فرصت طلایی روسیه در منازعه ایران و آمریکا
با افزایش تنش ها میان مسکو و واشنگتن، کاخ کرملین اعلام نموده در صورت تداوم رویکرد ضد روسی غرب، در مواضعشان در قبال مسئله هسته ای ایران تجدید نظر خواهند کرد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از فرهنگ نیوز، تنش میان روسیه با غرب به مرحله جدیدی رسیده و طرفین بی توجه به پیامدهای تداوم بحران، اقدام به تهدید یک دیگر نموده اند. ایجاد تغییرات در دکترین نظامی روسیه و تهدید حمله اتمی به غرب در صورت استفاده از سلاح های کشتار جمعی از سوی آنها ، آخرین موضع سرسختانه ای است که از سوی روسیه در برابر زیاده خواهی های طرف غربی اتخاذ شده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا,با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و خسارت های هنگفت برجای مانده از ابرقدرت سابق برای کشورهای تجزیه شده از آن، عملا روسیه تا یک دهه بدون حضور چشمگیر در جامعه بین المللی با اتخاذ سیاست داخلی در پی ترمیم اوضاع اقتصادی اش بود. قدرت گیری پوتین و سیاست های موفقش در حوزه ارتقای مناسبات اقتصادی و اجتماعی این کشور و همچنین تزریق روحیه ملی گرایی در سطح جامعه موجب حضور بیش از پیش این کشور در سطح منطقه ای و بین المللی شد.
,اتخاذ راهبرد تهاجمی
,موضع سرسختانه روسیه در قبال مسئله آبخازیا و اوستیا را می توان آغاز رویکرد انعطاف ناپذیر پوتین در قبال غرب و ترسیم راهبرد جدید این کشور دانست که با ضمیمه نمودن شبه جزیره کریمه و موضع تهاجمی در برابر مسئله اوکراین بیش از پیش خود را نمایان ساخته است. بواقع مواضع کنونی روسیه در رابطه با مسئله سوریه و اوکراین در این چارچوب قابل بررسی است.
,در دو دهه اول پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، روسیه در ابعاد مختلف ( بجز نظامی ) صرفا بعنوان یک قدرت منطقه ای محسوب شده که حوزه نفوذش در منطقه کشورهای مشترک المنافع تعریف می شد، از این رو سیاست مسکو در قبال سایر تحولات جهانی عمدتا در پی عدم اصطکاک با غرب و ناتو بوده است و در صورت بروز هرگونه تنش در روابط فی مابین، طرف روس با دریافت امتیازی از موضع خویش عدول می نمود. موافقت لفظی روسیه با برنامه هسته ای ایران و همکاری در اتخاذ قطعنامه های صادر شده بر علیه کشورمان در همین راستا قابل ارزیابی است که طرف روس با کارت ایران در پی کسب امتیاز از غرب گام بر می داشت.
,بهبود اوضاع اقتصادی روسیه، نهادینه شدن قدرت پوتین بویژه از دوره سوم ریاست جمهوری وی، حضور در پیمان شانگهای، جذب سرمایه گذاری های کلان و رشد صنعت توریسم و... در طول سالهای اخیر موجب افزایش وزن معادلات این کشور در سطح جامعه بین المللی شد، افزایش وزنی که تعریف منافع روس ها را از منطقه آسیای مرکزی و قفقاز فراتر برده و خاورمیانه و شرق اروپا را نیز به مناطق خطوط قرمز این کشور افزوده است. حضور و استحکام در دریای مدیترانه بواسطه بندر طوطوس سوریه و تحکیم قدرت نظامی در دریای سیاه بواسطه پایگاه های دریایی شبه جزیره کریمه همه در راستای افزایش حیطه مناطق حیاتی برای روسیه قابل ارزیابی است.
,رویکرد کنونی روسیه در قبال سوریه و اوکراین که در تقابل با آمریکا قرار داشته و پافشاری مسکو در طول سالهای اخیر بر مواضعش امری بی سابقه است که نشان از دگرگونی رفتار روس ها دارد. مسکو بر خلاف رویکرد پیشین با دریافت امتیازی، پشت هم پیمانان خویش را خالی نکرده و باقدرت هرچه تمامتر در برابر خواسته های غرب ایستاده است. پوتین ضمن پافشاری بر مواضع ضد امپریالیستی خود بارها بیان داشته که در برابر خواسته های ناتو و آمریکا عقب نشینی نخواهد کرد و اعمال فشارهای فوق موجب انزوا و ارعاب مسکو نخواهد شد.
,دفاع روسیه از دولت سوریه و روس گرایان اوکراینی صرفا به این جهت است که پوتین در پی تغییر جایگاه این کشور از یک قدرت منطقه ای به قدرت جهانی می اندیشد.
,هزینه های تبدیل شدن به یک قدرت جهانی
,وزیر دارایی روسیه در مصاحبه اخیرش عنوان داشته است که روسیه بابت تاکید بر مواضعش درقبال اوکراین، دچار خسارتی 140 میلیارد دلاری شده است. خسارتی که بواسطه تحریم های اروپا و آمریکا و افت چشمگیر قیمت نفت بدلیل سیاست های خصمانه عربستان در همسویی با آمریکا صورت پذیرفته است. علاوه بر آن روبل واحد پول روسیه نیز 40 درصد از ارزش خود را در طول ماه های اخیر از دست داده است و شماری از سرمایه گذاران مبادرت به خروج سرمایه های خویش از روسیه کرده اند.
,روسیه بعنوان بزرگترین صادر کننده گاز و دومین صادر کننده بزرگ نفت در جهان محسوب شده و 65 درصد از درآمدهای این کشور از طریق فروش نفت و گاز حاصل می شود. با این وجود پوتین نشان داده که مشی روسیه رو به جلو بوده و حاضر به عقب نشینی در برابر اقدامات غرب نمی باشد. روسیه در قبال تحریم های غرب، ورود محصولات کشاورزی از اروپا را ممنوع کرده و درصدد واکنش برآمده است. برگزاری رزمایش های نظامی متعدد و دگرگونی در دکترین نظامی و قرار دادن ناتو به عنوان تهدید اصلی نظامی این کشور ، حکایت از استواری روسها در مواضعشان دارد. پوتین ضمن تاکید بر تداوم سیاست خارجی در پیش گرفته، وعده داده است که اقتصاد این کشور تا دو سال آینده سامان خواهد یافت.
,روسیه با دارا بودن 25 درصد ذخائر گازی جهان و فروش روزانه 10 میلیون بشکه نفت در جهان می تواند از ابزار فوق جهت اعمال فشار بر اروپا و آمریکا استفاده نماید، امری که با آغاز فصل زمستان بیش از پیش قابل تصور است.
,تنش روسیه و غرب و مسئله هسته ای ایران
, تنش روسیه و غرب و مسئله هسته ای ایران,روسیه در طول بحران سوریه و اوکراین نشان داده است که از مواضع خویش عدول نکرده و در پی تقابل جدی با غرب است. شاهد این مدعا ارتباط گیری وسیع این کشور با چین، هند و برزیل می باشد. روس ها با اتخاذ رویکرد تحریم غرب در برابر تحریم روسیه در پی کاستن وابستگی به اروپا و آمریکا و ارتقای سطح روابط با قدرت های نوظهور است.
,مسئله هسته ای ایران و تنش های مرتبط با آن نیز جزو مسائلی است که می تواند در خلال تنش های مسکو-واشنگتن تحت تاثیر قرار گیرد، امری که صراحتا از سوی مقامات روس نیز مورد تایید واقع شده است. وزارت خارجه روسیه روز گذشته در بیانیهای اعلام کرد که گسترش تحریمهای آمریکا علیه مسکو، می تواند بر همکاریهای دوجانبه در زمینه پرونده هسته ای ایران و بحران سوریه تاثیر بگذارد. در بیانیه وزارت خارجه روسیه آمده است : همانطور که واشنگتن پیش تر نیز دیده است، روسیه چنین اقدامات به گفته این بیانیه غیر دوستانهای را بیپاسخ نخواهد گذاشت. بیانیه فوق در پاسخ به دور جدیدی از تحریم هایی است که علیه نزدیکان پوتین وضع شده است.
,لوکاشویچ سخنگوی وزارت خارجه روسیه در این باره اظهار داشت: «اقدامات آمریکا تردیدهایی را درباره دورنمای همکاری دوجانبه پیرامون حل مسئله هستهای ایران، بحران سوریه و دیگر مسائل اضطراری بینالمللی به وجود آورده است.»
,حال و با در پیش بودن مذاکرات هسته ای میان ایران و 1+5، فرصت مناسبی برای کسب منافع حداکثری کشورمان در خلال تنش های ایجاد شده میان مسکو و واشنگتن مهیا شده است و می توان این بار به جای استفاده ابزاری روسیه از کارت ایران، ما از کارت روسیه در مذاکرات استفاده نمائیم. حربه ای که با دیپلماسی خردمندانه می تواند به حل مسئله بغرنج هسته ای کمک نماید.
,در رابطه با آینده پرونده هسته ای کشورمان دو حالت قابل تصور است که در صورت وقوع هر یک می توان از موضع روسیه در قبال آن بهره برد.
,الف) وضع توافقی جامع: روسیه بعنوان یک عضو دائم شورای امنیت و یک طرف اصلی مذاکرات هسته ای می تواند جهت تقابل با غرب از فشارهای 1+5 بر علیه ایران کاسته و از وضع تفاهم میان 6 کشور جهت مقابله با ایران پرهیز نماید.
, الف) وضع توافقی جامع:,وقوع این امر موجب تضعیف موضع یکپارچه 6 قدرت دربرابر ایران خواهد شد. روسیه پیشتر نشان داده که برای حمایت از حکومت بشار اسد تاب ایستادن در برابر زیاده خواهی های غرب را دارد. تنش های کنونی نیز بقدری عمیق است که تهدید روسیه در این زمینه صرفا یک تهدید دیپلماتیک یا لفظی نبوده و قابلیت عملی شدن را دارد.
,حال که دولت های اروپا، آمریکا و مرتجعین عرب با ظرفیت های خود اعم از تحریم های عظیم اقتصادی و کاهش قیمت انرژی سعی در به زانو در آوردن ایران دارند، تلاش برای جلب موافقت روسیه در این زمینه می تواند به تلطیف موضع طرف مقابل کمک نموده و فضایی مساعد و برابر را برای وضع توافقنامه مهیا نماید.
,ب) ختم بی نتیجه مذاکرات: مذاکرات ایران و 6 قدرت جهانی ممکن است پس از یک سال مذاکره بی نتیجه به کار خود پایان دهد. فارغ از تضعیف موقعیت آمریکا و اروپا نزد افکار عمومی بین المللی و شکسته شدن آنچه اجماع جهانی علیه ایران می نامند (بدلیل موضع صادقانه ایران در مذاکرات و تلاش برای رفع سوتفاهمات)، تنش میان روسیه و آمریکا می تواند بر روند فشارها بر ایران اثر گذار باشد.
, ب) ختم بی نتیجه مذاکرات:,بر اساس برخی گزارش ها هم اکنون روسیه در پی خرید بخشی از نفت ایران و فروش آن در بازار جهانی است، امری که عملا منتهی به دور زدن تحریم های بین المللی خواهد شد. تداوم فشارها بر روسیه و تحریم های گسترده اعمال شده بر مسکو، نهایتا با واکنش روسیه مواجه شده و می تواند به عدم پایبندی این کشور به تحریم های یک سویه آمریکا و اروپا منجر گردد. تحریم هایی نظیر مبادلات بانکی، بیمه نفتکش ها، خرید نفت و... حاصل این تحریم های یک سویه می باشد.
,موضع روسیه در این باره دو موفقیت را از آن روس ها خواهد کرد. اول آنکه پاسخی محکم در قبال سیاست های غرب در برابر این کشور و نزدیکی آنها به اوکراین به عنوان همسایه این کشور خواهد بود و دوم آن که برقراری ارتباط اقتصادی با ایران و عدم پایبندی به تحریم های این کشور سبب گسترش روابط اقتصادی و بهبود معیشتی هر دو کشور تحریم شده خواهد شد. امری که از چشم کارشناسان سیاست خارجی روس پنهان نمانده و امکان عملی شدن دارد. پوتین و اظهارات و اقدامات دولتش در طول دو سال اخیر به گونه ای است که حفظ حیثیت سیاسی خود را در روسیه در گرو ایستادگی در برابر غرب قرار داده است، لذا برای حفظ اعتبارش ناگزیر است از همه راه های ممکن من جمله همراهی با ایران برای فشار بر غرب استفاده کند.
,با توجه به مطلب ذکر شده،فارغ از چگونگی مواضع روسیه و آمریکا در قبال یکدیگر، دستگاه سیاست خارجی کشور می بایست با در نظر گرفتن بدبینانه ترین حالت های ممکن در پی تامین منافع ملی گام بردارند. استفاده از موضع روسیه باید به گونه ای باشد که در صورت عدم تحقق آن لطمه ای به مواضع دستگاه تصمیم گیرنده کشورمان وارد نشود به قول معروف همه تخم مرغ های خود را در یک سبد قرار ندهیم.
,,
انتهای پیام/ف
]
ارسال دیدگاه