استاد گروه روانشناسی دانشگاه اصفهان مطرح کرد؛
ضرورت آشنایی با اوتیسم و بیماری های گمنام کودکان/ والدین در بهبود یا تشدید بیماری های روحی موثر هستند
تقریباً همه اختلالات روانی که در بزرگسالان مشاهده می کنیم در کودکان نیز وجود دارد، مگر بیماری هایی که خاص دوران پیری است. اما مسئله این است که نشانه های بیماری هایی که در کودکان وجود دارد شکل و ظهورش با بزرگسالان یکسان نیست[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل ازندای اصفهان؛وقتی که راجع به بیماری روحی و روانی در خصوص خردسالان و کودکان صحبت می شود این مسئله در ذهن مردم نقش می بندد که مگر کودکان هم دچار اختلالات روانی می شوند؟ مگر چنین چیزی ممکن است؟! مردم می گویند: «اینها فقط حرفهای پزشکان است که جیب خود را از پول پُر کنند.» اما توجه به باورهای غلط و دوری از روانپزشک و روانشناس، جامعه را به سمتی می کشاند که کودکان بیمار پرورش می دهیم، بی اینکه بدانیم که چرا چنین می شود!
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, ندای اصفهان,در خصوص این موضوع گفتگو می کنیم با آقای دکتر امین قمرانی، محقق و پژوهشگر و استادیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص دانشگاه اصفهان. وی به صورت تخصصی در حوزه کودکان بویژه کودکانی با مشکلات ذهنی، روانی و جسمی فعالیت می کند.
,***
,– وقتی راجع به بیماری روحی روانی کودکان صحبت می کنیم، این سوال برای خانواده ها بوجود می آید که مگر کودکان هم دچار اختلالات روانی می شوند؟
, – وقتی راجع به بیماری روحی روانی کودکان صحبت می کنیم، این سوال برای خانواده ها بوجود می آید که مگر کودکان هم دچار اختلالات روانی می شوند؟, – وقتی راجع به بیماری روحی روانی کودکان صحبت می کنیم، این سوال برای خانواده ها بوجود می آید که مگر کودکان هم دچار اختلالات روانی می شوند؟,تقریباً همه اختلالات روانی که در بزرگسالان مشاهده می کنیم در کودکان نیز وجود دارد، مگر بیماری هایی که خاص دوران پیری است مانند آلزایمر و پارکینسون. جز این بیمارها بقیه بیماری ها مشترک است اما مسئله ای که وجود دارد این است که بیماری هایی که در کودکان وجود دارد شکل و ظهورش با بزرگسالان یکسان نیست.
,– پس طبق صحبت شما بیماری های روانی کودکان نوظهور نیست. اما اینکه گفتید علائم و شکل آنها با بزرگسالان متفاوت است را بیشتر توضیح دهید؟
, – پس طبق صحبت شما بیماری های روانی کودکان نوظهور نیست. اما اینکه گفتید علائم و شکل آنها با بزرگسالان متفاوت است را بیشتر توضیح دهید؟, – پس طبق صحبت شما بیماری های روانی کودکان نوظهور نیست. اما اینکه گفتید علائم و شکل آنها با بزرگسالان متفاوت است را بیشتر توضیح دهید؟,– به عنوان مثال افسردگی که بیماری بسیار شایعی است و همه راجع به آن صحبت می کنند. مردم عام می گویند که شخص دپرس شده است. پس خیلی راحت با توجه به علائم می توانیم یک بزرگسال که مبتلا به افسردگی شده است را شناسایی کنیم بدون اینکه روانشناس یا روانپزشک باشیم.
,افسردگی در کودکان هم وجود دارد اما نه با نشانه هایی نظیر: گوشه گیری، انزوا، گریه کردن، نا امیدی و فقدان لذت که در بزرگسالان مشاهده می کنیم، بلکه ممکن است با برخی نشانه های دیگر باشد که والدین اشتباه می گیرند. مثلاً می گویند: کودک ما کج خلق شده است، زودتر عصبانی می شود، شبها چندین بار از خواب بیدار می شود، جیغ می زند، کابوس می بیند، این موارد را در بزرگسالان به ندرت می بینیم.
,
, تمام اختلالاتی که در بزرگسالان هست در کودکان با نشانه های مشابه دیده نمی شود. این نمونه ها صرفاً مثال بود. بویژه زمانی که ما با خردسالان ارتباط داریم، ممکن است خردسال اختلال روانی را با شب ادراری نشان دهد و والدین تصور کنند که شب ادراری دارد یا خردسال بی اشتها است و در این زمان والدین اصطلاحی به نام قشقرق به راه انداختن، لجبازی کردن و لوس شدن به کار می برند در حالیکه وقتی روانشناس رفتارهای کودک را تحلیل می کند نگاهش به قضیه متفاوت است و از دل رفتارها و نشانه ها اختلال روانی بیرون می کشد.
,– همین مسئله شب ادراری که شما اشاره کردید، بحث از پوشک گرفتن کودک و استرس و وسواس هایی که خانواده به کودک وارد می کنند. ممکن است اینها زمینه اختلال را فراهم کند یا ممکن است این زمینه در بارداری به وجود آمده باشد؟
, – همین مسئله شب ادراری که شما اشاره کردید، بحث از پوشک گرفتن کودک و استرس و وسواس هایی که خانواده به کودک وارد می کنند. ممکن است اینها زمینه اختلال را فراهم کند یا ممکن است این زمینه در بارداری به وجود آمده باشد؟, – همین مسئله شب ادراری که شما اشاره کردید، بحث از پوشک گرفتن کودک و استرس و وسواس هایی که خانواده به کودک وارد می کنند. ممکن است اینها زمینه اختلال را فراهم کند یا ممکن است این زمینه در بارداری به وجود آمده باشد؟,– تفاوتی که در اختلالات روانی کودکان با بزرگسالان هست، اینکه نشانه ها، نمایش و بروزش چه علائمی دارد؟ (به اصطلاح تخصصی می گویند «تابلوهای بالینی»).
,در علل و عوامل خیلی از اختلالات روانی کودکان رفتارها و تعاملات و نحوه حمایت های والدین مشخص شده است. والدین مثلاً می گویند: «اگر دنبال ما نیایی تنهایت می گذاریم، می رویم بابا و مامان دوستت می شویم یا می گذارمت خونه خاله ات، دیگر تو را نمی خواهیم». به این گفتار امروزه می گویند گفتار تهدیدآمیز. ما به این نوع رفتار، رفتارهای والدگری می گوییم.
,رفتارهای والدگری می تواند در پیدایش، تداوم و درمان روانی کودکان نقش داشته باشد. در بزرگسالان رفتارهای اطرافیان نمی تواند در پیدایش یک اختلال روانی یا درمان موثر باشد اما همواره در کودکان والدین در ایجاد، تشدید و درمان اختلالات روانی کودکان موثر هستند.
,– در مورد نقش والدین در پیدایش اختلالات روانی کودکان بیشتر توضیح دهید؟
, – در مورد نقش والدین در پیدایش اختلالات روانی کودکان بیشتر توضیح دهید؟, – در مورد نقش والدین در پیدایش اختلالات روانی کودکان بیشتر توضیح دهید؟,– در درمان مشکلات روانی کودک حتماً باید والدین حضور داشته باشند تا مشاور کودک به والدین مشاوره دهد. برای مثال: اگر پدر یا مادری مشکل وسواس داشته باشد تاثیری که بر کودک می گذارند ممکن است اختلال روانی را به صورت اضطراب نشان دهد. چون مرتب تذکر می دهند که اینجا باید منظم باشد، نباید در اتاقت چیزی بریزی، باید وسایلت را جمع کنی، ساعت رفت و آمدت را مشخص کن که کی میری و چه زمانی برمی گردی و…
,لذا این وسواس فکری ممکن است باعث پیدایش اختلال اضطراب شود که اضطراب می تواند به دنبال خود ناخن جویدن، شب ادراری، ترس، مدرسه نرفتن و… را داشته باشد. والدین در بحث اختلالات روانی کودکان نقش بسیار بسیار مهمی دارند. باز تایید می کنم که هم در پیدایش، تشدید و هم در درمان والدین موثر هستند.
,اما در اختلالات بزرگسالان مثلاً اگر شخصی مدتی از خانه دور بوده و به شهر یا کشور دیگری مهاجرت کرده باشد زمانیکه به خانه برمی گردد و با وسواس فکری والدین روبرو می شود شخص در سن سی سالگی به راحتی دچار اضطراب نمی شود. والدین بر بزرگسالان تاثیر چندانی ندارند.
,– یکی از دوستان تعریف کرد نوزاد دو ماهه خود را بخاطر گریه های شدید به دکتر برده بودند. دکتر گفته بود: فرزند هم بیماری کولیک دارد و عصبی است. در عصبی بودن مسئله وراثت تاثیرگذار است؟
, – یکی از دوستان تعریف کرد نوزاد دو ماهه خود را بخاطر گریه های شدید به دکتر برده بودند. دکتر گفته بود: فرزند هم بیماری کولیک دارد و عصبی است. در عصبی بودن مسئله وراثت تاثیرگذار است؟, – یکی از دوستان تعریف کرد نوزاد دو ماهه خود را بخاطر گریه های شدید به دکتر برده بودند. دکتر گفته بود: فرزند هم بیماری کولیک دارد و عصبی است. در عصبی بودن مسئله وراثت تاثیرگذار است؟,– در کودکان زیر چهار سال مبحثی داریم که با اصطلاح عصبی و غیر عصبی طبقه بندی نمی شود. مسئله ای که در مورد خردسالان از تولد تا دو سالگی وجود دارد، تحت عنوان اینکه نوزاد خلق ملایم و آسان یا خلق دشوار و سخت دارد که این اصلاح در متون روانشناسی وجود دارد.
,مسئله ای که در خلق و خوی خردسال زیر دوسال تاثیر دارد، یکی از بحث ها مبحث وراثت است. خردسالی که از مادری متولد شود که اطرافیان شوهر او را بعنوان یک شخص پرخاشگر، دعواگر و عصبانی می شناسند که خود به خود عصبانی می شود، بیش از حد داد و فریاد می کند یا مادر به این نحو عصبی باشد، کودک نیز یک بخش از این خلق و خو را ارث می برد.
,از آن مهمتر شرایط دوران بارداری است؛ یعنی اگر مادر در دوران بارداری استرس های شدید داشته باشد به دلیل ترشح هورمون هایی که در بدنش ترشح می شود، بعد از تولد بر جسم و روح و روان کودک تاثیر خواهد گذاشت.
,به عنوان مثال کودکانی که دچار بیمارهای گوارشی می شوند که شیر را برمی گردانند پزشکان و متخصصین امروزه تشخیص می دهند که در دوران بارداری مادر استرس شدید داشته و بخشی از معده که با مری ارتباط داشته که باید کار هضم غذای کودک را انجام دهد تشکیل نشده است که بعدا با عمل جراحی و لوله گذاری مشکل حل می شود.
,– تاثیر استرس بر روح و روان نوزاد و کودکان چگونه خود را نشان می دهد؟
, – تاثیر استرس بر روح و روان نوزاد و کودکان چگونه خود را نشان می دهد؟, – تاثیر استرس بر روح و روان نوزاد و کودکان چگونه خود را نشان می دهد؟,– کودک بسیار بد خُلق می شود و خیلی گریه های بی جهت می کند که پدر و مادر می گویند ما یکبار از کودک خود لبخند و آرامش ندیدیم. او فقط جیغ می زند و بی جهت گریه می کند. ممکن است خلق کودک دشوار و سخت باشد.
,برعکس ممکن است شرایط بارداری مادر مهیا بوده و زمینه ژنتیکی هم نداشته باشد پس خلق کودک ملایم است. البته با هر گریه کودک نمی گوییم که او خلق دشوار دارد! گریه های طبیعی علل مختلف دارد مانند: گرسنگی، تشنگی، درد، اینکه باید پوشک او تعویض شود.
,– برای خلق سخت و دشواری که شما مطرح کردید آیا والدین باید به روانپزشک مراجعه کنند و برای درمان به دارو هم نیاز هست؟
, – برای خلق سخت و دشواری که شما مطرح کردید آیا والدین باید به روانپزشک مراجعه کنند و برای درمان به دارو هم نیاز هست؟, – برای خلق سخت و دشواری که شما مطرح کردید آیا والدین باید به روانپزشک مراجعه کنند و برای درمان به دارو هم نیاز هست؟,– وقتی راجع به خلق و خو صحبت می کنیم به نحوی از اختلالات روانی متمایز است. پدر و مادر با مدارا کردن و تکنیک های رفتاری و محبت کردن خصوصاً در دوره شش تا هفت ماهگی می توانند خلق دشوار کودک را درمان کنند و نیاز به دارو هم ندارد. والدین باید به نیازهای کودکان توجه کنند. نباید عصبی شوند و اضطراب بگیرند، بی حوصله شوند و کودک را نادیده بگیرند.
,نباید پدر کودک را به مادر پاس دهد یا بالعکس، مادر به مادربزرگ پاس دهد و یا از الفاظی ناشایست استفاده کنند نظیر اینکه «ما این بچه را نمی خواهیم، این چه بچه ای بود خدا به ما داد» و مرتب ناسزا بگویند. این رفتار باعث می شود که خلق دشوار کودک تشدید شود. با مدارا کردن و اینکه کودک به حدی برسد که بزرگترها را بشناسد، مشکل حل می شود.
