گزارش میدانی دانا از بازارهای پایتخت در روزهای جنگی؛
بازاری آرام، مردمی در جریان زندگی/ خبری از هیاهوی همیشگی نیست، اما چرخ اقتصاد نمیایستد
گزارشی از واقعیت میدانی تهران در شرایطی که بسیاری از ناظران خارجی پیشبینی «فروپاشی اقتصادی» میکردند.
به گزارش خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ در پانزدهمین روز از فروردینماه ۱۴۰۵، در حالی که آسمان تهران خبر از تحولات نظامی در منطقه میدهد، سطح شهر چهرهای دیگر دارد. نه از التهابهای پیشبینیشده در آستانه جنگ خبری است و نه صفهای طولانی خرید. خیابانها و بازارها باز است، مغازهداران پشت پیشخوانهای خود نشستهاند و مردم عادی، هرچند با احتیاط بیشتر، مشغول امور روزمره خود هستند.
ظهر روز شنبه، ۱۵ فروردین ۱۴۰۵، خبرنگار اقتصادی راهدانا برای ارزیابی میزان تأثیر جنگ بر زندگی روزمره مردم و وضعیت اصناف، سفری میدانی را از خیابان جمهوری تا بازار بزرگ تهران و سپس راستههای لالهزار، ملت، اکباتان، مولوی و فردوسی آغاز کرد.
نخستین مشاهده میدانی: تقریباً تمامی مغازهها پس از پایان تعطیلات نوروزی درهای خود را گشودهاند. قالیبافیهای لالهزار، کفشفروشهای ملت، لوازمتحریریهای اکباتان و پارچهفروشهای مولوی همه فعال هستند. اما تفاوت بزرگ در میزان تردد و خریدوفروش است.
راستههای مختلف بازار بزرگ تهران، برخلاف روزهای پررونق سالهای قبل، خلوتتر از همیشه به نظر میرسد. این سکون هرچند برای روزهای اول پس از تعطیلات نوروزی تا حدی طبیعی است، اما امسال با سایه سنگین جنگ، رنگی دیگر به خود گرفته است.
لالهزار و بازار طلا؛ مغازهها باز، مشتری کم
در خیابان لالهزار که روزگاری قطب فروش پارچه و البسه بود، تمامی واحدهای تجاری فعال بودند، اما صدای قیلوقال همیشگی خریداران و فروشندگان به گوش نمیرسید. یکی از کسبه قدیمی این خیابان در گفتوگو با خبرنگار ما گفت: «در و مغازه باز است، اما کسی نیست خرید کند. مردم آمدند سراغ کار خودشان، اما هزینه نمیکنند.»
در بازار فردوسی نیز وضعیت مشابه بود. طلافروشان و صرافان پشت شیشههای خود نشسته بودند، اما خبری از صفهای همیشگی خرید سکه و ارز نبود. یکی از صرافان به خبرنگار راهدانا گفت: «قیمتها بالاست، اما التهاب آنچنانی در بازار نیست. مردم منتظرند ببینند چه میشود.»
انتقاد کسبه از بانکها و ادارات؛ چک برگشت خورد، قسط عقب افتاد
در راسته کفشفروشان بازار بزرگ، یکی از کسبه با اشاره به مشکلات مالی ناشی از کاهش فروش در بهمن و اسفند ماه گذشته، به خبرنگار ما گفت: «بانک مرکزی وعده داد که در شرایط جنگی اقساط به تعویق بیفتد و چکها برگشت نخورد، اما در عمل تمام چکهای من برگشت خورد. چون واقعاً خریدوفروشی نبود که پول به حساب بیاید.»
وی افزود: «ما نمیگوییم جنگ نیست، میگوییم مردم دارند زندگی خودشان را میکنند، اما قدرت خرید کاهش پیدا کرده. کسی نمیتواند مثل قبل هزینه کند.»
یکی دیگر از کسبه لالهزار نیز از عدم همکاری اداره برق گلایه کرد و گفت: «مغازه من مصرف برق بالایی دارد. در این شرایط که درآمدی نیست، از اداره برق خواستیم قسطی کنیم، اما همکاری نکردند.»
دستفروشان و چرخهای کوچک اقتصاد زیرزمینی
در خیابانهای اطراف بازار، اما حال و هوای متفاوتی حاکم بود. دستفروشان که همیشه بخش جدایینشدنی اقتصاد پایتخت بودهاند، با بساطهای کوچک خود حضور داشتند. از فروش سبزی و میوه گرفته تا لوازم تحریر و پوشاک. یکی از این دستفروشان به خبرنگار راهدانا گفت: «مردم دیگر به بازار بزرگ نمیروند. همه چیز گران شده. همانهایی هم که میآیند، سراغ دستفروشها میآیند که ارزانتر است.»
این نشان میدهد که حتی در بحران، اقتصاد غیررسمی به عنوان یک «شبکه ایمنی» برای اقشار کمدرآمد فعال است.
در خیابانهای ملت و اکباتان، تردد خودروها و عابران در حد معمول بود. نه از خیابانهای خلوت و متروکه خبری بود و نه از تجمع و ازدحام. مردم عادی، با کیف و ساکهای دستی، مشغول انجام کارهای روزمره خود بودند. یک شهروند تهرانی در گفتوگو با خبرنگار ما گفت: «جنگ که آمده، اما ما باید زندگی کنیم. نمیشود نشست و به دیوار خیره شد. میرویم سر کار، خرید میکنیم، درس میخوانیم. نمیگذاریم بترسانندمان.»
این روایت میدانی نشان میدهد که با وجود همه فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ، جامعه ایران دچار فلج اجتماعی نشده است. چرخ زندگی همچنان میچرخد، هرچند با دوری آرامتر از روزهای پررونق.
درخواست کسبه از دولت و بانکها؛ به حرفها عمل کنید
در پایان این گشت میدانی، چندین کسبه از خبرنگار راهدانا خواستند صدای آنها را به مسئولان برساند:
-
اجرایی شدن وعده تعویق اقساط بانکی
-
جلوگیری از برگشت چکهای تضمینی در شرایط جنگی
-
تفاهم بین موجران و مستأجران واحدهای تجاری برای کاهش اجاره یا تقسیط
-
همکاری ادارات خدماترسان (برق، گاز، آب) برای پرداخت قسطی قبضها
یکی از مغازهداران بازار تهران در این باره گفت: «اگر دولت و بانکها فقط حرف بزنند و عمل نکنند، کسبه کوچک ممکن است ورشکست شوند. ما نمیگوییم جنگ نیست، میگوییم در جنگ هم باید راهی برای ادامه زندگی باشد.»
جمعبندی میدانی
به گزارش خبرنگار دانا؛ تهران در روزهای جنگی، شهری است آرام اما نه فلج. مردم به خیابان میآیند، مغازهها باز است، کسبه پشت پیشخوان نشستهاند، اما حجم مبادلات اقتصادی کاهش یافته است. نبود التهاب و صفهای خرید، خود یک پیام مهم است: جامعه ایران از نظر روانی خود را برای ادامه زندگی در شرایط سخت آماده کرده است. اما نیاز کسبه نیز روشن است: اگر سیاستهای حمایتی به خوبی اجرا شود از تضعیف بازار جلوگیری می شود و تعطیلی برخی مغازهها در ماههای آینده، متصور نخواهد شد. راهدانا همچنان وضعیت بازار و معیشت مردم را در روزهای جنگی رصد میکند.
ارسال دیدگاه