دوران طلایی که از آن فاصله گرفته ایم؛
کمیت و کیفیت نامتوازن مساجد در خوانسار
فاصله اندک برخی از مساجد در بعضی محله های شهرستان حاکی از تراکم مسجد در خوانسار است که خود نشان دهنده علاقه وافر مردم این شهرستان به مسجدسازی و نقش آفرینی این مرکز دینی از گذشته در شهرستان است، اما آیا نسبت این تراکم با میزان فعالیت های متنوعی که از مسجد انتظار می رود قابل مقایسه است؟[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از چشمه سار، مسجد به عنوان جایگاه عبادت مسلمانان، از مهمترین نهادهای جامعه اسلامی با کارکردی چندمنظوره به شمار میآید و همواره در طول تاریخ اسلام نقشی بنیادین و اصلی ایفا کرده است. در پیروزی انقلاب اسلامی، مسجد به عنوان پایگاه اصلی انقلاب نقشآفرینی کرد و در سالهای پیروزی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، بیش از ۹۰ درصد شهدای ما از مساجد بودند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, چشمه سار, مسجد به عنوان جایگاه عبادت مسلمانان، از مهمترین نهادهای جامعه اسلامی با کارکردی چندمنظوره به شمار میآید و همواره در طول تاریخ اسلام نقشی بنیادین و اصلی ایفا کرده است. در پیروزی انقلاب اسلامی، مسجد به عنوان پایگاه اصلی انقلاب نقشآفرینی کرد و در سالهای پیروزی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، بیش از ۹۰ درصد شهدای ما از مساجد بودند.,
در اهمیت مسجد همین بس که خداوند میفرماید: من زمین را که خلق کردم، ابتدا مسجدالحرام را برای عبادت قرار دادم. «إِنَّ أَوَّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِی بِبَکَّةَ مُبَارَکًا وَ هُدًی لِّلْعَالَمِینَ» (آل عمران، ۹۶) پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم نیز در بدو ورود به مدینه اولین کاری که انجام دادند، ساختن مسجد بود.
مسجد در اسلام محلی با کارکرد و استفاده چندمنظوره است. در صدر اسلام مسجد کوفه محل مشورت، قضاوت، سؤال و جواب، عبادت و دیگر امور بوده است. مسجد باید به محور فعالیتهای دینی و فرهنگی در جامعه اسلامی تبدیل شود و مؤمنین نیز باید مسجد را به عنوان محور فعالیتهای خودشان قرار دهند، حتی برنامه روزانه خود را با توجه به وقت نماز در مسجد تنظیم کنند.
,
در حدیث آمده است کسی که به مسجد می رود، هشت مطلب نصیبش میشود که یکی از آنها علم مستطرف است. علم مستطرف به معنای حرف تازه است، یعنی پیشنماز باید هر روز مطالعه جدید کند و مطالب جدیدی را به مردم عرضه کند.
یکی از نقدهایی که به مساجد در ایران همیشه بوده و هست این است که عموم مساجد تنها برای ۴۰ دقیقه نمازهای سه گانه باز هستند که آن هم در اکثریت مساجد صدق ندارد و این باز بودن با رونق کم نمازهای ظهر و عصر تنها به نوبت نماز مغرب و عشاء خلاصه میشود. مدیریت مساجد در کشور یک بحران جدی است که متاسفانه متولی جدی ای هم ندارد!
,
,
مساجد کارایی واقعی خود را که رفع نیازهای اجتماعی مردم در کنار عبادات است از دست دادهاند، این درحالی است که مساجد عامل اصلی پیروزی انقلاب اسلامی بودند و انقلاب اسلامی بدون شبکه مساجد و فعالیت های اجتماعی آنها به بار نمی نشست؛ اما حالا در این بحث اجتماعی افول کرده ایم و در عین حال می بینیم حتی در اروپا نیز که ما ایرانیان تنها دو مسجد رسمی داریم (مسجد امام علی دانمارک و مسجد امام علی علیه السلام هامبورگ)، وهابی ها با مسجدسازی گسترده و با رفع نیازهای مردم به تبلیغ میپردازند.
,مدتی قبل همین بحث ها و البته بحث های جدی دیگری باعث شد تا قانونی اعلام شود که در آن مساجدی که در خیابان های اصلی هستند و یا محوری محسوب میشوند در طول روز باز باشند، ولی این قانون عملا اجرایی نشد و نشان داد که پاسخگویی در این ارتباط وجود ندارد.
,مساجد نیازهای مختلفی از مردم را در طول تاریخ مرتفع کرده اند و فقط به یک معبد برای عبادت خلاصه نشدهاند؛ اما مساجد امروز متاسفانه در حال فاصله گرفتن از مردم هستند و این یک پدیده وحشتناک است که نشان دهنده سوءمدیریت در این عرصه نیز است. پیش از این در مساجد نیازهایی همچون وام قرض الحسنه، فعالیت های فرهنگی، کارهای علمی پژوهشی، حل مشکلات محل و اشخاص، ریش سفیدی و غیره یک روال عادی بود چیزی که دیگر در اکثر مساجد وجود ندارد و اگر هم باشد آن قدر نیست که بتوان آن را عمومیت داد.