,
, گاه باید از تکنیک های رفتاری استفاده کنند؛ مثلا اگر کودک گریه نکرد به او پاداش دهند و اگر گریه کرد پاداش را از او پس بگیرند. این هم نیست که نوزادی که در شش ماهگی خلق دشوار داشته باشد در پنج سالگی تبدیل به فرد کتک زن و دعواکن شود. اگر پدر مادر مراعات کنند و با اصول روانشناسی مادر آرامش خود را حفظ کند و پدر او را همراهی و حمایت کند، خلق کودک حتی با اینکه زمینه اش را هم داشته تغییر خواهد کرد.
,– پس شما به این موضوع اشاره می کنید که شخصیت کودکان قابل تغییر است؟
, – پس شما به این موضوع اشاره می کنید که شخصیت کودکان قابل تغییر است؟, – پس شما به این موضوع اشاره می کنید که شخصیت کودکان قابل تغییر است؟,– جدیدترین نظریه روانشناسی امروزه می گوید «تمام ویژگی های شخصیتی قابل تغییر است.» برخلاف دیدگاههای قبلی که می گفتند: «اگر شخصیت کودکان تثبیت شد دیگر قابل تغییر نیست.» بعنوان مثال اگر فردی را پرخاشگر می شناسیم قرار نیست تا آخر عمر عصبی باشد.
,جدیدترین نظریه می گوید: شخصیت هر لحظه و در زمان که فرد بخواهد قابل تغییر است. اختلالات شخصیتی مانند: فرد پرخاشگر، فرد منظم، فرد دقیق، فرد باوجدان، فرد مسئولیت پذیر؛ این ویژگی های شخصیتی با گذشت زمان و اراده فرد قابل تغییر است و تحت تاثیر محیط کاملاً تغییر خواهد کرد.
,اختلالات روحی روانی کودک هم قابل درمان است، مگر در موارد نادر بعنوان مثال: کودکی که سندروم دان یا مونگلیسم دارد دیگر قابل تغییر نیست اما اختلال اوتیسم درمان می شود. حتی اگر اوتیسم شدید باشد هم بعد از درمان تبدیل به یک فرد نرمال می شود و از همه ابعاد درمان خواهد شد ولی خب رگه ها و زمینه های اوتیسم باقی می ماند و او را نمی توان با فرزند دیگری که کاملاً مثبت و نرمال بوده است مقایسه کرد.
,
, – از علائم تشخیصی برای اوتیسم این است که کودکان بطور ریتمیک سر خود را به سطوح می کوبند یا به چرخش لباسها در ماشین لباسشویی خیره می شوند. آیا خانواده هایی که چنین کودکانی دارند امید درمان داشته باشند و از چه سنی بیماری قابل تشخیص است؟
, – از علائم تشخیصی برای اوتیسم این است که کودکان بطور ریتمیک سر خود را به سطوح می کوبند یا به چرخش لباسها در ماشین لباسشویی خیره می شوند. آیا خانواده هایی که چنین کودکانی دارند امید درمان داشته باشند و از چه سنی بیماری قابل تشخیص است؟, – از علائم تشخیصی برای اوتیسم این است که کودکان بطور ریتمیک سر خود را به سطوح می کوبند یا به چرخش لباسها در ماشین لباسشویی خیره می شوند. آیا خانواده هایی که چنین کودکانی دارند امید درمان داشته باشند و از چه سنی بیماری قابل تشخیص است؟,– اوتیسم در اختلالات روانی دوران کودکی جزء دسته اختلالاتی هست که به آن اختلال فراگیر رشد می گویند یعنی اختلال بسیار گسترده ای است. اختلال اوتیسم را با اختلال شب ادراری، ناخن جویدن، کم رویی و خجالتی و افسردگی در نظر بگیرید، اوتیسم شدتش خیلی از این اختلالات بیشتر است.
,اوتیسم چند علامت اصلی دارد؛ علامت های اصلی در زمینه های مهارت های اجتماعی است. مثلاً توانایی دوست پیدا کردن، دوست حفظ کردن، بازی کردن، با دیگران ارتباط بر قرار کردن مانند: سلام کردن.
, اوتیسم چند علامت اصلی دارد,از علائم دیگر اینکه در مهارت های ایجاد تعامل با دیگران مشکل دارند. بعضی از کودکان را خجالتی و کم رو می شناسیم. پدر و مادر می گویند رابطه او با ما خوب است ولی وقتی از خانه بیرون می آید سرش را زیر می اندازد، اما بچه اوتیسم حتی در تعامل با پدر و مادر خود هم مشکل دارد.
