بازخوانی دیدگاه امام خمینی (ره) درباره ورزش و ورزشکاران
اول پهلوان باشید بعد قهرمان
امام خمینی (ره) همواره نقش مهمی برای ورزش قائل بودند و معتقد بودند یک ورزشکار در وهله اول باید پهلوان و با اخلاق باشد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا، را رسیدن سالروز ارتحال رهبر کبیر انقلاب سبب شد تا در گزارشی به بررسی توصیه های امام راحل برای ورزشکاران و نگاه ایشان به ورزش بپردازیم.در بررسی کلام امام خمینی(ره) بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران در مورد ورزشکاران به چند خصوصیت مهم و کلیدی برمیخوریم، که این ویژگیها عبارتند از:
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا,,
الف: توجه به خدا
, الف: توجه به خدا,مهمترین ویژگی از خصوصیاتی که حضرت امام(ره) برای ورزشکار نظام اسلامی قائل هستند، توجه به خداوند و ذکر نام اوست، منظور ایشان از این توجه، فقط در شرایط خاص و بحرانی نیست بلکه این موضوع باید در تمام شئون زندگی افراد وجود داشته باشد. از توصیههای بسیار مؤکد ایشان به همه اقشار جامعه، علی الخصوص ورزشکاران، عدم غفلت از یاد خدا است. البته ایشان در کنار یاد خدا، داشتن ایمان و اعتقاد واقعی به اسلام را نیز مهم میدانند.
,«ایمانتان را تقویت کنید، به اسلام پناه ببرید، همهمان به اسلام پناه ببریم همه جا یاد خدا باشیم. من میدانم که ورزشکارها در گودهای زورخانه یاد خدا هستند، یاد امیرالمؤمنین هستند، تقویت کنید این یاد خدا را، تقویت کنید این یاد مولا را و همه با قدرت، همه با ایمان، انشاءالله به پیش بروید».[1]
,,
ب: اقتدا به حضرت علی علیه السلام
, ب: اقتدا به حضرت علی علیه السلام,حضرت امام همواره، بهترین الگو و سرمشق را برای ورزشکاران حضرت علی(ع) میدانند و همیشه به آنان توصیه میکنند که زندگی را در تمام شئون بررسی کرده و از شخصیت فراگیر و جامع ایشان تبعیت کنند.
,امام در کلام خود با صراحت کامل در این مورد صحبت می کند:«علی(ع) که در هر جا میرویم اسم او هست، پیش فقها وقتی میرویم فقه علی، پیش زاهدها وقتی که میرویم زهد علی، پیش صوفیها وقتی که میرویم آنها هم میگویند تصوف علی، پیش ورزشکاران هم که میرویم آنها هم میگویند که علی و با اسم علی شروع میکنند. این علی همه چیز است، یعنی در همه ابعاد انسانیت درجه یک است.»
,در ادامه امام می فرمایند:« آنطور که نقل میکنند ایشان میهمان حضرت کلثوم بودند و برای ایشان افطار آوردند، شیر و نمک، گفته میشود که فرمود که: چه وقت دیدید که من دو تا خورشت داشته باشم؟! خواست نمک را بردارد، گفت نخیر، آن شیر را بردار و افطار کردند با همان نمک و خودشان میگویند که این تعجب است، میگویند تعجب است که با این خوردن، این قدرت هست، بعد میفرمایند که درختهایی که در بیابان است محکمتر هست. این درختهایی که در بیابان هست کم آب میخورند؛ اینها هم آتششان محکمتر است و هم صلابتشان زیادتر است و این طور نیست که انسان با خوردن قوت پیدا میکند. در هر صورت، این علی.... میگویند این علی کیست، این علی است که همه چیز ماست. همه چیز است و من امیدوارم که شما ورزشکارها همانطوری که قدرت بدنی برای خودتان تحصیل میکنید، و ماشاءالله با بازوهای ستبر اینجا الان نشستهاید و من هم خیلی خوشم میآید، همانطور به علی(ع) اقتدا کنید در آن مطالبی که او داشته؛ در آن زهدی که او داشته در آن تقوایی که او داشته است. البته ماها هیچ کدام قدرت نداریم مثل او باشیم، ما تا یک اندازهای که ماها قدرت داریم، تبعیت بکنیم از آن آقا و تهذیب نفس بکنیم و امیدواریم که برای ملت خودتان مفید باشید و موجب سربلندی کشور خودتان باشید. خداوند انشاءالله به شما قدرت زیادتر، قوه ایمان، قوه تهذیب نفس، قدرت بر تسلط بر نفس عنایت کند. سلام بر همه شما جوانان برومند».[2]
,,
ج: اخلاق پسندیده
, ج: اخلاق پسندیده,یکی دیگر از خصوصیات مهمی را که امام خمینی(ره) برای ورزشکاران قائلند داشتن اخلاق و آداب انسانی و اسلامی است. در این میان مهمترین خصوصیات اخلاقی، سه ویژگی مردانگی و محبت و پرهیز از اختلاف است. «امیدوارم که پهلوانهای عزیز ما همه جا سربلند باشند و همه جا با یک روح انسانی، یک روح اسلامی، یک نفس مهذب عمل کنند که هرجا بروند علاوه بر این که در پهلوانی مقدم بر دیگران بشوند در اخلاق و در آداب و در انسانیت مقدم بر همه باشند».[3]
,«امیدوارم خداوند به شما توفیق عنایت کند و اختلاف که ریشه همه مفاسد است کنار گذاشته شود، همه با هم برادر، همه با هم دوست. در بین شما آن چیزی که از همه بیشتر به چشم میخورد، محبتی است که در شماهاست. شماها اهل محبت هستید و محبت اقتضا میکند که اختلاف در کار نباشد.»
,امام در جائی دیگر فرموده اند:« دو نفر که هم را دوست دارند با هم اختلاف نمیکنند و شماها بینتان محبت رایج است و مردانگی، و امیدوارم که این صفت بزرگی، که هر دو آن صفت از طرف خداوند تبارک و تعالی است، این اسباب این باشد که اختلاف در کار نباشد. همه با هم، همهمان با هم».[4]
,,
د: به دست آوردن نیرو برای دفاع
, د: به دست آوردن نیرو برای دفاع,حضرت امام(ره) تقویت بنیه جسمانی را بسیار مهم میدانند، اما در عین حال معتقدند که این قدرت نباید در راستای ظلم و ستم به دیگران قرار گیرد بلکه باید برای دفاع از مملکت و مظلوم به کار رود. به عبارت دیگر ایشان استفاده از نیروی ورزشکاران را فقط در راستای خدمت به کشور و مستضعفان مفید میدانند.«وقتی قدرت جسمانی پیدا شد، دفاع از مملکت میتوانند بکنند، دفاع از مخالفینی که میخواهند به آنها حمله کنند، میتوانند بکنند».[5]
,در ادامه مباحث بررسی کلام امام خمینی(ره) در مورد ورزشکاران به چند خصوصیت مهم و کلیدی دیگر مواجه می شویم که این ویژگیها عبارتند از:
,,
1- تقویت روح جسم:
, 1- تقویت روح جسم:,مهمترین وظیفهای را که حضرت امام خمینی (ره) برای ورزشکاران قائل هستند تقویت همزمان روح و جسم است. تاکید ایشان در تمام سخنرانیهایشان بر این نکته است که جسم خود را همراه روح خود تقویت نمائید و پس از پیدا کردن قوای جسمانی به تقویت قوای روحانی خود بپردازید که این امر سبب افزایش نیروی جسمانی شما هم می شود.
,«ورزشکارها دو وظیفه دارند: یک، ورزش جسمانی برای قوه پیدا کردن، قدرت پیدا کردن. وقتی قدرت جسمانی پیدا شد، دفاع از مملکت میتواند بکنند... یکی هم پرورش روحانی که اگر پرورش روحانی در انسان پیدا شود، آن وقت قدرت جسمانیش هم مضاعف میشود و شما کوشش کنید که آن قدرت را هم، که قدرت الهی است، آن قدرت هم به برکت اسلام و به برکت مولا امیرالمؤمنین، سلام الله علیه، در شما پیدا بشود که یک مرد روحانی قوی و جسمانی قوی بشوید که هم جانب روحتان قوی باشد و هم جانب جسمتان قوی باشد.»[6]
,,
«به دوستان اسلام و مسلمین و دوستان ولی عصر (عج) و ورزشکاران آستان قدس عرض میکنم که همانطوری که با ورزش قوت جسمانی خودتان را تقویت میکنید، قوای روحانیتان را هم تهیه و تقویت کنید. همانطوری که کوشش میکنید که جسمتان قوی باشد، کوشش کنید که روحتان قوی باشد، آن قوت روح و قوت ایمان بود که شما را غلبه داد بر جنود شیطانی و بر طاغوت و باید آن قوت ایمان و قوت باطنی، شما را غلبه بدهد و بر جنود شیطانی که در باطن انسان، انسان را میخواهد اغواء کند. اصلاح کنید حال خودتان را، همانطوری که تقویت میکنید جسم خودتان را».[7]
,,
یکی از دلایلی که حضرت امام تاکید زیاد بر همراهی تقویت جسمانی و معنوی میکنند این است که تقویت همزمان این دو نیرو باعث میشود انسان به انسانیت واقعی دست یابد.«جوانها همانطوری که ورزش کردند برای تقویت بدن، ان شاء الله ورزش برای تقویت روح هم کردهاند و میکنند. وقتی این دو تا قوه با هم شد، قوه جسمانی و قوه روحانی، این ارزش خیلی پیدا میکند. قوه جسمانی برای خدمت و قوه روحانی هم برای هدایت. با قوه روحانی انسان هدایت کند خودش را و با قوه جسمانی خدمت کند. این دو قوه وقتی که مجتمع شد، یک انسان به تمام معنا انسان میشود.»[8]
,,
ارتباط دیگر معنویات با ورزش این است که ورزش کردن باعث نشاط روح شده و روح نیز به این ترتیب زودتر ایمان را قبول می کند. «من از این خوشحالم که کسانی جهت معنوی را تقویت میکنند و اشخاصی هم جهت مادی را، و امید است هر دو آنها دو جنبه مادی و معنوی را جمع بکنند. شما معلمان محترم و آقایان ورزشکاران عزیز اگر این و جنبه را تقویت کنید و همچنین در همه قشرهای کشور اگر این دو جنبه تقویت بشود، جنبه معنوی با آن تعلیمات معنوی که اسلام آورده است و جنبههای مادی با آن طرزهایی که لازم است، این ملت سعادتمند میشود. آنها که جنبه ورزشکاری و مادی را دارند، آنها جوانهایی هستند که قوای جسمیشان به خاطر همین ورزش، نشاط و آمادگی پیدا میکند، آن وقت روح آنها معنویات و ایمان را زودتر قبول میکند».[9]
,حضرت امام (ره) همچنین به این نکته نیز اشاره دارند که در بعد تقویت روح و جسم نباید از توجه به قدرت لایزال الهی غفلت کرد.
,, ,
2. معرفی و صدور انقلاب
, 2. معرفی و صدور انقلاب,وظیفه مهم دیگر ورزشکاران معرفی و صدور انقلاب اسلامی و همچنین تقویت جمهوری اسلامی در زمان حضور در میادین بین المللی است. به عقیده حضرت امام(ره) این کار مهم و خطیر توسط ورزشکارانی صورت میگیرد که دارای دو خصوصیت مهم برخورد با ارزشهای اخلاقی و عمل به رفتار و کردار اسلامی هستند.
,,
«این چهرههای شما و آن حال بشاشتی که در چهرههای شما دیده میشود، این خودش پیروزی است و من امیدوارم که شماها انقلاب ایران را عملا، صادر کنید به کشورهای دیگری که میروید و امیدوارم که در جهان شما پیروز باشید و مهم این است که در کنار این پیروزیها همانطور که توجه داشتید و دارید.... با اخلاق خوش خودتان و با رفتار خودتان و با کردار خودتان ان شاء الله که این وجهه اسلامی جمهوری اسلامی را صادر کنید به خارج. وقتی که شما پهلوانهای عزیز و شما قهرمانان در خارج از کشور رفتید و پیروزی چشمگیر به دست آوردید و دیدند مردم که شما وضع روحیتان هم یک وضع خاصی است، با دیگران فرق دارد، اعمالتان هم با دیگران فرق دارد، این موجب این میشود که این همه بوقهایی که بر ضد اسلام و مسلمین و بر ضد ملت ما هست اینها خنثی بشود.شما میدانید که الان همه کوششهای قدرتهای بزرگ این است که ایران را منزوی کنند به کلی و اصلا از نقشه دنیا ساقطش کنند و آنها نمیدانند که خدا را نمیشود منزوی کرد، اسلام را نمیشود منزوی کرد و این جوانهای اسلام که بحمدالله در صحنه حاضرند و برای اسلام کوشش میکنند، برای پیروزی اسلام فداکاری میکنند اینها را نمیشود منزوی کرد و شما جای خودتان را در دنیا ان شاء الله باز میکنید و نام ایران و نام اسلام را همه جا مشهور میکنید و بیرق اسلام را سرافراز میکنید و ملت مسلمان را مفتخر میکنید.»[10]
,,
«شما نمونه باشید در کشورهای دیگر که شماها از جمهوری اسلامی هستید، ما امروز احتیاج به این داریم که اسلام را در هر جا تقویت کنیم و در هر جا پیاده کنیم و از مملکت خودمان اسلام را به جاهای دیگر به آن معنایی که در مملکت الان حاصل شده است صادر کنیم و یکی از وجهه صدورش همین شما جوانها هستید که در سایر کشورها میروید و جمعیتهای زیادی به تماشای شما میآیند، به تماشای قدرتهای شما میآیند.باید طوری بکنید که این جمعیتهای زیاد را دعوت کنید عملا به اسلام. در اعمالتان، در رفتارتان، در کردارتان طوری باشید که نمونه باشد برای جمهوری اسلامی و جمهوری اسلامی با شما به جاهای دیگر هم ان شاء الله برود.»[11]
,,
«من امیدوارم که در پناه اسلام همه قدرتها، همه قوهها قدرتمندتر بشوند قوت دارتر بشوند و شماها ان شاءالله برای مملکت آبرومندی تهیه کنید و مملکت ما را معروف کنید در همه جا، چنانکه در این نهضت بحمدالله همه جا معروف شد و همه با چشم احترام به این ملت نگاه میکنند و عمده این است که از این به بعد هم ما این احترام را حفظ بکنیم، به اینکه همه با اخلاق اسلامی و با آداب اسلامی باشیم تا ان شاء الله این قدرت و این قوه در جای خودش خرج بشود و نهضت اسلامی ما به ثمر برسد».[12]
,,
3. ورزشهای مطلوب در نظام اسلامی
, 3. ورزشهای مطلوب در نظام اسلامی,آن چه که پس از بررسی کلام امام (ره) مشخص می شود این است که با توجه به اهمیتی که حضرت امام (ره) برای دین مبین اسلام قائل هستند. لذا در درجه اول به ورزشهایی که مورد توجه این آئین است، توجه می کنند.در راستای همین اندیشه حضرت امام (ره) است که فرزند گرامی و بزرگوار ایشان مرحوم حاج سید احمد خمینی در زمینه ورزشهای مختلف علی الخصوص شنا توانائیها و موفقیتهای بسیار کسب مینمایند، که نگارنده خود شاهد گوشهای از آنها بوده است.
,,
در درجه بعد ورزشهایی بیشتر مورد توجه امام (ره) بودند که جنبه رزمی داشتند و برای دفاع مورد استفاده قرار میگیرند. اینجانب از توصیههای امام به نوادگان خویش در این زمینه، که گه گاه به ایشان بیان میگردید مطلع میباشم. در راستای اعمال همین سیاست بود که در مهرماه سال 1367 نامهای توسط رئیس اسبق فدراسیون تکواندوی جمهوری اسلامی تهیه و توسط اینجانب به واسطه حضرت حجه الاسلام و المسلمین انصاری تقدیم حضرت امام گردید.
,,
در آن نامه از حضرت امام (ره) در مورد تدریس ورزش تکواندو در مدارس کشور برای پسران و همچنین آموزش این ورزش به بانوان سؤال شده بود، که حضرت امام (ره) نیز، ذیل نامه جواب فرمودند: «بسمه تعالی، اگر برای دفاع از خودشان و مملکت باشد مانعی ندارد».
,[1] . صحیفه امام، جلد 10، صفحه 252، 253.
,[2] . همان، جلد 8، صفحه 374.
,[3] . همان، جلد 7، صفحه 541.
,[4] . همان، جلد 8، صفحه 222.
,[5] . صحیفه امام، جلد 15، صفحه 422، 423.
,[6] . همان، جلد 16، صفحه 81.
,[7] . همان، جلد 8، صفحه 250.
,[8] . صحیفه امام، جلد 8، صفحه 35.
,[9] . صحیفه امام، جلد 7، صفحات 261، 263.
,[10] . صحیفه امام، جلد 12، صفحه 104.
,[11] . صحیفه امام، جلد 7، صفحه 544.
,[12] . صحیفه امام، جلد 10، صفحه 252.
,,
انتهای پیام/خ
]
ارسال دیدگاه