۱۴ فروردین؛ سالروز درگذشت استاد عباس سحاب؛
پدر کارتوگرافی ایران چگونه به جغرافیا علاقمند شد/تهیه اولین نقشه توریستی شهر تهران به خط لاتین در پانزده سالگی
عباس در ۱۵ سالگی وقتی سرزنش چند جهانگرد فرانسوی را می شنود،تمام تلاشش را برای طراحی راهنمای گردشگری به کار می گیرد و اولین نقشه توریستی شهر تهران به خط لاتین را زمانی که یک دانش آموز دبیرستانی بود تهیه می کند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از ندای تفرش، استاد عباس سحاب در سوم دیماه سال ۱۳۰۰ خورشیدی در خانواده ای فرهنگی در تفرش متولد شد. پدرش استاد ابوالقاسم سحاب صاحب آثار و تالیفات فراوان در امر تحقیق، ترجمه و مباحث علمی است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, ندای تفرش,سحاب از چهار سالگی به مکتب مرحوم آخوند ملاحسین شاهمیری رفت و تا ۷ سالگی در غیاب پدر، خواندن، نوشتن و کتابهای مقدماتی علوم رایج و قرآن را فراگرفت. سپس به همراه پدر برای ادامه تحصیل به تهران رفت و وارد مدرسه کمالیه شد.
,
, استاد عباس سحاب در کنار کارهای روزمره و تحصیل، به مطالعه و سیر در نوشته ها و آثار پدر می پرداخت.
,از قضای روزگار در همان زمان، میرزا ابوالقاسم خان سحاب ۴۴ ساله که در کار تالیف، ترجمه و تحقیق در اوج شهرت قرار داشت، مشغول تالیف و ترجمه کتابهای مختلفی بود، ترجمه و اصل کتاب "جغرافیای کارپنتر" را که در سالهای گذشته از زبان انگلیسی به فارسی ترجمه کرده بود و متاسفانه به علت هزینه سنگین ترسیم نقشه های آن، نتوانسته بود آن را چاپ و منتشر کند، در اختیار فرزندش قرار داد. ترجمه دلنشین پدر، درهای دنیا را در چشمان عباس گشود و نقشه های کتاب (که در میان مردم ایران ناشناخته بود)، چشمان او را خیره کرد و کم کم خط کشیدن روی کاغذ و تقلید از نقشه ها، کار و سرگرمی شبانه وی شد. آن زمان تصور نمی کرد که بعدها و حدود ۷۰ سال از زندگی اش به خط کشیدن بر روی کاغذ سپری شود.
,به موازات همین سالها ذوق و شوق نقاشی و کشیدن گل و بوته کم کم در کارهای عباس سحاب شاگرد مدرسه کمالیه شکوفا می شد و مورد تشویق پدر قرار می گرفت. عباس سحاب در ۱۳ سالگی (سال ۱۳۱۳) پس از اتمام دوره دبستان به مدرسه ابن سینا و سپس به مدرسه علمیه رفت و از بخت و سرنوشت خوش،از محضر "مهدی رهنما" استاد دلسوز و دانشمند جغرافیا برخوردار شد و سپس رهنما، راهنمای عباس شد.
,در کتاب "جغرافیای عشق" که به مناسبت درگذشت استاد عباس سحاب توسط موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی سحاب منتشر شده است، در صفحه ۱۲ به نقل از استاد سحاب آمده است: «.... روزی در سالهای پایانی دبیرستان در خیابان شاه تهران(جمهوری کنونی) با چند نفر جهانگرد فرانسوی مواجه شد که وی و کشورش را به خاطر نداشتن یک نقشه راهنما از شهر تهران، مورد سرزنش قرار می دهند. از این رو بر آن شد تا با تهیه نقشه مزبور به رفع این نقیصه بپردازد. بدین ترتیب عباس سحاب با دست مایه ای برابر ۲۷ ریال که تمام دارایی او بود، کار یاد شده را انجام داد. این نقشه در واقع اولین نقشه توریستی شهر تهران به خط لاتین بود که توسط یک ایرانی آن هم یک دانش آموز دبیرستانی (پانزده ساله) تهیه شد...»
,باهمراهی های پدر کم کم کار نقشه کشی وی بالا گرفت تا آنجا که بعدها وی در یکی از مصاحبه های خود می گوید: «.... در دوره ی دبیرستان اولین نقشه شهر تهران را به زبان لاتین تهیه کردم. با یک شیشه مرکب چین، چند قلم هاشور و یکی دو متر کاغذ کالک. تهیه این نقشه ۶ ماه طول کشید. بعد از ۴ ماه که این نقشه را با اوزالید تکثیر می کردم، آنرا در هزار نسخه چاپ کردم و با فروش آنها توانستم نسخه فارسی نقشه را هم تهیه کنم.»
,علاقه استاد عباس عباس سحاب سبب شد که در سال ۱۳۱۵ سنگ بنای نخستین موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی ایران در بخش غیر دولتی توسط شادوران استاد ابوالقاسم سحاب و فرزندش عباس سحاب گذاشته شود.
,گزیده ای از مهمترین آثار استاد عباس سحاب
,نقشه ها و اطلس های جغرافیایی گوناگون بیشترین و مهمترین آثار استاد سحاب را تشکیل می دهند و شهرت،معروفی و اعتبار او عمدتا در این کار بوده است. به علت تخصصی بودن امر، استاد ناگریز بود که کلیه مراحل اجرایی کار را از ابتدا تا انتها برعهده گیرد. به شکلی که کلیه مراحل کار اعم از گرد آوری اطلاعات مورد نیاز، تالیف، ترسیم و کارتوگرافی نقشه ها، لیتوگرافی و چاپ و حتی انتشار کلیه این آثار را خود برعهده داشت. در ادامه نمونه هایی از آثار استاد عباس سحاب معرفی می شود ولی فهرست کامل آثار استاد بیش از ۷۰۰ اثر است.
,۱- نقشه های استان ها و مناطق ایران
,نقشه منطقه اصفهان که اصل قلمی آن در گنجینه آثار استاد سحاب در موسسه سحاب نگهداری می شود، نقشه ای است به ابعاد ۱۱۰*۱۷۰ سانتی متر که شهرهای کاشان، گلپایگان، اصفهان، شهررضا، شهرکرد، نجف آباد، نائین، بختیاری و بخشی از خوزستان را در برمی گیرد. این نقشه در سال ۱۳۳۲ ترسیم شد که حاوی مناظر طبیعی، اسامی کوهها و رودها، نامهای جغرافیایی، نام ایلات و عشایر و مناطق ییلاقی و قشلاقی آنها و تصاویر مختلف و متنوع از نوع زندگی و معیشت مردم، صنایع دستی و وسایل حمل و نقل آن زمان است.
,
, ۲- نقشه شهرهای ایران:
,شالوده اصلی نقشه های شهری و منطقه ای ایران که استاد عباس سحاب در سالهای دهه ۲۰ و ۳۰ طراحی و ترسیم کرده بر آثار زیبای تاریخی و فرمهای سنتی استوار است.
,۳-نقشه های کشورها:
,تهیه نقشه کشور پاکستان در سال ۱۳۳۹ که به خاطر ارائه سبک خاص رسم تصاویر و تذهیب حاشیه ها ویژه ی استاد سحاب است. نقشه دیگر کشورها نظیر افغانستان، ترکیه، عراق، عربستان همراه با مکه مکرمه و مراسم حج، هندوستان، اندونزی و....در سالهای دهه ۲۰ تا ۳۰ تهیه شده است.
,
, ۴- نقشه های جغرافیایی و وسایل آموزشی
,در سال ۱۳۳۹ اولین دوره نقشه های آموزشی برای مدارس در ۸ قطعه شامل نقشه ایران، جهان نما و یکایک قاره ها، توسط استاد عباس سحاب طراحی و با چاپ رنگی و کاغذ مرغوب به قیمت هر نقشه ۲۵ ریال به مدارس کشور عرضه شد. سحاب در سال ۱۳۳۴ با همکاری کلمبوس آلمان، اولین کره جغرافیایی به خط فارسی در جهان را تولید کرد. سپس در سال ۱۳۴۲ نخستین اطلس جغرافیا توسط سحاب طراحی و عرضه شد.
,۵- دوره جدید نقشه های استان های ایران
,تهیه اولین نقشه های توریستی و ایرانگردی استانهای ایران از سال ۱۳۴۹ شروع شد و شامل استانهای مازندران، گیلان، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، چهار محال و بختیاری، تهران، اصفهان، فارس، کرمانشاه، همدان، کرمان، خراسان، خوزستان، استان ساحلی جنوب (خلیج فارس و دریای عمان)، سیستان و بلوچستان، غرب ایران و... است.
,
, ۶- دوره جدید نقشه های شهرهای ایران
,تهیه اولین دوره نقشه های توریستی و ایرانگردی شهرهای ایران که از سال ۱۳۴۹ آغاز شد، شامل شهرهای تهران، اصفهان، شیراز، کرمانشاه، همدان، تبریز، ارومیه، رشت، کرمان،مشهد، اهواز، آبادان، خرمشهر، بوشهر، بندرعباس، زاهدان، بجنورد، رفسنجان، نیشابور، زابل، دزفول، ایذه، مسجد سلیمان، کیش و... است که به صورت تمام رنگی با اطلاعات کامل به سرپرستی استاد سحاب انجام شده است.
,۷- نقشه های موضوعی ایران:
,این مجموعه از نقشه های ایران که به صورت موضوعی تهیه شده، حاصل کار و مطالعه و تحقیق مداوم استاد سحاب در طول سالهای ۱۳۳۸ تا ۱۳۴۵ است، ویژگی های جغرافیایی ایران را از جهات گوناگون ارائه می کند. چاپ و انتشار این مجموعه از نقشه ها که به دو زبان فارسی و انگلیسی تهیه شده بود، استقبال فراوانی را از سوی مراکز علمی و دانشگاهی داخلی و خارجی در پی داشت. در حقیقت تهیه این دوره از نقشه ها خشت اول و سنگ بنای طرح اطلس ملی ایران بود که در سالهای بعد ادامه یافت.
,
, دوره نقشه های تاریخی ایران، اطلس کتابخانه و مرجع، اطلس نقشه های جغرافیایی و اسناد تاریخی، کتابهای راهنمای جهانگردان از دیگر خدمات استاد سحاب که در سالهای بعدی تهیه شده است.
,استاد عباس سحاب در ۱۴ فروردین سال ۷۹ دار فانی را وداع گفت.
,برگرفته از کتاب زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی دانشمند فقید استاد عباس سحاب پدر کارتوگرافی ایران
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه