معرفی کتاب/ حق و باطل از دیدگاه قرآن

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا، به نقل از کافه حقوق، مفهوم حق و باطل چیست ؟ واقعیت کدام است ؟ معیار حق چیست؟ شاید این پرسش ها از جمله سوالاتی باشند که گاه در ذهن آنان که با ” حق ” و “حقوق “‌ سروکار دارند ، به وجود می آیند . شاید در برخی منابع “‌حق ” به ” آنچه هست ” تعبیر شده باشد و در برخی منابع به ” آنچه باید باشد ” . اما آیا معنای سومی نیز متصور است ؟

کتاب ”حق و باطل از دیدگاه قرآن ”، مشتمل بر چهار گفتار از شهید بهشتی است که سه گفتار نخست، حاصل گفت ‌و گوهایی است که ایشان در انجمن اسلامی پزشکان داشته‌‌اند . مطالب اثر به صورت پرسش و پاسخ مطرح شده است. در گفتار اول این کتاب، بحث با پرسش درباره معنا و مفهوم «حق و باطل» آغاز می‌شود. سپس، مفاهیم این واژه‌‌ها شرح و بسط داده شده و معنای سوم حق با توجه به آیات قرآن، مورد بحث قرار می‌گیرد. در این فصل، توجه خواننده به چند نکته جدید جلب می‌شود. خواننده با مطالعه این فصل در می‌یابد که حق در تمامی معانی، ناظر بر تمام جهان نیست بلکه حق در معنای ”آنچه باید باشد“‌ صرفا ناظر بر انسان است؛ چرا که فقط انسان دارای اختیار است تا بتوان باید و نبایدی را به او عرضه نمود که بتواند انتخاب کند.

نکته دیگری که در این گفتار بدان اشاره می‌شود، معنای سومی است که از حق ارائه می‌شود. شهید بهشتی  در پاسخ به سوالات و در ادامه نظرات حاضران ، به کمک آیات قرآن معنای جدیدی از حق را به مخاطب عرضه میکند که به نظر می رسد کم نظیر باشد.

در دومین گفتار ، شهید بهشتی پس از اشاره به برخی آیات قرآن در مورد حق بودن آفرینش ، به بررسی این مسئله می پردازند که اساسا منظور از حق بودن خلقت چیست و ذیل کدام یک از معانی حق بررسی می شود؟

از دیگر مسائلی که در این گفتار مورد توجه است ، بررسی  تفاوت جایگاه عمل انسان در اسلام و در مکتب هاى مادى و نقش نوع  نگرش به حق در این دو مکتب در پدید آوردن این تفاوت جایگاه است .

در نهایت نیز در فصل سوم ، مفهوم «اعتقاد به پیروزی حق بر باطل» مورد تحقیق قرار گرفته است.  در این گفتار به این مفهوم در کتب مقدس پیشینیان همچون تورات و انجیل و زبور اشاره شده و به نقش حق خواهى در فعالیتهاى اجتماعى اشاره میشود .

همینطور کتاب ، مشتمل بر گفتار چهارمی است با عنوان «تسلیم حق بودن» که از میان سلسله بحثهاى تفسیر قرآن مرحوم شهید آیه اللّه دکتر بهشتى برگزیده شد که بین سالهاى ۱۳۴۹ تا ۱۳۵۴ و در شامگاه یکشنبه هر هفته در جمعى که پوشش مبارزاتى “هیئت مکتب قرآن” را براى خود انتخاب کرده بود و به طور سیار در منزل افراد تشکیل مى شد ایراد شده است . این بخش ناظر است بر بحث هایی در باب اهمیت پذیرش حق ، آفات عدم تسلیم در برابر حق و …