به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از خبرنگار نیزوا، طرح «مهدیشهر، شهر بدون دخانیات» به عنوان پایلوت کشوری در حال اجرا است. طرحی که موفقیت آن در این شهر دور از انتظار نیست و چه بسا با اجرای این طرح در مهدیشهر، شهری عاری از دخانیات و در راستای آن کاهش آسیب های اجتماعی را داشته باشیم و در این حوزه سربلند در استان و کشور بدرخشیم.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نیزوا,این طرح که به همت موسسه "مطالعه و مبارزه با دخانیات" پیگیری و در حال انجام است، اعضای هیئت مدیره آن از شهروندان مهدیشهری هستند که در سطح کشور فعالیت داشته و حال حاضر گام بزرگی را برای خدمت به شهروندان در مهدیشهر برداشته اند.
,این موسسه که چندین سال است فعالیت می کند شاید برای بسیاری از مردم مهدیشهر ناشناخته باشد. به همین منظور برای آشنایی بیشتر با موسسه "مطالعه و مبارزه با دخانیات" و چگونگی اجرای طرح شهر بدون دخانیات در مهدیشهر با یکی از اعضای هیئت مدیره این موسسه و ستاد اجرایی طرح "مهدیشهر؛ شهر بدون دخانیات" به گفتگو نشستیم که ماحصل آن در ادامه می آید.
,ایده تاسیس موسسه مطالعه و مبارزه با دخانیات چگونه شکل گرفت؟
, ایده تاسیس موسسه مطالعه و مبارزه با دخانیات چگونه شکل گرفت؟,موسسه در سال 1384 تاسیس شد و در تهران به ثبت رسید. اصل این موسسه در مهدیشهر پایه ریزی شد و یک خیر نیک اندیش ذهنیت تشکیل این موسسه را پایه ریزی کرد. ایده تشکیل این موسسه هم بر این اساس بود که فردی معتاد شده بود و بحث شد که یک انحراف کوچک مثل سیگاربه دست گرفتن فرد امکان اینکه او را به آسیب های اجتماعی بزرگتری دچار کند زیاد است. این فرد خیر اندیش می خواست مبلغی را برای کمک به این فرد معتاد هزینه کند تا از این آسیب برگردد ولی تصمیم گرفته شد که این هزینه در جایی صرف شود که از ابتدا جلوی این آسیب گرفته شود و به جای یک نفر افراد زیادی را از گرفتار شدن به این آسیب اجتماعی بازداریم. بر همین اساس تشکیل موسسه در ذهن ما شکل گرفت و اقدام به تاسیس آن کردیم و خود این فرد خیر اندیش رئیس هیئت مدیره شدند. اولین اقدامی که برای موسسه کردیم تامین منبع درآمد این موسسه بود که دو دستگاه آپارتمان و دو باب مغازه داشتیم و تمام درآمد حاصل از اجاره آن را به موسسه اختصاص دادیم.
,موسسین چه کسانی هستند؟
, موسسین چه کسانی هستند؟,موسسین، فعالیت در این موسسه را یک صدقه جاری می دانند وبه همین دلیل از اینکه در تبلیغات نامی از آنها برده شود پرهیز دارند. موسسه درحال حاضر وارد دوازدهمین سال فعالیت خودشده است ودفتراین موسسه نیزاکنون درتهران است.
,اهداف تشکیل این موسسه چه بود؟
, اهداف تشکیل این موسسه چه بود؟,اقدام ما برای موسسه بحث پیشگیری بود چرا که آنهایی که سیگاری هستند ترک دادن آنها خیلی سخت است ولی در مورد پیشگیری همیشه کمتر به آن توجه شده علی رغم اینکه مهمترین عامل در مسائل اجتماعی است. برای این اقدام پیشگیری گروه هدف خود را مشخص کردیم و افراد 12 تا 22 سال قرار دادیم. این افراد را مجانی عضو موسسه کرده و کارت عضویت صادر می کنیم چرا اولا آنها وارد یک فعالیت اجتماعی میشوند که به اعتقاد ما و اکثر کارشناسان این حوزه خود یک عامل پیشگیری برای نوجوان و جوان است و آنها را تا حد زیادی واکسینه میکند . فعالیت ما ابتدا به این شکل بود که منشوراتی را چاپ و در اختیار آنها قرار می دادیم و اگر وضعیت مالی اجازه می داد یا خیری پرداخت فاکتوری را قبول میکرد لباس و تی شرت و... که روی آنها شعار محوری موسسه تحت عنوان "خانواده سبز، خانواده بدون دخانیات، جامعه سالم تر" چاپ می شد را هدیه می دادیم. بعدا به انتشار نشریه داخلی به نام "پیک خانواده سبز" اقدام کردیم که برای اعضا ارسال می شد. تا اینکه در سال 1392 مجوز نشریه "آینده سالم" که درخواست مجوز آن را از سال 1384 داده بودیم صادر شد واین نشریه هم اکنون به عنوان یک کانال ارتباطی نشریه با عموم مردم به صورت دو ماهنامه منتشر می شود.
,در طرح پیشگیری چه برنامه هایی در دستور کار موسسه قرار گرفت؟
, در طرح پیشگیری چه برنامه هایی در دستور کار موسسه قرار گرفت؟,با توجه به اینکه نام موسسه مطالعه و مبارزه با دخانیات بود گفتیم اول روی مطالعه و بعد روی مبارزه تکیه کنیم. بنابراین چند طرح پژوهشی تعریف کردیم که دو مورد آن به نتیجه رسید و در سال 87 این کار انجام شد. یک طرح پژوهشی مقایسه ای بود که میزان ابتلا به دخانیات در بین دانشجویان سال اول و سال چهارم را انجام دادیم که نتیجه خوبی از آن به دست آوردیم، ما در مطبوعات از زبان مسئولین می شنیدیم که دانشگاه محیط پرخطری برای دختران است. در این اقدام پژوهشی که توسط خود موسسه و به کمک اعضای موسسه که دانشجو بودند صورت گرفت، ما سه دانشگاه بزرگ کشور را هدف پژوهشی قرار دادیم در نتیجه این پژوهش 5-6 درصد از پسران سال اولی اظهار کردند که تاکنون حدود 10 نخ سیگار کشیدند ولی دانشجویان پسر سال چهارم 32 درصد عنوان کردند که تاکنون سیگار کشیدند ولی این آمار در بین دختران دانشجو به این صورت بود که سال اولی ها 4 دهم درصد اعلام کردند که تاکنون تا 10 نخ سیگار کشیده اند و در سال چهارم 16 درصد اعلام کردند که سیگار کشیدند یعنی 32 برابر بیشتر شده بودند ولی در بین پسران حدود 6 برابر شده بودند. براساس تحلیل ما یکی از دلایل آسیب های بیشتر زنان این است که خانم ها را در خانواده در فشار و محدودیت بی اساس می گذارند و بعد که وارد اجتماع می شوند متاسفانه به دلیل نا آگاهی درصدی از آنها در محیط باز دچار آسیب می شوند. طرح مطالعاتی دیگر ما مشخص کردن مکانهای و موقعیتهای پر خطربرای ابتلای به دخانیات بود که باز هم متاسفانه دوران سربازی و دانشگاه در صدر این مکانها و موقعیتها قرار دارد و نیز سن ابتلا به دخانیات که از مجموع 2800 نفر سیگاری که مورد پرسش قرار گرفتند حدود 60 درصد سن 17 تا 19 سالگی را اعلام کردند.
,عضویت در موسسه چه مزایایی برای اعضا ایجاد می کند؟
, عضویت در موسسه چه مزایایی برای اعضا ایجاد می کند؟,ببینید سیگاری شدن خود انحرافی است هر چند کوچک در مسیر زندگی سالم یک فرد، وقتی نوجوان وجوانی عضو موسسه شود ابتدا با این فعالیت اجتماعی که انجام می دهد انرژی اش را در راه مثبتی تخلیه می کند و احساس مفید بودن کرده وحضور در یک فعالیت جمعی و شرکت در یک سازمان مردم نهاد را تجربه می کند. مثلا وقتی ما فرم پرسشگری و سوالات را در رابطه با طرحهای مطالعاتی به این جوان و نوجوان می دهیم می بینیم که با چه احساس تعهدی اقدام می کنند. ضمن اینکه صرف عضویت در موسسه فرد را واکسینه می کند یعنی بعید است جوان و نوجوانی که کارت مبارزه با دخانیات دستش است برود سیگار دستش بگیرد مگراینکه مشکلات حاد دیگری داشته باشد. با بررسی هایی که انجام دادیم در اعضای موسسه یک مورد هم ندیدیم که کسی سیگاری شده باشد واین خود گام بزرگی است.
,تعداد افرادی که در این موسسه عضو شدند؟
, تعداد افرادی که در این موسسه عضو شدند؟,درهمان سال اول 1600 عضوازبین جوانان ونوجوانان ازسراسرکشورجذب کردیم. الان حدود 7 هزار عضو داریم که استانهای جنوبی بیشتر دراین موسسه عضوهستند چراکه کتابچه ای به نام "هدیه پدربه فرزند" را تهیه کردیم وبا کمک انجمن اولیا و مربیان به مناطق جنوب و جنوب شرق کشور فرستادیم و در کنار توزیع کتابچه که به صورت رایگان انجام می شد فرمهای عضویت نیز به مردم داده می شد و بنابراین ازآنجا بیشتر استقبال کردند.
,یک طرح چتر سلامتی داریم که در نمایشگاه های مختلف در کشور و استان ها این چتر سلامتی را برپا می کنیم که در راستای اهداف موسسه کار می کند و عضو گیری دارد وضمن انجام کارهای اطلاع رسانی موسسه را معرفی می نماید.
,هر فردی می تواند عضو موسسه شود؟
, هر فردی می تواند عضو موسسه شود؟,در موسسه بحث زیادی شد که آیا فردی که سیگاری است عضو شود یا نه ؟ در ابتدای عضو گیری یکی از معیارهای عضویت این بود که فرد سیگاری نباشد ولی اخیرا تصمیم گرفتیم افراد سیگاری را هم با یک شرطی عضو کنیم به این شرط که فرد سیگاری که عضو می شود قول دهد علنی سیگار نکشد.
,چه تضمینی برای سیگار نکشیدن سیگاری هایی که عضو موسسه می شوند وجود دارد؟
, چه تضمینی برای سیگار نکشیدن سیگاری هایی که عضو موسسه می شوند وجود دارد؟,اصولا افرادی که سیگار می کشد بر این امر صحه می گذارند که با سیگار کشیدن مشکلاتی برای آنها به وجود آمده و یا از زندگی عقب افتاده اند و در حقیقت بریدند و مخالف ادامه این راه هستند ولی نمی توانند ترک کنند.
,در حقیقت بیش از 97 درصد افرادی که سیگاری هستند به شدت ناراضی هستند از کشیدن سیگار ولی نمی توانند. اگر هم یک سیگاری ابراز رضایت کند، دارد نارضایتی اش را انکار می کند که خودش را توجیه کند و وقتی بیشتر با وی صحبت می شود می بینیم که دارد خودش را گول می زند و در حقیقت وی نیز ناراضی است.
,بنابراین آنهایی که می خواهند یک گام بردارند اولین چیز این است که وقتی نمی توانند ترک کنند حداقل در منزل و جلوی خانواده و همسر و فرزندان و یا در محیط های عمومی سیگار نکشند و به دور از دیگران و در تنهایی سیگار بکشند.
,کشیدن سیگار در خانواده خیلی زیاد است و متاسفانه خانم ها قربانی این سیگار کشیدن ها هستند چرا که انواع و اقسام بیماری ها را می گیرند و طبق تحقیق بیش از 60 درصد افرادی که سرطان سینه گرفته اند یا پدرشان در نوجوانیشان سیگاری بوده و یا همسرشان یا در محل کار افرادی سیگاری بودند که در معرض دود دست دوم قرار گرفتند.
,در حال حاضر وضعیت استعمال دخانیات را در کشور چگونه ارزیابی می کنید؟
, در حال حاضر وضعیت استعمال دخانیات را در کشور چگونه ارزیابی می کنید؟,چند هفته پیش جلسه ای بود که مشاوران ارشد سازمان بهداشت جهانی به کشورمان آمده بودند تا میزان پیشرفت ایران را در اجرای کنوانسون جهانی کنترل دخانیات مخصوصا در بخش مربوط به مالیات بر دخانیات و نیز مبارزه با قاچاق محصولات دخانی بررسی کنند در آنجا اعلام کردند که الحمدلله رشد دخانیات در ایران کاهش داشته است. بر اساس این نتیجه از ده سال پیش تاکنون مصرف دخانیات رشد نداشته و شاید هم به نسبت رشد جمعیت کاهش داشته است و نسبت به کشورهای دیگر در وضعیت خوبی هستیم. البته آنها برایشان عجیب بود که چرا در کشور ما در برابرافزایش مالیات بر سیگار مقاومت می شود چرا که تحقیقات جهانی ثابت کرده افزایش 10 درصد بر مالیات سیگار حدود 8 درصد از رشد مصرف سیگار می کاهد که عدد بزرگی است.
,نقش این موسسه در کاهش این رشد استعمال دخانیات چقدر بود؟
, نقش این موسسه در کاهش این رشد استعمال دخانیات چقدر بود؟,نمی توان به صورت ملموس از نقش موسسه در این راستا صحبت کرد اما تاسیس موسسه تقریبا یکسال قبل از تصویب قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات که قانون خوب و محکمی است، بود و همچنین پیوستن ایران به کنوانسیون کنترل دخانیات سازمان بهداشت جهانی همزمان با تشکیل موسسه بود . در زمان تصویب این قانون، فعالیت های رسانه ای خیلی قوی ای هم داشتیم و با چند تن از نمایندگان مجلس ملاقات کردیم و یک نقش حاشیه ای هم در تصویب این قانون ایفا کردیم.
,آیا فعالیت شما فقط معطوف به حوزه دخانیات است یا برای مبارزه با مواد مخدر هم برنامه ای دارید؟
, آیا فعالیت شما فقط معطوف به حوزه دخانیات است یا برای مبارزه با مواد مخدر هم برنامه ای دارید؟,بحث ما دخانیات و در حیطه قلیان و سیگار است و با مواد مخدر کاری نداریم. به مصداق این بیت که میفرماید " سر چشمه باید گرفتن به بیل / چو پر شد نشاید گذشتن به پیل " ما باید سرچشمه را بگیریم و اول دخانیات را محدود کنیم و این تا حد زیادی در کنترل مواد مخدر و حتی سایر آسیب های اجتماعی در مردان و زنان موثر خواهد شد.
,این اقدامات کار راحتی نیست چرا که کار در این زمینه به این حالت است که نتیجه آن ملموس نیست و اگر یک درصد هم احتمال دهیم که جوان کشورمان سیگار دستش نگرفت و به انحراف کشیده نشد کار بزرگی انجام دادیم. نباید بگذاریم رخنه ایجاد شود بلکه باید آن انحراف اولیه را که با سیگار شروع می شود گرفت چون به تحقیق ثابت شده که بیش از 95 درصد از افرادی که به اعتیاد و سایر انحرافات اجتماعی کشیده شدند اذعان کردند که اول با سیگار شروع کردند. این درصد کم است که طرف به آسیب اجتماعی دچار شده باشد ولی سیگار نکشیده باشد.
,با توجه به اینکه جرقه تشکیل این موسسه در مهدیشهر زده شده بود چرا معرفی این موسسه در مهدیشهر زیاد دیده نشد؟
, با توجه به اینکه جرقه تشکیل این موسسه در مهدیشهر زده شده بود چرا معرفی این موسسه در مهدیشهر زیاد دیده نشد؟,ما تبلیغات محدودی کردیم و آن هم به صورت زبان به زبان انجام دادیم ولی به دلایل خاصی تبلیغات در سطح عموم و وسیع در مهدیشهر انجام نشد.
,چگونه مهدیشهر به عنوان پایلوت شهر بدون دخانیات قرار گرفت؟
, چگونه مهدیشهر به عنوان پایلوت شهر بدون دخانیات قرار گرفت؟,برای پایلوت شدن شهر بدون دخانیات در 10 خرداد هفته بدون دخانیات بحث آن پیش آمد و جلسه ای در وزارت بهداشت گرفته شد. نظر به اینکه چند سال قبل خواستند تهران شهر بدون دخانیات مطرح کنند ولی از نظر ما بدلیل گستردگی و جمعیت بسیار زیاد آن و نیز معضلات حاشیه ای فراوان قابل اجرا نبود که عملا هم علی رغم هزینه های نسبتا زیاد موفق نشدند و همچنین جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات که جمعیتی سابقه دار در کشور می باشد و افراد مطرحی عضو هستند شهر بدون دخانیات را در ورامین اجرا کردند که در جلسه مطرح شد این طرح زیاد موفق نبوده است. بنابراین تصمیم گرفته شد که شهر کوچکتری در نظر گرفته شود و از همان زمان مهدیشهر را مطرح کردیم و با دفاعیاتی که کردیم توجیه شدند و قبول کردند که مهدیشهر به عنوان پایلوت این طرح قرار گیرد.
,آیا مهدیشهرظرفیت لازم را دارد که به عنوان پایلوت شهربدون دخانیات قرار گیرد؟
, آیا مهدیشهرظرفیت لازم را دارد که به عنوان پایلوت شهربدون دخانیات قرار گیرد؟,مهدیشهر یک محیطی کوچکی است که می توان کنترل کرد و هم اینکه افراد زیادی را در این شهر می شناسیم که می توانند به ما کمک کنند از طرف دیگر مردم مهدیشهر ویژگی های بسیار مثبتی دارند که می توان بر آن تکیه کرد، مهدیشهری ها یک ایرانی های اصیلی با فرهنگ غنی هستند که هوش واقعا سرشاری دارند. بنابراین جمعیت مناسب، قابل کنترل بودن، داشتن افرادی با ویژگی فرهنگی خاص که اگر امر خیری باشد دنبال آن می روند و پای کار هستند ویژگی های مثبتی بود که باعث شد این طرح برای مهدیشهر مصوب شود ضمن اینکه به نظر ما در مهدیشهر واقعا شیوع دخانیات از نرم کشوری پایین تر است و این برای شروع کار یک نقطه قوتی است. در بحث های مقدماتی که با مسئولین شهرستان مخصوصا فرماندار داشتیم آنها نیز استقبال کردند و از طرفی هم ستاد کشوری کنترل مبارزه بادخانیات وهم معاونت اجتماعی وزارت بهداشت پشتیبان این طرح هستند.در اجرای این طرح رایزنی های مختلفی در شهر انجام دادیم که همه استقبال کردند و تا به الآن هم موفق بودیم و بسیاری از شهروندان آمدند و اعلام آمادگی برای همکاری کرده اند.
,برای اجرای شهر بدون دخانیات در مهدیشهر چه اقداماتی در شهر صورت گرفته است؟
, برای اجرای شهر بدون دخانیات در مهدیشهر چه اقداماتی در شهر صورت گرفته است؟,ستاداجرایی شهربدون دخانیات درمهدیشهر درحال شکل گیری است که افراد حقیقیی و حقوقی عضوآن خواهند بود. طرح شهر بدون دخانیات دارای چند هدف کلی است که عبارتند از:
,1- معرفی کردن استعمال دخانیات به عنوان یک ضد ارزش اجتماعی تا نسل بعدی از ابتلا به آن که منشا انحرافات بعدی و عوارض جسمی و اجتماعی و اقتصادی بی شمار است مصون بماند.
,2- حق شهروندی و سلامت افراد غیر سیگاری در محیط های اجتماعی و خانواده رعایت شود و با فرهنگ سازی و اطلاع رسانی مناسب این حق طبیعی محترم شمرده شود.
,3- همه شهروندان به اجرای " قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات " و نیز آیین نامه اجرایی آن اهتمام و تعهد داشته باشند.
,این طرح برای رسیدن به اهداف فوق درچند فاز اجرا می شود.چون پیشنهاد شد که تا قبل از پایان سال این طرح به جایی برسد. برای این کار 3 فاز را برای اجرا تعریف کردیم. فاز اول فاز تبلیغات و اطلاع رسانی است که تا ابتدای مهر ماه ادامه دارد. فاز دوم که از مهر ماه شروع می شود کار اجرایی است و محور اصلی و شاه بیت این فعالیت اجرای قانون "کنترل و مبارزه ملی با دخانیات" و آیین نامه اجرایی آن است. براساس این قانون فروش دخانیات هر جایی نباید صورت گیرد و مراکز فروش باید مجوز از سازمان صنعت، معدن و تجارت بگیرند که آنها هم به راحتی مجوز نمی دهند چرا که یک سری ضوابطی دارد که مثلا در 500 متری مدارس نباید دخانیات به فروش برسد و همچنین کنترل فروش دخانیات که قاچاق نباشد. مسئله بعدی محدود کردن مکان های استعال دخانیات است که در سطح شهر اگر شهرداری همکاری کند و کیوسک هایی بزنند که فرد سیگاری در آنجا اقدام کند و در حقیقت در انظار عمومی و محیط عمومی سیگار کشیده نشود. تعامل با آموزش و پرورش و عضو گیری در مدارس هدف دیگر اجرای طرح است.
,فاز سوم طرح کنترل و ارزیابی است که ستاد کشوری مبارزه با دخانیات می آید و در سطح شهر مراکز عرضه دخانیات و کشیدن سیگار در عموم و میزان اجرا و رعایت قانون را کنترل می کند. بعد از ارزیابی و به امید موفقیت به احتمال قوی در ایام نوروز 96 یک جشن بدون دخانیات خواهیم گرفت و به اطلاع عموم خواهد رسید که به جایی رسیدیم که از مهدیشهر به عنوان شهر بدون دخانیات می توانیم نام ببریم و البته برنامه هایی داریم که این روند تداوم داشته باشد. این فعالیت در مهدیشهر ادامه خواهد داشت ضمن اینکه پیگیر این هستیم که در مهدیشهر دفتری هم راه اندازی کنیم.
,یکی دیگر از اقدامات این است که شناسنامه شهر را با کیفیت مناسب و تیراژ وسیع تهیه کنیم و هر تازه واردی که به این شهر می آید در اختیار آنها قرار دهیم ، در این شناسنامه هم ویژگی های شهر بدون دخانیات را توضیح می دهیم و هم این شهر را معرفی کنیم که امیدواریم بخش خصوصی وارد شود و در این زمینه به ما کمک کند.
,سخن پایانی...؟
, سخن پایانی...؟,اگر همه همشهریان و دستگاه ها در این امر همت و همکاری کنند این امر غیر قابل دستیابی نیست و بنده به رسیدن به این هدف بسیار امیدوارم.
,انتهای پیام/
,]
ارسال دیدگاه