مهدی نعلبندی، کارشناس مسائل قفقاز؛
مخاطب حکم حبس حاج طالع، ایران است/ نارداران یکی از کانون های محوری بالندگی زبان و ادبیات ترکی آذربایجانی
مخاطب اصلی حاکمیت جمهوری آذربایجان،ایران است که با هدف استفاده از ظرفیت قدرتهای ملی و منطقه ای مخالف ایران و محور «ایران –روسیه –سوریه» به کار گرفته شده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از زیتون، رفتارهای سیاسی حاکمیت جمهوری آذربایجان در برخورد با جریان اسلامگرایی مورد تحلیل و اعتراض کارشناسان قرار گرفته است. حکم حبس حاج طالع باقراف مزیدی بر علت شد تا موج اعتراضات فراتر رفته و چهره واقعی حاکمیت این کشور را بیش از پیش نمایان کند. مهدی نعلبندی، فعال حوزه قفقاز و کارشناس مسائل منطقه ای در گفتگویی به سوالات ما در این خصوص پاسخ داده است که این گفتوگو در ادامه از نظرتان میگذرد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, زیتون,- ریشه های برخورد با جریانات اسلامگرای جمهوری آذربایجان را در چه می دانید؟
نیروهای اسلامگرا یکی از ظرفیت های جمهوری آذربایجان در مسیر توسعه سیاسی هستند که توجه به بافت مذهبی ملی در جمهوری آذربایجان قادر به نقش آفرینی هستند. در سال های پس از دهه 90 میلادی واکنش های تندی را از سوی «اقتدار» بر علیه این نیروها شاهد بوده ایم که ریشه آن را باید در رویکرد پرو غرب حاکمیت در این جمهوری جستجو کرد. نیروهای اسلامگرای جمهوری آذربایجان یکی از سرمایه های بالقوه فعال برای آزادی قره باغ اشغالی خواهند بود که شاید بتوان یکی از دلایل تطویل بحران قره باغ را عدم وجود بستر مناسب برای نقش آفرینی اسلامگرایان برشمرد، چرا که این جریان از پتانسیل بسیار بالای اعتقادی و دینی در این مسیر برخوردار است که در معادلات رسمی حاکمیت از آن غفلت شده و می شود.
,در سال های اخیر نیز شاهد یکسان انگاری اسلامگرایی مدنی شیعی با افراطی گری وهابی بوده ایم که با مقایسه گذرای عملکرد این دو جریان شاهد تفاوت های ماهوی این دو جریان خواهیم بود. جریان اسلامگرای شیعی با رویکردی مدنی و مذهبی برای احیای ارزشهای معنوی جامعه دینی جمهوری اذربایجان تلاش می کنند و طرفدار گفتمان «وحدت» در جهان اسلام هستند، حال آن که جریان تکفیری وهابی با تأکید بر نفی گفتمان شیعی در مسیر تضعیف جهان اسلام گام بر می دارد. به هر حال جمهوری آذربایجان کشوری مسلمان و شیعه است که در مسیر توسعه سیاسی و نیز حل بحران های طولانی مدتی مانند قره باغ نیازمند ظرفیت مغفول و گاه سرکوب شده جریان اسلامگراست.
,- صدرو حکم 20 سال زندان برای اقای طالع باقروف را با توجه به شخصیت و روحیات ایشان چگونه ارزیابی می کنید؟
ریشه حکم حبس ابدی را که با بازنگری و تخفیف به بیست سال زندان کاهش یافت و برای آقای حاج طالع باقروف صادر شد باید در دو رویداد سفر آیت الله نوری همدانی به باکو و سپس وقایع نارداران دید. سفر آیت الله نوری همدانی به باکو که جناب آقای طالع باقروف در ان نقش داشت با استقبال گسترده مردمی روبرو شد و عمق تعلقات دینی در جامعه به ظاهر لاییک جمهوری آذربایجان را آشکار کرد. در همان روزهای نخست بعد از این سفر ما شاهد جریانی رسانه ای در جمهوری آذربایجان بودیم که جریان مدنی اسلامگرایان را با جریانات تروریستی چون داعش و بوکو حرام مقایسه کرد و در همان روزها نیز با واکنش هایی از سوی اندیشمندان ایرانی و آذری مواجه شد که تفاوت های ذاتی و ماهوی این دو جریان را خاطر نشان کردند.
,در حوادث نارداران نیز شاهد ظهور جریانی رسانه ای در جمهوری آذربایجان بودیم که با گفتمان «فارس ساکنلی نارداران کندی» سعی در گفتمان سازی برای حذف جریان اسلامگرا از نارداران کردند. هر انسان آگاه به تاریخ و فرهنگ قفقاز و جمهوری آذربایجان واقف است که نارداران یکی از کانون های مهم نزج محبت اهل بیت در قفقاز است و آثار ادبی ماندگاری که جملهگی به زبان ترکی آذربایجانی اند در این شهر و در مدح و رثای اهل بیت سروده شده است که نمونه بارز آن را می توان در آثار ملا علی طوطی ناردارانی و شاگردان ایشان دید. نارداران یکی از کانون های محوری بالندگی زبان و ادبیات ترکی آذربایجانی در قفقاز است که هم اکنون نیز خدمات بسیاری به زبان و ادبیات آذربایجان داشته و دارد.
,صدور احکام حبس بلند مدت برای رهبران فکری جریان اسلامگرا مقوله جدیدی در جمهوری آذربایجان نیست و در دهه گذشته نیز شاهد صدور چنین حکم هایی برای شخصیت های دینی و سیاسی جمهوری آذربایجان بودهایم که محبوس شدن طولانی مدت مرحوم حاج علی اکرام علیاف از آن جمله بود. به هر حال نمی توان نادیده گرفت که مخاطب اصلی حاکمیت جمهوری آذربایجان چه در حوادث نارداران و چه در صدور حکم حبس طولانی مدت برای روحانیون و رهبران فکری جراین اسلامی – شیعی در این جمهوری، ایران است که با هدف استفاده از ظرفیت قدرت های ملی و منطقه ای مخالف ایران و محور «ایران – روسیه – سوریه» به کار گرفته شده است.
,- پیامدهای این رفتار سیاسی حاکمیت جمهوری آذربایجان در برخورد با جریان اسلامگرایی را چگونه می بینید؟
در دنیای سیاست هر عملی اثر و عکس العملی دارد. اولین تأثیر این رقتار سیاسی، حذف بخشی از ظرفیت سیاسی و مدنی در مسیر توسعه سیاسی است و طبعا مخاطبان اقدامات نیز پیام ها را دریافت می کنند و شاید در زمانی مقتضی به فکر پاسخ باشند.
,تجربه نشان داده که مسیر تعامل بین همسایگان همیشه سودمندتر و مفیدتر برای همه بوده است.
]
ارسال دیدگاه