,
,
مسجد باید جایگاهی داشته باشد برای کسانی که نمیتوانند داخل مسجد شوند اما میخواهند از برنامههای مسجد استفاه کنند. مسجد امام علی علیه السلام در هامبورگ که مرکز تبلیغ دکتر بهشتی بود، یک بنای دایره شکلی بود که از یک دایره مرکزی و یک حاشیه پیرامونی تشکیل شده بود. مسلمانان در دایره مرکز آن و غیر مسلمانان یا کسانی که نمیتوانستند وارد مسجد شوند، در حاشیه پیرامونی مینشستند. به این ترتیب وقتی کسی سخنرانی میکرد و جمعیت را نگاه میکرد، همه در یک سطح قرار میگرفتند و این امکان وجود داشت که همگان از برنامههای مسجد استفاده کنند.
پس از این مقدمه به نسبت طولانی اکنون می خواهیم به موضوعی بپردازیم که شاید در وهله اول برای بیشتر افراد و اذهان آشنا باشد، اما کمتر مورد تاکید و دقت بوده است.
در شهرستان خوانسار ۱۱۶ مسجد در کنار تعداد۱۲ بقعه متبرکه و ۴۲ حسینیه، ظرفیت گسترده ای است برای انجام اقدامات فرهنگی، مذهبی، اعتقادی، اجتماعی و جلسات معرفتی و معنوی، اما مساجد شهرستان به جز در ایام خاص مذهبی در سال فعالیت عمده دیگری ندارند.
,
,
,
,
یکی از نکاتی که درباره مساجد در شهرستان خوانسار بیشتر مشهود است و می توان به آن اشاره کرد تراکم مساجد در محله ها و مناطق مختلف شهرستان است، فاصله اندک برخی از مساجد در بعضی محله های شهرستان حاکی از تراکم مسجد در خوانسار است که خود نشان دهنده علاقه وافر مردم این شهرستان به مسجدسازی و نقش آفرینی این مرکز دینی از گذشته در شهرستان است.
اما آیا نسبت این تراکم با میزان فعالیت های متنوعی که از مسجد انتظار می رود قابل مقایسه است؟
با وجود این حجم از تعداد مساجد در شهرستان آنچه که از اقدامات پربار فرهنگی، معنوی و اجتماعی در مساجد باید به طور مستمر و روزانهه شاهد بود و انتظار آن می رود وجود ندارد و یا بسیار کمرنگ و ضعیف است.
البته کمی جمعیت و عواملی چون وجود برخی آسیب های اجتماعی و حتی اقبال جوانان و نوجوانان به انجام اقدامات فرهنگی و اجتماعی در سایر نهادها و تشکل ها و در کنار آن سوء مدیریت در مساجد و نوع انتخاب متولیان و هیئت های امناء در این افول و رکود نقش داشته است.
هر چند که طی سال های اخیر برخی نهادها با برگزاری جلساتی با هیئت های امنا و متولیان مساجد سعی در افزایش ارتباط بیشتر با مسجد و برگزاری برخی از مراسم ها و انجام برخی امور در مساجد داشته اند، اما به نظر می رسد صرف انجام این کار برای بازگشت به دوران طلایی مساجد در شهرستان و حتی کشور کافی نبوده به اقدامات بیشتر و عزم جدی تری نیاز دارد.
,
,
,
,
,
,
,
,
در شهرستان خوانسار چند مسجد شاخص و محوری وجود دارد که با الگو شدن و انجام فعالیت های عمده فرهنگی، اجتماعی و معنوی می توانند موتور محرکه سایر مساجد شهرستان باشند، از جمله مسجد جامع خوانسار در میدان سپاه، مسجد آقااسدالله در مرکز شهر، مسجد دوراه خوانسار، مسجد آقا سیدعلی اکبر سنگ شیر، مسجد جامع روستای قودجان، مسجد سادات روستای ویست و تعدادی دیگر از مساجد شهرستان که کم و بیش دارای فعالیت هایی در طول سال هستند و یا به جهت مرکزیت و قدمت تاریخی توانایی و ظرفیت برگزاری مراسم ها و برنامه های فرهنگی، اجتماعی و معنوی را دارند و قادر به الگو شدن برای سایر مساجد شهرستان هستند.
انجام دوره ای برخی مراسم های شاخص و مهم و حتی برگزاری برخی جلسات نهادها و تشکل های فرهنگی و اجتماعی و یا جلسات مذهبی و قرآنی خانگی که در شهرستان به وفور نیز وجود دارد می تواند به رونق بیشتر و اقبال بهتر اقشار مختلف مردم به مساجد شهرستان کمک نماید.
برگزاری جلسات و گردهمایی های موسسات و بنیادهای خیریه در مساجد کوچک و حتی کمتر مورد توجه و دیده شده علاوه بر رونق این مساجد به آشنایی مردم با فعالیت های خیریه ها کمک خواهد کرد.
راهکارهای بسیاری وجود دارد تا بتوان به بازگشت نقش آفرینی مسجد در جامعه با همان الگویی که از دوران پیروزی انقلاب در اذهان وجود دارد رسید.
اگر هم چنان به این روند فاصله گیری از مسجد ادامه دهیم، بی شک کارکرد مسجد با آنچه که اسلام از الگوی یک مسجد نمونه برای ما ترسیم کرده است فرسنگ ها فاصله خواهد گرفت و با ادامه یافتن این روند، نقش مسجد در جامعه ما مشابه دیر و کنشت در سایر ادیان خواهد شد و از آن الگوی اصیل اسلامی هر روز فاصله خواهد گرفت.
,
,
,
,
,
,
,
,
نویسنده: مهدی حسینی
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه