از منظر حقوق بینالملل؛
بررسی امکان بستن تنگه هرمز/ اعمال قانون عبور بیضرر از سوی ایران
کشور ایران بر تنگه هرمز قانون عبور بی ضرر را اعمال می نماید و بستن تنگه هرمز امکان پذیر و عملی خلاف حقوق بین الملل محسوب نخواهد شد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از یار خراسانی، بر اساس کنوانسیون 1982 حقوق دریاها، تنگه آبراهی است که یک دریای آزاد یا منطقه انحصاری اقتصادی را به دریای آزاد یا منطقه انحصاری اقتصادی دیگر وصل می کند و به منظور کشتی رانی بین المللی مورد استفاده قرار می گیرد. طبق این کنوانسیون در تنگه ها، کشورها از آزادی ترانزیتی برخوردار می باشند که آزادی ترانزیتی به معنی آزادی پرواز و آزادی کشتی رانی اعم از تجاری و جنگی بدون اجازه دولت ساحلی می باشد؛ حال به بررسی این سوال می پردازیم که آیا در تنگه هرمز که آبراهی مطابق با تعریف فوق است کشور ایران میتواند آزادی های مقرر در این منطقه (کشتی رانی و پرواز ) را متوقف کند و به عبارتی تنگه را ببندد؟
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, یار خراسانی,کشور ایران تاکنون کنوانسیون 1982 حقوق دریاها را به تصویب مجلس شورای اسلامی نرسانده است و مطابق قوانین بین المللی و همچنین قوانین داخلی ایران و بسیاری از کشورها، تا زمانی که یک معاهده به تصویب مجلس نرسد تعهد الزام آوری برای کشور ایجاد نمی کند؛ پس عدم تصویب سند فوق در مجلس شورای اسلامی به منزله این است که این کنوانسیون در مورد ایران اجرا نمی شود و به تبع آن آزادی ترانزیت در تنگه ها هم اعمال نخواهد گردید و کشور ایران در این زمینه طبق قانون داخلی خود که در سال 1372 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسانده است عمل می نماید و در تنگه ها حق عبور بی ضرر قابل تعلیق را اعمال می کند که بر طبق ماده 8 قانون مناطق دریایی 1372، می تواند هرگاه منافع و مصالح کشور به خطر افتاد، مانع عبور بی ضرر گردد و آن را تعلیق نماید.
,و اما آیا اعتراض برخی از کشورها بلاخص امریکا به قانون مناطق دریایی ایران (1372) بر طبق حقوق بین الملل صحیح است؟ این کشورها بیان می دارند که مقررات در تنگه ها جنبه عرفی پیدا کرده و چه کشوری عضو کنوانسیون حقوق دریاها باشد یا نباشد باید آن را اعمال نماید و نمی تواند برخلاف کنوانسیون عمل کند. اما آیا واقعا عرفی شده است؟
,عرف به معنای تکرار مستمر و اعتقاد به الزام آور بودن است، با بررسی رویه کشورها و نوع رفتار آن ها در خصوص منطقه مورد بحث، به این موضوع آگاهی پیدامی کنیم که خیلی از کشورها برخلاف قاعده مقرر در کنوانسیون عمل می نمایند و به علاوه زمان تصویب کنوانسیون اعلامیه تفسیری در خصوص این مناطق و در مخالفت با قاعده مقرر شده را ابراز نموده اند، پس شاید این مناطق به سمت عرفی شدن در آینده پیش بروند اما در شرایط کنونی هنوز مقررات آن عرفی نشده که شامل کشورهای غیر عضو مثل ایران گردد؛ به علاوه کشور ایران از بدو تاسیس کنوانسیون به صورت مستمر به آزادی ترانزیت در تنگه ها اعتراض نموده است، پس اگر عرفی شکل بگیرد شامل کشور ایران که مستمراً این قاعده را کتبی و شفاهی مورد اعتراض قرارداده نخواهد شد.
,پس مطابق با موارد فوق الذکر ، کشور ایران بر تنگه هرمز قانون عبور بی ضرر را اعمال می نماید و بستن تنگه هرمز امکان پذیر و عملی خلاف حقوق بین الملل محسوب نخواهد شد.
,نویسنده: سعیده زراعتکار مغانی (مدرس دانشگاه و دکترای حقوق بین الملل)
,انتهای پیام/رض
]
ارسال دیدگاه