علیشیری در گفتگو با دانا مطرح کرد:
آقایان کوتاهی و ناکارآمدی خود را به روابط خارجی گره نزنند/ خودشان هم نمیدانند از روابط خارجی چه می خواهند
کارشناس مسایل اقتصادی و توسعه با اعتقاد بر اینکه توسعه اقتصادی ایران از مشقهای داخلی عبور میکند نه روابط خارجی، میگوید: وضعیتهای موجود و رفتارها و کنشهای نشان میدهد که در حال حاضر الگوی توسعهای مشخص و برنامهی اجرایی متناسب با ان وجود ندارد و آنهایی که از روابط خارجی سخن میگویند به دنبال فرار از پاسخگویی هستند.[
به گزارش خبرنگار شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ اقتصاد ایران در سه دهه گذشته با چالشها و مشکلات فراوانی مواجه بود. اقتصادی تک محصولی و وابسته به درآمدهای نفتی که به اعتقاد کارشناسان نیازمند یک خانه تکانی است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, . , .,یکی از این مشکلات پاسخگو نبودن دولت است که خودشان باعث و علت برخی مشکلات بودند اما همیشه ریشه مشکلات را مسائل دیگر را عنوان کرده و میکنند. دولت تدبیر و امید نیز از این قاعده مستنثا نبوده و به عقیده کارشناسان این دولت بیعمل و بدون برنامه است و فقط نگاهش به روابط خارجی است. البته برجام در کارنامه دولت تدبیر و امید ثبت شد که هیچ عایدی برای کشور جز خسارت نداشت.
, .,حسن روحانی رئیسجمهوری که بیشتر وعدههایش در انتخاباتهای 92 و 96 را عملی نکرد، امروز برای عدم تحقق آن وعدهها، علت و راه نجات اقتصاد ایران را روابط خارجی میداند اما این در حالی است که اقتصاد ایران دچار مشکلات داخلی مانند سیاستهای اقتصادی یک بام و دو هوا، نظام بانکی و مالی ناکارآمد، نبود مدیریت صحیح و... است و تا این مسائل حل نشود روابط خارجی نمیتواند هیچ کمکی به اقتصاد کشورمان کند اما آیا واقعا روابط خارجی گرهگشای اقتصاد ایران است؟ برای پاسخ به این سوال گفتگویی با دکتر بهروز علیشیری کارشناس مسایل توسعه اقتصادی که ریاست سازمان سرمایه گذاری خارجی و کمکهای فنی و اقتصادی ایران و همچنین قائم مقام بین الملل وزارت اقتصاد را هم در کارنامه خود دارد، انجام دادیم که در ادامه گفتگوی او با شبکه اطلاع رسانی راه دانا میخوانید:
, آیا واقعا روابط خارجی گرهگشای اقتصاد ایران است؟ برای پاسخ به این سوال گفتگویی با دکتر بهروز علیشیری کارشناس مسایل توسعه اقتصادی که ریاست سازمان سرمایه گذاری خارجی و کمکهای فنی و اقتصادی ایران و همچنین قائم مقام بین الملل وزارت اقتصاد را هم در کارنامه خود دارد، انجام دادیم که در ادامه گفتگوی او با , شبکه اطلاع رسانی راه دانا, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, میخوانید:,,
*توسعه اقتصادی از مشقهای داخلی عبور میکند نه روابط خارجی
, *توسعه اقتصادی از مشقهای داخلی عبور میکند نه روابط خارجی, *, *, توسعه اقتصادی از مشقهای داخلی عبور میکند نه روابط خارجی,دانا: حسن روحانی رئیس جمهوری معقتد است نمیتوان بدون داشتن روابط خارجی، اقتصاد ایران را به سمت توسعه برد و مشکلات را حل کرد. هر چند در این خصوص دیدگاههای موافق و مخالف مطرح شد، نظر شما در این مورد چیست؟
, دانا: حسن روحانی رئیس جمهوری معقتد است نمیتوان بدون داشتن روابط خارجی، اقتصاد ایران را به سمت توسعه برد و مشکلات را حل کرد. هر چند در این خصوص دیدگاههای موافق و مخالف مطرح شد، نظر شما در این مورد چیست؟,علیشیری: هنوز در میان صاحبنظران مسائل توسعه و اقتصاددانان و متخصصان توسعه اجتماعی و اقتصادی کسی را سراغ ندارم که معتقد باشد میتوان اقتصاد را در سطح ملی بدون شناخت تحولات اقتصاد بینالملل و حضور هدفمند و پرطراوت در اقتصاد جهانی جلو برد.
, علیشیری,این برداشت در ادبیات توسعه اقتصادی حجم غنی دارد. قطعا برای کسانی که تمایل دارند مرزهای اقدام در سطح ملی و نقطه مطلوب همپیوندی با اقتصادی جهانی را بدانند ، باید این ادبیات را ارائه داد ، که صدها صاحبنظر و هزاران کتاب و مقاله در این خصوص وجود دارد که بهتر است آن را مطالعه کنند.
,البته نقطه وفاق صاحبنظران توسعه از جایی شروع شد که برخی کشورهای در حال توسعه بهویژه در شرق آسیا با تدوین راهبردهای توسعه و بهره گیری از یک نظام اداری حرفهای و نیرومند و با بسیج همه امکانات برای رسیدن به اهداف تعریف شده تلاش کردند و توانستند نقش و جایگاه خود را از یک کشور پیرامومنی به کشوری با کنشگری فعال در اقتصاد جهانی تبدیل کنند. لذا اگر کسی با طرح این سوال به دنبال اهداف ناشناخته و سیاسی نباشند، پاسخ آن در ادبیات توسعه به صورت شفاف و روشن وجود دارد.
,,
* حل مشکلات از طریق مشارکت در اقتصاد جهانی تفکر خطرناکی است
, * حل مشکلات از طریق مشارکت در اقتصاد جهانی تفکر خطرناکی است, * حل مشکلات از طریق مشارکت در اقتصاد جهانی تفکر خطرناکی است,دانا: شما مرز حرکت بر مدار اقتصاد بینالمللی را در کجا میدانید؟
, دانا: شما مرز حرکت بر مدار اقتصاد بینالمللی را در کجا میدانید؟,علیشیری: به طور طبیعی نقطه شروع توسعه اقتصادی از مشقهای داخلی عبور میکند و روابط اقتصادی خارجی یک متغیر تکمیل کننده است نه عنصر اساسی یا علت العلل. چنانچه کشور راهبرد مشخصی در توسعه اقتصاد ملی و صنعتی و تجاری نداشته باشد آن وقت تبدیل میشویم به یک عنصر و بازیگر دسته سوم در اقتصاد جهانی.
,اگر کسانی هستند که میخواهند شکست سیاست در اقتصاد و برنامه ریزی غلط توسعهای، وابستگی به درآمدهای نفتی و خام فروشی و ناکارآمدی نظام اداری، توهم دانایی و عقب ماندگی نظام پولی و مالی، فقدان راهبرد توسعه صنعتی و... را از طریق مشارکت در اقتصاد جهانی حل کنند نه تنها اشتباه فکر میکنند بلکه این تفکر می تواند نتایج خطرناک داشته باشد و زمینه های وابستگی را تشدید کند.
,سیاستهای رشد برونزا ؛ در شرایطی که اکثر متغیرهای اقتصاد ملی دچار انکسار ساختاریست، قبل از طرح، شکست خورده است. ما در سیاستهای ابلاغی اقتصاد مقاومتی اصل برونگرایی را داریم ، یعنی راهبرد توسعهای را تعریف کنیم و سپس از منابع مالی و پولی بینالمللی و تجارت خارجی برای حرکت سریعتر آن بهره ببریم این یعنی برونگرایی نه برونزایی.
,,
- سیاست خارجی فاقد راهبرد توسعه ایی، موجب تشدید وابستگی، شکنندگی و اچمزی اقتصاد ایران می شود.
دانا: شما معتقد هستید که برای حل مشکلات اقتصادی ابتدا باید به داخل توجه و برنامههای توسعهای تعریف شده کنیم و بعد از ظرفیتهای اقتصاد جهانی و روابط با آن بهره ببریم؟
, دانا: شما معتقد هستید که برای حل مشکلات اقتصادی ابتدا باید به داخل توجه و برنامههای توسعهای تعریف شده کنیم و بعد از ظرفیتهای اقتصاد جهانی و روابط با آن بهره ببریم؟,علیشیری: در غیر این صورت اقتصاد ایران به پایینترین سطوح ساختار سلسله مراتبی نظام جهانی سقوط میکند. منظور این است که ابتدا صادر کننده مواد خام و کالاهایی با پایینترین ارزش افزوده، شکننده و لرزان خواهیم بود.
, علیشیری: ,زمانی که همه مشقهای داخلی نوشته و نقشه راه توسعه تدوین شود ، بعد باید با شناخت عمیق از تحولات اقتصاد بینالملل راهبرد سیاست خارجی خود را تعریف کنید؛ باید حرکات چرخه ای نظام اقتصاد جهانی را بشناسیم ، یعنی تعارضات و نبردهای میان ارکان اصلی را تعیین کرده ، و سپس الگوی روابط اقتصاد خارجی را متناسب با این شناخت و برنامه خود تعریف کنیم.
,وقتی وضعیتهای موجود و رفتارها و کنشهای را بررسی کنید متوجه خواهید شد که ما نه الگوی توسعهای مشخصی و با برنامهی اجرایی و سنچش پذیر داریم و نه الگوی روابط خارجی اقتصاد خارجی بلند مدت.
,,
* گره زدن مشکلات با همپیوندی با اقتصاد جهانی برای پوشاندن ناکارآمدیهاست
, * گره زدن مشکلات با همپیوندی با اقتصاد جهانی برای پوشاندن ناکارآمدیهاست, * گره زدن مشکلات با همپیوندی با اقتصاد جهانی برای پوشاندن ناکارآمدیهاست,دانا: پس چرا در چنین شرایطی از سوی دولتمردان یکباره نقش سیاست خارجی و داشتن رابطه با جهان برجسته میشود؟
, دانا: پس چرا در چنین شرایطی از سوی دولتمردان یکباره نقش سیاست خارجی و داشتن رابطه با جهان برجسته میشود؟,علیشیری: نخست اینکه این متغیر دم دستترین شاخصی است که میتوان از ذهن افراد برای خروج از کاستیهای اقتصادی ملی و مخفی سازی ناکارآمدی خود مطرح شود. دوم اینکه وقتی کشوری تک محصولی و به شدت وابسته به درآمدهای صادرات نفت خام ، از فروش آن محروم یا با شوک قیمت در بازار نفت مواجه میشود ، همه ضعف ساختاری و نهادی آن بیرون میزند ، لذا سادهترین برداشت این است که آقایان بروند کاری کنند تا بتوانند نفت بفروشند تا این از ریخت افتادگیهای نهادی و برنامهای را بپوشانید.
, علیشیری: ,دانا: با توجه به موضوع برون گرایی در برابر برونزایی، باید کدام بخش از برنامههای اقتصادی در اولویت قرار گیرد؟
, دانا: با توجه به موضوع برون گرایی در برابر برونزایی، باید کدام بخش از برنامههای اقتصادی در اولویت قرار گیرد؟,علیشیری: قبل از همه باید ببینید که اقتصاد ایران از همپیوندی با اقتصاد جهانی به دنبال چیست و چه می خواهد؟ اولویت همسایگان و روابط منطقهای برجسته است یا خیر؟، شرکای اقتصادی راهبردی چه کسانی هستند؟ اولویت در توسعه نگاه به شرق است یا غرب و چرا؟ البته باید یادمان باشد که نمیتوان چند سال کشور را با نگاه به غرب راهبری کنید بدون آنکه فهم استراتژیک از برآیندها و تعارضات داشته باشید و یکباره افق خوشبختی را در شرق جستجو کنید، این اشتباه راهبردی در سال های گذشته رخ داد که باید از آن تجربه کافی آموخت.
, علیشیری: ,,
* میخواهند اقتصاد ایران را آچمز کنند/ ارتباطات اقتصادی بین الملل در شرایط خام فروشی وابستگی را تشدید میکند
, * میخواهند اقتصاد ایران را آچمز کنند/ ارتباطات اقتصادی بین الملل در شرایط خام فروشی وابستگی را تشدید میکند, * میخواهند اقتصاد ایران را آچمز کنند/ ارتباطات اقتصادی بین الملل در شرایط خام فروشی وابستگی را تشدید میکند,دانا: در حوزه برنامهی توسعهای و اقتصادی کدام راهبرد را توصیه میشود و نقش سیاست خارجی در آن چگونه است؟
, دانا: در حوزه برنامهی توسعهای و اقتصادی کدام راهبرد را توصیه میشود و نقش سیاست خارجی در آن چگونه است؟,علیشیری: نخست اینکه باید ببینیم ما در روابط اقتصاد خارجی دنبال چه هستیم، دنبال گرفتن سهم بازار خارجی، جذب سرمایه گذاری، فایناس، فروش نفت و مواد پتروشیمی و یا الحاق به سازمان تجارت جهانی. فرض کنیم که امروز رابطه ما با تمام دنیا در بالاترین سطح فرض قرار گرفت، چه اتفاقی رخ میدهد، آیا سهم تجاری ما بزرگتر و کیک ما از اقتصاد جهانی شیرین میشود ؟ و یا با جذب منابع مالی خارجی استقراضی در اقتصاد ملی، پروژههای داخلی را به حرکت در آوریم؟ آیا سرمایه گذاری خارجی مستقیم میآید و در کنار بخش خصوصی ما موتور رشد اقتصاد ملی خواهد شد؟ و از اقتصاد تک محصولی و خام فروشی نجات پیدا میکنیم و عنصر فعال اقتصاد جهانی میشویم؟ ؛ نه هیچ کدام از اینها قابل تحقق نخواهد بود و نهتنها جایگاه ما در اقتصاد جهانی تغییر نمیکند بلکه موجب تشدید وابستگی اقتصادی و سیاسی و بروز پدیده اچمزی اقتصاد ایران خواهد شد.
, علیشیری: , نهتنها جایگاه ما در اقتصاد جهانی تغییر نمیکند بلکه موجب تشدید وابستگی اقتصادی و سیاسی و بروز پدیده اچمزی اقتصاد ایران خواهد شد.,,
- سیاستهای رشد برونزا ؛ در شرایطی که اکثر متغیرهای اقتصاد ملی دچار انکسار ساختاریست، قبل از طرح، شکست خورده است
* راهبردی برای توسعه و اولویت بندی در کشور نداریم/ صندوق توسعه ملی یعنی قلک دولت
, * راهبردی برای توسعه و اولویت بندی در کشور نداریم/ صندوق توسعه ملی یعنی قلک دولت, * راهبردی برای توسعه و اولویت بندی در کشور نداریم/ صندوق توسعه ملی یعنی قلک دولت,دانا: در حوزه برنامهی توسعه اقتصاد ملی باید چه شاخصهایی مورد توجه قرار گیرد و به نظر شما اثر بخشی بالا از طریق روابط جهانی چه زمانی قابلیت دسترسی دارد؟
, دانا: در حوزه برنامهی توسعه اقتصاد ملی باید چه شاخصهایی مورد توجه قرار گیرد و به نظر شما اثر بخشی بالا از طریق روابط جهانی چه زمانی قابلیت دسترسی دارد؟,علیشیری: زمانی که نهاد های اقتصاد ملی ما کارکردهای خود را انجام نمی دهند، برنامه های توسعه ادبیات تکراری و فاقد سنجش و نظارت پذیری دارد، نظام مالی و پولی کشور به شدت وابسته به نفت و دچار عقب افتادگی در فهم و برنامه است ، محیط عمومی اقتصاد ایران برای فعالیت بنگاههای بخش خصوصی به قدر کافی شفاف نیست ، و یا اینکه برای بهبود فضای کسب و کار سازمان فعالی نداریم و فهم موجود آن در کشور هم غلط است؛ ابتدا باید به خودمان و ریشه های مشکلات از درون نگاه کنیم.
, علیشیری: ,هنوز یک راهبرد توسعه بخشی و صنعتی برای کشور نداریم، یعنی اولویتهای توسعهای بخشی تعریف نشده و روی آن وفاق ملی نداریم. امروز ترکیب صادرات غیرنفتی کشور شامل کالاهایی با ارزش افزوده بسیار پایین و فاقد برخورداری از فنآوری پیشرفته است.
,- مجلس باید در تدوین برنامه های توسعه دقت کند و سپس نقش نظارتی خود را واکاوی و اعمال کند.
صندوق توسعه ملی امروز به جای آنکه با اهرم سازی منابع، پیشران نظام مالی کشور شود تبدیل به قلک تامین مالی دولت شده. ریسکهای سرمایه گذاری در کشور بالاست ، این موضوغات در حالی است که شاهد سیاستهای متعدد ابلاغی بودیم ولی هنوز شاهد رشد هزینههای مصرفی و جاری دولت هستیم و از طرفی هیچ تحرکی در نهادهای متولی ملاحظه نمیکنید.
,اجرای سیاستهای صحیح و اصلاحی اصل 44 قانون اساسی در مسیر اصلی اجرا نشد و یا اینکه سیاست ساختاری اصلاح قیمتهای انرژی از ریل خود خارج شد و بیش از 80درصد قوانین پنج ساله و بودجه سالیانه کشور تحقق و اجرایی نمیشود اما هیچ کسی مواخذه نمیشود، لذا آقایان نمیتوانند کوتاهی در اقتصادی ملی و ناکارآمدی را به روابط اقتصادی خارجی گره بزنند.
,
به نظرم باید ممنون فشارهای تحریمی بود زیرا ضعف اساسی و ساختاری اقتصاد ایران را بیرون زد و با این وضعیت اقتصادی کنونی، بهترین زمان است تا به دنبال اجرایی کردن سیاستهای اقتصاد مقاومتی و افزایش تابآوری اقتصاد ایران برویم.
,
* دولت خود را در مقام پاسخگویی به مجلس قرار نداد/ چرا مجلس اصلاح آیین نامه داخلی خود را به قانون تبدیل نمیکند
, * دولت خود را در مقام پاسخگویی به مجلس قرار نداد/ چرا مجلس اصلاح آیین نامه داخلی خود را به قانون تبدیل نمیکند, * دولت خود را در مقام پاسخگویی به مجلس قرار نداد/ چرا مجلس اصلاح آیین نامه داخلی خود را به قانون تبدیل نمیکند,دانا: پس مشکل اقتصاد ایران روابط خارجی نیست و باید چه کرد؟
, دانا: پس مشکل اقتصاد ایران روابط خارجی نیست و باید چه کرد؟,علیشیری: توجه کنید که مشکل اقتصاد ایران اقتصادی نیست بلکه اجتماعی است. یعنی از جنس توسعه ایی است ؛ تا راه حل های محض اقتصادی . باید اصلاح نظام اداری کشور به عنوان پرچمدار توسعه و اصلاح نظام برنامه ریزی کشور به عنوان نقشه راه و سپس انتخاب مدیران برجسته و مسوولیت پذیر برای شخم زدن روابط ناصحیح برای مقابله جدی با فساد و رانت و نظارت بر برنامهها رخ دهد. امروز باید پاسخدهی به افکار عمومی اجرایی شود تا برمداردرست توسعه اقتصادی و اجتماعی حرکت کنیم.
, علیشیری: ,دانا: شما به برخی قوانین و سیاستها مانند اقتصاد مقاومتی اشاره کردید و امروز 6 سال از آن میگذرد اما اتفاقی رخ نداده و اقتصاد ایران تابآور نشده است؟
, دانا: شما به برخی قوانین و سیاستها مانند اقتصاد مقاومتی اشاره کردید و امروز 6 سال از آن میگذرد اما اتفاقی رخ نداده و اقتصاد ایران تابآور نشده است؟,علیشیری: باید بپذیریم که نباید از پاسخگویی و نظارت پذیری فرار کرد، برنامه ایی از جنس توسعه مطلوب است که هدفمند ، کمی ، سنجش پذیر و قابل نظارت باشد. مجلس یک مصوبه اثر گذار در قانون آیین نامه داخلی خود داشت که وزرا و رئیس جمهور عملکرد یک ساله خود را به صورت کمی در مرداد ماه هر سال به نمایندگان گزارش دهند و سپس این مجلس این گزارش را ارزیابی و مورد رسیدگی قرار دهد و وزرای ضعیف و فاقد مدیریتی را استیضاح و برکنار کند. این یک رویه انقلابی درست در کشور بود که فرمان حرکت اقتصاد ایران را بر مدار شفافیت در عملکرد و به سمت بهرهبرداری میراند و نقاط قوت و ضعف مشخص خواهد شد و برنامهها اصلاح و بهبود مییابد اما شما ببنید که چه برسر این مصوبه آمد؟ چرا دولت تمکین نکرد؟ و چرا مجلس در این مورد ساکت است. اینها نشان میدهد که مشکل اقتصاد ایران نه اقتصادی است و نه به روابط خارجی ربط دارد.
, علیشیری: ,
انتهای پیام/ن
]
ارسال دیدگاه