,از علائم دیگر اینکه در تماس چشمی هم مشکل دارد. فرد سالم را که صدا می زنیم عکس العمل نشان می دهد و بر می گردد اما کودک اوتیسم عکس العمل نشان نمی دهد و ارتباط چشمی بر قرار نمی کند. تمایل دارد که تنها باشد.
,از علائم دیگر اینکه کودکان اوتیسم اصرار بر یکنواختی و یکدستی دارند. مثلاً اگر پدر یا مادر بخواهند اتاق او را مرتب کنند جیغ می زند و گریه می کند. دوست دارد که اتاق به همان نحو باقی بماند.
,از علائم دیگر اینکه علائق عجیب و غریب دارند؛ کودک سالم علاقه به عروسک و ماشین و اسباب بازی دارد اما کودک اوتیسم به هیچ کدام علاقه ندارد مثلاً بریده های کاغذ را جمع می کند و کلکسیونی از وسایل دور ریختنی، بی فایده و غیر قابل استفاده را جمع آوری می کند.
,از علائم دیگر اینکه به صداهای ریتمیک توجه می کنند. علاقه دارند به تیک تیک ساعت نگاه کنند. صدای سشوار را گوش می کنند، به چرخش لباسها در لباسشویی دقت می کنند، اما یک کودک سالم به هیچ کدام از این کارها علاقه ای ندارد.
,از علائم دیگر اینکه اگر به کودک سالم یک کامیون بدهید ماشین های دیگر را به او وصل می کند اما کودک اوتیسم بازی های عجیب و غریب می کنند مثلاً بجای بازی با کامیون چرخ های آن را به جای بستنی لیس می زند.
,علائم دیگر اینکه حواس کودک اوتیسم متفاوت است. آستانه حواس پنچگانه کودک اوتیسم یا بسیار بالا است و یا بسیار پایین است. بعنوان مثال: صدای تلویزیون از یک حدی بلندتر شود برای افراد سالم آزار دهنده خواهد شد یا نور از حدی زیادتر شد چشم را آزار می دهد اما برای کودک اوتیسم که آستانه حواس پنجگانه اش بالاست این چنین نیست. حتی ممکن است موقع استحمام از آب بسیار داغ استفاده کند که دچار سوختگی هم شود اما باز اصرار دارد که به همان اندازه آب داغ باشد.
,بالعکس در کودکان اوتیسم که آستانه حواس پنجگانه آنها پایین است خفیف ترین صداها برای آنها آزار دهنده است که در مهمانی ها همهمه آزارش می دهد. حتی در هنگام استحمام دانه های آب که بر بدنش می ریزد برای او آزار دهنده است.
,از علائم دیگر کودکان اوتیسم اینکه در گفتار مشکل دارند و به اندازه بچه های نرمال نمی توانند صحبت کنند. وقتی کلمه ای به آنها بگوییم تکرار می کنند. یا در به کار بردن ضمیرها اشتباه می کنند مثلاً وقتی تشنه هستند می گویند: شما آب می خوام.
,– آیا بیماری اوتیسم درمان هم دارد؟
, – آیا بیماری اوتیسم درمان هم دارد؟, – آیا بیماری اوتیسم درمان هم دارد؟,– تحقیقات جدید نشان داده که مشکل بیماران اوتیسم مغزی و عصبی است. مغزشان با کودکان عادی متفاوت است. هورمون های بدن آنها هم متفاوت است که جزء اختلالات عصبی و رشدی طبقه بندی می شود و قابل درمان است. والدین این افراد نباید نا امید شوند.
,بهترین راه حل این است که هر کدام از علائمی که ذکر کردیم در کودک خود دیدند به روانپزشک و روانشناس کودکان هرچه زودتر مراجعه کنند که احتمال کاهش مشکلات و موفقیت درمان بیشتر خواهد شد.
,اگر کودکی را در سن دو سالگی برای درمان ببرند بر اثر درمان ها علائم اساسی حذف خواهد شد و علائم مختصر و ساده باقی می ماند. قطعاً در سن پنج سالگی هفتاد الی هشتاد درصد مشکلات او حل خواهد شد. حتی می تواند در سن شش سالگی با کودکان نرمال به مدرسه برود و درس بخواند اما اگر والدین برای درمان کودک اوتیسم تا سن پنج سالگی اقدامی نکنند احتمالاً بهبودی شصت الی هفتاد درصد کمتر خواهد شد.
,در درمان بیماری اوتیسم دوره حساس درمان مطرح است. دوره حساس درمان یعنی اینکه بهترین زمان درمان بین دو تا پنج سالگی است. اگر بعد از پنج سالگی درمان شروع شود هم برای والدین و هم درمانگر و هم کودک سخت تر خواهد شد.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه