هفته ای برای اندیشیدن به محیط زیست
معضلات محیط زیستی جبران ناپذیر است/کویر میقان اراک مستعد ایجاد گرد و غبار
معضلات محیط زیستی امروز به گونه ای است که در برخی از موارد جبران ناپذیر و در مواردی از مرز فاجعه نیز گذشته است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از اراک امروز؛ پنجم ژوئن مصادف با ۱۵ خرداد روز جهانی محیط زیست و از ۱۵ تا ۲۱ خردادماه به عنوان هفته محیط زیست نامگذاری شده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, اراک امروز,سازمان ملل متحد از سال ۱۹۷۲ تصمیم گرفت برای افزایش آگاهی مردم برای نگهداری محیط زیست و تحریک سیاستمداران به گرفتن تصمیماتی برای رویارویی با تخریب محیط زیست و گونه های زیستی جانوری، یک روز را به عنوان روز محیط زیست اختصاص دهد.
,استان مرکزی با مساحتی معادل ۲۹۴۰۵ کیلومتر مربع ، ۷۹/۱ درصد از مساحت کل کشور را به خود اختصاص داده است.
,استان مرکزی یکی از مناطق برخوردار طبیعی در امتداد زاگرس است که انواع مناطق زیستگاهی تالابی، کویر، کوهستانی، دشت و غیره را در خود دارد و بر اساس آخرین مطالعات انجام شده تاکنون ۳۶۳ گونه جانوری شامل ۵۳ گونه پستاندار، ۲۰۵ گونه پرنده، ۵۴ گونه خزنده، ۲۰ گونه دوزیست، ۱۷گونه آبزی و یکهزار و ۳۳۶ گونه گیاهی در آن شناسایی شده است به طوری که استان مرکزی خاستگاه سوم کشور در حوزه تنوع زیستی است.
,در استان ۱۱ منطقه تحت مدیریت زیست محیطی به ثبت رسیده که این مناطق۱۲ و ۲۵ صدم درصد از مساحت استان را در بر می گیرد و بهترین زیستگاه ها و پناهگاه های حیات وحش کشور محسوب می شوند.
,مناطق تحت حمایت استان مرکزی شامل ۲ منطقه حفاظت شده هفتاد قله اراک و الوند خمین، دو پناهگاه حیات وحش راسوند شازند و جاسب دلیجان، مناطق شکار ممنوع بازرجان تفرش، کلاهه آشتیان، چال خاتون شازند، پلنگاب خنداب، خرقان زرندیه و تالاب میقان و اثر طبیعی ملی غار نخجیر است.
,منطقه حفاظت شده ۷۰ قله اراک دارای حدود ۹۷ هزار هکتار وسعت و اولوند خمین هشت هزار و ۶۰۰ هکتار است.
,استان مرکزی که از یک طرف در گوهر مرکزی و از طرف دیگر در محل زاویه چین خوردگی البرز و زاگرس واقع شده است دارای آب و هوای نیمه بیابانی متنوع است و حدود ۳۸ درصد مساحت استان مرکزی در منطقه نیمه بیابانی قرار دارد این اراضی بین کوهستان و بیابان واقع شده است خاکهای این مناطق برای کشاورزی مناسب و استفاده از آب قنات و رودخانه در این نواحی میسر است قسمت اعظم مراتع استان در این نواحی قرار دارد . تراکم جمعیت در این ناحیه نسبتاً زیاد است این نوع آب و هوا را در ساوه و زرندیه می توان دید.
,تقریباً نیمی از مساحت استان را آب و هوای معتدل کوهستانی در بر گرفته و سرزمینهایی را که بیش از ۱۵۰۰ متر ارتفاع دارند شامل می شود و بیشترین مراتع متوسط استان مرکزی در این ناحیه قرار گرفته است که پوشش گیاهی آن غنی تر و دوره رشد گیاهان نیز طولانی تر از نواحی دیگر است متأسفانه چرای بی رویه دام ها ، آسیب فراوانی به این مراتع وارد کرده است در این نواحی امکان زراعت دیم غلات و همچنین امکان تجدید پوشش گیاهی جنگلی در نقاطی که خاک مناسب دارند وجود دارد این نوع آب و هوا را در شهرستانهای اراک ، خمین ، تفرش و محلات می توان مشاهده کرد.
,۱۲درصد از اراضی استان مرکزی که در ارتفاعات واقع شده اند آب و هوای سرد دارند وجود برف دایمی در قله ها حاکی از آن است که میانگین دمای گرمترین ماه سال نیز بسیار پائین است مراتع مرغوب استان در این نواحی واقع شده اند شعبات رودخانه های دایمی استان از این مناطق سرچشمه می گیرند تراکم جمعیت در این نواحی چندان زیاد نیست نمونه این آب و هوا را می توان در شهرهای آستانه و شازند واقع در شهرستان شازند مشاهده نمود .
,همه این ویژگی ها و ظرفیت ها در صورتی که به نحو مطلوبی استفاده نشود می تواند دچار خسارت های زیادی شود و تاثیراتی را هم بر زندگی افراد داشته باشد.
,آلودگی هوا، آب و خاک ناشی از توسعه شهرنشینی و نیز صنایع، گرم شدن دمای زمین، نابودی تنوع زیستی و کاهش گونه های گیاهی و جانوری، تخریب و نابودی جنگل ها، مراتع، تالاب ها و بطور کل منابع طبیعی، مصرف بی رویه انرژی و... از جمله چالش ها و معضلات محیط زیستی است که امروز با آن مواجه هستیم.
,معضلات محیط زیستی امروز به گونه ای است که در برخی از موارد جبران ناپذیر و در مواردی از مرز فاجعه نیز گذشته است.
,در سال های اخیر، فشار بیش از حد انسان به منابع طبیعی و مدیریت نامناسب پدیده نو ظهور ریزگردها را به همراه داشته است که بسیاری از استان های کشور خصوصا استان مرکزی را در برگرفته است.
,کویر میقان اراک مستعد ایجاد گرد و غبار
,۱۲هزار هکتار از کویر میقان به دلیل شوری بالا ،فاقد پوشش گیاهی، در معرض فرسایش بادی و مستعد ایجاد گرد و غبار است ،موضوعی که عدم تخصیص اعتبارات مصوب هیئت دولت برای رفع مشکلات ناشی از آن، بازهم در روزهایی که گرمتر می شود ریزگردها را میهمان نفس های مردم شهر می کند.
,کویر میقان اراک به دلیل نداشتن پوشش گیاهی کافی به کانونی برای ریزگردها تبدیل شده است، هرچند در برخی از مناطق حاشیه ای کویر پوشش گیاهی ایجادشده است ولی این پوشش به اندازه ای نیست تا بتواند از انتشار گرد و غبار جلوگیری کند.
,نزدیکی کویر میقان به اراک باعث شده تا ریزگردهای این کویر با ورزش باد به سمت اراک و شهرها و روستاهای اطراف پراکنده شود.
,کویر میقان توسط روستاهای متعدد از جمله میقان، مشهد، مراد آباد، ویسمه، راهزان، طرمزد، ایبک آباد، مالک آباد، سهل آباد، ده نمک و شهرهای کارچان و داودآباد احاطه شده است.
,شن های روان موجود در سطح کویر میقان اراک با وزش باد به صورت ریزگرد، غبار و خاک به مرکز استان و شهرها و روستاهای اطراف وارد می شود.
,نفس های مردم اراک با گرم شدن هوا علاوه بر آلاینده های صنعتی پذیرای گرد و غبارهای ناشی از ورود ریزگردها به شهرشان نیز هست.و پیگیری کاهش آلودگی هوا همواره در اولویت مطالبات مردم این کلانشهر از مسئولین بوده و هست.
,بیشتر آلایندگی های استان مربوط به منابع آلاینده داخلی است
,محمدرضا احمدی، کارشناس اداره کل هواشناسی استان مرکزی در خصوص آلودگی های اراک گفت: آلودگی که در هوای اراک شاهد هستیم بیشتر به صورت غبار محلی است.
,احمدی با اشاره به اینکه هر چند ریزگردهای خارجی هم در آلایندگی هوای اراک نقش دارند اظهار کرد: بررسی نقشه های هواشناسی بیانگر این موضوع است که بیشتر آلایندگی های استان مربوط به منابع آلاینده داخلی است.
,کارشناس اداره کل هواشناسی استان مرکزی خاطرنشان کرد: محصور شدن از سه سمت با ارتفاعات و مجاورت با تالاب کویری اراک از مسایلی است که بر ایستایی و ماندگاری آلاینده های هوا در اراک دامن می زند.
,۴۹۰ هزار هکتار از مساحت این استان را کویر و اراضی بیابانی شامل می شود
,یوسف یوسفی مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی گفت: استان مرکزی با مساحتی بالغ بر دو میلیون و ۹۴۰ هزار هکتار یکی از ۱۸ استان بیابانی کشور است که به دلیل شرایط اقلیمی، بهرهبرداری های غیر اصولی، ازدیاد دام نسبت به ظرفیت مرتع، تجربه توسعه مناطق بیابانی را با خود دارد.
,یوسفی با بیان اینکه در حال حاضر ۴۹۰ هزار هکتار از مساحت این استان را کویر و اراضی بیابانی شامل می شود، اظهار کرد: از این میزان ۵۰ هزار هکتار آن کویر میقان اراک و ۴۴۰ هکتار بقیه آن اراضی بیابانی در هفت شهر استان است.
,وی ادامه داد: سطح ۱۲ هزار هکتار از عرصه این منطقه به دلیل شوری بالا فاقد پوشش گیاهی بوده و در معرض فرسایش بادی قرار دارند که برای جلوگیری از حرکت ریزگردها و افزایش گرد و غبار در منطقه نیازمند ایجاد بادشکن های غیر زنده است که میطلبد مسئولان به این مهم توجه ویژه داشته باشند.
,مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی گفت: کویر میقان دارای سطح نمکی بوده و در آب و هوای مرطوب تشکیل شده است، ۹۴ درصد از سطح آن را دریاچه فصلی توزلوگل از قشر نمک پوشانده و محل خاتمه یافتن آب های منطقه است که رسوبات آن از جنس رس و سیلیت بوده و در حاشیه آن رسوب های تبخیری ناشی از جریان آب های سطحی برجای مانده است.
,ایجاد مشکلات زیست محیطی توسط شرکت املاح در تالاب میقان
,شرکت املاح معدنی ایران در دل تالاب کویری میقان بزرگترین شرکت تولید کننده سولفات سدیم خاورمیانه است که در اراک فعالیت می کند. در این میان ضرر و زیان فعالیت این شرکت سهم مردم استان مرکزی شده است
,نزدیک ۳۰ سال از فعالیت شرکت املاح معدنی ایران در دل تالاب کویری میقان می گذرد در این مدت فعالان محیط زیست بارها به فعالیت های غیرقانونی این شرکت در زمینه ایجاد بسترهای استخراج مواد معدنی اعم از ایجاد جاده دسترسی که بخاطرش تالاب را به دو نیم تقسیم کرده تا تخلیه باطله هایش در دل تالاب اعتراض کرده اند اما تاکنون حرکت مهمی از سوی مسئولان در جهت جلوگیری از برخی فعالیت ای غیرقانونی این شرکت که محیط زیست تالاب میقان را تهدید می کند انجام نگرفته است.
,با شیوه کنونی مدیریت با آیندهای مبهم از لحاظ محیط زیست مواجه خواهیم بود البته باید بپذیریم که پیامد و تاوان توسعه ای که نتیجه آن نابودی ارزشمندترین منابع زیستی است را نه تنها خودمان بلکه نسل های بعد نیز می پردازند.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه