سرماخوردگی و آنفولانزا، از شباهت در علائم تا تفاوت در درمان/ شرایط مصرف واکسن آنفولانزا

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی شهرستان کاشان در گفتگو با خبرنگار کاشان اول در رابطه با نکاتی که باید مردم در فصل سرما و شیوع آنفولانزا و بیماری‌های ویروسی رعایت کنند توضیح داد.

دکتر حمیدرضا بنفشه متخصص فارماکولوژی و دانشیار دانشکده پزشکی توضیحات کاملی را در رابطه با مصرف واکسن آنفولانزا، انتقال ویروس توسط مسافران اربعین، تفاوت سرماخوردگی و آنفولانزا، مصرف خودسرانه دارو و ویروسH1N1 عنوان کردند.

با توجه به شیوع آنفولانزا در شهر کاشان لطفاً کمی در رابطه با این بیماری توضیح دهید.

نکته مهمی که باید در نظر داشت این است که سرماخوردگی و آنفولانزا دو بحث کاملاً متفاوت است و به خاطر علائم مشابهی که دارند با هم اشتباه گرفته می‌شوند و البته هر دو بیماری، از نوع ویروسی هستند.

تفاوت پر رنگی که دارند این است که درمان آنها با هم متفاوت است. در مورد سرماخوردگی شاید نیاز به دارو درمانی نداشته باشد و با یک دوره سه تا پنج روزه استراحت و پرهیزات غذایی مناسب درمان شود اما آنفولانزا اینگونه نیست و نیاز به درمان و در بعضی موارد بستری شدن دارد به خصوص آنفولانزایی که در دو سال اخیر آمده و  H1N1نام دارد که قبلاً می‌گفتند آنفولانزای مرغی یا خوکی و بعد فهمیدند که هیچکدام از اینها نیست و یک ویروس جدید است و اگر این ویروس عامل بیماری باشد حتی خطر مرگ هم وجود دارد.

مردم چگونه می‌توانند تفاوت بین سرماخوردگی و آنفولانزا را تشخیص دهند؟

شباهت هر دو علائمی چون تب، سردرد، آبریزش بینی، سرفه، احساس ضعف و خستگی است اما در آنفولانزا فرد دچار تب و بدن درد شدید می‌شود و معمولاً در آنفولانزاهای شدید دچار تنگی نفس می‌شوند و خطر مرگی هم که وجود دارد به خاطر اختلالات تنفسی است. بعضی از انواع آنفولانزا همراه با اختلالات گوارشی مثل دل‌پیچه و اسهال است.

برای پیشگیری از ابتلا به ویروس آنفولانزا چه نکانی باید رعایت شود؟

رعایت بهداشت فردی هم برای فرد سالم و هم برای فرد مبتلا ضروری است.

ویروس آنفولانزا در زمینه سرما فعال می‌شود و به همین خاطر است که در فصل سرما شیوع پیدا می‌کند و مثل همه عفونت‌های ویروسی خیلی راحت از طریق خلط، ترشحات و حتی ذرات ریزی که در هوای تنفسی بیمار هست به فرد دیگر منتقل می‌شود.

مهمترین مسئله‌ای که باید در بهداشت فردی رعایت شود شستن دقیق دست چند نوبت در روز با آب و صابون است چرا که مهمترین منشأ انتقال بیماری دست است. طبق مطالعات دقیقی که انجام شده بود بیش از ۹۰ درصد کسانی که شستشوی دست را انجام می‌دهند فقط روی دست و کف آن را می‌شویند و بین انگشتان را به طور دقیق شستشو نمی‌دهند از همین رو تاکید می‌کنم که دست‌ها باید دقیق شسته شوند.

فرد بیمار باید استراحت کند و فعالیت‌های اجتماعی نداشته باشد چرا که باعت انتقال بیماری به سایر افراد می‌شود و از ماسک استفاده کند اگر چه ماسک‌های موجود قابلیت فیلتر کردن قوی ندارد اما انتقال بیماری را به حداقل می‌رساند و میزان پخش شدن ویروس را در هوا کم می‌کند.

نظر شما در مورد مصرف واکسن آنفولانزا چیست؟

واکسن آنفولانزا همانطور که از اسم آن معلوم است فقط از آنفولانزا جلوگیری می‌کند و در سرماخوردگی تاثیری ندارد.

پنج نو گونه شایع ویروس آنفولانزا را شناسایی می‌کنند و به صورت واکسن وارد بدن می‌کنند و بدن بر علیه آنها شروع به تولید آنتی بادی و ایمن سازی می‌کند و این باعث می‌شود اگر فرد بعداً در معرض ویروس آنفولانزا قرار گرفت بدنش آمادگی داشته باشد و علائم بیماری شدید نشود که خطرات جدی به دنبال داشته باشد.

به طور معمول دوره ایمنی که ایجاد می‌کند شش ماه است و به افراد در معرض خطر توصیه می‌شود بهتر است که سالی یک مرتبه در فصل شهریور از این واکسن استفاده کنند.

چه افرادی در معرض خطر بوده و مجاز به مصرف واکسن آنفولانزا هستند؟

۱) بیمارانی که سابق آسم و بیماری‌های تنفسی دارند.

۲) کسانی که سیستم ایمنی ضعیف دارند مثل بیماران دیابتی.

۳) کسانی که سابقه برونشیت دارند.

۴) کودکانی که در معرض خطر ابتلا هستند مثل کودکانی که در مهد کودک هستند و هنوز آنقدر بالغ نیستند که بهداشت فردی را رعایت کنند و از طرفی متاسفانه وقتی بیمار می‌شوند در کلاس شرکت می‌کنند.

۵) بیمارانی که مشکل قلبی عروقی جدی دارند مثل کسانی که سکته کرده و یا عمل جراحی باز انجام داده‌اند.

۶) کادر درمانی که در تماس مستقیم با بیماران قرار دارند.

آیا مصرف مرتب و سالانه این واکسن باعث مقاومت نسبت به آن و بی‌اثر شدن آن نمی‌شود؟

خیر، این واکسن میکروب ضعیف شده است و وقتی وارد بدن می‌شود علیه آن آنتی بادی ساخته می‌شود و در بعضی‌ها باعث به وجود آمدن علائم خفیف سرماخوردگی می‌شود و در بعضی‌ها هم به صورت خیلی خیلی نادر عوارض آلرژیک نشان می‌دهد و خطر دیگری ندارد.

آیا مصرف این واکسن باید با تجویز پزشک باشد؟

نیازی به تجویز پزشک نیست و از داروخانه هم می‌تواند تهیه کند و الآن واکسن تقلبی نداریم اما پزشک می‌تواند به فرد مشورت بدهد که واکسن برای او ضرورت دارد یا نه.

نظر شما در مورد مصرف خودسرانه دارو به ویژه در این ایام چیست؟

برای بیماری‌های ویروسی مصرف آنتی‌بیوتیک‌های معمول هیچ جایگاهی ندارد چرا که عامل این بیماری‌ها ویروس است اما مریض خودسرانه آنتی بیوتیک مصرف می‌کند در حالی که این داروها ضد باکتری هستند و هیچ اثری روی ویروس ندارند و حتی مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها باعث مقاومت باکتری‌ها نسبت به این داروها می‌شود.

رژیم غذایی مناسب، مصرف مایعات گرم و ویتامین ث و یک سری داروهای بی‌خطر برای کنترل علائم مثل قرص استامینفن که تب و درد را کنترل می‌کند، آنتی‌هیستامین که علائم آبریزش، خلط و سرفه را کنترل می‌کند و ترکیبات ضد احتقان که گرفتگی بینی را کنترل می‌کند البته همه اینها عملاً در قرص سرماخوردگی وجود دارد

مصرف اینها حتی بدون تجویز پزشک هم مشکلی ندارد اما چیزی که ممنوع است مصرف خودسرانه و بدون تجویز پزشک آنتی بیوتیک است

تجویز آنتی‌بیوتیک را پزشک باید تشخیص دهد چرا که وقتی یک ویروس وارد بدن ایجاد می‌شود متعاقباً به خاطر ضعفی که در بدن ایجاد می‌شود باکتری وارد بدن شده و باعث به وجود آمدن عفونت مثل گلودرد عفونی می‌شود و تشخیص اینکه عفونت ویروسی است یا عامل آن باکتری است به طور طبیعی به عهده پزشک است

چرا پزشکان محترم در مورد سرماخوردگی ساده هم نسخه می‌دهند و توصیه به استراحت و عدم مصرف دارو نمی‌کنند؟

فرهنگ مردم ما این را قبول نمی‌کند و تقاضای دارو به خصوص داروهای تزریقی که تجویز آن برای بیماری‌های سرپایی معنایی ندارد از طرف جامعه و مردم به شدت وجود دارد و متاسفانه تعدادی از پزشکان ما هم به این خواسته تن می‌دهند.

حتی ممکن است اگر پزشک بگوید شما نیازی به دارو ندارید و با استراحت بهبود می‌یابید فرد معترض شود که چرا برگه دفترچه مرا کندید در حالی که دارو ننوشتید.

ایجاد موج ترس و نگرانی در رابطه با شیوع آنفولانزا در این فصل را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

هم اثرات مثبت دارد و هم اثرات منفی؛ اثر مثبت آن این است که جامعه حساس می‌شود و یک سری نکات بهداشتی را رعایت می‌کند و اثر منفی آن افزایش مصرف خودسرانه دارو است

وظیفه رسانه‌ها، دانشگاه و حتی خود مردم این است که اطلاعات علمی و صحیح را افزایش داده و مبنای تصمیم‌گیری قرار دهیم

به نظر شما این ترس تا چه اندازه ناشی از جهل جامعه است؟

بله یک مقداری هم مربوط به عدم اطلاع می‌شود؛ الآن خود ما هم نگران بعد از اربعین هستیم بالاخره بیش از ۵۰ هزار نفر از کاشان رفته‌اند، جایی که شلوغ است و در فصل سرما هم هست و شیوع ویروس بیشتر است و طبیعتاً یک تعدادی از اینها بیمار می‌شوند. باید آموزش داد که این افراد استراحت کنند و وقتی مردم به دیدن آنها می‌روند روبوسی نکنند.

انتهای پیام/