ماه مبارک رمضان در باورها و اعتقادات مردم میاندوآب
ماه مبارک رمضان در باور و فرهنگ مردم میاندوآب با بسیاری از سنت ها و آداب و رسوم همراه شده است که اهمیت این ماه را در نزد مردم این دیار گوشزد می کند هرچند پاره ای از این سنت ها به دست فراموشی سپرده شده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از زرین خبر؛ در اعتقاد مردم میاندوآب در این ماه طبق دستور خدواند، روزه بر همه مسلمانان واجب بوده و در کتاب آسمانی قرآن از رمضان به عنوان ماهی که هر روز آن برابر با هزار روز بوده و به مبارکی آن نیز قرآن در آن ماه بر پیامبر اکرم (ص) نازل شده، یاد شده است.
, شبکه اطلاع رسانی دانا, زرین خبر,استقبال از رمضان
,برخی از مردم میاندوآب چند قبل از ماه رمضان یعنی روزهای آخر ماه شعبان را به نیت استقبال از ماه مبارک رمضان روزه می گیرند.
,خانه تکانی ،رسمی دیرین
,مردم میاندوآب هم چنین با خانه تکانی به استقبال ماه مبارک رمضان می روند و زنان در ماه رمضان مانند عید نوروز اقدام به غبارگیری از منازل کرده و مردم وجوانان این دیار اقدام به غباروبی مساجد می کنند.
,میاندوآبی ها بر این باورند خانه ای که برای شروع ماه رمضان پاک و تمیز نباشد، خیر و برکت ماه مهمانی خدا، از آن گریزان می شود.
,نگاه به چهره کودک معصوم وآیینه
,بنا به گفته بزرگان،در ایام قدیم بزرگترها بعد از رویت هلال ماه رمضان، به چهره یک کودک معصوم یا یک فرد مومن و نمازخوان نگاه می کردند و اعتقاد داشتند که نگریستن به صورت آدم های بی نماز و روزه خوار، خوش یمنی درپی نخواهد داشت.
,البته امروزه،نگاه کردن به آیینه و فرستادن صلوات بر محمد و آل محمد(ص) بعد از رویت هلال ماه هنوز هم به عنوان یک رسم در بین پیرمردان این مناطق مرسوم است و این عادت بر این اعتقاد مبتنی است که باید در ماه رمضان دل مومن همچون آیینه صاف و روشن باشد و از ناپاکی ها صیقل یابد.
,پیرمردان برای این منظور همواره آینه کوچکی در درون جیب خود داشتند و بعد از اینکه خود به رویت آینه می پرداختند، با فرستادن صلوات چندین بار آینه را به دور خود و اهل خانواده می چرخاندند. هر چند این رسم در طی سالیان اخیر موضوعیت خود را از دست داده اما هنوز که هنوز است بسیاری از پیرزنان و پیرمردان روستانشین به این کار مبادرت می کنند.
,پیش از این همچنین قبل از آغاز ماه رمضان، از طرف مردم روستاهایی که روحانی نداشتند، نمایندگانی به نزد امام جمعه های شهرها فرستاده می شد و از آنها درخواست می کردند که یک روحانی را به نمایندگی از خود به روستا بفرستند.
,روحانی اعزامی را با سلام و صلوات به روستا می بردند و هر شب در خانه ای مهمان می شد تا ماه رمضان به پایان برسد.
,رسم ویژه سحری خوردن یا "اوباش دان"
,اما سحری خوردن و سحری بلند شدن هم برای خود در میاندوآب آدابی دارد. هنوز هم که هنوز است روستائیان در بعضی جا ها با صدای ضربه همسایه بر دیوار خانه و یا درب منزل شان از خواب بیدار می شوند.
,بنا بر گفته بزرگان این رسم هنوز هم که هنوز است در روستاهای اطراف میاندوآب وجود دارد و اگر سحرگاهان در روستاهای دور افتاده بر روی پشت بام خانه ای قرار بگیری؛می بینی که چه شور و نشاطی در روستاها حاکم است، چراغ خانه ها یکی یکی روشن می شوند همسایه های دیوار به دیوار زنجیروار یکدیگر را به فریضه الهی فرا می خوانند و حسن ختام این شعر منظوم، سحری خوردن به شیواترین موسیقی آسمانی یعنی اذان صبح ختم می شود.
,در روستاهای میاندوآب در ماه رمضان، وسیله آگاه شدن مردم از اوقات شرعی، عمدتا به وسیله موذن های روستایی، حرکت ستارگان و بالاخره بانگ صبحگاهی خروس های محلی بوده است که امروزه با پیشرفت تکنولوژی این اقدام از طریق تلویزیون و رادیو است.
,در بین عامه مردم، زمان سحری خوردن یا به زبان محلی "اوباش دان" یک ساعت مانده به اذان صبح است.
,مناجات
,در قدیم الایام روستاهای میاندوآب،موذنین روستایی، با صدای نافذ و گیرایی، وقت سحر را بر پشت بام های منازل یا مساجد روستایی با دعایی که در محل به آن "مناجات" می گویند، اعلام می داشتند که این رسم امروزه در برخی از روستاها نیز وجود دارد.
,مناجات شامل چند قطعه دعا به زبان عربی و ترکی و صلوات بر محمد و آل محمد (ص) بوده است.
,اگر گذرتان به روستاها بیفتد و سوالی در این زمینه داشته باشید،می بینید که پیرمردان در سطح روستاها، هنوز هم با حسرت زیادی خاطراتی از شیوه بیان، گیرایی و زیبایی صدای مناجات خوانان قدیمی روستا نقل می کنند.
,همچنین در گذشته های نه چندان دور در مناطق روستایی میاندوآب وحتی خود میاندوآب نیزدر زمانی که توسعه نیافته بود؛وقت سحر و اذان صبح از روی حرکت ستاره هایی که اصطلاحا به آنها « اولکرلر» می گفتند تعیین می شد.
,سفره احسان وافطاری
,افطاری دادن به مستمندان رسم ماندگار مردم میاندوآب در ماه رمضان است و ماه رمضان در این دیار هنوز هم ماه احسان، اطعام و تجدید دوستی هاست و اکثر خانواده ها، سعی می کنند حداقل برای یکبار در طول این ماه برای افراد فامیل و نزدیکان، افطاری بدهند.
,آنچه که در اولین گام در آستانه رمضان و یا در روزهای روزه در بین مردم میاندوآب می توان مشاهده کرد رفتار میهمان نوازی و دعوت نزدیکان به افطار است.
,افطار دادن به اندازه ای در بین مردم میاندوآب جایگاه دارد که هر یک سعی می کنند در این امر بر دیگری پیشی گیرند.
,دادن افطاری های جمعی، برای مستمندان، هنوز هم، در میاندوآب در شب های ماه رمضان مرسوم است.
,اما آنچه که اغلب بر سر سفره های افطاری دیده می شود از نان های روغنی گرفته تا سوپ و خرماهای تزئین شده با گردو، پودر گردو، پنیر، سبزی، ماست، مربا، شیر برنج و انواع حلیم ها است که امروزه برخی از این اقلام جای خود را به خوردنی هایی مانند زولبیا وبامیه داده اند.
,در گذشته آبگوشت از غذاهای مرسوم افطاری بوده است اما امروز افطاری ها تفاوت چندانی با دیگر نقاط کشور ندارد فقط آش دوغ و آش رشته مرسوم است وبیشتر افطاری ها با سوپ و پلو همراه است.
,امروزه نان روغنی پزهای بازاری کار را راحت کرده اند اما در زمان گذشته کدبانوی خانه، لذیذترین و خوشمزه ترین کلوچه ها، نان ها و کیک ها و شیرینی ها را برای مهمانان روزه دار خود تدارک می دیدند.
,در این میان آنچه باید به وجودش آن هم در عصر تکنولوژی و پیشرفت حسرت خورد، انتقال این سنت حسنه از داخل خانه های با صفای مردم به داخل سالن های بی روح و تالارهای غذاخوری است، اگر تا دیروز با خرما و آب داغ و سوپی خانگی از روزه داران پذیرایی شده و زنان آذربایجانی کدبانوگری و دست پخت های هنرمندانه خویش را به رخ مهمانان می کشیدند، اکنون به دلیل زندگی ماشینی غذاهای رنگارنگ، گران قیمت و مصنوعی بر روی میزها چیده می شود.
,این تغییر شیوه هم به نوعی از نیت خیرخواهانه مردم حکایت دارد.
,طلب عفو بخشش از خداوند متعال در شب های قدر
,شب های احیا در این دیار از جایگاه ویژه ای برخوردار است مساجد، حسینه ها و مساجد همه از خیل مشتاقان وصال دوست و خریداران معرفت و تشنگان محبت و رحمت دوست آکنده و لبریز است. "سبحانک یا لا اله الا انت، الغوث الغوث خلصنا من النار یارب" و این آوای سوزناک هر میاندوآبی است که در شب های قدراز دل سینه های مالامال از امید رحمت و مغفرت پروردگار جاری می شود.
,در روزها و شب های رمضان، محبت، مهربانی، احسان و نیکوکاری مردم میاندوآب و خانواده های آنان به اوج خود می رسد و خوشحال و با نشاط از آن جهت که رمضان این ماه پرفیض و برکت را دریافته اند و به این توفیق بزرگ نائل شده اند ودر پایان مغموم از آن جهت که این ماه دوست داشتنی در حال خداحافظی از آنهاست.
,کودکان و نوجوانان نیز از این آداب و رسوم سنتی و معنوی سهمی برای خود دارند آنها پا به پای بزرگان و والدین خود سحری می خورند و چون ظهر شرعی فرا می رسد افطار زود هنگام می کنند.
,رسم فراموش شده کیسه دوزی برای "لعن ابن ملجم"
,رسم فراموش شده کیسه دوزی برای "لعن ابن ملجم" رسم کیسه دوزی 27 ماه رمضان که هنوز در برخی مناطق میاندوآب زنده است، معروف است که روز 27 ماه رمضان شب قصاص ابن ملجم است.
,در این روز زنان برخی مناطق کیسه ای می دوزند که به کیسه "لعن ابن ملجم" یا کیسه "مراد" معروف است. در شب بیست و هفتم ماه رمضان با هر سوزنی که به این کیسه می زنند، یک بار به ابن ملجم لعنت می فرستند.
,روز آخر ماه رمضان روز زیارت اهل قبور و تهیه لوازم عید فطر است.
,دادن زکات فطریه
,در شب عید فطر سرپرست خانواده با محاسبه میزان فطریه افراد آن را از قوت سالانه یا از پول توی جیب جدا کرده و در محل خاصی قرار می دهد و هریک از اعضای خانواده دست خود را بر روی این پول کشیده و می گویند فطریه ام را دادم.
,در گذشته فطریه در روستاها شامل آرد یا گندم می شد که سرپرست خانواده آن را در پشت در و در داخل منزل قرار می داد که در اولین فرصت به افراد فقیر و مستمند تحویل دهد اما امروزه در روستاها نیز دادن پول فطریه مرسوم شده است.
,در برخی از مناطق روستایی و شهری در روز پایانی ماه رمضان، بعد از ادای فریضه مغرب و عشا، آیین خداحافظی ماه رمضان برگزار می شود که این آیین شامل نمازهای مستحبی و دعاهاست.
,اما با حلول شوال ؛پایان رمضان حتمی است و فردایش عید فطر است و شادی و نشاطی دیگر و به شکرانه توفیق یک ماه روزه داری و منزلت در جوار محبت پروردگار را جشن و سرور و شادمانی خانواده ها را در بر می گیرد.
,هرچند که این جشن در ذات خود اندکی هجران دارد چرا که این ماه دوست داشتنی برای سالی دیگر از خانه ها رخت بر بسته است.
,بعد از برگزاری نماز عید در مسجد محل، مردم به دید و بازدید می روند و خصوصا به کسانی سر می زنند که نوعید دارند.
,جوانترها به دیدار بزرگترها می روند و روزه داران نیز تا بعد از برگزاری نماز چیزی نمی خورند تا اینکه نماز عید اقامه شود.
]
ارسال دیدگاه