پژوهشگر و نویسنده کتاب فرهنگ و مهندسی فرهنگی
اعتیاد ، ماهیت اجتماعی و درمان فرهنگی در حوزه عمومی
اعتیاد معضلی است که اگر چه درباره رفع آن بحثها و تلاشهای مختلفی صورت می گیرد، اما همچنان بر پیچیدگیهای آن افزوده شده و به عنوان یک بحران موثر اجتماعی و فرهنگی و... مطرح میباشد .[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از عصر هامون،اعتیاد معضلی است که اگر چه درباره رفع آن بحثها و تلاشهای مختلفی صورت می گیرد، اما همچنان بر پیچیدگیهای آن افزوده شده و به عنوان یک بحران موثر اجتماعی و فرهنگی و... مطرح میباشد . در جامعه ما نیز متأسفانه اعتیاد به رغم تلاشهای زیادی که برای مبارزه با آن صورت گرفته، به دلایل مختلف، پدیده ای رو به رشد بوده و به عنوان خطر بزرگی بر سر راه آرمانهای کشور که همانا کرامت و تعالی انسان می باشد قد افراشته کرده است.
اعتیاد به مواد مخدر نه تنها یــک آسیب و بیماری جدی اجتماعی است بلکه امروزه یکى از مهمترین مشکلات اجتماعی، اقتصادى و بهداشتى است که عوارض ناشى از آن تهدیدى جدى براى جامعه محسوب شده و باعث رکود اجتماعى در زمینه هاى مختلف مىگـــــردد همچنین محصول تاثیرات منفی فردی و اجتماعی آن زمینه ساز سقوط بسیارى از ارزشها و هنجارهاى فرهنگى و اخلاقى شده و بدین ترتیب سلامت جامعه را بطور جدى به مخاطره مىاندازد.پدیده شوم قاچاق موادمخدر بیش از آنکه فعالیتى سوداگرانه، تجارى و اقتصادى در عرصه مافیاى اقتصاد بین المللى باشد، ابزارى کارآمد، مؤثر و راهبردى در رویارویی های سیاسی و فرهنگی با کشورهای مختلف از جمله کشورمان است و از سویی مبارزه با اعتیاد نیز قطعاً بیش از آنکه تکلیف و ماموریتى انتظامی و امنیتی باشد اقدامى هماهنگ و استراتژیک و هوشمندانه است و لذا بحث اعتیاد در جامعه ما به غیر از زمینه های اجتماعی، اقتصادی و روانی، جنبه های سیاسی نیز دارد. قرار گرفتن در مسیر ترانزیت مواد مخدر، همسایگی با افغانستان و توطئه های مشهود دشمنان در گسترش مواد مخدر در ایران به عنوان نوعی شیطنت بر علیه منافع کشورمان ، این موضوع را در کشور ما و بالاخص استانهای مرزی مانند سیستان و بلوچستان پیچیده تر کرده است.
اعتیاد بعنوان یک آسیب اجتماعی، هیچ گاه بطور کامل ریشه کن نخواهد شد، اما با تدبیر، اندیشه و تلاشى مخلصانه حداقل میتوان آنرا به کنترل در آورد.
علاوه بر این از سویی باید گفت اعتیاد، فقر، بیکاری، طلاق، خودکشی و موارد دیگری مثل انحرافات اجتماعی مجموعاً درلیست مشکلات اجتماعی قرار میگیرند و از یک ماهیت برخوردارند و به این اعتبار میتوان گفت ارتباط مشخصی بین مجموعه مشکلات اجتماعی نیز وجود دارد.
بیشک اعتیاد به مواد مخدر، علاوه برتباهی زندگی فردی ، اسیبهای جبران ناپذیراجتماعی مانند ضعف پایبندی به اصول اخلاقی و دینی ، ارتکاب انواع انحرافات و جرایم مثل سرقت، فحشا، خشونتهای اجتماعی و خانوادگی، تجاوز و قتل، آدمربایی ، افزایش شغلهای کاذب و نامناسب ، بیکاری و بیخانمانی و فقر را بر خانواده و جامعه و کشور تحمیل میکند و سلامت و امنیت اجتماعی را به شدت مخدوش میکند.
بدون شک اعتیاد در زمره مسائل بسیار بنیادی کشور است که به آن به عنوان یک مسئله اجتماعی باید نگریست و بر این اساس اقدام نمود . وقتی اعتیاد را به عنوان مسئله اجتماعی بپذیریم ناگزیر هستیم علل آن را نه لزوماً در امور فردی بلکه در ساختارها ان هم در مجموعه ای از مشکلات اجتماعی جستجو نمود .
مجموعه عوامل اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، علمی و غیره در یک ساختار و شاکله واحد معنا و مفهوم پیدا می کند . لذا وقتی قادر خواهیم بود معضل اعتیاد را برطرف کنیم که این نگاه یکپارچه و تعاملی را در ارتباط با مشکل اعتیاد در جامعه داشته باشیم . البته صرف این جامع نگری نیز مشکلی را حل نمی کند بلکه در عمل باید برنامه ریزی و چاره سازی کرد . این حقیقت را باید قبول کنیم که تا زمانی که درست نبینیم، درست عمل نخواهیم کرد.
اگر بخواهیم با یک اراده و عزم ملی چنین انحرافاتی را از جامعه خود دور کنیم قطعا باید از راه فرهنگی وارد گردید و لذا باید از یک سو اعتیاد به مواد مخدر در ذهن تمام جوانان و نوجوانان و به طور کلی حوزه عمومی جامعه، امری اشتباه و غلط و انحرافی پنداشته شود و پیشگیری های لازم از سوی جامعه، خانواده و آموزش رسمی صورت پذیرد و از سوی دیگر فردی که به ورطه این اشتباه افتاده و این کجروی را مرتکب شده نباید از جامعه طرد شود، بلکه با بسته ها و تورهای حمایتی جامعه و دولت مواجه شود و بتواند در محیطی امن و در اسرع وقت این اعتیاد را ترک نماید. در این وضعیت به مرور مشکلات اجتماعی و اقتصادی و فردی نیز قابل رفع خواهد بود.
برخی مشکلات اقتصادی ، بیکاری و نداشتن امکانات رفاهی، شکاف عمیق بین ثروت طبقه ها و اقشار مختلف در جامعه ، بعضا رفاه بیش از اندازه معیشتی و اقتصادی و همچنین در مقابل فقر و محرومیت ها، منزلت ثروت و ارائه تصویر آرزوهای بلندپروازانه و به دور از ارزشهای اصیل اخلاقی و دینی کشورمان ، از یک سو خود عاملی برای کسب ثروت از راه های غیرمجاز و غیرمشروع مانند تجارت و قاچاق مواد مخدر می شود و از سوی دیگر برخی افراد که نتوانسته اند از راه های مشروع و غیرمشروع کسب ثروت و منزلت کنند و به ارزوهای متصور خود دست پیدا کنند ، اکثراً به یأس و سرخوردگی دچار شده و پتانسیل زیادی برای گرایش و اعتیاد به مواد مخدر دارند.
بی شک اگر به ریشه بنیادی و اولیه اعتیاد که همان مباحث فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی است بموقع رسیدگی نشود، افزایش جرم و جنایت را در پی دارد که مخرب انضباط اجتماعی است و از جنبه سیاسی، کشور را به راحتی دامن بیگانگان سوق می دهد و به جای فرهنگ خودی، فرهنگ بیگانه در کشور پیاده می شود و به ارزشهای دینی و اجتماعی و اخلاقی جامعه لطمه وارد می کندلذا برای کاهش مصرف مواد مخدر میطلبد با تقویت شاخص های اجتماعی و فرهنگی و اطلاع رسانی مناسب شرایط را برای سالم سازی جامعه فراهم کنیم و به موازات آن مردم در این زمینه باید نقش تاریخ ساز خود را ایفا کنند. بی شک سازمانهای غیر دولتی از اهرمهای مهم ایفای این نقش هستند و مردم از طریق آنها می توانند به حرکت خود انسجام و قوت دهند .
در شرایط کنونی این اقدامات را برای محدود کردن دامنه اعتیاد به مواد مخدر می توان انجام داد: از بین بردن زمینههای اجتماعی و اقتصادی قاچاق و کاهش تقاضای مصرف موادمخدر ، شناسایی و مصادره اموال نامشروع و ضربه به توان اقتصادی قاچاقچیان ، توجه به توسعه فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی مناطق ، ایجاد کار و جذب نیروها به مراکز صنعتی و کشاورزی، ایجاد مراکز بازآموزی و اشاعه فرهنگ سالم و توضیح علل و ریشه های این بیماری اجتماعی، ایجاد مراکز تفریحات سالم، پرورش هنر و ادبیات، ایجاد مراکز درمانی رایگان برای ترک اعتیاد تحت مراقبت پزشکان، ایجاد تامین برای آینده معتادینی که معالجه می شوند جهت بازگشت آن ها به کار ، گسترش فعالیتهایی در راستای امید به آینده، افزایش صبر و تحمل ، احترام قانون، نقش صحیح وسایل ارتباط جمعی ، استفاده از تجربه دیگر کشورها مانند چین ، فروکش کردن فرهنگ منزلت ثروت، هماهنگی نظام فرهنگی با نظام اجتماعی و اقتصادی و سیاسی ، ریشه کن نمودن بیسوادی والدین ، لزوم وجود مشاوره روانشناسی و مددکار اجتماعی در مدارس جهت رفع مشکلات عاطفی اخلاقی و خانوادگی دانشآموزان ، تدوین محتوی کتب درسی در جهت کمک به از بین بردن انحرافات اجتماعی و بالاخص اعتیاد و همچنین در جهت رشد و شکوفایی استعداد انسانی نوجوانان ، ارائه برنامه های متنوع رادیو تلویزیونی در رابطه با مضرات مصرف مواد مخدر بویژه در نوجوانان ، آموزش ارزشهای دین مبین اسلام و هنجارهای صحیح اجتماعی و اخلاقی از طریق رسانه های همگانی و.../
در سالی که به فرموده مقام معظم رهبری به نام اقتصاد و فرهنگ نامگذاری شده است ، با دیدگاه فرهنگی به جای دیدگاه صرفا برخوردی و انتظامی ، راهکارهای مذکور فقط بر بستر مساعد توسعه پایدار اجتماعی، سیاسی،فرهنگی و اقتصادی مناطق حاشیهای کشور و از بین رفتن عوامل اصلی گرایش به قاچاقیعنی ضعف فرهنگی و اقتصادی ، بیسوادی (یا کمسوادی) ، بیکاری و حل مسایل مبتلابه جوانان، امکان توفیق، آنهم در درازمدت را خواهد داشت.
انتهای پیام/
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
]
ارسال دیدگاه