صدای جارچی خاموش شد
سالیان گذشته کودکان با آمدن به پشت بام ها و فریاد اِمشو اول قاره - خیر دِ هونت بواره حال و هوای خاصی را به شب یلدای مردم لرستان می بخشیدند اما چند سالی است این رسم کهن در حال فراموشی است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا،به نقل از سفیرافلاک، یلدا در لغت به معنی میلاد است و چون شب یلدا با میلاد مسیح تطبیق می کرد با نام یلدا نامیده می شود.در ایران باستان، برای ماه دی، چهار جشن در روزهای اول، هشتم، پانزدهم و بیست و سوم این ماه برگزار می شد که در حال حاضر تنها روز اول دی ماه یعنی طولانی ترین شب سال که با نام شب یلدا یا شب چله معروف است به عنوان یک جشن باستانی برگزار می شود.
, سفیرافلاک, یلدا در لغت به معنی میلاد است و چون شب یلدا با میلاد مسیح تطبیق می کرد با نام یلدا نامیده می شود.در ایران باستان، برای ماه دی، چهار جشن در روزهای اول، هشتم، پانزدهم و بیست و سوم این ماه برگزار می شد که در حال حاضر تنها روز اول دی ماه یعنی طولانی ترین شب سال که با نام شب یلدا یا شب چله معروف است به عنوان یک جشن باستانی برگزار می شود.,مردم، زمستان را دو بخش میدانند که 40روز اول را چله بزرگ و 40 روز آخر را که مصادف با جشن سده است، چله کوچک مینامند.
,گذشتگان براین باور بودند که در این شب، فرشته بدیها ( اهریمن) با فرشتهی خوبیها ( امشاسپندان ) به جنگ میپردازند و در این نبرد طولانی که برابر درازترین شب سال است، بالاخره فرشتهی خوبیها، اهریمن را شکست داده و تاریکی از روشنایی شکست میخورد و صبح بعد زاده شدن مجدد خورشید، آغاز میگردد.
,وجود آداب و رسوم مختلف در سراسر کشور باعث شده است که بسیاری از آیین کهنکشورمان به نوع هایمختلف و مناسب با فرهنگ آن قوم برگزار شود.
,
, شب یلدا یکی از این آیین هاست که هنوز هم در میان اقوام مختلف کشورمان حفظ شده است و با آداب و رسوم خاصی هر ساله برگزار می شود.
,مردم استان لرستان نیز طولانی ترین شب سال "شب یلدا"را با آداب خاصی سپری می کنند. شب یلدا که مردم این خطه به اصطلاح لری به آن "اول قاره" می گویند با رسوم خاصی برگزار می شود.
,آجیل شب یلدا
, آجیل شب یلدا,مردم این دیار برای شب چله، آجیل مخصوصی از گندم برشته ، کشمش، کنجد، شاهدانه، گردو و فندق تهیه می کنند.
,گندم شب چله که به آن گندم شیر نیز گفته می شود به این صورت تهیه می شود که گندم را در مقداری شیر ی اندازند سپس کمی نمک و زردچوبه روی آن می ریزند و آنرا بمدت یک روز در کناری می گذارند تا خوب شیر را به خود جذب کند بعد از خشک شدن گندم، آنرا بر روی ساج یا سینی می ریزند و روی شعله آتش قرار میدهند تا پخته شود بعد از بو دادن آن، گندم برشته ای بسیار مطبوع و خوشمزه بدست می آید.
, گندم شب چله که به آن گندم شیر نیز گفته می شود به این صورت تهیه می شود که , گندم را در مقداری شیر ی اندازند سپس کمی نمک و زردچوبه روی آن می ریزند و آنرا بمدت یک روز در کناری می گذارند تا خوب شیر را به خود جذب کند بعد از خشک شدن گندم، آنرا بر روی ساج یا سینی می ریزند و روی شعله آتش قرار میدهند تا پخته شود بعد از بو دادن آن، گندم برشته ای بسیار مطبوع و خوشمزه بدست می آید.,,
,
, , و صاحب خانه با این آجیل و میوه هایی مانند هندوانه و انار از میهمان خود پذیرایی می کند.
, و صاحب خانه با این آجیل و میوه هایی مانند هندوانه و انار از میهمان خود پذیرایی می کند.,, ,
مراسم شب یلدا برای زوج های جوان
, مراسم شب یلدا برای زوج های جوان,اگر دختری تازه عروس باشد خانواده اش هدیه ای با مقداری آجیل برای او تهیه می کنند و به منزل داماد می برند. اما اگر عروس و داماد در دوران نامزدی باشند خانواده داماد برای عروس هدیه ای تهیه می کنند و به منزل پدر عروس می برند.
,آویزان میکنند و با سردادن شعار جمعی "امشو اول قاره، خیر د هونت بواره، نون و پنیره و شیره، کیخا حونت نمیره"
,
, شال اندازی
, شال اندازی,یکی از آداب و رسوم دیگر مرم لرستان این است که در این شب نوجوانان و جوانان با تاریک شدن هوا به پشت بام منازل همسایه رفته و شالی را به حیاط منزل آویزان میکنند و با سردادن شعار جمعی "امشو اول قاره، خیر د هونت بواره، نون و پنیره و شیره، کیخا حونت نمیره" از صاحبخانه میخواهند تنقلات شب یلدا را در شال آنها بریزد.
,اما چند سالی است این رسم در لرستان در حال فراموشی است و کمتر شاهد مراسم شال اندازی هستیم و دیگر کسی صدای " امشو اول قاره" را از پشت بام منزلش نمی شنود.
,تفال به دیوان حافظ خواندن دیوان حافظ و تفال به آن، شاهنامه فردوسی و داستان سرایی از دیگر آدابی است که در شب یلدا زینت بخش محافل گرم مردم این دیار بوده و از محبوبیت ویژهای نیز نزد مردم برخوردار است.
, تفال به دیوان حافظ,در این شب، در بعضی از منازل، تمام اقوام نزدیک و صمیمی به دور هم جمع میشوند و تا آخر شب به گفتوگو میپردازند و با گرفتن فال «چل سرو» و با گفتن افسانههای کهن به این صمیمیت می افزایند.
,چل سرو یکی از فال های مخصوص قوم لک در لرستان است که شامل چهل سرود لکی است که به عنوان سرگرمی در این شب گفته می شود. در چل سرو هر بیت یک معنی خوب و یک معنی بد دارد که هنگام سرودن بیت ها هر کدام که بداهه بیاید مورد قبول است.
,اما متاسفانه باید گفت چند سالی است که دیگر این آداب و رسوم به دست فراموشی سپرده شده است و حال و هوای یلدا نیز رنگ و بوی اسراف به خود گرفته است؛ شاید فراموش کرده ایم یلدا شب بازگو کردن خاطره هاست و به جای آورن آداب و رسومی که هزاران قصه در دل خود دارد.
,
, در پایان در وصف شب یلدا به بیت شعری از سنایی اشاره می شود.
,به صاحب دولتی پیوند اگر نامی همی جویی/ که از پیوند با عیسی چنان معروف شد یلدا
, به صاحب دولتی پیوند اگر نامی همی جویی/ که از پیوند با عیسی چنان معروف شد یلدا,,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه