موسیقی "بخشی" های خراسان شمالی

موسیقی "بخشی" های خراسان شمالی
بخشی ها اغلب به زبان ترکی، کردی و ترکمنی و نیز سایر گویش های فارسی رایج خراسانی در منطقه اجرا می کنند. این اجرا منحصر به مراسم خاصی نیست و بخشی ها در بیشتر موقعیت های اجتماعی به ویژه در مراسم بزم و شادی و در ایام گذشته حتی در مراسم سوگواری نیز به اجرای موسیقی می پرداختند.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از  اترک نیوز، موسیقی بخشی ها در مناطق شمالی خراسان شامل شهرهای بجنورد، شیروان، اسفراین، قوچان و درگز همچنین با تغییرات اندکی در مناطق ترکمن نشین از جمله جرگلان نیز نواخته می شود.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, اترک نیوز,

این موسیقی، با توجه به حضور اقوام کرد و ترک در منطقه شمال خراسان با موسیقی شرق و جنوب خراسان فرق دارد و ویژگی های بارز کردی و ترکی در آن مشهود است.

بخشی ها اغلب به زبان ترکی، کردی و ترکمنی و نیز سایر گویش های فارسی رایج خراسانی در منطقه اجرا می کنند. این اجرا منحصر به مراسم خاصی نیست و بخشی ها در بیشتر موقعیت های اجتماعی به ویژه در مراسم بزم و شادی و در ایام گذشته حتی در مراسم سوگواری نیز به اجرای موسیقی می پرداختند، از همین روست که موسیقی در زندگی مردم این خطه جایگاهی خاص یافته و با تار و پود زندگی شان در هم آمیخته است.

بخشی ها از مهمترین نوازندگان خطه شمال خراسان هستند. داستان سرایی و روایتگری همراه با نواختن آهنگ دلپذیر دوتار، آوازخوانی و دکلمه گویی از هنرهای آنان است.

بر اساس فلکلور و باورهای فرهنگ عامه مردم شمال خراسان هر دوتارنوازی بخشی نیست و در واقع بخشی به معنای کسی است که خدا به او موهبت و بخشش کرده و ویژگی های اخلاقی و کمالات معنوی او را به فردی متمایز بدل ساخته است. بر اساس همین روایات یک بخشی باید بتواند آواز بخواند، موسیقی بنوازد، شعر بسراید، داستان بگوید و ساز خود را ساخته و کوک کند. از اینرو عبارت «بخشی» نه تنها شامل مهارت های موسیقایی دوتار نوازان و دانش آنها است، بلکه به احترام خاص مردم به «بخشی» و جایگاه اجتماعی وی اشاره دارد که ویژگی مشترک نوازندگان شمال خراسان و ترکمن صحرا است.

نوازندگان شمال خراسان به دو گروه اصلی تقسیم می شوند: عاشق ها و بخشی ها. عاشق ها اغلب کرمانج هستند و سرنا، قشمه، دهل، دایره، کمانچه و می نوازند. کار اصلی آنها فقط اجرای موسیقی و رقص محلی است. از عاشق های برتر خراسان شمالی می توان به مرحوم علی آبچوری و حسین ببی اشاره کرد.

بخشی های شمال خراسان از بسیاری جهات شبیه بخشی های ترکمن هستند. به عبارت دیگر به دلایل مختلف می توان گفت بخشی های شمال خراسان تحت تأثیر بخشی های ترکمن بوده اند. از جمله این دلایل وجود داستان ها و روایات مشترک در بین آنها و نیز شباهت ساز دوتارشان و نیز همسانی برخی شیوه های نواختن دوتار است. شیوه نواختن دوتار بخشی ها بیشتر شبیه دوتارنوازی ترکمنی است تا شبیه دوتار شرق خراسان.

موضوع فرهنگی ناملموس «موسیقی بخشی های شمال خراسان» در تاریخ سال 1388 در فهرست نیازمند پاسداری فوری میراث فرهنگی ناملموس در فهرست میراث ملی و در سال 2010 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.

موسیقی مقامی ترکمن:

موسیقی در میان قومیت ترکمن از ریشه عمیقی، برخوردار است و از پیوندهای ویژه فرهنگی ترکمن و خصیصه بارز و ارزشمند آنها است ترکمنان در موسیقی خود همیشه رنج ها و دردهایی را که متحمل شده اند بازگو می کنند. موسیقی و ترانه های آنها پر از فریاد و شکایت و ناله های جانسوز است. موسیقی ترکمن در چهار دستگاه مخمس، قرق لار، تشنید و نوایی اجرا می شود.

موضوع فرهنگی ناملموس«موسیقی مقامی ترکمن» در سال 1388 در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور ثبت شد.

 
,

این موسیقی، با توجه به حضور اقوام کرد و ترک در منطقه شمال خراسان با موسیقی شرق و جنوب خراسان فرق دارد و ویژگی های بارز کردی و ترکی در آن مشهود است.

بخشی ها اغلب به زبان ترکی، کردی و ترکمنی و نیز سایر گویش های فارسی رایج خراسانی در منطقه اجرا می کنند. این اجرا منحصر به مراسم خاصی نیست و بخشی ها در بیشتر موقعیت های اجتماعی به ویژه در مراسم بزم و شادی و در ایام گذشته حتی در مراسم سوگواری نیز به اجرای موسیقی می پرداختند، از همین روست که موسیقی در زندگی مردم این خطه جایگاهی خاص یافته و با تار و پود زندگی شان در هم آمیخته است.

بخشی ها از مهمترین نوازندگان خطه شمال خراسان هستند. داستان سرایی و روایتگری همراه با نواختن آهنگ دلپذیر دوتار، آوازخوانی و دکلمه گویی از هنرهای آنان است.

بر اساس فلکلور و باورهای فرهنگ عامه مردم شمال خراسان هر دوتارنوازی بخشی نیست و در واقع بخشی به معنای کسی است که خدا به او موهبت و بخشش کرده و ویژگی های اخلاقی و کمالات معنوی او را به فردی متمایز بدل ساخته است. بر اساس همین روایات یک بخشی باید بتواند آواز بخواند، موسیقی بنوازد، شعر بسراید، داستان بگوید و ساز خود را ساخته و کوک کند. از اینرو عبارت «بخشی» نه تنها شامل مهارت های موسیقایی دوتار نوازان و دانش آنها است، بلکه به احترام خاص مردم به «بخشی» و جایگاه اجتماعی وی اشاره دارد که ویژگی مشترک نوازندگان شمال خراسان و ترکمن صحرا است.

نوازندگان شمال خراسان به دو گروه اصلی تقسیم می شوند: عاشق ها و بخشی ها. عاشق ها اغلب کرمانج هستند و سرنا، قشمه، دهل، دایره، کمانچه و می نوازند. کار اصلی آنها فقط اجرای موسیقی و رقص محلی است. از عاشق های برتر خراسان شمالی می توان به مرحوم علی آبچوری و حسین ببی اشاره کرد.

بخشی های شمال خراسان از بسیاری جهات شبیه بخشی های ترکمن هستند. به عبارت دیگر به دلایل مختلف می توان گفت بخشی های شمال خراسان تحت تأثیر بخشی های ترکمن بوده اند. از جمله این دلایل وجود داستان ها و روایات مشترک در بین آنها و نیز شباهت ساز دوتارشان و نیز همسانی برخی شیوه های نواختن دوتار است. شیوه نواختن دوتار بخشی ها بیشتر شبیه دوتارنوازی ترکمنی است تا شبیه دوتار شرق خراسان.

موضوع فرهنگی ناملموس «موسیقی بخشی های شمال خراسان» در تاریخ سال 1388 در فهرست نیازمند پاسداری فوری میراث فرهنگی ناملموس در فهرست میراث ملی و در سال 2010 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.

موسیقی مقامی ترکمن:

موسیقی در میان قومیت ترکمن از ریشه عمیقی، برخوردار است و از پیوندهای ویژه فرهنگی ترکمن و خصیصه بارز و ارزشمند آنها است ترکمنان در موسیقی خود همیشه رنج ها و دردهایی را که متحمل شده اند بازگو می کنند. موسیقی و ترانه های آنها پر از فریاد و شکایت و ناله های جانسوز است. موسیقی ترکمن در چهار دستگاه مخمس، قرق لار، تشنید و نوایی اجرا می شود.

موضوع فرهنگی ناملموس«موسیقی مقامی ترکمن» در سال 1388 در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور ثبت شد.

 
,

این موسیقی، با توجه به حضور اقوام کرد و ترک در منطقه شمال خراسان با موسیقی شرق و جنوب خراسان فرق دارد و ویژگی های بارز کردی و ترکی در آن مشهود است.

,

, ,

بخشی ها اغلب به زبان ترکی، کردی و ترکمنی و نیز سایر گویش های فارسی رایج خراسانی در منطقه اجرا می کنند. این اجرا منحصر به مراسم خاصی نیست و بخشی ها در بیشتر موقعیت های اجتماعی به ویژه در مراسم بزم و شادی و در ایام گذشته حتی در مراسم سوگواری نیز به اجرای موسیقی می پرداختند، از همین روست که موسیقی در زندگی مردم این خطه جایگاهی خاص یافته و با تار و پود زندگی شان در هم آمیخته است.

,

بخشی ها از مهمترین نوازندگان خطه شمال خراسان هستند. داستان سرایی و روایتگری همراه با نواختن آهنگ دلپذیر دوتار، آوازخوانی و دکلمه گویی از هنرهای آنان است.

,

بر اساس فلکلور و باورهای فرهنگ عامه مردم شمال خراسان هر دوتارنوازی بخشی نیست و در واقع بخشی به معنای کسی است که خدا به او موهبت و بخشش کرده و ویژگی های اخلاقی و کمالات معنوی او را به فردی متمایز بدل ساخته است. بر اساس همین روایات یک بخشی باید بتواند آواز بخواند، موسیقی بنوازد، شعر بسراید، داستان بگوید و ساز خود را ساخته و کوک کند. از اینرو عبارت «بخشی» نه تنها شامل مهارت های موسیقایی دوتار نوازان و دانش آنها است، بلکه به احترام خاص مردم به «بخشی» و جایگاه اجتماعی وی اشاره دارد که ویژگی مشترک نوازندگان شمال خراسان و ترکمن صحرا است.

,

نوازندگان شمال خراسان به دو گروه اصلی تقسیم می شوند: عاشق ها و بخشی ها. عاشق ها اغلب کرمانج هستند و سرنا، قشمه، دهل، دایره، کمانچه و می نوازند. کار اصلی آنها فقط اجرای موسیقی و رقص محلی است. از عاشق های برتر خراسان شمالی می توان به مرحوم علی آبچوری و حسین ببی اشاره کرد.

,

, ,

بخشی های شمال خراسان از بسیاری جهات شبیه بخشی های ترکمن هستند. به عبارت دیگر به دلایل مختلف می توان گفت بخشی های شمال خراسان تحت تأثیر بخشی های ترکمن بوده اند. از جمله این دلایل وجود داستان ها و روایات مشترک در بین آنها و نیز شباهت ساز دوتارشان و نیز همسانی برخی شیوه های نواختن دوتار است. شیوه نواختن دوتار بخشی ها بیشتر شبیه دوتارنوازی ترکمنی است تا شبیه دوتار شرق خراسان.

,

موضوع فرهنگی ناملموس «موسیقی بخشی های شمال خراسان» در تاریخ سال 1388 در فهرست نیازمند پاسداری فوری میراث فرهنگی ناملموس در فهرست میراث ملی و در سال 2010 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.

,

موسیقی مقامی ترکمن:

,

موسیقی در میان قومیت ترکمن از ریشه عمیقی، برخوردار است و از پیوندهای ویژه فرهنگی ترکمن و خصیصه بارز و ارزشمند آنها است ترکمنان در موسیقی خود همیشه رنج ها و دردهایی را که متحمل شده اند بازگو می کنند. موسیقی و ترانه های آنها پر از فریاد و شکایت و ناله های جانسوز است. موسیقی ترکمن در چهار دستگاه مخمس، قرق لار، تشنید و نوایی اجرا می شود.

,

, ,

موضوع فرهنگی ناملموس«موسیقی مقامی ترکمن» در سال 1388 در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور ثبت شد.

,
 
,

 

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه