‌الاول ۶۵۷ قمری (۱۶ اردیبهشت ۶۳۸) برابر با شب تولد زینب دختر علی بن ابی‌طالب آغاز شد. به سفارش خواجه نصیرالدین طوسی و به فرمان هولاکو -نوهٔ چنگیزخان مغول- آغاز شد.

هولاکو برای نگهداری این سازمان پژوهشی موقوفه‌های ویژه‌ای درنظر گرفت. کتابخانه‌ای شامل ۴۰۰ هزار جلد کتاب و ابزارهای اخترشناسی، از جمله ذات‌الربع دیواری به شعاع ۴۳۰ سانتی‌متر، حلقه‌دار (ذات‌الحلق)، حلقهٔ انقلابی، حلقهٔ اعتدالی و حلقهٔ سموت نیز فراهم شدند. در همین‌جا بود که زیج ایلخانی به‌سال ۶۷۰ هجری (۱۲۷۶ میلادی) فراهم شد.

رصدخانهٔ مراغه فقط مخصوص رصد ستارگان نبود و یک سازمان علمی گسترده بود که بیش‌تر شاخه‌های دانش درس داده می‌شد و مشهورترین دانشمندان آن عصر -از جمله قطب‌الدین شیرازی، کاشف علت اصلی تشکیل رنگین کمان- در آن‌جا جمع شده بودند. به‌علاوه چون در آن زمان ارتباط علمی چین و ایران به‌علت استیلادی مغولان بر هر دو سرزمین برقرار شده‌بود، دانشمندان چینی -از جمله فردی به‌نام فائو مون‌جی- در این مرکز فعالت داشتند. همچنین فیلسوف و فرهنگ‌نامه‌نویس مسیحی -ابن‌العبری- در رصدخانهٔ مراغه به درس‌دادن کتاب‌های اصول اقلیدوس و المجسطی بطلمیوس مشغول بود.

,
,
,
,
,
]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه