ترفند انحراف اذهان و تشکیل فراکسیون های قومی و مذهبی در مجلس
نهادینهنشدن تحزب در سیستم سیاسی موجب شده است برگزیدگان مجلس و نخبگان سیاسی رفتار فراکسیونی و تشکیلاتی پیشبینیپذیر نداشته باشند و تصمیمات فردی و اجتهادات شخصی جلوتر از اهداف فراکسیونی حرکت کند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از مُکریان؛ معادل مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، برای فراکسیون ، واژه ی جناح است که در لغت بمعنی شکست، ترک، کسر، بخش و ذره است و اصطلاحاً به گروهی اطلاق می شود که درون مجلس، حزب یا گروهی سیاسی تشکیل می شود و اعضایش درزمینه ی چگونگی اجرای برنامهها و سیاستهای کلی آن مجلس، حزب یا سازمان، نظریات و عقاید متفاوت و بعضاً مخالف و متضادی دارند. تقسیمات مربوط به فراکسیون ها حالت رسمی و قانونی ندارد و اغلب مربوط به تقسیمات و تحولات داخلی مجلس می باشد. به عبارت دیگر در قانون و آیین نامه داخلی مجلس سخنی از فراکسیون نشده است اما همواره سعی کردهاند نقشی در تعیین مقدرات مجلس ایفا کنند و در مسائلی از جمله انتخابات هیأترئیسهها، رأی اعتمادها، استیضاحها و طرح و لوایح جنجالی یا حمایت از یک نماینده در مقابل هجمه دیگران نقشآفرین باشند. در ابتدای شکلگیری مجالس در انقلاب اسلامی، فراکسیونها قالب مشخصی نداشتند و کمکم و بهمرور زمان قالب و اهداف معین و مشخصی گرفتند مانند فراکسیون اصولگرایان، فراکسیون نهضت آزادی ایران، فراکسیون حزبالله، فراکسیون اقلیت، فراکسیون دوم خرداد، فراکسیون رهروان ولایت، فراکسیون پایداری و رهپویان و غیره. معمولاً یکی از مهم ترین کارکردهای فراکسیون ها، آبستراکسیون یا نصابشکنی است که آن هم عبارت است از عدم حضور عمدی گروهی از نمایندگان مجلس در هنگام رأیگیری، بهقصد از اکثریت انداختن مجلس و جلوگیری از تصویب یک لایحه یا طرح است. فراکسیون های صنفی یا موضوعی نظیر روحانیون، ایثارگران، زنان، شهری و ... کارکرد عمدتاً غیرسیاسی دارند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, مُکریان,
تفاوت کمیسیون و فراکسیون
تفاوت کمیسیون و فراکسیون در آن است که کمیسیون به گروهی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی گفته می شود که حسب تشخیص و تخصص خود گرد هم می آیند و مطابق آیین نامه داخلی مجلس دارای اختیارات و وظایف زیر می باشند:
1 - بررسی، اصلاح و تکمیل طرح ها و لوایح قانونی و ارایه گزارش به مجلس شورای اسلامی.
2 - رسیدگی به طرح های تحقیق و تفحص و انجام آن پس از تصویب مجلس شورای اسلامی.
3 - رسیدگی به لوایح بودجه سالیانه کل کشور.
4 - بررسی و ا ظهار نظر در مورد لوایح برنامه های توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی کشور.
5 - بررسی چگونگی اجرا و نتایج حاصله از اجرای قوانین مصوب و تبصرهها در ردیفهای برنامههای توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی و بودجههای سالیانه کل کشور و تهیه گزارش و تقدیم آن به مجلس شورای اسلامی.
6 - حسب اطلاع از کم و کیف اداره امور کشور، دریافت و بررسی گزارش های عملکردی و نظارتی از دستگاه های مختلف ذیربط به نمایندگی از سوی مجلس شورای اسلامی و تهیه گزارش جامع سالیانه که در برگیرنده مسیر تحولات و پیشرفت ها و عملکرد بخش های تخصصی کشور و گویای وضع اعمال حاکمیت و مدیریت در هر بخش می باشد و ارایه آنها به مجلس شورای اسلامی، این گزارش در دستور کار مجلس قرار گرفته و قرائت می شود.
7 - بررسی و تصویب آزمایشی طرح ها و لوایح و همچین تصویب دائمی اساسنامه سازمانها، شرکتها و موسسات دولتی یا وابسته به دولت که طبق اصل 85 قانون اساسی به آنها محول میشود.
این کمیسیون ها به دو گونه خاص و تخصصی تقسیم میشوند:
الف)کمیسیونهای خاص:کمیسیون تحقیق، تدوین آییننامه داخلی مجلس و کمیسیون اصل نود قانون اساسی.
ب)کمیسیونهای تخصصی:کمیسیون آموزش و تحقیقات، اجتماعی، ا قتصادی، امنیت ملی و سیاست خارجی، انرژی، برنامه بودجه و محاسبات، بهداشت
و درمان، صنایع و معادن، عمران، فرهنگی، قضایی و حقوقی، کشاورزی آب و منابع طبیعی.
بنابراین توضیحات می توان گفت که فراکسیون، پیمان گروهی غیررسمی عده ای از نمایندگان هم عقیده ی مجلس است که نقش مخالفت و رقابت با دیگر جریان ها و جناح ها را در راستای نیل به اهداف گروهی یا جناحی و حزبی خود ایفا می کنند اما کمیسیون ها گروه های تخصصی همگرا برای بررسی لوایح و طی کردن مراحل قانونی مصوبات و.. است.
عمده ترین دلایل بوجود آمدن فراکسیون ها
1 - محدود نماندن در چهارچوب قوانین و آیین نامه های داخلی مجلس برای پیشبرد اهداف
2 - تمرکز قدرت و ایجاد فشار و اعمال نظر جمعی با سازوکارهای غیررسمی مانند نصاب شکنی، لابی زدن و...
3 - تغییر شکل و ساختار مجلس بصورت نامحسوس به تناسب نیازِ سیاست روز کشور
چرا فراکسیون های قومی؟
دولت تدبیر و امید، برای جذب آراء مردم، شعارها و وعده های قوم گرایانه ی بسیاری داد که در ادامه کار قادر به تامین حداقل آن وعده ها به هیچ یک از اقوام نشد و فشار و مطالبه گری نخبگان قومی و مذهبی روی به نماینده های مجلس حوزه های انتخابی آنان آورد و این نمایندگان نیز برای بهره گیری از احساسات قومی، فشار بر دولت، افزایش عملکرد نمادین خود برای رای آوری دور بعد و بخشی نیز بخاطر احقاق قانونی حقوق قوم خود در قالب فراکسیون اقدام کردند.
,
,
,
,
,
,
,
,
, این کمیسیون ها به دو گونه خاص و تخصصی تقسیم میشوند:,
,
,
,
,
, عمده ترین دلایل بوجود آمدن فراکسیون ها,
,
,
,
, چرا فراکسیون های قومی؟,
,
برخی نمایندگان نیز با برخی اقدامات و مانورهای تبلیغاتی خود را رئیس فراکسیون های قومی مذهبی نهادند. در شرایطی که کارنامه نمایندگان روی هم رفته مجلس دهم از جهات مختلف مجلسی موفق و کارامد نبوده است. کارنامه عملکرد اغلب نمایندگان ضعیف و خالی از فعالیت های توسعه ای است. برای انحراف اذهان عمومی مردم و مطالبه گرها و منتقدین بر روی حق خواهی قومی و مذهبی تاکید می کنند تا با بهره گیری از این پتانسیل، ضعف های خود را بپوشانند.
از طرف دیگر، در فضای کلی سیاست داخلی کشور، چرخشی ازگرایش فعالیت های سیاسی واقع گرایانه به سمت ترفندها و اقدامات نمایشی، نمادین و احساسی مشهود و محسوس است. این استراتژی همواره روی برجسته سازی برخی عناصر فرهنگ و آداب و رسوم اقوام و موضع گیری های قومی و مذهبی با حداقل هزینه و حداکثر سوءاستفاده ی سیاسی و جناحی صورت می گیرد. برای آن که نماینده ها از گزند قانونی و اتهامات تفرقه برانگیز مصون بمانند و بتوانند با آزادی عمل بیشتر حرکات نمایشی خود را در صحن علنی مجلس و... به انجام رسانند متوسل به فراکسیون های قومی و مذهبی شدند.
بنابراین وقتی قانونگذار بر همگرایی، وحدت کلمه و انسجام اجتماعی تاکید دارد و حقوق اقوام و مذاهب را در چهارچوب قوانین گنجانده شده و قابل پیگیری و تحقق هستند و دشمنان خارجی با حساس نمودن اختلافات قومی و مذهبی سعی در ایجاد تفرقه و نفوذ دارند چه لزومی بر پافشاری تشکیل فراکسیون های قومی وجود دارد؟
این بیانگر آن است که برای دور بعدی ریاست جمهوری و مجلس یازدهم شورای اسلامی از احساسات قومی و مذهبی، حداکثر بهره برداری تبلیغاتی و رأی آوری می شود و در درازمدت موجبات ایجاد بدبینی و سستی اعتماد بین حکومت مرکزی و اقوام را به دنبال خواهد داشت.
مبرهن است که «نهادینهنشدن تحزب در سیستم سیاسی موجب شده است برگزیدگان مجلس و نخبگان سیاسی رفتار فراکسیونی و تشکیلاتی پیشبینیپذیر نداشته باشند و تصمیمات فردی و اجتهادات شخصی جلوتر از اهداف فراکسیونی حرکت کند». بنابراین نمی توان به اثربخشی چنین فراکسیون های قومی در جزء و کل کشور امیدوار و خوشبین بود.
رسول گلباخی/ کارشناس ارشد حقوق عمومی
,
,
,
,
,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه