گفتوگوی آناج با شاهد عینی واقعه 29 بهمن تبریز
قیام مردم تبریز زیربنای پیروزی انقلاب اسلامی ایران شد/ شهید قاضی خمینیِ آذربایجان بود/ ساواک جرأت ایستادن در برابر مردم را نداشت
مسلماّ برای هر انقلابی زمینه ای لازم است و تبریز در بیست و نه بهمن زیربنای زیبایی برای انقلاب ساخت؛ قیام مردم تبریز ثابت کرد نیروهای پوشالی رژیم که تا آن روز ادعا داشتند حاکم منجم های زمین و آسمان هستند، هیچ چیزی نیستند و در طی چند ساعت کل حاکمیتشان زیر سوٌال رفت.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از آناج، کریم ذریه بهروزی برادر شهید اصغر بهروزی از انقلابیون طراز اول تبریزی است، بازاریِ چرم کار تبریزی که نقش موثری در انجمن اسلامی بازار داشته و از شاهدان عینی واقعه ی 29 بهمن تبریز است. پس از پیروزی انقلاب نیز در دوران دفاع مقدس به همراه شهید مشهدی عبادی در گردان امام حسین (ع) و ستاد پشتیبانی از جبهه حضوری فعالانه داشته و امروز به نیابت از همرزمانش زبان گویای تاریخ پر افتخار آذربایجان است:
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, آناج, کریم ذریه بهروزی برادر شهید اصغر بهروزی از انقلابیون طراز اول تبریزی است، بازاریِ چرم کار تبریزی که نقش موثری در انجمن اسلامی بازار داشته و از شاهدان عینی واقعه ی 29 بهمن تبریز است. پس از پیروزی انقلاب نیز در دوران دفاع مقدس به همراه شهید مشهدی عبادی در گردان امام حسین (ع) و ستاد پشتیبانی از جبهه حضوری فعالانه داشته و امروز به نیابت از همرزمانش زبان گویای تاریخ پر افتخار آذربایجان است:,آناج: چه رویکرد دینی و سیاسی در قیام 29 بهمن مردم تبریز وجود داشت که چهلم مردم قم به این شکل در تبریز برگزار شد؟
, آناج: چه رویکرد دینی و سیاسی در قیام 29 بهمن مردم تبریز وجود داشت که چهلم مردم قم به این شکل در تبریز برگزار شد؟, آناج: چه رویکرد دینی و سیاسی در قیام 29 بهمن مردم تبریز وجود داشت که چهلم مردم قم به این شکل در تبریز برگزار شد؟,سنت لایتغیر الهی است که اگر یک قوم و ملتی بخواهند به راه خداوند بروند، خداوند آن راه را برایشان هموار می سازد. اما جهت واکاوی قیام 29 بهمن مردم تبریز باید به آغاز نهضت امام خمینی (ره) در سال 1342 بازگردیم.
,رژیم سفاک پهلوی در شرایطی بر مردم مسلمان ایران حاکمیت می کرد که نسبت به ایشان شایستگی نداشت. نظام شاهنشاهی پهلوی که رضاخان در رأس آن قرار داشت نه تنها حکومتی ضد اسلامی بود بلکه از طرف حامیان و اربابان خود ماموریت داشت از این مرز و بوم دین زدایی کند. بر همین براساس می توان به اقداماتی چون کشف حجاب، تاسیس دانشگاه به سبک غربی و تغییر تاریخ رسمی کشور از هجری قمری اشاره کرد. این رویه ی ضد مذهبی و غرب گرایانه در دوران محمدرضا با شدت بیشتری ادامه یافت.
,,
, ,
مردم قم که در 17 دی ماه سال 56 در لبیک گویی به امام خمینی وارد میدان شده بودند، آغازگر نهضتی شدند که منجر به سرنگونی سلطنت شاهنشاهی شد. غیرت مردم آذربایجان که همواره در طول تاریخ منشاء حرکت های اثرگذار در منطقه شده بود، پس از این واقعه به اوج خود رسید و از روز 17 دی این شهر همچون آتش زیر خاکستر بود که در روز 29 بهمن ماه شعله ور شد.
,مردم تبریز اولین یاوران خمینی (ره)
, مردم تبریز اولین یاوران خمینی (ره), مردم تبریز اولین یاوران خمینی (ره),بغض مردم در گلویشان گیر کرده بود؛ زیباترین نغمه و موسیقی که تا حالا در گوش من طنین انداز است اولین بار در خیابان فردوسی فریاد زده شد: «الله اکبر، خمینی رهبر»، این کلمه اولین بار بود که در تبریز به بار نشست و به گل مبدل شد. در حقیقت این پیام و دغدغه ای در دل مردم بود که آن روز از بازوهای مردم انفجار گرفت و «دورد بر خمینی» شهر را عطرآگین کرد.
,قیام 29 بهمن زیربنای پیروزی انقلاب اسلامی ایران
, قیام 29 بهمن زیربنای پیروزی انقلاب اسلامی ایران, قیام 29 بهمن زیربنای پیروزی انقلاب اسلامی ایران,آناج: قیام بیست و نه بهمن تبریز چه نقشی در پیروزی انقلاب اسلامی داشت؟
, آناج: قیام بیست و نه بهمن تبریز چه نقشی در پیروزی انقلاب اسلامی داشت؟, آناج: قیام بیست و نه بهمن تبریز چه نقشی در پیروزی انقلاب اسلامی داشت؟,مسلماّ برای هر انقلابی زمینه ای لازم است و تبریز در بیست و نه بهمن زیربنای زیبایی برای انقلاب ساخت؛ جیمی کارتر رییس جمهور وقت آمریکا چندی پیش از قیام مردم قم و تبریز در سفری به کشور، ایران را نزدیک ترین دوست و حامی آمریکا و حیات خلوت آمریکا در خاورمیانه اعلام کرده بود و رضاخان پهلوی نیز برای اولین بار اسرائیل را به رسمیت شناخته بود. با آن حساب تبریز توانست آن افکار را در بین مردم کم ارزش و نابود کند؛ قیام مردم تبریز ثابت کرد نیروهای پوشالی رژیم که تا آن روز ادعا داشتند حاکم منجم های زمین و آسمان هستند، هیچ چیزی نیستند و در طی چند ساعت کل حاکمیتشان زیر سوٌال رفت.
,شهید قاضی خمینی آذربایجان بود
, شهید قاضی خمینی آذربایجان بود, شهید قاضی خمینی آذربایجان بود,آناج: چه کسانی رهبری مردم در قیام 29 بهمن را بر عهده داشتند؟
, آناج: چه کسانی رهبری مردم در قیام 29 بهمن را بر عهده داشتند؟, آناج: چه کسانی رهبری مردم در قیام 29 بهمن را بر عهده داشتند؟,بی شک نقش برجسته ی روحانیت به ویژه آیت الله شهید قاضی طباطبایی در این جریان هرگز فراموش نخواهد شد. ساواک به این موضوع پیش از دیگران پی برده و این شخصیت را «خمینی آذربایجان» نامیده بود.
,,
, ,
ایشان به همراه جمعی از روحانیون و دانشجویان مبارز و تعدادی از روشنفکران دانشگاهی همچون دکتر شریعتی زمینه ی قیام را در بین مردم فراهم کردند. اگر نگاهی به زیر امضاء در اعلامیه ی بیست و نه بهمن بیندازید می توانید امضای ده نفر از علماء و روحانیون اثرگذار تبریز را مشاهده نمایید.
,در عملیاتی کردن قیام بیست و نه بهمن سه قشر دانشجویان، طلبه ها و بازاری ها نقش موثری داشتند و با رهبری آیت الله قاضی و کشیدن عموم مردم به صحنه آن حماسه را بوجود آوردند.
,آناج: از روز 29 بهمن بفرمایید؛
, آناج: از روز 29 بهمن بفرمایید؛, آناج: از روز 29 بهمن بفرمایید؛,برای مراسم چهلم شهدای قم، آقای قاضی و روحانیت دعوت کرده بودند، این مهم است و مشخص میکند که رهبری کار با چه کسی است. دعوت از طرف روحانیت و محل آن «مسجد قزلی» بود. کار از جای دیگری نیست، از مسجد شروع می شود. دقیقاّ نشان میدهد که حرکت، حرکت اسلامی بود. چون من از ابتدا بیشتر آگهی ها و فتوکپی ها را جمع کرده ام و در این قضیه بودم، می توانم بگویم حرکت از طرف روحانیت بود ولی مردم آمدند و آنجا ایستادگی کردند.
,از این طرف چون دولت فهمیده بود که بازار را خواهند بست، دستور داده بود به هیچ وجه ممکن بازار بسته نباشد، روز شنبه که مراسم تعذیه نمی شود. ولی در آن روز حتی یک بازاری وارد هجره ی خودش نشد. بیشتر هم جلوه ی بدی داشت همه می گفتند: «چرا هیچ کسی نمیآید؟» می گفتند: «دولت دستور داده است که درها را باز نگه دارید». یکی از کسانی که در ابتدا آمده بودند خود من بودم. روی پله های مسجد قزلی نشسته بودم. کم کم مردم جمع شدند و از اینکه در مسجد بسته است عصبانی بودند.
,نواخته شدن اولین نوای "درود بر خمینی" در تبریز
, نواخته شدن اولین نوای "درود بر خمینی" در تبریز, نواخته شدن اولین نوای "درود بر خمینی" در تبریز,سروان حق شناس که رئیس کلانتری بازار بود آمد و توهین کرد که: « امروز در فلان جا باز نخواهد شد!» زمانیکه این حرف را زد مردم عصبانی شدند. به افسران دیگری که آنجا بودند دستور دادند تا مردم را متفرق کنید؛ موقع متفرق کردند مردم در دست اینها باتوم بود و میخواستند آنها را فراری دهند من صحنه ی جالبی دیدم؛ زمانیکه میخواست مردم را پراکنده کنند یک طلبه ای بود که جلوی مغازه ی آقای «حاج سلطان علی شیرینی پز» روی زمین نشسته بود، این افسر به طلبه رسید که طلبه ی ضعیفی بود، رسید و گفت: «مگر به تو نمیگویم بلند شو؟» او گفت: «من نمیروم» گفت: «میگویم بلند شو و برو!» گفت: «من نمیروم» او در برابر افسر چنان ایستادگی کرد که من فکر میکنم این ایستادگی او برای مردم روحیه ای مضاعف ایجاد کرد؛ دیگر با او کاری نداشتند همین طور تنها آنجا نشست. کم کم که شروع کردند و مردم را فراری دادند در ابتدا یک صلواتی فرستاده شد. این صلوات قدرت و انرژی به مردم داد، سپس برای اولین بار به «درود بر خمینی» رسید که تا به آن روز این صدا طنین انداز نشده بود یعنی ساواک اجازه نمیداد. از آنجا شروع شد و سپس مردم به چند قسمت تقسیم شدند: یک عده از طریق خیابان نماز در راسته کوچه رفتند، ما خودمان از خیابان فردوسی شروع کردیم و اولین بانکی که وجود داشت «بانک تهران» شروع به سوختن کرد؛ من خودم هم به آنها ملحق شدم و به طرف شهناز آمدیم. در شهناز در مقابل «سینما آسیا» بودیم که از بعضی جاها تیراندازی شروع شد. حتی در مقابل ما به قلب یک پسر گلوله زدند، پیراهن سفیدی پوشیده بود که دیدم همه جایش خونی شد. ما آنجا حال و هوایمان عوض شد؛ «محمد تجلا» را که در خیابان دارایی زده بودند داشتند در روی تخت جنازه اش را می آوردند. ما این پسر را که با گلوله زده بودند در یک فلوکس گذاشتیم و به بیمارستان فرستادیم. سپس تیراندازی که از حزب ایران نوین آمده بود شروع شده بود چنان با سلیقه این شهر سوخت و پاک شد که تمامی سینماها، میخانه ها همه به آتش کشیده شد. ساعت دو و نیم، سه بود که از قضیه تمام شدیم داشتیم با دوستانمان که تخریبچی بودند از خیابان فردوسی برمی گشتیم یک ماشینی بود که داخلش فقط کلاه یک افسر نیروی انتظامی بود، گفتند این را هم بسوزانیم بعد برویم.
,تا اینکه من به خانه آمدم. به آینه نگاه کردم از خودم ترسیدم. همه جایم سیاه شده بود. خلاصه کمی استراحت کردیم. از همین جا به سه راه رفتم، دیدم که تانکها آمده اند، ارتش شب تانک ها را آورد درحالیکه تانک در داخل شهر چندان مفهومی ندارد. در سه راهها و چهار راه ها تانک گذاشته بودند تا بین مردم وحشت ایجاد کنند که ارتش وارد میدان شده است. آن روز یکی از مکان های مهم «حزب رستاخیز» در خیابان منجم بود که مردم آنجا را کلاّ محو کردند. یعنی مکان هایی که بیشتر منتسب رژیم بودند جای محو شدن داشتند: کارخانه ی آب جو در قونقاباشی وجود داشت که همه ی آنها نابود شد، همه ی میخانه ها نابود شدند.
,,
, ,
این خیلی مهم است، آن روز بانک های زیادی سوختند ولی یک نفر نمی تواند بگوید من دستم را دراز کردم و یک تومان از زمین پولی برداشتم! باد پول ها را این طرف و آن طرف میبرد ولی هیچ کسی درصدد برداشتن آن نبود یا اینکه خدایی ناکرده از مغازه ی کسی چیزی بردارند، نه آن روز بحث غارت نبود. مردم گوش به فرمان رهبران دینی بودند و نقش خودشان را به خوبی ایفا کردند. آن روز کمر شاه شکست چون در تبریز حرکتی بوجود آمد که الگویی برای بیست و دو بهمن شد و جرقه ی آن زده شد.
,آناج: هدف واقعی مردم از آمدن به خیابان اعتراض به اصلاحات بود یا اینکه هدف از این کار گرفتن مراسم چهلم برای شهدای قم بود؟
, آناج: هدف واقعی مردم از آمدن به خیابان اعتراض به اصلاحات بود یا اینکه هدف از این کار گرفتن مراسم چهلم برای شهدای قم بود؟, آناج: هدف واقعی مردم از آمدن به خیابان اعتراض به اصلاحات بود یا اینکه هدف از این کار گرفتن مراسم چهلم برای شهدای قم بود؟,حقیقتاّ خشم مردم در آن روز شعله ور شده بود. اگر بصورت ظاهری ختمی گرفته میشد هیچ اتفاقی هم نمیافتاد ولی دولت خودش باعث شدت گرفتن این قضیه شد. با بستن درِ مسجد و با توهین به مسجد دست خود را دقیقاّ به آتش نهفتهی درونی مردم زد؛ انفجار را خودشان از آن جایی بوجود آوردند که به خانه ی خدا؛ به مسجد، نقطه ی غیرت مسلمانان توهین کردند و مردم هم پاسخ این توهین را با طغیان دادند و جریانی سرنوشت ساز در سرنوشت سیاسی کشور را رقم زدند.
,آناج: از عملکرد نیروهای امنیتی و ژاندارمری در روز 29 بهمن بفرمایید:
, آناج: از عملکرد نیروهای امنیتی و ژاندارمری در روز 29 بهمن بفرمایید:, آناج: از عملکرد نیروهای امنیتی و ژاندارمری در روز 29 بهمن بفرمایید:,در بیست و نه بهمن یک طیفی وجود داشت که به «کلانتر بازار» در «کلانتری 11» مشهور بود. دلیل اینکه بازار مکان حساسی بود و از آن ترس داشتند، فردی به نام سروان حق شناس را انتخاب کرده بودند که به دین و مذهب و اسلام حرمتی قائل نبود.
,حق شناس یک افسری بی بند و بار و بی اخلاقی بود که خودش به این ویژگی هایش افتخار می کرد. یک بار ریش سفیدان را به کلانتری صدا زده بود و گفته بود: «ببینید! من به هیچی چیزی احترام قائل نیستم حتی به شور و مشورت. اگر بروید بازار را تخته کنید یا بروید بعضی کارها را انجام دهید فکر نکنید که من ریش سفید میشناسم. برای من هیچ چیزی مطرح نیست!» یک بار انگشتانش یک بازاری را لای در گذاشته و به پاسبان گفته بود: «در را باز کن!» موقع باز کردن انگشتان او لای در مانده بود گفته بود: «تو برو او بماند من هنوز دارم با او حرف میزنم». یعنی چنین فرد بی رحمی بود؛ با همین حساب او را رئیس کلانتری کرده بودند. در آن روز هم نسبت به مسجد بی حرمتی کرده بود که همان هم نقطه ی انفجار شد.
,آناج: آیا نیروهای ساواک در آن روز به جهت کنترل اوضاع با رژیم همکاری نمی کردند؟
, آناج: آیا نیروهای ساواک در آن روز به جهت کنترل اوضاع با رژیم همکاری نمی کردند؟, آناج: آیا نیروهای ساواک در آن روز به جهت کنترل اوضاع با رژیم همکاری نمی کردند؟,از طرف ساواک در آن روز کسی نبود. آنها معمولاّ در لباس شخصی بودند و در آن روز هم حضور آنها نتوانست هیچ تاثیری در جلوگیری از وقوع حادثه داشته باشد. در آن روز حرکتی که بتواند با اینها مخالف باشد «حزب ایران نوین» در کنار ارک بود که فقط آنها می توانستند تیراندازی کنند. در آن روز هیچ کسی با عنوان ساواک جرأت نداشت در مقابل مردم بایستد. مردم حرکتی را شروع کرده بودند که در عرض نیم روز شهر به شهر سوخته مبدل شد. حتی وسایل نقلیه هایی که آن موقع هم نشانی از دولت باشد، نیروی انتظامی باشد به آتش کشیده شده بود.
,آناج: نقش «شهید محمد تجلا» چه بود و چگونه شد که نسبت به شهدای دیگر شاخص شده است؟
, آناج: نقش «شهید محمد تجلا» چه بود و چگونه شد که نسبت به شهدای دیگر شاخص شده است؟, آناج: نقش «شهید محمد تجلا» چه بود و چگونه شد که نسبت به شهدای دیگر شاخص شده است؟,شهید تجلا از بچه های همین مسجد المهدی بود. شب 28 بهمن محمد به مسجد آمد وصیتنامه اش را به یکی از دوستانش داد، کتاب هایش را هم داد و گفت: «من احتمالاّ شهید بشوم» گفتیم: «خوب همه ممکن است شهید بشوند» او خودش شور و حال خاصی داشت، مثل اینکه به او الهام شده بود که فردا شهید خواهی شد.
,روز 29 بهمن نیز وقتی سرگرد حق شناس خانه ی خدا را مورد اهانت قرار داد، محمد اولین نفری بود که اعتراض کرد و اعتراض او با گلوله ی گرم پاسخ داده شد. وقتی مردم خون به ناحق ریخته شده ی محمد را دیدند؛ غیرت شان نکشید که سکوت کنند. اعتراض ها شدت بیشتری گرفت و در حالی که پیکر این جوان نازنین بر روی دست ها بود قیام مردم شکل واقعی به خود گرفته و کل شهر را در بر گرفت.
]
ارسال دیدگاه